WERELD & DENKEN
 
 

Groep, cultuur en ras

27 jan.2006

In Groep en individu is de de relatie tussen deze twee begrippen uitgewerkt naar wetenschappelijke standaarden, en men zou dus verwachten dat de resultaten in principe onomstreden zouden zijn. Dat is min of meer het geval voor de eigenschap lengte, maar al veel minder voor de eigenschap van criminele neiging.

Echt problematisch wordt het als de eigenschappen betrekken hebben op de begrippen cultuur en ras. Zodra men criminele neiging ging combineren met migranten of allochtonen  deed het bestaan van een verband er eigenlijk al niet meer toe, men ontkende het. Op het moment dat het criminele gedrag van minderheden eerst in kleinere kring bekend raakte (de jaren zestig), en daarna in steeds wat grotere kring (de jaren zeventig tot negentig ) ook bekend raakte dat de Nederlandse gevangenissen voor de helft en meer door migranten en allochtonen gevuld waren, heeft men nog enkele decennia een verband tussen cultuur of etniciteit en criminaliteit ontkend  .

De problemen worden pas echt groot als men raakt aan het begrip ras. Er zijn theoretici die beweren dat er geen verschillende mensenrassen bestaan. Dat is opzichtige politiek correcte onzin, omdat iedereen uitstekend in staat is een onderscheid te maken tussen 99 procent van alle Japanners en 99 procent van alle negers. Vaak hanteert men de wat minder principiŽle ontkenning dat de verschillen binnen de rassen groter zijn dan die tussen de rassen; de waarde daarvan hebben we gezien in Groep en individu .

De mate van gevoeligheid wordt het best geÔllustreerd aan de hand van een eigenschap waarvan men zou zeggen dat die bijna zo neutraal was als lengte, namelijk hardlopen. In sportprestaties ziet men negers excelleren in het hardlopen, maar als onderwerp wordt deze relatie zelden besproken, zie onderstaande bron:


Uit: De Volkskrant, 09-04-2005, door Mark van Driel (volledig artikel hier )

In de genen of gewoon hard trainen

Tussentitel: 'Voor ons bleekneusjes zal het weer heel lastig worden in Rotterdam'

Misschien is de hoofdprijs voor Felix Limo. Misschien voor Titus Munji. William Kiplagat kan ook. Het is zelfs mogelijk dat een debuterende landgenoot van het drietal met de eer gaat strijken. Maar dat een Keniaan zondag in Rotterdam de marathon wint, spreekt haast vanzelf.
    Zes maal achtereen zijn atleten uit Kenia als eerste op de Coolsingel gearriveerd. ...
    Een controversiŽle verklaring voor het succes van de Kenianen geeft Entine in zijn boek Why black athletes dominate sports and why we're afraid to talk about it. Hij stelt dat het succes van zwarte atleten op loopnummers (alle wereldrecords zijn in handen van zwarte sporters) deels genetisch is bepaald. ...
    'Mensen denken bij het horen van dat soort theorieŽn snel aan Hitler-achtige praktijken', zegt Maase.'Maar zonder de verkeerde bijsmaak van het woord te willen gebruiken: Kenianen behoren natuurlijk tot een totaal ander ras.'
    De marathonloper, microbioloog van opleiding, is ervan overtuigd dat Kenianen beter zijn gebouwd voor de lange afstand. 'Een poedel is een hond, een hazewind is ook een hond. In 999 van de 1000 gevallen zal de hazewind harder lopen dan de poedel, tenzij je met een kreupele te maken hebt.' ...


IRP
:   Het onderwerp is kennelijk zo controversieel dat men de voor de hand liggende uitbreiding niet durft te maken, namelijk die naar de het andere uiteinde van het hardlopen; de sprintnummers. Als de trainings- en andere omgevingverklaringen waar zouden zijn, zouden ze ook moeten gelden voor de korte afstanden. Maar een snelle blik op een willekeurige finale in een grote wedstrijd ziet wel een sterke dominantie van Afrikanen, echter geen enkele Keniaan. Noch een andere Oost-Afrikaan. Wel staan die finales boordevol West-Afrikanen. Maar voor het overgrote deel niet West-Afrikanen zelf, maar hun afstammelingen uit Amerika of de Caribische eilanden, bijvoorbeeld JamaÔcanen of Cubanen. Omgevingsfactoren zijn voor deze mensen al enige honderden jaren heel verschillend, en het enige dat ze gemeen hebben is hun West-Afrikaanse afstamming. Allemaal bewijs voor een genetische factor. (Addendum: dit artikel is van januari 2006; in mei 2006 verschijnt een apart artikel over de de sprint, zie
hier , maar hierin wordt niet vermeldt dat het om West-Afrikanen gaat)
    Voor we verder gaan eerst een tweede bron:


