Bronnen bij Gezag en macht: machtschade
|
30 dec.2008 |
Het effect van de gezag-macht verhouding op de maatschappij is
het duidelijkst waar te nemen als de verschillen het grootst zijn, en ze komen
niet veel groter dan bij verschillende culturen. Dit komt uitgebreider aan de
orde als het specifiek over culturen gaat, maar alvast wat voorbeelden ter
illustratie van de schadelijkheid van macht:
Van: www.cnn.com, 30-10-2006, AP (volledig
artikel hier
)
Crash pilot ignored storm advice, official says
The pilot of a Nigerian airliner that crashed Sunday did not heed air traffic
controllers' advice to wait for stormy weather to clear before taking off, the
minister of aviation said Monday.
The pilot was among 96 people killed in the crash; nine
people survived.
While Aviation Minister Babalola Borishade did not directly
blame pilot error in the third mass-casualty jet crash to hit this West African
nation in less than a year, he said officials would move to try to curb pilots'
power to ignore advice from the control tower. ...
Sunday, the aircraft was carrying 100 passengers and five
crew when it went down just moments after taking off from Nigeria's capital. The
airline said 96 people died, including the pilot, and nine were hospitalized in
Abuja.
"The pilot of the unfortunate accident refused to take
advantage of the weather advice and the opinion of the (control) tower to
exercise patience and allow the weather to clear for a safe take off," Borishade
said at a news conference.
"The discretionary power of the air crew to override advice
from the tower has been largely responsible for unfortunate consequences in the
history of air mishaps in this country," Borishade said. "The federal government
has directed the National Civil Aviation Authority to look into this and prepare
appropriate guidelines to stop this reckless abuse of crew discretionary power
... to ensure safety."
The minister said conditions at the time included rain, gusty
winds, thunder and lightning, and that controllers thought the weather would
worsen.
"The air traffic controller re-emphasized the deteriorating
weather condition and gave wind checks, which they (crew) acknowledged," he said.
Rowland Iyayi, head of the National Air Space Management
Agency, said a Virgin Airlines flight that had been on the runway at about the
same time as the ADC flight did not take off because of strong winds. ...
Nigeria's air industry is notoriously unsafe. ...
After last year's air crashes, President Olusegun Obasanjo vowed to
overhaul Nigeria's airline industry, blaming some of the industry's problems on
corruption. ...
IRP: De situatie is volkomen helder: de piloot, of beter,
piloten in het algemeen, vinden dat ze aandacht aan het advies van
grondpersoneel hoeven geen aandacht aan te geven, omdat een piloot nu eenmaal
natuurlijk een veel prestigieuzere, hogere positie heeft dan "gewoon
grondpersoneel"- en daar laat je je toch niet overrulen, de wet voorschrijven?
Deze houding is een van de belangrijkste verschillen tussen westerse en
niet-westerse maatschappijen: de gezagsverhouding tussen hoger en lager is
radicaal verschillend: in Westerse maatschappijen is dat veel meer een
gezagspositie, waarbij ook inspraak van de lagere mogelijk is - in niet-Westerse
maatschappijen is de positie van de hogere die van almacht.
Dit commentaar is geschreven in 2006. Later onderzoek bevestigt de conclusies:
Uit:
De Volkskrant, 30-12-2008, column door Pieter Hilhorst
Beleefdheid is dodelijk
Als een vliegtuig dreigt neer te storten, zijn goede omgangsvormen wel het
laatste om je druk over te maken in de cockpit. Toch worden veel vliegtuigrampen
veroorzaakt door misplaatste beleefdheid.
