De Volkskrant, 21-07-2012, van correspondent Arjen van der Ziel .2009

Reportage | Fascistische knolploegen slaan buitenlanders met gretigheid in elkaar

In Athene kan je maar beter Griek zijn

Als buitenlander ben je niet veilig meer in de Griekse hoofdstad. Dat weet Abuzid Mubarak als geen ander: hij werd ernstig mishandeld door leden van de neo-nazistische Gouden Dageraad.

Tussentitels: Egyptenaren kosten minder en stelen daardoor onze banen - Theodoros Votskis - Griekse visser
Veel Grieken zien buitenlanders tegenwoordig als duivels - Ahmed Abuhamid - Egyptische vishandelaar

De 27-jarige Abuzid Mubarak had geen idee wat hem te wachten stond die warme zomernacht in een havenwijk van de Griekse hoofdstad Athene. De Egyptenaar lag op het dak van een huis van vrienden te slapen toen zo'n twintig vechtersbazen van de Griekse neonazipartij Gouden Dageraad arriveerden op scooters en motoren.

De in het zwart geklede nazi's klommen op het dak van de woning en begonnen met knuppels op Mubarak in te beuken. 'Ik dacht dat ze me dood zouden slaan', zegt Mubarak. 'Na een minuut was ik al buiten westen.'

De aanvallers lieten Mubarak zwaar gewond achter en omsingelden het huis. Ze schreeuwden 'Kom naar buiten! Kom naar buiten!' en probeerden de deur en luiken in te rammen. De vier Egyptische huisgenoten van Mubarak wisten de aanvallers tenauwernood buiten te houden. Na een half uur arriveerde de politie en sloegen de aanvallers op de vlucht. 'Toen ik bijkwam zat mijn gezicht onder het bloed', zegt Mubarak. 'Ik schreeuwde om hulp. Mijn vrienden hebben me naar beneden gedragen.'

Mubarak vertelt zijn verhaal in een ander huis, waarin hij sinds zijn ontslag uit het ziekenhuis logeert. Op een radiator liggen enkele stokken, waarmee hij en zijn huisgenoten zich hopen te verdedigen als de neonazi's opnieuw komen. Mubarak heeft twee operaties ondergaan. Zijn tanden in zijn boven- en onderkaak zijn met metalen beugels vastgezet en voedsel nuttigt hij via een rietje. 'Ik heb nog steeds pijn in mijn kaken', lispelt hij door zijn tanden. 'De dokter zegt dat het onzeker is of ik ooit helemaal normaal zal kunnen praten.'

Gestrekte rechterarm
Mubarak en zijn vrienden zijn het slachtoffer geworden van een knokploeg van de fascistische Griekse partij Gouden Dageraad, die alle immigranten het land uit wil zetten. Het embleem van de partij lijkt veel op een swastika en aanhangers brengen met gestrekte rechterarm een groet die doet denken aan de Hitlergroet.

Gouden Dageraad is in opmars in Griekenland. De partij kreeg bij de verkiezingen in juni 7 procent van de stemmen en kwam daarmee voor het eerst in het parlement. De partij heeft achttien zetels. 'Wij willen Griekenland voor de Grieken', aldus partijleider Nikos Michaloliakos onlangs in een interview. 'We willen onze identiteit redden, onze duizenden jaren geschiedenis. Als dat betekent dat we racisten zijn, dan zijn we dat inderdaad.'

Gouden Dageraad verovert steeds meer aanhang in arme stadswijken, die kampen met misdaad, immigratie en de gevolgen van de economische recessie. De aanhangers van de partij, doorgaans gekleed in zwarte shirts, werpen zich in die buurten op als beschermers van autochtone Grieken.

Ze delen voedel uit, rijden in groepjes rond op motorfietsen of patrouilleren te voet. Ze slaan ook steeds vaker buitenlanders in elkaar. Partijleider Michaloliakos prees de partij-activisten onlangs als 'onze moedige jonge mannen in zwarte hemden.'

Het is geen toeval dat Mubarak en zijn huisgenoten werden aangevallen in de Atheense havenwijk Perama. De havenbuurt wordt gekenmerkt door hoge werkloosheid en veel immigranten. De buitenlanders knappen vaak het rotwerk op.

'Weet je hoeveel Grieken er nog op de visserboten werken?', vraagt Omar Arafa op de kade bij de vismarkt in Perama. De jonge Egyptenaar steekt twee vingers op. 'Alleen de kapitein en de hoofdmachinist zijn Grieks. De rest van de bemanning is Egyptisch.' Hij gaat op de rand van een roestige vissersboot zitten en doet alsof hij achterover leunt in een fauteuil. 'Grieken zitten liever thuis met een biertje voor de tv.'

