WERELD & DENKEN
 
 

Bronnen bij Cultuur, multicult.: reacties op PVV winst 2009

.2009


Volkskrant website, Opinie, 11-06-2009 door Mohamed Rabbae. oud-lid Tweede Kamer voor Groen links.

Moslims wijken niet voor Wilders

Neutraliseer de handelaar in haat en angst

Tussentitel: Ten eerste zullen de politieke partijen hun ideologische tanden moeten laten zien. Zo niet dan gaan ze zelf eraan

Het ging bij de laatste verkiezingen niet om Europa, en het ging ook niet om de economie. Het gaat al jaren om de etnisch-culturele inrichting van Nederland. Wilders heeft duidelijk een blanke, joods-christelijke samenleving op het oog. Wie daarin niet past moet het land uitgegooid worden, om te beginnen: de moslims van niet-westerse herkomst. Wilders is dus een puur racist.

Brandstof
Zijn belangrijkste doelwit zijn niet de jonge Marokkanen die hier en daar een buschauffeur overvallen. Neen, want ze zorgen continu voor zijn politieke brandstof. De moslims die hij graag het land zou willen uitzetten zijn de potentiële Aboutalebs en Al Bayraks : De supergeïntegreerde moslims die op sleutelposities terechtkomen.
    D’66, Groen Links en ook de Christen-Unie hebben zijn agenda door en aarzelen niet om met hem de ideologische strijd aan te gaan. De andere partijen duiken weg. Ze zijn bang, durven niet op te komen voor hun ideologie of denken slim te zijn door een beetje Wilders in hun samenlevingsconcept te gieten.

Gestuntel
Je vraagt je af waarvoor de leiders van deze partijen de politiek zijn ingegaan. De PvdA heeft met het gestuntel over de integratienota en de zwalkende positie van Wouter Bos jegens Wilders (eerst niet uitsluiten en later wel uitsluiten) laten zien dat deze partij hoogzwanger is van een karakterloos opportunisme.
    Mijn Marokkaanse-Nederlandse klompen braken - van schaamte - volledig toen ik Lilian Ploumen -de voorzitter van deze partij - de racist Wilders nog hoorde feliciteren met zijn electorale succes. Maar ze staat daar niet alleen in. Ook de andere partijen waren er als de kippen bij om deze 'collega', die de Nederlandse grondwet en rechtstaat het liefst gisteren nog voor een belangrijk deel in de prullenbak zou gooien, te complimenteren.

LPF
De SP is altijd helder op het sociaal-economische vlak. Maar als her gaat om het verdedigen van de multiculturele samenleving en de positie van de moslims is ze aanzienlijk verlegener. Het CDA heeft al geregeerd met de populistische LPF en sluit uiteraard de samenwerking met Wilders niet uit. Zou het ook het geval zijn geweest als Wilders anti-christendom was?
    De Komst van Rutte als leider gaf enige hoop dat de VVD een echte liberale partij zou worden. Maar hij is helaas in de buurt van 'Geert' blijven rommelen. Zijn voorstel om de vrijheid van meningsuiting vooral van Wilders te beschermen door alle mogelijke haatzaaiende en discriminerende scheldkanonnades jegens de verschillende bevolkingsgroepen ( joden, vrouwen, moslims, homo’s, etc) uit het wetboek van strafrecht te halen is een bewijs dat ook hij meegezogen wordt in de verwildering van Nederland.

Ramp
In de V.S. heeft het acht jaar geduurd vóórdat het Amerikaanse volk ontdekte dat Bush een ramp was. Welnu, als Nederland ons lief is, is er maar één weg om ons diezelfde ellende te besparen: namelijk door deze handelaar in angst en haat politiek te neutraliseren. Daartoe gelden twee cruciale voorwaarden:
    Ten eerste zullen de politieke partijen hun ideologische tanden moeten laten zien. Zo niet dan gaan ze zelf eraan. Dat betekent: Wilders durven ontmaskeren als een rampzalige racist. Met hem aan de macht zal Nederland alle fundamentele waarden als tolerantie, wederzijds respect, rechtstaat, sociale cohesie, kwijtraken. Nederland dreigt dan zowel bestuurlijk als sociaal in chaos terecht te komen. Zowel op plaatselijk als op landelijk niveau dient hij daarom uitgesloten te worden van politieke coalities. Zie de effectiviteit van de “cordon sanitaire” in België rondom het Vlaams Belang.