Neem vlucht Avianca 052. Het is slecht weer. Boven Kennedy
Airport in New York cirkelen verschillende vliegtuigen. Een eerste
landingspoging van Avianca 052 is mislukt. De brandstof is bijna op. De
co-piloot meldt dat aan de verkeersleiding. Maar de manier waarop hij dat meldt
is meer dan onhandig. Hij zegt het terloops, op het einde van een zin vol
technische informatie over hun koers. Het is geen wonder dat deze waarschuwing
bij de verkeersleiding niet aankomt. Hij zegt niet dat er sprake is van een
noodgeval. Hij zegt niet dat hij onmiddellijk opnieuw moet landen omdat de
brandstof anders op is. Dus plaatst de verkeersleiding Avianca 052 gewoon achter
in de rij van vliegtuigen die wachten op toestemming om te landen. Even later
valt een motor uit, daarna de tweede. Het vliegtuig stort neer omdat de kerosine
op is.
Hoe is het mogelijk dat iemand zich, oog in oog met een wisse
dood, zo passief opstelt? Volgens Malcolm Gladwell, de Amerikaanse schrijver van
het boek Outliers (in Nederland verschenen onder de titel Uitblinkers)
heeft het te maken met de culturele achtergrond van de piloten. Zowel de piloot
als de co-piloot is Colombiaan. Ze durven zich niet assertiever op te stellen
tegenover de New Yorkse verkeersleiding.
Maar niet alleen misplaatst ontzag voor de verkeersleiding is
soms dodelijk. Het blijkt dat vliegtuigen vaker neerstorten als de gezagvoerder
vliegt dan als de co-piloot achter de stuurknuppel zit. Als een gezagvoerder
ziet dat zijn co-piloot iets fout doet, geeft hij orders om het anders te doen.
Is het andersom, dan beperkt de co-piloot zich vaak tot suggesties. Als de
gezagvoerder de waarschuwingen negeert, bezit die zijn ziel in lijdzaamheid.
Hoe hiërarchischer de cultuur is in het land waar de piloten
vandaan komen, hoe onderdaniger de co-piloten en hoe vaker het mis gaat, zo
blijkt uit een onderzoek naar vliegtuigrampen van Boeing. ...
Het organiseren van tegenspraak is essentieel om rampen te
voorkomen. Uit het portret dat Jeroen Smit in De Prooi schetst van ABN
Amro blijkt dat de bank een formele hiërarchische organisatie is. Nieuwe leden
van de raad van commissarissen moesten aan het uiteinde van de tafel zitten. Het
is de logica van het Kremlin. Ook daar gold dat je iemands macht kon afmeten aan
de afstand tot de voorzitter. En net als in het Kremlin werd het ventileren van
dissidente meningen niet op prijs gesteld. Zeker niet als die waarschuwingen
kwamen van ondergeschikten.
Red.: In de Arabische wereld liggen de verhoudingen aan de top
ook duidelijk, in staten als Saoedi-Arabië: de emir of hoe de man ook heet is de
absolute baas. Maar dus ook in de lagen daaronder werkt het zo:
Uit: Dagblad De Pers, 29-06-2007, door Marcel Hulspas
De farao en zijn tandje
Afgelopen woensdag was het weer eens ouderwets Hawassdag. De complete wereldpers
hing weer aan de lippen van de secretaris-generaal van de Egyptische Raad voor
Oudheden, Zahid Hawass. Hij had groot nieuws. Hij had de mummie gevonden van
Hatsjepsoet, de enige vrouwelijke farao. Een losse tand, aangetroffen in een
houten kistje met haar naam erop, bleek te passen in de mond van een al eerder
gevonden, maar nog niet geïdentificeerde mummie. Het was wereldnieuws - en
honderd procent Hawass. Deskundigen wisten allang van die mummie, en vermoedden
allang dat het om Hatsjepsoet ging, maar dat van die tand, wist alleen Hawass,
de koning van het oude Egypte.