Piepschuimbakken
Rond het langwerpige gebouw van de vismarkt vliegen krijsende meeuwen. Binnen staan witte piepschuimbakken met de vangst van de dag. In de hal klinkt naast Grieks ook Albanees, Russisch en Arabisch.

De komst van de immigranten veroorzaakt spanningen. 'We weten niet meer wie wie is', zegt visser Theodoros Votskis. 'En de hygiëne gaat achteruit.' Hij wijst naar een rooster in de vloer. 'Daaronder zwemmen ratten. Buitenlanders zetten hun bakken vis daar gewoon naast. Vindt u dat een gezond idee?'

Votskis is een gebruinde man met een baardje en een wijd openstaand overhemd. Op een van zijn handen heeft hij een tatoeage met het swastika-achtige symbool van Gouden Dageraad. Hij bevestigt dat het aanhangers van Gouden Dageraad waren die Mubarak en zijn huisgenoten aanvielen.

De zwarthemden gingen tot actie over omdat Egyptische straatverkopers met vis langs de deuren gaan en er minder voor vragen dan autochtone Griekse visboeren. De Egyptenaren verergeren daarmee de financiële problemen van de autochtone winkeliers, die toch al minder verkopen door de crisis. Het besluit voor de aanval werd genomen tijdens een bijeenkomst in een havencafé.

De visser zegt dat hij zelf tegen de gewelddadige actie was, maar dat hij er wel alle begrip voor heeft. 'Je kunt de jongeren die dat gedaan hebben niks verwijten. Die Egyptenaren komen hier zonder vrouw en kinderen. De meesten betalen geen belasting of sociale lasten en zijn niet verzekerd. Ze kosten werkgevers daardoor minder en stelen onze banen. Wij Grieken zijn dom geweest dat we zo veel buitenlanders hebben laten binnenkomen. Geweld is nu nog de enige oplossing.'

De opmars van Gouden Dageraad is mede het gevolg van de zwakte van de Griekse staat. Veel Grieken hebben het gevoel dat de autoriteiten te weinig ondernemen tegen criminaliteit en illegale immigratie. Naar schatting een op de twintig mensen in Griekenland is illegaal in het land.

Politiebureaus
En er zijn aanwijzingen dat een deel van de politie de fascisten steunt. Bij de verkiezingen in juni deden de nazi's het opvallend goed in stemdistricten rond politiebureaus, waar veel politiemensen gingen stemmen.

Volgens mensenrechtenorganisaties houden agenten zich soms ook afzijdig als de zwarthemden ergens te keer gaan. Een oud-leider van een politievakbond riep de autoriteiten onlangs op de knokploegen consequenter aan te pakken. 'De hoofden van de politie kunnen niet wegkijken terwijl extreem-rechtse groepen gelieerd aan Gouden Dageraad door het land razen.'

Onder immigranten groeit de angst. 'Toen ik hier twintig jaar geleden kwam, waren de Grieken een gastvrij volk', zegt Ahmed Abuhamid. 'Maar Griekenland is de laatste jaren veranderd. Veel Grieken zien buitenlanders tegenwoordig als duivels.'

Abuhamid is een gebruinde besnorde veertiger in een wit poloshirt. Hij woonde in het huis in Perama dat onlangs werd aangevallen en loopt deze middag door de woning om de schade te laten zien. Hij toont de half ingeramde voordeur en het gat dat in een van de houten luiken is geslagen. In de gang liggen glasscherven. Abuhamid vertelt na de aanval te zijn verhuisd naar een aangrenzende wijk. 'Het is daar veiliger omdat er vijf, zes huizen zijn waar Egyptenaren wonen. In elk huis wonen vier à vijf mannen. Als we weer worden aangevallen kunnen we elkaar bellen en onszelf gezamenlijk verdedigen.'

Buiten gaat de zon onder. De schemering brengt verkoeling na een hete zomerdag. Staand bij een open raam van het huis vertelt Abuhamid over de onzekerheid waarin hij en zijn landgenoten verkeren. Hij is persoonlijk vooral bang dat de zwarthemden binnenkort een van zijn twee puberzoons iets zullen aandoen.

Hij denkt er over de jongens voor een tijdje terug te sturen naar Egypte, om te voorkomen dat ze worden gemolesteerd. 'Ik zou zelf ook het liefst een paar maanden naar Egypte gaan, totdat de boel hier een beetje is gekalmeerd. Maar ik heb mijn viswinkel. Ik heb mijn klanten en verplichtingen. Ik kan niet zomaar weggaan.'

 

Naar Cultuur, vermenging, analogie , Cultuur, vermenging , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]