Uit: VARA TV Magazine, nr. 51-2005, column door Midas Dekkers (volledig artikel hier )

De rashond

...  Doen mensen zelf wel aan rassen? Over zulke vragen wordt alleen fluisterend gesproken, of juist keihard met vette grappen. Het is niet in de mode om mensen in rassen op te delen. Groot was dan ook de schrik toen de afgelopen jaren in het stadion bleek dat de zwarte mensen harder lopen dat witte. Verder springen doen ze ook. En beter boksen. Eerst hoopte men nog dat het toeval zou wezen, maar nu het ene na het andere record door zwarten is gebroken, vragen witte mensen zich bezorgd af of zwarte mensen dan toch negers zijn.
    Uitwegen worden gezocht. Het zou toch een culturele kwestie zijn. Die zwarte mensen waren opgevoed om hard te lopen of ze aten raar of ze kenden geen faalangst of ze hadden als kind al zo hard moeten lopen om op tijd te komen op het afgelegen missieschooltje. Het zal wel. Feit blijft dat het bloed van zwarten roder is. Met name in de streek waar de zwarte marathonkampioenen vandaan komen, brengt het bloed meer zuurstof naar de spieren. Dat mag je nog net zeggen, zachtjes. Als je maar niet beweert dat het ene ras ergens beter in zou kunnen zijn dan het andere. Dat is taboe.
    Toch zijn er verschillen tussen mensengroepen. Ook al verschillen de blanken met-z'n-allen niet meer van de negers met-hun-allen dan een Amsterdammer uit de lste Anjeliersdwarsstraat van een Amsterdammer uit de 2de, iedereen kan zien wie de neger is en wie de blanke. Het is niet moeilijk te raden uit welk deel van de wereld iemand komt. Je ziet het aan de neus.
Of aan zijn huidskleur, de dikte van zijn lippen, het krullen van zijn haar. ...
    Die paar details vormen nu net de eigenschappen waarop je bij een liefdespartner valt, die door dichters wordt bezongen. Hier is de voortplanting in het geding of, zoals biologen zeggen, de seksuele teeltkeus. Zoals mensen een voorkeur hebben voor een partner die even groot en rijk en slim is, kiezen ze vaak ook voor een van dezelfde kleur.
    Verschillen krijgen zo de neiging zich in stand te houden. Het zal in Amsterdam dan ook langer duren dan noodzakelijk voor Zuid-Oost en Oud-Zuid door eenzelfde chocoladekleur worden bewoond.  ...


IRP
:   Het onderwerp is zelfs voor Midas Dekkers, bioloog en bekend vrijdenker, nog zo controversieel dat hij stelt dat blanken en negers minder verschillen dan de bewoners van twee verschillende straten in Amsterdam. In de context van het geval de lengte van Japanners en Nederlanders in Groep en individu zou dit betekenen dat de bewoners van die twee straten aanzienlijk in gemiddelde lengte verschillen - iedereen weet dat dit zeer onwaarschijnlijk is.

In feite beseft vrijwel iedereen dat er rasgeboden cultuurverschillen bestaan. Als het over kunstzinnige culturele uitingen gaat, heeft men er zelfs weinig problemen mee:


Uit: De Volkskrant, 10-02-2006, recensie door Clara Strijbosch (volledig artikel hier )

Wat is het wezen van zwartheid?