Medeburgers
Ten tweede zullen de bevolkingsgroepen die hij voor zijn racistische ideologie mobiliseert moeten kiezen voor een beschaafd Nederland. Tegen deze medeburgers - homo’s, joden, christenen, en seculieren - wil ik graag dit zeggen: Er zijn mensen binnen de moslimgemeenschap die tot nu toe verkeerde dingen hebben gezegd en of gedaan jegens u.
    Deze slinkende minderheid is fout en wordt hier en daar gecorrigeerd gedurende confronterende interne discussies die u helaas niet meemaakt. De moslim- fundamentalisten die overtuigd zijn van hun gelijk en geen enkel respect tonen voor de andere Nederlandse burgers zijn even fout als Wilders en zijn in feite zijn coalitiegenoten, want ze voeden elkaar.

Vreedzaam
Maar de meerderheid van de moslimgemeenschap wil niets liever dan vreedzaam leven met u binnen de Nederlandse rechtsorde en democratie. Nederland is ons land en we zullen nooit wijken voor Wilders, al krijgt hij de absolute politieke meerderheid. Met het oog op onze gemeenschappelijke toekomst hebben we daarom maar één keuze: onze positieve energie steken in elkaar en de opbouw van Nederland.

 

Volkskrant website, Opinie, door Jesse Frederik, 09-07-2009  (niet in print) uitleg of detail

Overdrijf islamisering niet

Religies zijn niet alleen maar verwerpelijk

Tussentitel: Het feit dat ik vrouwen over straat zie lopen met een hoofddoek is voor mij simpelweg te weinig reden om een nationalistische pose in te nemen

Volgens Siem van ’t Oever zou Tofik Dibi zijn absolute prioriteit zou moeten liggen bij het bestrijden van de uitwassen van de Islam: 'Als verklaard islamiet de islam niet bekritiseren, is als je aansluiten bij de radicale islam'.

Koran
Hij staaft deze bewering in de vorm van teksten die in de Koran staan over de behandeling van vrouwen, homo’s, intolerantie jegens ongelovigen enzovoorts. Het lijkt mij dat een hoop politici(met name op links) moeite hebben met deze redenering, omdat die gedeeltelijk klopt.

De Koran bevat simpelweg teksten die voor de moderne mens verwerpelijk lijken. Ik denk dat een hoop moslims het daarmee eens zouden zijn, alhoewel ze waarschijnlijk op een andere manier de teksten proberen te verklaren dan ik.

Voor mij als atheïst is het makkelijker kritiek te leveren op de heilige boeken, zonder dat ik metaforische verklaringen hoef te zoeken voor een tekst die moord goedkeurt. Maar ik ben ihier wel consistent: de Bijbel bevat soortgelijke teksten.

Een kleine selectie quotes om mijn punt te maken:

'Zes dagen zal men het werk doen; maar op den zevenden dag zal ulieden heiligheid zijn, een sabbat der rust den HEERE; al wie daarop werk doet, zal gedood worden.'

'Wanneer er een jonge dochter zal zijn, die een maagd is, ondertrouwd aan een man, en een man haar in de stad zal gevonden, en bij haar gelegen hebben; Zo zult gij ze beiden uitbrengen tot de poort derzelver stad, en gij zult hen met stenen stenigen, dat zij sterven; de jonge dochter, ter oorzake, dat zij niet geroepenheeft in de stad, en den man, ter oorzake dat hij zijns naasten vrouw vernederd heeft; zo zult gij het boze uit het midden van u wegdoen.'

'Wanneer ook iemand zijn dienstknecht of zijn dienstmaagd met een stok slaat, dat hij onder zijn hand sterft, die zal zekerlijk gewroken worden. Zo hij nochtans een dag of twee dagen overeind blijft, zo zal hij niet gewroken worden; want hij is zijn geld.'

Ondanks vrij schokkende bijbelteksten (waarvan dit slechts een kleine selectie is) zie ik geen politicus verklaren dat het christendom '90% totalitaire ideologie is en 10% religie'. Als Van ’t Oever consistent zou zijn in zijn argument dan zou het CDA haar prioriteit ook moeten leggen bij het bestrijden van de uitwassen van het christendom.