Hawass beslist wie er in zijn land mag graven, wanneer en
waar. Het gros van de verzoeken wijst hij af en onderzoekers die wél mogen
komen, moeten op hun tellen passen. Zodra er iets interessants boven de grond
dreigt te komen, moeten ze Hawass bellen. Hij komt dan kijken. Als de vindplaats
interessant genoeg is, neemt hij het onderzoek over en gaat uiteindelijk ook met
de eer strijken. Er gaan verhalen dat archeologen vondsten weer terug in de
grond stopten, zodat Hawass ze kon komen 'ontdekken'. Maar geen onderzoeker zal
klagen - dan kom je Egypte nooit meer binnen.
Zoals het een absoluut heerser betaamt, heeft Hawass ook een
aartsvijand: de Bijbel. ...
Red.: De vele voorbeelden vanaf het Afrikaanse leiderschap zijn
verzameld hier
, en wat de gevolgen zijn voor dat continent hoeft nauwelijks nader omschreven te
worden
.
Maar ook in het Westen zelf zijn ruime hoeveelheden
voorbeelden voorhanden die laten zien dat dat naarmate de verhoudingen
hiërarchischer zijn, de resulteren op de langere termijn slechter zijn. In de top van het
Nederlandse bedrijfsleven is er het voorbeeld van Ahold, waar topman Cees van
der Hoeven regeerde als een zonnekoning, en, mede door gebrek aan tegenspraak,
zijn concern de vernieling in hielp.
Weer een luchtvaartgevalletje:
Uit:
De Volkskrant, 12-04-2010, door Jan Hunin
Patriot en beschermer van katholieke waarden
De Poolse president, die zaterdag op 60-jarige leeftijd bij Smolensk
verongelukte, was voor geen kleintje vervaard.
Hoewel voorlopig onduidelijk is waarom de neergestorte Toepolev tegen het advies
van de controletoren besliste te landen in Smolensk, zou een bezoek van Lech
Kaczynski aan Georgië een tip van de sluier kunnen oplichten. Toen zijn piloot
in 2008 weigerde in het door de Russen bestookte Tbilisi te landen, werd hij
door de president terechtgewezen. ‘Een officier mag niet bang zijn’, stelde hij.
...
Red.: Tja, de volgende piloot durfde niet meer te weigeren, en
vloog in dichte mist in de bomen ...
Even later blijkt nog een machtsproces: correspondent Jan
Hunin, fervent anticommunist en dus geen objectief journalist, misbruikt zijn
positie om informatie weg te laten aangaande het Georgische incident - de
volledigere informatie komt van een regionaal dagblad:
Van:
DeStentor.nl, 12-04-2010, van correspondent Elro van den Burg

Had president rol bij vliegtuigongeluk?
Om 8.20, enkele minuten voor de geplande landing in Smolensk, belde president
Lech Kaczynski nog vanuit het Tupolev toestel met zijn tweelingbroer Jaroslaw.
‘Hij zei dat alles volgens plan verliep”, aldus Adam Bielan, Europarlementariër
en een van de belangrijkste strategen van regeringspartij PiS(Recht en
Gerechtigheid). Niet lang na dit telefoongesprek krijgt de vlucht een fatale
wending.
Na de ramp met het Poolse regeringsvliegtuig, waarbij zaterdag 96 mensen
omkwamen speculeren de Polen over de oorzaken van het ongeluk. Rondom de
landingsbaan in Smolensk hangt zaterdagmorgen een dikke mist. ‘Ik heb de piloten
aangeraden om uit te wijken”, aldus de Rus Pawel Plusin die vanuit de
verkeerstoren contact met het vliegtuig onderhield.
De piloten besluiten om toch te landen. ‘Met een zicht van minder dan 500 meter,
had dat nooit gemogen”, aldus de voormalige bevelhebber van de Poolse
pilotentraining, Piotr Lukasiewicz. Gisteren (maandag) werd er druk gespeculeerd
over ingrijpen door Kaczynski zelf; mogelijk heeft hij zich bemoeid met de
beslissing om onder de slechte omstandigheden het toestel toch aan de grond te
zetten. Bekend is dat hij eerder niet zachtzinnig omsprong met piloten die niet
naar hem wilden luisteren.
