De Volkskrant, 14-04-2008, door Kees Broere

Column | Machtsovergang Harare

Nieuwe orde zal 'eten' niet laten in Zimbabwe

Inde kroeg werden alvast de banen verdeeld. Onder de aanwezige stamgasten, maar ook onder vrienden die elders waren. De stemming was uitbundig, alsof iedereen een prijs in de loterij had gewonnen. Sommigen stonden al bijna op het punt hun koffers te pakken, want ja, ook op de ambassades kwamen er natuurlijk posten vrij.
    Het tafereel speelde zich eind februari van dit jaar af in de Keniaanse hoofdstad Nairobi. Een dag eerder was bemiddelaar Koft Annan erin geslaagd president Mwai Kibaki en oppositieleider Raila Odinga ertoe te bewegen aan een coalitieregering te gaan werken. Na het ellendige geweld zou het toch allemaal goed komen.
    Niet dus.
    Ruim een maand later was sprake van nieuwe ruzie - en daarmee ook van nieuw geweid op straat. Pas nu is er dan overeenstemming. Was het zo moeilijk het inhoudelijk eens te worden over een nieuw regeerakkoord? Geenszins. Om de inhoud ging het helemaal niet. Het ging om de poppetjes, om de banen.
    Niet alleen in het nieuwe kabinet, maar ook in de ambtenarij en zelfs op de diplomatieke posten. De nieuwkomers moesten een plekje krijgen. Maar zij die voor hen plaats maakten, moesten er zeker van zijn dat hun belangen gewaarborgd bleven. En dan vooral: de economische belangen die voortkomen uit politieke macht.
    Want om die continu´teit gaat het nog veel te vaak in de Afrikaanse politiek. Een volksvertegenwoordiger of minister gebruikt zijn politieke positie om zijn economische toekomst veilig te stellen. Een nieuwe regering is het niet om beleid te doen, maar plat gezegd om de eigen portemonnee.
    Precies dat speelt ook in Zimbabwe, waar eind vorige maand verkiezingen zijn gehouden. Dat de 84-jarige dictator, president Robert Mugabe, nog steeds geen afstand wil doen van de macht, is niet omdat hij zou denken als enige geschikt te zijn om zijn volk te leiden (of te dienen).
    Het gaat om zaken.
    Toen de oppositie In Kenia begin dit jaar mensen opriep om bedrijven te boycotten die nauwe banden hebben met de zogeheten Mount Kenya Maffia rond president Kibaki, schreeuwden regeringspolitici moord en brand. Want juist dat zou hun werkelijke functioneren onmogelijk maken: de verstoring van de politiek-economische continu´teit.
    Idem Zimbabwe, opnieuw. De kliek rond Mugabe, die zelf rijk wordt van de gigantische economische crisis die de bevolking treft, en die bijvoorbeeld grote belangen heeft in de mijnbouwsector, was vooral om die reden mordicus tegen een overwinning van de MDC, de oppositiepartij van Morgan Tsvangirai.
    En daarom ook dat MDC-leden al in een heel vroeg stadium kenbaar maakten dat zij niet uit waren op een bijltjesdag, of met andere woorden, dat zij er alles aan zouden doen om de politiek-economische continu´teit zo min mogelijk te verstoren. Geheel overtuigend is dit niet. En dus zit Mugabe nog in het zadel.
    Bij de onderhandelingen over een coalitieregering in Kenia kwam men op zeker moment uit op meer dan veertig ministeries. Plus natuurlijk plaats voor onderministers, nieuwe topambtenaren en ambassadeurs. Over de inhoud van het werk ging het geen moment, enkel over het zog heten 'eten', waarvan veel Afrikaanse machthebbers zelden genoeg kunnen hebben.
    In Zimbabwe, zo valt te vrezen, zal het bij een uiteindelijke politieke oplossing niet veel anders gaan. Hoe groot ook de verschillen tussen de twee, in beide landen gaat het erom een nieuwe machtsorde zˇ in te kleden dat de oude garde zich veilig weet.
    En de bevolking? Sorry, domme vraag.


Naar Democratie, hiŰrarchisch , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]