Verwerpelijk
Dit is een standpunt dat ik hem, noch Wilders, noch Dibi, noch welke politicus dan ook zie innemen. Toch gebruiken veel islamofoben de Koran als bewijs van de uniekheid in de verwerpelijke ideologie die de islam zou zijn.

De gematigder criticus zou beargumenteren dat de Bijbel weliswaar soortgelijke teksten bevat maar dat het christendom is geëvolueerd, dit in tegenstelling tot de islam. Het is niet moeilijk om mensen te wijzen op de wandaden die zijn uitgevoerd in de naam van Christus, denk aan de kruistochten, eeuwen van kolonialisme en heksenvervolgingen.

Toch ziet de moderne christen deze acties niet langer als in lijn met het geloof. Maar waarom zou ditzelfde niet gelden voor de islam? Als we Wilders' overdreven retoriek serieus nemen, dan zouden we al snel denken dat de gemiddelde moslim het liefst trouwt met een minderjarig familielid, waarna hij na een aantal jaar werkloos te zijn geweest besluit woord bij daad te voegen en een oorlog tegen de ongelovigen te beginnen.

Slechts een oppervlakkige blik op de echte wereld is nodig om te zien dat dit geenszins waar is. Daarnaast laten peilingen in het Midden-Oosten constant zien dat in zelfs de meest fundamentalistische landen, mensen er vaak soortgelijke opvattingen op na houden als wij.

Atheïsme
Ik zal nu proberen mijn eigen positie wat betreft religie te verhelderen. Ik ben welliswaar atheïst maar geen antitheïst, ik zie een hoop atheïsten erg fel worden als het om religie gaat. Ikzelf heb me hier in het verleden ook vaak schuldig aan gemaakt, desondanks is het nuttig om te denken aan wat religie ons heeft gebracht behalve hel en verdoemenis. Zo zie je in zowel de islam als in christendom (eigenlijk praktisch in elke religie) de gulden regel.

In de Bijbel is dit 'Alles dus, wat gij wilt, dat u de mensen doen zullen, doet gij hun dat ook; want dit is de Wet van de Profeten'; in de hadiths zegt Mohammed hetzelfde: 'Niemand van jullie is een gelovige tenzij hij zijn naaste toewenst wat hij zichzelf toewenst'.

Dit is volgens mij één van de belangrijkste principes die religie ons gebracht heeft en een doorbraak in de ethiek (ook al druist een groot gedeelte van beide boeken vaak in tegen deze nobele principes).

Voor mij zijn de Bijbel of de Koran niet anders dan andere filosofische geschriften. Er staan vernieuwende dingen in, zeker voor die tijd. Er staan ook een hoop verschrikkelijke dingen in, waarvan ik hoop dat gelovigen ze afzweren. Net als ik niet alles wat Aristoteles heeft geschreven nog serieus neem.

In een ideale samenleving zou ik hopen dat irrationeel geloof zou verdwijnen, hieronder valt ongetwijfeld religie. Hoe dan ook ben ik hier niet dogmatisch in, ik beschouw wat ik als goed zie als goed en wat ik als slecht zie als slecht.

Dit betekent dat als ik radicale moslims het WTC in zie vliegen, ik dat veroordeel, dit betekent ook dat als ik zie dat wij als westerlingen de afgelopen 500 jaar de wereld hebben verkracht onder het nom van christelijke beschaving, ik dat veroordeel.

Allerarmsten
Maar aan de andere kant betekent dit ook dat ik de katholieke priesters die in Latijns-Amerika de rechten van de allerarmsten beschermen onder omstandigheden die wij ons moeilijk kunnen voorstellen,k beschouw als bijzonder dappere en goede mensen. En ditzelfde geld voor de moedige moslims die onder soortgelijke omstandigheden hun werk uitvoeren voor de rode sikkel en andere mensenrechten organisaties.

De Bijbel en de Koran staan vol met tegenstrijdigheden, wat men er van maakt is aan de mensen zelf niet aan de tekst. Kijk naar wat er allemaal gedaan wordt in de naam van religie en zie hoe tegenstrijdig deze doelen vaak zijn. Van Martin Luther King tot Benedictus, van Mossadegh tot Khomeini, maar ook van Darwin tot Stalin.