Zo omschreef hij in augustus 2008 een piloot als lafaard en angsthaas omdat hij
het tijdens de oorlog van Georgië met Rusland te gevaarlijk vond om in de
Georgische hoofdstad Tbilisi te landen. De Poolse president wilde zijn steun aan
de bevolking van Georgië betuigen en vloog samen met de staatshoofden van
Litouwen en Estland en de premier van Letland richting Tbilisi. De piloot
besloot vanwege de oorlogsdreiging in een buurland te landen, waarna de
delegatie per auto naar Tbilisi moest. Kaczynski liet meereizende diplomaten
weten bij terugkomst in Polen,‘de zaak op te zullen lossen’. De piloot werd
ontslagen. ...
Red.: De volgende piloot hoefde dus geen directe orders meer
te krijgen ... hij wist al wat hij moest doen ...
Het behoeft ook niet meer dan een beetje fantasie wat
de ware oorzaak is van dit gedrag. Natuurlijk is een lange autorit vervelend -
maar dat is niet een gevoel waarvan je zou kunnen denken dat het aanleiding is
voor zulk agressief gedrag. De oorzaak ligt waarschijnlijk dieper. En een goede
kandidaat is het machtsgevoel. Want wat is het grote verschil tussen aankomen
per vliegtuig en per auto? Het moment van het staan bovenaan de vliegtuigtrap,
ogen en camera's op je gericht, en jij triomfantelijk naar beneden kijkend naar
de menigte hoogwaardigheidsbekleders en vazallen die klaar staat om je, om JOU,
te ontvangen.
Natuurlijk komt zoals zo vaak in dit soort zaken de waarheid
pas later boven tafel:
Uit:
De Volkskrant, 26-04-2010, van correspondent Jan Hunin
Ging Kaczynski de cockpit in of niet, wil Polen weten
Toen de piloten van zijn Toepolev in augustus 2008 weigerden om in het door
de Russen binnengevallen Georgië te landen, ging de Poolse president Lech
Kaczynski naar de cockpit. ‘Heren, wie staat er aan het hoofd van de
strijdkrachten?’ ‘U, meneer de president’, antwoordde de captain. ‘Wel, voert u
mijn bevel dan uit en vlieg naar Tbilisi.’
Deze zaterdag door de krant Gazeta Wyborcza gepubliceerde
woordenwisseling zou een licht kunnen werpen op de vliegramp die twee weken
geleden in Smolensk het leven kostte aan president Kaczynski en tientallen
prominenten. ...
Dat Kaczynski nergens voor terugschrok, blijkt uit het
gerechtelijk onderzoek dat na zijn bezoek aan Georgië vanwege insubordinatie
tegen de bemanning werd opgestart. Nadat de piloten geweigerd hadden zijn bevel
uit te voeren, dreigde de president de legerleiding met een internationaal
schandaal. Maar omdat het Georgische luchtruim gecontroleerd werd door de
Russen, weigerden de betrokken generaals – onder wie de chef van de luchtmacht,
die eveneens in Smolensk omkwam – de kapitein te bevelen om in Tbilisi te
landen. ...
Red.: Voor machtshonger geldt als één van de sterkste gevallen
de gezond verstand regel van "de continuïteit der dingen"
: het gaat vrijwel
altijd samen met vele andere trekken, in dit geval nare:
Uit:
De Volkskrant, 13-04-2010, van correspondent Jan Hunin
Ongemakkelijk oppositie voeren
Een van de eerste personen naar wie de Poolse minister van Buitenlandse Zaken
Radoslaw Sikorski zaterdagmorgen belde, was Jaroslaw Kaczynski, de tweelingbroer
van de omgekomen president. ‘Ik heb verschikkelijke informatie.’ ...
