De Volkskrant, 14-03-2008, door Ahmed Aboutaleb. mrt.2008

Redeneer het onbehagen niet weg

In de omgang met nieuwkomers zijn we in een heilzame conflictfase beland. Er is niets mis met polarisatie, betoogt Ahmed Aboutaleb.


Veel autochtonen vinden de komst van migranten naar Nederland eerder een bedreiging dan een verrijking. De aanslagen van 11/9, de moorden op Fortuyn en Van Gogh, de bedreigingen van politici en anderen, en de oververtegenwoordiging van allochtonen in de criminaliteit hebben gezorgd voor een verwijdering tussen autochtonen en allochtonen.
    Er is nog steeds een groep die geneigd is die angsten te relativeren. Ze verwijst naar de korte migratiegeschiedenis en meent dat de tijd het denken over elkaar vanzelf in positieve richting zal ombuigen. Hierin schuilt de neiging gevoelens van onbehagen weg te redeneren. Dat is verkeerd. Maar het is ook verkeerd gevoelens van onbehagen aan te wakkeren. Om mensen voor te houden dat alles beter wordt als de immigratie wordt gestopt. Of dat het tijd is minderheidsculturen te dwingen de mainstreamcultuur te omarmen.
    Tussen het negeren en het aanwakkeren van onbehagen ligt het pad van het werkelijk erkennen van gevoelens van onbehagen. Populistische elementen in de politiek moeten we aanpakken door de discussie aan te gaan met een eerlijk verhaal en door kleur te bekennen. Een dag na de moord op Theo van Gogh heb ik in een moskee gezegd: ‘Wij willen in Amsterdam een wij-samenleving formeren. Daar hoort iedereen bij. Maar een ieder die zich buiten de samenleving wil plaatsen, die alles wat Nederland te bieden heeft in de sfeer van moraal, van cultuur, van vrijheden, verwerpt, die kan net zo goed besluiten niet tot ons te behoren en die doet er beter aan Nederland te verlaten’. Om er nog aan toe te voegen: ‘Er vertrekken elke minuut vliegtuigen’.
    Mensen zeiden door mijn woorden het gevoel te hebben gekregen dat ze werden gehoord in hun pijn. Die reacties gaven mij de overtuiging dat je door een signaal te geven dat je de problemen ziet en daar al het mogelijke aan wilt doen, aandacht krijgt voor het positieve verhaal. We moeten met een eerlijk verhaal komen voor de oorspronkelijke Nederlanders en de allochtone Nederlanders.
    Tegen de oorspronkelijke bevolking moeten we zeggen: Het klopt, migratie en globalisering hebben een schaduwzijde. Uw pijn en zorgen horen thuis op de politieke agenda. Maar we hebben wel uw hulp nodig om samen een nieuw evenwicht te zoeken.
    Het feit dat er zoveel haat bestaat tegen moslims, moet moslims zelf aan het denken zetten. In plaats van de uitlatingen van Wilders alleen maar te zien als verwerpelijk, moeten wij ons afvragen welke rol wij zelf spelen in het beeld dat is ontstaan. . Feit is dat de 500.000 mensen die in Nederland op Wilders hebben gestemd zijn sentimenten blijkbaar delen. Daar heb je rekening mee te houden.
    De moslims kunnen binnen de eigen gemeenschap stappen zetten om radicale elementen niet het gevoel te geven dat ze helden zijn. De huidige etnisch-religieuze solidariteit staat de emancipatie van moslims zelf in de weg. De voorhoede onder de moslims is opvallend stil. Juist van deze groep mag een duidelijke inmenging in het publieke debat worden verwacht. Ook van de gematigde religieuze leiders verwacht ik een ferme houding tegenover radicalen.
    Veel migranten zeggen dat discriminatie de reden is dat ze onderaan de maatschappelijke ladder zijn blijven steken. Ik blijf er op wijzen dat dat ook komt door gebrekkige taalbeheersing en lage opleiding. Zaken waar zij zelf aan moeten werken. Ook is het vreemd dat we een inburgeringswet nodig hebben om migranten te dwingen de Nederlandse taal te leren en zich op Nederland te oriënteren. Het gaat immers om mensen die vrijwillig voor Nederland hebben gekozen. Dat ze een inburgeringswet nodig hebben, getuigt van een gebrek aan nieuwsgierigheid naar hun nieuwe land. Dat kan niet.
    Van hun kant moeten autochtonen hun onverschilligheid willen omzetten in een begin van vertrouwen. Als we nieuwkomers blijven zien als vreemdelingen in plaats van volwaardige landgenoten, dan lukt het integratieproces niet. Als we niet willen dat migranten een onderklasse gaan vormen, dan moeten we ze een eerlijke kans geven op onderwijs, werk en wonen.
    In de omgang tussen autochtonen en nieuwkomers zitten we in een overgangsperiode. Daarin past een verscherping van de discussie, zoals ook Wouter Bos heeft gezegd (het Vervolg, 1 maart). Je kunt het ook een conflictfase noemen. Scherpe tegenstellingen zijn soms noodzakelijk om te laten zien waar we staan. Een conflictfase kan heilzaam werken. Door stevig poetsen kan glans ontstaan. Maar waak er voor dat te stevig poetsen pijnlijk wordt. Als deze redenering getypeerd wordt als polarisatie, dan zeg ik: er is niets mis met polarisatie.

Ahmed Aboutaleb is staatssecretaris van Sociale Zaken. Dit is een bekorte versie van de toespraak die hij donderdag hield in Leuven. De volledige tekst staat op: www.minszw.nl


Naar Multiculturalisme, pro-allochtoon , Multiculturalisme , Allochtonen overzicht  , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 
[an error occurred while processing this directive]