Religie is slechts een voetnoot in wat de werkelijke beweegredenen zijn van mensen, het is wat mij betreft zinvoller om ons op het hele verhaal te richten. Bin Laden krijgt zijn steun niet omdat de mensen in het Midden-Oosten een achterhaalde cultuur hebben, ondanks dat dit misschien comfortabel zou zijn om te geloven.

En nog een ander punt , waar hebben we het helemaal over? De hele notie van islamisering komt op mij zo belachelijk over: als bijna eenderde van de Tweede Kamer bestaat uit christelijke partijen en er vooralsnog nog geen serieuze moslim partij te bekennen is.

Yo Jezus
Zolang ik op straat wekelijks wordt aangesproken door mensen met de 'bidden werkt' boodschap, dit alles met begeleidende rap band die religie weer hip maken('YO deze nummer is voor Jezus') en ik nog nooit een moslim heb gezien die graag op zo’n open manier zijn religie gaat promoten hier in Nederland, denk ik niet dat we over serieuze islamisering kunnen praten.

Het feit dat ik vrouwen over straat zie lopen met een hoofddoek is voor mij simpelweg te weinig reden om een nationalistische pose in te nemen. Nog los van het het feit dat ik er vrij overtuigd van ben dat het gros van die nare vervelende Nike-pet Marrokaantjes waarschijnlijk even gelovig is als ik.

Ik zou willen dat links zichzelf bijelkaar raapt en een fatsoenlijk tegenwoord kan verzinnen (iets wat niet al te lastig zou moeten zijn) en kan gaan praten over echte politieke problemen. Want na al deze jaren heb ik het gehad met de discussie over de periferie van wat belangrijk is voor de gewone man.

Het wordt tijd dat we een serieuze politieke cultuur creëren waar we het hebben over de werkelijke problemen die mensen hebben, in plaats van deze te koppelen aan gemakkelijke oppervlakkigheden als religie of afkomst.

 

Volkskrant website,Opinie, door Frans Timmermans, 10-07-2009  (niet in print?) uitleg of detail

Hou islam erbuiten

De mensen die zo toeteren over de boerka, de Venlose zulutoeter incluis, maken al die herrie om de positie van de islam ter discussie te stellen. Hou die erbuiten. Aan de kwestie zelf zitten al ongemakkelijke kanten.

Tussentitel: Maar op minstens één punt doen zowel Fransen als Britten het beter dan wij. Zij vellen geen oordeel over de islam

Het is een discussie zonder middenweg, die over de boerka. Dat zie je het duidelijkst als je de situatie in Engeland met die in Frankrijk vergelijkt. Laatst werd daar bij Newsnight, ’s avonds laat op de BBC, een interessante discussie over gevoerd tussen Bernard-Henri Lévi en Ken Livingston.

Vrijheid
Trouwens, discussie is niet het juiste woord, want er werden alleen over en weer standpunten uitgeschreeuwd. ‘Beau gosse’ BHL, fel pleitbezorger van het boerkaverbod, gooide het helemaal op de vrijheid van de vrouw en de gelijkheid van man en vrouw.

De boerka was het symbool van onvrijheid en ongelijkheid en kon dus niet worden getolereerd. Vrijheid en gelijkheid, liberté et égalité, waren zijn voornaamste strijdpunten.

In feite waren dat ook de strijdpunten van Livingston, die het gooide op de vrijheid je te kleden zoals je zelf wil, met puntmuts, helemaal in het leer of met een boerka. En op de gelijkheid, maar dan die tussen religies. Een wit boordje, een soutane of een tulband? Nou dan ook een boerka.

Electoraal gewin
Daarnaast verweet Livingston de Fransen en dan met name president Sarkozy, dat men op een goedkope manier electoraal gewin uit de boerkadiscussie probeerde te halen. Hoewel ik niet uitsluit dat electorale motieven een rol spelen, is dat verwijt zo niet misplaatst, dan toch wel overdreven.

Het getuigt in ieder geval van onbegrip voor de Franse situatie. Of misschien snapt Livingston het donders goed, maar spelen bij hem evenzeer electorale motieven.

