De Volkskrant, 14-09-2006, door Gerard Reijn

Peiling | Democratie en sharia

Sharia met tweederde meerderheid?

Minister Donner van Justitie vindt dat, als tweederde van de bevolking dat wil, de sharia maar moet worden ingevoerd. Wat kan een democratie doen als de meerderheid anti-democratisch is?


Herman von der Dunk, historicus: ‘Er zijn situaties dat de democratie alleen is te beschermen met ondemocratische middelen, dat is de paradox. Democratie gaat ervan uit dat de mens redelijk is en de meerderheid altijd gelijk heeft. Maar de meerderheid is gemakkelijk te manipuleren. In Amerika hebben ze de domste president ooit verkozen. En het wordt steeds erger, want met de opkomst van internet kan elke rancuneuze gek zijn zegje doen.’

Paul Cliteur, hoogleraar rechtswetenschappen: ‘We mogen hopen dat we democratisch voldoende weerbaar zijn om de groepen te weren die de democratie willen afschaffen of serieus willen schaden. Formalistisch gesproken heeft Donner gelijk. Maar de sharia is niet te verenigen met heel veel internationale grondrechten en die staan boven onze wet.
    ‘Wat ik veel verontrustender vind, is dat Donner blijk geeft van zeer primitieve en povere democratische opvattingen. Volgens hem is democratie datgene wat de meerderheid wil. Schending van grondrechten of niet. Dit zijn zeer onvoorzichtige uitspraken. Zeker als je je realiseert dat de sharia in grote delen van de wereld oprukt en velen een lonkend perspectief biedt. Waar fundamentalisten aan de macht komen, wordt de sharia meteen in de grondwet verankerd.’

Von der Dunk: ‘Het zijn toch altijd kleine elites die het meest gelijk hebben. Dat is altijd zo geweest. Het klinkt misschien arrogant, maar daar geneer ik me niet voor. Ik sta in toenemende mate sceptisch tegenover de democratie. De laatste tijd denk ik steeds vaker: je zou een soort census-kiesrecht moeten invoeren, waarbij iedere kiezer eerst een examentje moet afleggen. Democratie is nu een heilige koe.’

Aalt Willem Heringa, hoogleraar staatsrecht: ‘Deze discussie is van alle tijden, en er zijn twee opvattingen over. De ene is dat de democratie zich moet verdedigen tegen anti-democratische opvattingen. Deze groep vond bijvoorbeeld de Berufsverbote tegen links in de jaren zeventig in Duitsland terecht. De andere opvatting is: in de democratie zullen de slechte opvattingen nooit winnen, dus je hoeft je daartegen niet te wapenen. Ik ben van die eerste opvatting. Als je een anti-democratische partij een de macht laat komen, ben je te laat en kun je nooit meer terug, dus zou je zulke partijen moeten verbieden. Dat hebben we in Nederland al eens gedaan met CP’86.’

Thom de Graaf, ex-minister van Binnenlandse Zaken: ‘Twee jaar geleden hadden we in de Tweede Kamer een discussie over de vraag wat te doen als er een partij zou opstaan die de sharia zou willen invoeren. De PvdA bracht toen naar voren: wordt de SGP dan ook verboden? Die partij wil een theocratie invoeren. Ik heb toen gezegd, en de Kamer was het daarmee eens: pas als een partij een clear and present danger vormt voor de democratie, is er een legitimatie voor een verbod. Dat was toen niet aan de hand, en nu ook niet. En als een meerderheid op een anti-democratische partij wil stemmen, dan helpt daar geen recht tegen, geen Kamer, geen minister. Dan is de democratie ten einde.’

Heringa: ‘Het is de vraag of de sharia zo erg is. Als er een moslim-SGP opstaat, die wil dat overspel strafbaar wordt: is dat dan een gevaar voor de democratie? Ik zou zeggen van niet. Het Europese Hof voor de Mensenrechten oordeelde dat Turkije een politieke partij mocht verbieden, omdat die de gelijkheid van man en vrouw wilde afschaffen en de vrijheid wilde inperken. Dan is er een grens overschreden. En dat is hier niet aan de orde.’
 

Naar Democratie, praktisch , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site
home .
 

[an error occurred while processing this directive]