Dat juist Sikorski het slechte nieuws moest brengen, was pijnlijk vanwege de
slechte relatie tussen hem en de president. Amper een maand geleden had hij Lech
Kaczynski nog een ‘kleine president’ genoemd. ...
Maar Sikorski was lang niet de enige met wie Lech Kaczynski overhoop lag. Met
premier Donald Tusk waren de relaties niet veel hartelijker. De voorzitter van
het Burgerplatform nam het Kaczynski kwalijk dat zijn grootvader tijdens de
campagne voor de presidentsverkiezingen van 2005 valselijk van collaboratie met
de Duitsers werd beschuldigd. Van hun vriendschap, die dateerde uit de tijd dat
ze in de havenstad Gdansk samen tegen het communisme hadden gestreden, bleef
niets over. ...
Hun reputatie van conflictzoekers hadden de gebroeders Kaczynski te danken aan
hun onverbiddellijke oppositie. Als president deed Lech Kaczynski er alles aan
om de regering van Tusk het leven zuur te maken, zoals in 2008 toen hij tegen de
zin van de premier op een Europese top verscheen. ...
Red.: Ook blijkt genetica weer eens een rol te spelen:
| |
Welke vorm de oppositie tegen de regering zal aannemen, zal afhangen van
Jaroslaw Kaczynski, de onbetwiste leider van Recht en Gerechtigheid. Zelfs in de
relatie met zijn broer speelde hij de eerste viool. Hoe sterk zijn positie is,
bleek tijdens de laatste voorzittersverkiezingen. Hij haalde het toen met een
‘communistische’ score. Niemand durfde zich tegenkandidaat stellen. |
Een paar maanden later verdere bevestiging:
Uit:
De Volkskrant, 15-07-2010, van correspondent Jan Hunin
Kaczynski graaft de strijdbijl weer op
De dood van de Poolse president Lech Kaczynski had vermeden kunnen worden.
Dit stelt zijn tweelingbroer Jaroslaw Kaczynski in een interview met het rechtse
weekblad Gazeta Polska.
Daarmee stelt de conservatieve leider en verliezer van de recente
presidentsverkiezingen de regering indirect verantwoordelijk voor de dood van
zijn broer. ...
Tussenstuk:
‘Piloot wel onder druk’
Nieuwe fragmenten uit de zwarte dozen van de in april op de luchthaven van
Smolensk neergestorte Tupolev lijken de theorie te bevestigen dat de bemanning
vlak voor de ramp onder druk werd gezet. ‘Als ik niet land, dan vermoorden ze
mij’, zou de piloot gezegd hebben vlak voor zijn toestel met de Poolse president
en 95 andere prominenten aan boord in de dichte mist neerstortte.
Eerder was al bekend dat de chef van de luchtmacht zich vlak
voor de mislukte landing in de cockpit bevond. Dat is in strijd met de regels.
Op de zwarte dozen zou ook te horen zijn hoe een hoge ambtenaar van Buitenlandse
Zaken ervoor waarschuwt dat ‘hij zich zal opwinden’. Of met hem de president is
bedoeld, is niet duidelijk, maar vast staat dat Lech Kaczynski er niet voor
schroomde piloten onder druk te zetten. ...
Red.: Een integraal deel van het machtscomplex is de "wil om te
winnen". Net als bij het overkoepelende "macht" gaat het hier om de meer extreme
vormen van wat in principe ook een gezonde drijfveer kan, KAN, zijn. Een bekende
recent voorbeeld van de eveneens talloze de Amerikaanse golfer aan de absolute
top: Tiger Woods - die is namelijk publiekelijk door het slijk gehaald wegens
het onderhouden van buitenechtelijke relaties met meer dan tien vrouwen waarvan
deels van het type bimbo. Hij heeft therapie gevolgd en een aantal maanden niet
gespeeld, om terug te keren op het meest prestigieuze toernooi:
Uit:
De Volkskrant, 13-04-2010, van verslaggever Peter de Waard
Triomf van een trouwe huisvader
Tussentitel: Tiger Woods scheldt als vanouds en wordt vierde bij
comeback
... Woods had beloofd na een behandeling van 45 dagen in een
kliniek meer op Mickelson te willen lijken. Ook hij zou met een vriendelijke
glimlach over de baan willen gaan, zodat hij meer van de sport zou genieten.