Links
Interessant is dat een boerkaverbod in Frankrijk toch vooral als ‘links’ wordt gezien, aangezien het meteen wordt verbonden met de strijd om religie uit het publieke domein te houden, een strijd die al tweehonderd jaar een essentieel bestanddeel is van de Republiek.

Extreem rechts
Terwijl het in Engeland meteen met extreem rechts in verband wordt gebracht. In Engeland is het juist ‘links’ om heel erg tegen een boerkaverbod te zijn, omdat daar juist godsdienstvrijheid en de vrijheid om jezelf te zijn worden gezien als een links strijdpunt, want veroverd op het establishment, waaronder de Anglicaanse kerk.

In Nederland loopt dit alles door elkaar heen, als chocola in een marmercake. Misschien komt dat deels omdat bij ons zowel Britse als Franse invloeden meespelen.

Maar de voornaamste reden zal wel zijn dat wij een land zijn waar de verzuiling is verdwenen en toch ook weer niet, waar individualisme en collectivisme zoeken naar een nieuw evenwicht, waar de islam vrees inboezemt en waar geduld geen ruimte meer krijgt.

Door elkaar heen
In onze discussie worden de argumenten van BHL en van Livingston letterlijk links en rechts door elkaar gebruikt. Maar op minstens één punt doen zowel Fransen als Britten het beter dan wij. Zij vellen geen oordeel over de islam.

Bij ons botsen de islamcritici voortdurend met de islamverdedigers (of liever: religieverdedigers, want er zijn heel weinig islamverdedigers), terwijl in Frankrijk, zoals president Sarkozy laatst ook zo mooi zei, 'de islam evenveel respect verdient als andere religies'.

Hetgeen betekent dat de islam zich dus net als andere religies uit de openbare ruimte moet blijven, die is voorbehouden aan de ‘République laique’. De Britten kiezen ervoor in de openbare ruimte aan geen enkele religie restricties op te leggen, hetgeen een andere manier is om dezelfde neutraliteit te betonen.

Pragmatisch
In Nederland zijn we niet tot dergelijke absolute stellingnamen in staat en zoeken we het, zoals altijd, in pragmatische oplossingen. Een boerka is niet verboden, tenzij een bedekt gezicht het uitoefenen van een functie onmogelijk maakt of in bepaalde omstandigheden een veiligheidsrisico (voor de draagster of voor de samenleving) oplevert.

Op zich wordt zo een volstrekt marginale kwestie prettig geregeld, maar er blijft ook wel een ongemakkelijk gevoel over. Want diegenen die zo hard toeteren over de boerka, inclusief onze Venlose zulutoeter, weten ook wel dat die paar dames die zich in Nederland met zo’n tent tooien geen bedreiging voor onze samenleving vormen.

Zij maken al die herrie om de positie van de islam ter discussie te stellen en door er dan wat praktische oplossingen tegenover te stellen ben je wel van het onmiddellijke probleempje af, maar blijft de echte kwestie onbesproken. Want er zitten ongemakkelijke kanten aan dit vraagstuk.

Ontzeggen
In de eerste plaats kan niemand weerspreken dat de boerka ook een manier kan zijn om de vrouw 'haar gezicht af te nemen', zoals BHL dat zegt en haar dus haar identiteit en haar vrijheid te ontzeggen.

Iedereen die uit een emancipatiebeweging komt, dus in ieder geval iedereen die links is, moet dit een gruwel zijn. Tegelijkertijd zijn er, vreemd genoeg, ook vrouwen die hun gezicht bedekken (meestal met een nikab, geen boerka) als uiting van trots op hun identiteit. Dan is het meteen juist een uiting van emancipatie, want het sterk benadrukken van je identiteit hoort daarbij.

Onaanvaardbaar
In de tweede plaats laat de proliferatie van shariarechtbanken in Engeland zien dat vrijheid-blijheid wel tot voor een rechtsstaat onaanvaardbare situaties kan leiden als fundamentele mensen- en burgerrechten via die rechtbanken met voeten worden getreden. Dit kan in Nederland nooit worden getolereerd, ook niet met verwijzing naar het bestaan van andere kerkelijke rechtbanken, zoals die van de katholieke kerk.

