De Volkskrant, 25-03-2013, door Michiel Hegener, publicist 27 mrt.2013

Erdogan bepaalt niet of Yunus een moslim is

Een volk houdt er geen godsdienst op na, en kinderen ook niet. Niemand wordt als moslim geboren.

Tussentitel: Het is vloeken in de moskee maar er bestaan geen moslimkinderen

Zoals Hansje Brinker met zijn vinger een dijk afsloot, zo wijst kleine Yunus met zijn vinger naar de kloof die gaapt tussen de wereld van de islam en het Vrije Westen.

Samen met zijn pleegouders, zijn biologische ouders en premier Erdogan voedt hij een noodzakelijk debat. Het gaat niet over Yunus - met hem komt het wel goed en zo niet, dan gaat hij later vast een briljant boek schrijven. Het debat gaat over de godsdienstige en levensbeschouwelijke identiteit van ieder kind ter wereld, ook het kind in iedere volwassene.

Premier Erdogan heeft met chirurgische precisie aangegeven waar het probleem zit door te spreken over 'een islamitisch volk' (zoals de Turken) en 'een islamitisch kind' (zoals Yunus). Twee keer onzin! Volwassenen mogen er een religie of een levensbeschouwing op na houden, maar een volk kan dat onmogelijk. Een oude Engelse kennis van me had in de jaren twintig in China gereisd en had daar een bataljonscommandant meegemaakt die christen was geworden en vervolgens zijn hele bataljon had laten dopen met een brandslang. De onzinnigheid van het idee dat een groep of zelfs een volk één geloof kan hebben is daarmee fijn geïllustreerd. Geen twee mensen op aarde hebben ooit hetzelfde geloofd, ieder mens leeft in een eigen universum, iedere Turk, Nederlander en Tibetaan heeft zijn of haar eigen geloof, en binnen ieder huwelijk bestaan twee religies/levensbeschouwingen. Leg ieder mens op aarde een enquête voor met tienduizend vragen over wat ze nou precies wel en niet geloven, en je zal zien: geen twee uitslagen zijn identiek. Het idee dat er een islamitisch volk zou bestaan kan dus in de prullenbak.

Als moslim geboren kinderen dan? In Nederland bestaan die in elk geval niet want wij erkennen vrijheid van godsdienst voor kinderen, ongeacht leeftijd, inclusief het recht om van godsdienst/levensbeschouwing te veranderen (artikel 14 van het Kinderrechtenverdrag in combinatie met de interpretatieve verklaring van Nederland uit 1992).

Het maakt dus ook niet uit wat de pleegouders van Yunus geloven, als ze hem maar grootbrengen met volledige vrijheid van godsdienst en levensbeschouwing. Ze moeten hem duidelijk maken dat hij, en niemand anders, kan en mag bepalen wat hij wel en niet wil geloven, en dat hij desgewenst zijn leven lang tien keer per dag van geloof mag veranderen.

Die vrijheid is nou exact wat wordt onthouden aan kinderen uit een islamitisch milieu: als je een islamitische vader hebt is dat al genoeg om vanaf je geboorte ook islamiet te zijn - niet als religieus starterspakket maar als brandmerk voor het leven. Wereldwijd, ook in Nederland, komen mensen die bij hun geboorte tot moslim werden gebombardeerd in grote problemen als ze openlijk overstappen op een ander geloof. De wetgeving van zeker tien overwegend islamitische landen kent de doodstraf voor het verlaten van de islam. In tientallen andere landen en gebieden (zoals Noord-Nigeria en de shariazones in Britse steden) is een openlijk afvallige moslim vogelvrij.

Met die vaststellingen naderen we de rand van de kloof waarop Yunus ons wijst. Erdogan eist niet dat Yunus met vrijheid van godsdienst wordt opgevoed, dat zou een goed standpunt zijn al heeft een niet-Nederlandse premier natuurlijk niets te maken met een Nederlands kind als Yunus. Maar nee, Erdogan eist dat Yunus - een 'islamitisch kind', lid van een 'islamitisch volk' - als moslim wordt opgevoed. Zwichten voor deze terreur zou gelijk staan aan een ernstige kinderrechtenschending. Erdogan bepaalt niet of Yunus een islamitisch kind is, evenmin als Yunus bepaalt of Erdogan pakweg een hindoe of een peyotist is.

Ieder kind komt in vrijheid ter wereld, zonder religie of levensbeschouwing. Er bestaan geen christelijke, boeddhistische, atheïstische of hindoeïstische kinderen, en - dit is vloeken in de moskee - er bestaan geen islamitische kinderen.

Wel zijn er honderden miljoenen ouders wereldwijd die het nuttig vinden een geloof op te dringen aan hun kinderen, en gek genoeg is dat altijd hun eigen geloof. Daarbij zij aangetekend dat het materialisme - het idee dat er niets anders is dan ons fysieke bestaan en dat na de dood alles is afgelopen - ook een geloof is. Bewijs ontbreekt, maar alleen al in Nederland zijn er honderdduizenden aanhangers, onder wie veel intellectuelen en andere weldenkende mensen. Onder hen, net als onder christenen, hindoes, boeddhisten et cetera zou meer gedaan kunnen worden om kinderen zelf te laten uitvinden of ze iets willen geloven, en zo ja wat.

Maar er is een groot verschil tussen de islam en alle andere geloofsvormen. Hindoes, materialisten, atheïsten, boeddhisten en christenen mogen dan wel eens knorrig doen tegen uitgetreden geloofsgenoten, maar iedereen mag eruit. Die vrijheid om van geloof te veranderen spoort ook met de mensenrechtenverdragen, met artikel 18 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens en met de katholieke verklaring Dignitatis Humanae. Echter, in 1992 namen veertig overwegend islamitische landen, Turkije incluis, een heel andere mensenrechtenverklaring aan, de Cairo Declaration on Human Rights in Islam. Daarin is geen sprake van het recht om van geloof te veranderen en met artikel 24 wordt een vette streep gezet door alle voorgaande artikelen: 'Alle rechten en vrijheden uit deze verklaring zijn onderworpen aan de islamitische sharia.' En de sharia zegt ondubbelzinnig dat islamverlaters moeten worden gedood.

Tegen die achtergrond moeten we Erdogan's standpunt over uithuisplaatsing van Turkse kinderen zien: ze dreigen de islam te verlaten en dat mag niet gebeuren. Merk daarbij verder op dat Turkije steevast laat weten dat 99,9 procent van de bevolking moslim is, het lijkt wel een Noord-Koreaanse stembusuitslag; dat vijf procent van de Turken daadwerkelijk voor het executeren van afvalligen is (Pew ResearchCenter 2010); en dat godsdiensten anders dan de islam onder het Turkse Ministerie van Buitenlandse Zaken vallen.

Zolang Turkije zich niet distantieert van die verklaring kan het nooit wezenlijk deel uitmaken van het Vrije Westen en geen lid worden van de EU. Daaraan hebben de grote Erdogan en kleine Yunus ons herinnerd.









Naar Menswetenschappen, regels , Menswetenschappen, huidig , Wetenschap, lijst  , Wetenschap overzicht , of site home

[an error occurred while processing this directive]