Maar zijn veelvuldig achter een zonnebril verscholen gezicht stond zondag op
onweer.
Hij schold weer als vanouds op zichzelf na missers: ‘Dammit Tiger’
en ‘Tiger Woods, you suck, goddammit’. Hij klaagde over zijn swing. De
ontspannenheid en daarmee ook de zekerheid van de eerste twee dagen toen hij
weinig te verliezen had, waren in het weekeinde weg. ‘Ik heb moeite met mijn
concentratie’, bekende hij. Hij zei de komende weken zijn spel rustig te gaan
evalueren. Tevreden over zijn comeback was hij niet. ‘Ik kwam hier om te
winnen’, aldus Woods, die vorig jaar ook geen enkele major won. ...
Red.: ‘Ik kwam hier om te winnen’ is natuurlijk een ernstige
vorm van arrogantie gebrek aan realiteitszin. Iedere golfer die ooit op dat
toernooi verschijnt droomt van het winnen ervan, en voor sommigen komt dit ook
opeen totaal onverwacht uit - de populaire "outsiders". Je weet dus dan de
concurrentie moordend is, en het idee dat JIJ dus wel even zal gaan winnen is
hoogst ongezond. Het gaat uit van een sterk gevoel van het hebben van macht.
De relatie tussen dat machtgevoel en het onderhouden van vele
als dan niet buitenechtelijke relaties is in de praktijk volkomen bekend. De
theorie is nauwelijks moeilijker: ook in geval van die relaties gaat het om het
bevestigen van de toppositie: "Kijk eens wat ik allemaal kan krijgen ...".
De analogie is duidelijk net als het geval Kacvzynski laat
dit zien dat macht een verschijnsel is met vele negatieve en nare bijeffecten.
Negatief voor de maatschappij en naar voor de direct betrokkene(n).
Dit soort machtstreven zou je dus liefst maatschappelijk
willen inperken. In een land als Amerika gebeurt het omgekeerde: de "winner
takes all"-mentalitiet (in de meeste sporten accepteren ze ook geen "gelijk
spel") bevordert zelfs de wil tot winnen en de machtshonger . In het golf zijn
er zelfs dergelijke toernooien, waarbij alleen de winnaar geld krijgt - de rest
heeft zich wel ingespannen, maar staat met lege handen. Terwijl zonder hun
inspanning het toernooi ook niet georganiseerd kan worden. Een uitstekende
illustratie van de weerzinwekkendheid van het systeem.
Het volgende voorbeeld beslaat een klasse van verschijnselen,
namelijk twee soorten organisatie: coöperatie versus stichting:
Uit: De Volkskrant, 05-05-2010, van verslaggever Gijs Herderscheê
'Coöperatie ideale vorm voor bestuur zorg'
De coöperatie kan het alternatief worden voor stichtingen als eigenaar van
zorginstellingen. Volgens ouders van kinderen met een verstandelijke handicap en
de Rabobank is de coöperatie voor de gehandicaptenzorg de ideale bestuursvorm.
Doordat ouders en cliënten meer zeggenschap krijgen, kunnen
bijna-faillissementen zoals van gehandicapteninstelling Philadelphia, worden
voorkomen.
Dit propageren ouders van kinderen met een verstandelijke
handicap en de Rabobank. De Rabo is een coöperatie zonder winstdoelstelling.
Alle instellingen in de zorg zijn nu stichtingen, omdat zij geen winst mogen
maken. De coöperatie is een goed alternatief voor de zorgstichting, vinden Rabo
en KansPlus, het belangennetwerk verstandelijk gehandicapten.