Het zal in Nederland ook altijd moeten gaan om ‘liberté et égalité, waarbij de instrumenten om dat te bereiken vooral praktisch moeten zijn, maar de discussie over het onderwerp wel fundamenteel en op het niveau van deze waarden zelf zal moeten worden gevoerd.

Dat het moeilijk en ongemakkelijk is en dat er geen eenduidige analyse kan worden gemaakt, mag nimmer een excuus zijn om het maar te laten liggen.

Solidariteit
Maar de Franse revolutie heeft ons naast ‘liberté et égalité’ ook het begrip ‘fraternité’ geschonken, nu zouden we zeggen ‘solidariteit’. Laten we onze solidariteit betonen met alle islamitische vrouwen.

Zij die gevangen zitten in boerka of nikab moeten onze hulp krijgen om zich ervan te bevrijden en zij die ervoor kiezen de nikab te dragen, moeten onze solidariteit met hun soevereine keuze ook voelen.

En misschien moeten we ons ook eens wat vaker bewust zijn van onze eigen emancipatiegeschiedenis. Die heeft namelijk tijd gekost en solidariteit bestaat ook uit het mensen de tijd gunnen hun eigen pad te vinden en af te leggen.

Frans Timmermans is staatssecretaris voor Europese Zaken

 

Het is zinvol om PVV en fascisme te vergelijken
Gepubliceerd: 10 juli 2009 16:30

Door Ton Zwaan
Door gebrek aan diepgang is de vergelijking tussen PVV en fascisme weinig overtuigend. Toch is het goed om een nieuwe beweging historisch te duiden.


Wat te denken van de forse electorale groei van de PVV bij de Europese verkiezingen op 4 juni? Landelijk kreeg de beweging ruim 16 procent van de stemmen, terwijl in sommige gemeenten meer dan 20 procent van het electoraat op de partij stemde. Waren het Tweede Kamerverkiezingen geweest dan had de PVV mogelijk 26 zetels behaald, zo’n 17 procent van het totale aantal zetels.

Na de snelle opkomst en ondergang van de LPF is de plotselinge groei van de PVV niet nieuw in het Nederlandse politieke landschap. Al langer zwalkt een aanzienlijk deel van de kiezers van de ene naar de andere partij. Verrassend is wel dat zoveel mensen hun stem hebben gegeven aan een beweging zonder democratische kenmerken, ie geen democratische partij isdie evenmin beschikt over een coherent politiek programma.

Een beweging bovendien die geleid wordt door mensen die wel als Haagse parlementariërs uit de algemene middelen een goed salaris ontvangen, maar verder nauwelijks politiek-bestuurlijke ervaring hebben en aan wier competentie ernstig getwijfeld kan worden. De lijsttrekker bij de Europese verkiezingen bijvoorbeeld, blonk niet alleen uit door een volslagen gebrek aan visie op Europa, maar leek evenmin gehinderd door enige kennis over de verbanden tussen Nederland en de Europese Unie.

In de commentaren op de PVV die her en der in de media zijn verschenen (zie hierboven) zijn soms vergelijkingen gemaakt met ontwikkelingen in de vroege jaren dertig in Europa, Duitsland en Nederland; in het bijzonder met de toenmalige snelle groei en machtsvorming van fascistische en nationaal-socialistische bewegingen. Door gebrek aan diepgang zijn zulke vergelijkingen doorgaans weinig overtuigend. Tussen toen en nu bestaan immers aanzienlijke historische verschillen, zoals David Barnouw in het stuk hiernaast betoogt.

Toch kan historisch vergelijken een zinvolle manier zijn om een nieuwe, hedendaagse politieke beweging beter te begrijpen. Door de nieuwe beweging in het perspectief te plaatsen van soortgelijke bewegingen in het Europese verleden, kunnen opvallende familiegelijkenissen aan het licht komen.

Die overeenkomsten hebben vooral betrekking op de organisatorische en ideologische aard van de beweging, op de politieke stijl, de politieke doelen en de electorale aantrekkingskracht. Treffend zijn onder meer het steeds oproepen en voeden van vage gevoelens van wantrouwen, angst en haat, het in toenemende mate flirten met politiek geweld en het systematisch opbouwen van collectieve haatfantasieën.

