De Volkskrant, 16-04-2015, door Edith Tulp, freelance journaliste .2010

Als Boko Haram nu nze meisjes had ontvoerd?

Waren de door Boko Haram ontvoerde meisjes wl gered als wij ze als onze meisjes hadden gezien?


Tussentitel: Ik schaamde me omdat ik er niets van had geweten

Net zoals een jaar geleden in de Nigeriaanse stad Chibok werden in Oeganda in 1996 de meisjes van een middelbare school ontvoerd. Een Italiaanse non ging erachteraan, omdat het hr meisjes waren. Met gevaar voor eigen leven wist ze er honderd vrij te praten. Kan de wereld dat ook, optreden zoals deze non, door het vuur gaan voor de inmiddels tweeduizend ontvoerde meisjes en vrouwen in Nigeria, omdat het onze meisjes zijn?

Niet uit naam van de islam, maar uit naam van de Heer, werden op 9 oktober 1996 in Noordelijk Oeganda, 139 meisjes tussen de 12 en de 15 jaar door het Verzetsleger van de Heer van hun bed gelicht en met geweld de bush in gedreven. De wereld wist van niets. Nu weten we het wel. Dat is het verschil tussen de drama's in Oeganda en Nigeria.

Maar er zijn vooral ook veel overeenkomsten. Beide drama's spelen zich af in het verwaarloosde en arme noorden van de landen, waar de bevolking zich achtergesteld voelt bij het welvarender zuiden. De protestbewegingen die tegen de regeringen opkomen, radicaliseren en veranderen in gewelddadige sekten, het Verzetsleger van de Heer en Boko Haram, die dood en verderf zaaien.

In Oeganda duurde de oorlog met het Verzetsleger van de Heer twintig jaar. Officieel is hij nog niet voorbij. De godsdienstwaanzinnige leider Joseph Kony, die de ontvoering van naar schatting 25 duizend kinderen op zijn geweten heeft, is de meest gezochte rebellenleider in de wereld en nog steeds voortvluchtig.

In Nigeria is Boko Haram sinds 2009 een nieuw en minstens zo gruwelijk Verzetsleger van de Heer, maar dan met islamitische signatuur.

Het verhaal over de Aboke Girls, zoals de meisjes in Oeganda bekend staan, is een even verschrikkelijk als ook heldhaftig verhaal. Toen de meisjes door zo'n tweehonderd rebellen de bush in werden gejaagd, aarzelde de onderdirecteur van de katholieke kostschool, de Italiaanse zuster Rachele, niet om achter de rebellen aan te gaan en te proberen haar leerlingen vrij te krijgen. Het lukte haar om 109 meisjes vrij te praten. Dertig meisjes waren gedwongen te blijven, dagen door de bush te marcheren, tot in een kamp in Soedan, waar ze net zoals duizenden andere meisjes werden gedwongen tot (seks)slavernij en huwelijken met wrede commandanten.

Naar bekend stierven vijf van de dertig Aboke-meisjes. Jennifer, die probeerde te vluchten, werd met stokken, machetes en fietskettingen doodgeslagen door haar vriendinnen. Daar werden zij toe gedwongen. Als ze weigerden werden ze zelf doodgeslagen. Judith en Catherine ondergingen eenzelfde lot. Catherine overleed aan haar verwondingen, maar Judith was na 24 uur nog in leven. Ze werd naar het bos gesleept waar ze, vastgebonden aan een boom en aan haar lot overgelaten, pas na dagen stierf.

Jennifer, Judith en Catherine, maar ook Ellen, Sarah en Justine: de meisjes kregen voor mij een gezicht toen ik vijf jaar later, in 2001, bij de herdenking van het drama op de school van de meisjes in Aboke was. Leerkrachten, leerlingen, ouders, geestelijke - en regeringsfunctionarissen hadden zich verzameld onder een loden lucht die ochtend. Een lucht die zinderde van verdriet tijdens het zingen, het voordragen van gedichten door de leerlingen en de in tranen gesmoorde getuigenissen van enkele meisjes die waren ontsnapt. Wat ik me vooral herinner, is de schaamte die ik voelde omdat ik er niets van had geweten, omdat de wereld niets wist, omdat niemand de alarmbel had geluid dat er in Noordelijk Oeganda iets vreselijks gebeurde.

Dankzij Zuster Rachele en de actieve moeders kwam de zaak mettertijd wel onder de aandacht van onder anderen de paus, Kofi Annan en Hillary Clinton. Els de Temmerman, Volkskrant-correspondent in de jaren negentig, schreef een boek over de Aboke Girls, maar het zou nog tot 2005 duren, en zelfs tot in 2012 met het filmpje Joseph Kony door Invisible Children dat viraal ging, voordat de oorlog met het Verzetsleger van de Heer de aandacht had van de wereld en er duizenden gruwelverhalen als die van Jennifer, Judith en Catherine bekend werden. Het was voor de meesten te laat.

Nu is het anders. Dankzij vooral de sociale media - en niet te vergeten Boko Haram zelf - weten wij precies wat er met de Judiths, Jennifers en Catherines uit Nigeria is gebeurd. We hebben de meisjes vorig jaar, toen ze ontvoerd waren, nog op tv gezien. De Amerikaanse First Lady liet zich fotograferen met het bord #bring back our girls en twitterde het de wereld rond. Net zoals in Oeganda destijds was de president in Nigeria maar moeilijk in actie te krijgen (in Oeganda duurde het een jaar voor president Museveni zich met de Abokemeisjes ging bemoeien). Dankzij de opgevoerde internationale druk kwam er hulp van Frankrijk en Engeland en vlogen er Amerikaanse vliegtuigen boven de regio om de meisjes te vinden.

Dat is blijkbaar niet gelukt. Een jaar later meldt Amnesty nu dat er sinds 2014 zo'n tweeduizend vrouwen en meisjes zijn ontvoerd. Van de 276 meisjes uit Chibok zijn er nog 219 zoek. Volgens de UNHCR is het waarschijnlijk dat ze dood zijn.

Ik kan het niet helpen me af te vragen wat er was gebeurd als het echt om onze meisjes was gegaan. Als westerse meisjes met namen als Jennifer, Judith en Catherine waren ontvoerd en we op tv zouden zien hoe ze in grauwe burka's uitgestald waren als handelswaar, gedoemd tot gedwongen seks en huwelijken met wrede mannen. Zouden we dan niet allemaal de non zijn, die door het vuur ging en meer dan honderd meisjes vrij kreeg?

Ook een jaar na dato is #bringbackourgirls springlevend.


Web:
TT:
Beide drama's spelen zich af in het verwaarloosde en arme noorden van de landen
Jennifer, die probeerde te vluchten, werd met stokken, machetes en fietskettingen doodgeslagen door haar vriendinnen
Zouden we dan niet allemaal de non zijn, die door het vuur ging en meer dan honderd meisjes vrij kreeg?


Red.:  
 

Naar Cultuur, multiculturalisme, cultuurverraad , Cultuur, multiculturalisme ,  Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]