Bij een coöperatie hebben de leden de zeggenschap. Aan de
ledenraad zijn de raad van toezicht en raad van bestuur verantwoording schuldig.
‘Dat heeft een disciplinerende invloed’, zegt een Rabo-bestuurder.
...
Red.: Dit is het probleem met stichtingen:
| |
‘De stichting is de meest gesloten bestuursvorm denkbaar’, vindt een
directeur van een gehandicapteninstelling. De directie legt
verantwoording af aan de raad van toezicht, klanten hebben geen
zeggenschap. ‘Natuurlijk zijn er cliëntenraden. Maar je hebt pas echt
een probleem als het wrikt met de raad van toezicht’, zegt de
bestuurder. Bij Philadelphia kozen de bestuurders een koers die
desastreus uitpakte, terwijl de cliënten en hun ouders het nakijken
hadden. |
Dit is dus het model van macht in plaats van gezag - het model dat aanleiding
geeft tot dictatoriale neigingen. De houding die leidt tot ontsporingen:
| |
De bijna-faillissementen van het IJsselmeerziekenhuis in Lelystad en
van de landelijk werkende gehandicapteninstelling Philadelphia
illustreren dat de stichting niet de ideale bestuursvorm is. |
En er zijn veel meer van dit soort voorbeelden geweest, bijvoorbeeld van
woningbouwverenigingen die stichtingen werden.
Het volgende geval laat ook weer meteen de enorme
schadepotentie zien:
Uit:
De Volkskrant, 04-05-2010, verslaggever Michael Persson
Expert: olielek was niet nodig geweest
De onderzeese veiligheidsklep die na de explosie aan boord van het
boorplatform Deepwater Horizon de boorput had moeten afsluiten, miste een
noodvoorziening die het olielek had kunnen voorkomen. In Noorwegen en Brazilië
is zo’n reservesysteem verplicht, in de Verenigde Staten niet.
Een Noorse expert op het gebied van onderzeese blow-out preventers
(afsluitdeksels) zegt dat de verplichting van extra veiligheidsvoorzieningen in
de Verenigde Staten onder druk van de olie-industrie is tegengehouden, omdat de
diepzeeboringen al veilig genoeg zouden zijn.
Per Holand onderzocht enkele jaren geleden voor het bedrijf
Sintef de betrouwbaarheid van blow-out preventers in de Golf van Mexico. Omdat
de afsluiters zo cruciaal zijn voor de veiligheid, worden ze elke twee weken
geïnspecteerd. Holand inventariseerde de resultaten van die inspecties en
signaleerde dat ze bijna altijd wel kleine mankementen vertonen, zoals lekkages
in het hydraulische systeem. ‘Dat is de reden waarom de besturingssytemen in die
afsluiters vaak twee- of driedubbel zijn uitgevoerd’, licht Holand toe. ‘Dan is
er altijd een backup.’
Het belangrijkste signaal dat een onderzeese afsluiter kan
ontvangen, is het bevel het deksel op de put te gooien. Dat kan gaan via de
normale communicatiekabel die langs de boorpijp van het platform naar beneden
loopt. Als tweede optie is er een extra verbinding, die via een noodstopknop op
het platform kan worden geactiveerd.
In Noorwegen en Brazilië is nog een derde route verplicht:
een geluidssignaal, dat draadloos naar de afsluiter kan worden verzonden.
‘Bijvoorbeeld als de lijnen door een ongeluk verbroken zijn’, zegt Holand. ‘Dan
kun je vanuit een reddingsboot de boorput nog steeds dichtgooien.’
De Amerikaanse boorautoriteit, de Minerals Management Service
(MMS), was in 2000 geneigd dit akoestische systeem verplicht te stellen. Maar
nadat een olielobbyclub had geargumenteerd dat het systeem onbetrouwbaar is,
stelde de MMS dat het te duur was en niet hoefde. ...