Wat is de aard van de PVV-beweging in organisatorisch en ideologisch opzicht? Naar organisatie is de beweging overwegend autoritair, anti-democratisch en anti-liberaal. Het leiderschap is hiërarchisch gebonden aan één persoon rondom wie een zekere cultus van persoonsverheerlijking is ontstaan. Deze wijst naar willekeur op niet-transparante wijze geestverwante anderen aan voor beschikbare politieke functies. Over selectie en benoeming wordt geen verantwoording afgelegd, noch over de politieke koers en het gevoerde beleid. De macht van de leider wordt dus niet gecontroleerd. En bij gebrek aan een democratische partijstructuur zijn de volgelingen geen gelijkberechtigde partijleden, maar veeleer discipelen en aanhangers zonder inspraak.

Ideologisch pretendeert de beweging nationalistisch te zijn: men heeft voortdurend de mond vol over ‘Nederland’, het verondersteld Nederlands nationaal belang en over de noodzaak trots op Nederland te zijn. „Er is weer hoop voor het volk”, schreeuwde een opgetogen fractielid op de avond van de verkiezingsuitslag.

Ook dit nationalisme is hoofdzakelijk autoritair, anti-democratisch en anti-liberaal. Het gaat niet om de civiele variant van nationalisme, maar om de etnisch populistische variant, niet om de bevolking van Nederland als geheel, maar om het Nederlandse volk als een veronderstelde etnische groep. Het etnisch populisme is typisch een anti-beweging, een tegenpartij, heeft een ‘eigen volk eerst’-mentaliteit, is anti-intellectueel, grossiert in simplismen en vijandbeelden, neemt het niet zo nauw met de waarheid en denkt zwart-wit in etnische termen van wij en zij.

Het doel is niet zozeer om politiek-maatschappelijke problemen constructief op te lossen, maar vooral om op emotionele gronden allerlei vormen van onvrede en angst in de samenleving ten bate van eigen machtsvorming te mobiliseren. De politieke stijl van optreden is doorgaans provocerend, verbeten, slecht gemanierd, onverdraagzaam en humorloos.

In weerwil van alle mooie woorden van de PVV-leiding over vrijheid, tolerantie, de Nederlandse cultuur, de vrijheid van meningsuiting, de joods-christelijke waarden en zo meer, vertoont de beweging vrijwel alle kenmerken van etnisch populisme. Een kleine greep uit de leuzen en vijandbeelden moet hier volstaan: de Nederlandse cultuur moet dominant zijn, men heeft een broertje dood aan cultuurrelativisme, de Koran moet verboden worden, geld terug uit Brussel, weg uit Uruzgan, een immigratiestop (voor Turken en Marokkanen), afschaffen van de tbs, zwaardere straffen, moslimkolonisten zijn hier gekomen om ons te onderwerpen, kunst- en cultuursubsidies afschaffen, geen geld voor ontwikkelingssamenwerking, meldplicht voor bijstandsgerechtigden, denaturaliseren en uitwijzen, lokaal stemrecht van niet-Nederlanders afschaffen, keihard optreden tegen Marokkaanse straatterroristen, de Antillen meteen het Koninkrijk uit. Is dit ratjetoe het program van een partij voor de vrijheid? Nee, dit is het anti-liberale programma van een partij voor verbieden, straffen en ontrechten, voor opsluiten, uitsluiten en buitensluiten. De vijandbeelden vormen een bont geheel: het Haagse circuit – waar men zelf deel van uitmaakt – de elite, de grachtengordel, het criminele tuig, de linkse kerk, de kunst- en cultuurmaffia en, het meest schandelijk van alles, de moslims. Het enige vrouwelijke fractielid liet onlangs weten psychiatrische patiënten als „voorwaardelijke burgers” te beschouwen en een andere prominent meldde dat hij de leden van raden van commissarissen, „allemaal matsbaantjes”, graag „een doodtrap” zou willen geven. Hier worden op grof generaliserende wijze hele categorieën mensen zonder meer verdacht gemaakt en belasterd.

Het taalgebruik van de PVV begint steeds meer gewelddadige trekken te vertonen. Toen de leider nog VVD-fractielid was, schreef hij al de hoofddoekjes rauw te lusten. Maar inmiddels is gesuggereerd baldadige voetbalhooligans door hun benen te schieten en onwelgevallige journalisten hun neus af te hakken; speciaal de neus van tv-journalist Polak, waarmee zich plotseling een vleugje antisemitisme in de anderszins pal achter Israël staande beweging openbaarde.

De fractie waant zich voorts een knokploeg of een stoottroep in het parlement en het absolute dieptepunt tot nu toe werd bereikt toen de leider recentelijk op de Deense tv bekende dat hij eigenlijk vond dat miljoenen, misschien wel tientallen miljoenen moslims in Europa uitgewezen moesten worden.

Deze wensdroom is onthullend. Ten eerste is sprake van onhoudbare overdrijving: er zijn geen tientallen miljoenen moslims in Europa, maar naar schatting zijn 15 à 16 miljoen mensen binnen de Europese Unie afkomstig uit landen met overwegend moslims. Op de totale bevolking van de Unie, ruim 480 miljoen mensen, is dat ongeveer 4 procent. In Nederland bedraagt dat percentage zo’n 7 procent. En die verdeelde minderheid zou in Europa en Nederland de boel gaan overnemen, zoals de beweging steeds beweert? Na het oproepen van dit ongefundeerde spookbeeld over de moslims volgt dan de sinistere oplossing: uitwijzen. Eruit, eruit, eruit!

Hier is geen enkel misverstand mogelijk: dit is typisch de collectieve haatfantasie van etnische zuiveraars, in de jaren tien in het Ottomaanse rijk, in de jaren dertig en veertig in Europa, in de jaren zeventig in Cambodja, in de jaren negentig in Joegoslavië en Rwanda. Binnen de haatfantasie van de PVV over mensen met een islamitische achtergrond wordt deze zeer divers samengestelde categorie gereduceerd tot de moslims met wie geen samenleven mogelijk zou zijn. Er wordt een kloof geponeerd die onvermijdelijk, onoverbrugbaar en onveranderlijk zou zijn. Daarmee toont de beweging zich een perfecte leerling van Osama bin Laden en de zijnen, die er met hun preken en hun terrorisme steeds naar streven de scheidslijnen tussen moslims en niet-moslims overal ter wereld zo scherp mogelijk te trekken. De PVV maalt niet om integratie, maar is juist uit op meer radicalisering en polarisatie tussen wij en zij.

Waarop berust de electorale aantrekkingskracht? In een nog altijd lezenswaardig artikel uit 1937 over Het nationaal-socialisme als rancuneleer heeft Menno ter Braak betoogd dat het nazistisch denken geïnspireerd werd door rancune en ressentiment, door heimelijke wrok, opgekropt haatgevoel, en een verlangen naar wraak. Dat is ook de kern van het hedendaagse etnisch populisme: de PVV is de partij van de verongelijkten, van hen die hun draai met zichzelf en de wereld niet hebben kunnen vinden, die zich tekort gedaan voelen, die menen dat hun onrecht is aangedaan, maar niet weten op wat of wie zij zich zouden moeten wreken. Precies in die knagende behoefte voorziet de partij: ook al wordt het politiek niks, een stem op de beweging biedt in elk geval de mogelijkheid de eigen verongelijktheid kortstondig uit te leven.

Hoe zal het verder gaan? De overgrote meerderheid van de Nederlandse kiezers moet niets hebben van de PVV, die als moord-en-brandpartij ook niet in de Nederlandse politieke cultuur past.

In het streven naar meer stemmen zou de beweging zich kunnen omvormen tot een fatsoenlijke politieke partij. Maar die kans is klein gezien de aard van het leiderschap en de beweging: men leeft immers van de populistische leuzen, van de ongemanierde provocatie, van de verongelijktheid en de hetze. Resteert als mogelijkheid dat het electoraat nog iets groeit en de beweging vervolgens aan eigen impotentie en interne tegenstellingen ten onder zal gaan. Misschien moeten degenen die klaar staan om de PVV met een riante staatssubsidie te gaan ondersteunen of die nu al dromen van een CDA-PVV-VVD-coalitie daar toch nog maar eens goed over nadenken.

Dr. Ton Zwaan is verbonden aan het Centrum voor Holocaust- en Genocidestudies van de KNAW en aan de afdeling sociologie/antropologie van de Universiteit van Amsterdam.



Naar Zelfislamisering  , Allochtonen lijst , Allochtonen, overzicht  , of site home .