Red.: De MMS heeft zich in de afweging tussen
gezag, de technologische vereisten, en de macht, het machtige olieconcern, laten
leiden door de macht. Precies als in het geval van de Challenger. Met
achteraf natuurlijk de bekende smoezen:
| |
In The Wall Street Journal zegt een woordvoerder van de MMS
nu dat ‘er al genoeg veiligheidssystemen zijn voor de blow-out
preventers’. Hij doelt daarmee op de onbemande onderzeebootjes, waarmee
oliemaatschappij BP de falende afsluiter vorige week vergeefs probeerde
te activeren. ... |
Nog wat detail over hoe dat proces van de overwinning van de
economische macht op het professionele gezag is bewerkstelligd:
Uit:
De Volkskrant, 07-05-2010, van correspondent Philippe Remarque
Controleurs in bed met oliebedrijven
De banden tussen toezichthouders ene de (offshore)industrie in de Verenigde
Staten zijn veel te nauw.
Tussentitel: Ook Toyota gebruikte ex-toezichthouders als lobbyisten
Na de olieramp in de Golf van Mexico eisen senatoren een diepgaand onderzoek:
staat de staatswaakhond die het offshore boren controleert te dicht bij de
olie-industrie? Mocht BP daarom met te groot risico diep onder water boren?
In het Engels duiden ze dat soort ongepaste relaties
aan als ‘te gezellig met’ , of zelfs ‘in bed met’. En die beide termen zijn
volgens critici letterlijk toepasbaar op de Minerals Management Service (MMS),
de afdeling van het Interior Department die toezicht houdt op de olie-industrie.
Want zoals in 2008 uit een rapport van de staatsinspecteur
bleek, waren medewerkers van de MMS in de jaren daarvoor ruimschoots aan het
feesten met managers uit de olie-industrie. Controleurs en gecontroleerden
reisden samen, blowden en snoven cocaïne, en ze gingen ook met elkaar naar bed.
De oliebedrijven gaven MMS-medewerkers trips naar sportwedstrijden,
golftoernooien en skitrips in de Rocky Mountains. ...
Na het rapport zijn er ontslagen gevallen en moesten alle
medewerkers op een cursus ethiek. President Obama, die af wil van de al te
hechte banden tussen big oil en regering onder zijn voorganger, zette een
milieu-activiste aan het hoofd van de MMS.
Maar dit alles heeft nog onvoldoende geholpen, zeggen
critici. De cocaïne- en seksfeesten zijn misschien voorbij, de MMS blijkt nog
steeds beïnvloedbaar door de olie-industrie. Dat komt onder meer door de in
Amerika zeer gangbare ‘draaideurcultuur’: staatstoezichthouders die het
ministerie verlaten en voor een veelvoud van hun loon als lobbyist gaan werken,
in dienst van dezelfde industrie waarop ze toezicht hielden.
De twee vorige chefs van de MMS lobbyen nu voor
oliebedrijven, net als een reeks hogere ambtenaren van het ministerie. Zij weten
de weg en bepleiten bij hun voormalige collega’s de zaak van de oliebedrijven.
Het laat zich raden wat die zaak behelst: minder lastige en
dure regulering van het offshore-boren. ...
Het lijkt een patroon. Toyota zette ex-toezichthouders in als
lobbyisten, en slaagde erin vier onderzoeken van de National Highway Traffic
Safety Administration tegen te houden naar gaspedalen die bleven steken.
En na het mijnongeluk in West Virginia in april, waarbij 29
doden vielen, bleek dat de lakse regels mede te wijten zijn aan de ‘draaideur’:
kolenbedrijven lobbyen met ex-toezichthouders bij de Mine Safety and Health
Administration, en leveren soms zelfs personeel aan de mijnwaakhond.
Naar Gezag en macht
, Sociologie lijst
, Sociologie overzicht
, of site home
.
|