Martin Schouten gaat in roman op zoek naar de wortels van negers en jazz

...    Martin Schouten vertelt in zijn Zelfportret het verhaal van een reis die hij in 2003 maakte van Amsterdam naar New York en het Amerikaanse zuiden, op zoek naar de wortels van zwart en jazz. Eigenlijk had hij zijn reis zullen maken met zijn vriend Willem de Vrede, die aan de Universiteit van Amsterdam een afscheidscollege gaf over blanke en zwarte identiteit onder de titel 'Zelfportret als neger'. ...
    Willem en Martin zijn geen van beiden zwart, maar ze lijden aan een 'omgekeerd racisme': ze zijn verliefd op alles wat zwart is en zijn er ook van overtuigd dat alleen zwarten echte jazzmuziek kunnen maken - hoewel ze in een van hun gesprekken ook moeten toegeven dat deze opvatting bij een geblinddoekte luistertest niet wordt bevestigd. Eigenlijk hadden ze dat willen zijn: zwarte jazzmuzikanten. Zwarten hebben swing, muzikaliteit en gevoel voor humor. Of, zoals Schouten met instemming citeert uit Jack Kerouacs On the Road: 'Ik wilde maar dat ik een neger was', omdat 'de blanke wereld niet extatisch genoeg was, niet genoeg vol leven, vreugde, lol, duisternis, niet genoeg nacht'.
    ... Voor een deel gaat het boek over 'zwarte' literatuur die zich heeft beziggehouden met negritude: is er zoiets als 'zwartheid', en zo ja, behoort die dan tot de aangeboren natuur of is die gevormd door de geschiedenis? Martin Schouten laat allerlei kanten van het vraagstuk zien, zonder echt te laten weten of hij denkt dat aangeboren 'zwartheid' bestaat - maar door het hele boek heen loopt de gedachte dat alleen zwarten goede jazzmuziek konden maken. ...


Uit: De Volkskrant, 18-01-2006, interview door Jean-Pierre Geelen (volledig artikel hier )

Flamenco als uitlaatklep

Tussentitel: 'Van twee studenten met hetzelfde talent zal de Spanjaard altijd beter zijn dan de Nederlander. Maar ik wil niemand ontmoedigen.'

Flamencogitarist Paco PeŮa is op tournee in Nederland. Hij componeerde een 'requiem voor de aarde', uitgevoerd door een flamencogroep en een klassiek koor. Gesprek met een ambassadeur van de grote emotie. 'Er schuilt een bijna spirituele kern in wat flamenco probeert te zeggen.'
...

Red.:   Die uitspraak uit de tussentitel is kort en duidelijk. En tezamen met de vorige bron over jazz als negermuziek kunnen we dit verband tussen muziek en etnie wel als bewezen beschouwen. En het zou wel  bijzonder eigenaardig geval zijn als dit verband tussen cultuur en etnie beperkt was tot muziek. Het geldt ongetwijfeld in mindere of meerde mate voor iedere cultuureigenschap.

De grote controverse die achter dit soort verhalen is natuurlijk ten gevolg van de conclusie die iedereen kan trekken: wat geldt voor sportieve en culturele talenten, geldt in principe voor alle talenten, inclusief de sociale en intellectuele talenten. Die conclusie is dusdanig controversieel dat de redactie lange tijd zelfcensuur heeft gepleegd door ze uit de inhoud van In het kort te houden. Nog gevoeliger liggen zaken rond joden .

Ondanks al deze gevoeligheden is het voor de beschrijving van de actuele (2005) zaken rond de allochtonenproblematiek noodzakelijk om op een aantal sociologische aspecten van het rassenverschil verder in te gaan. Dit is uitgewerkt in Gedragsonderscheid en
rasonderscheid
.


Addendum feb. 2007:
Eťn van de heel gevoelige onderwerpen in de relatie tussen gedrag en ras of cultuur is dat van "hard werken". "Dat "negers lui" zijn is iets dat al decennia lang niet gezegd mag worden. Want wat er eigenlijk staat is dat "negers zijn luier dan blanken". Het grappige is dat het taboe grotendeels verdwijnt, zodra men het blanke eruit haalt, en niet-blanke groepen gaat vergelijken. Dan zijn zelfs chocoladekoppen toegestaan:


Uit: De Volkskrant, 15-02-2007, van correspondent Hans Moleman (volledig artikel hier )

India ligt straatlengte achter op China
 
‘Chinezen werken harder dan IndiŽrs’

India probeert China te evenaren op economisch gebied. Beide landen hebben een levendige onderlinge handel.

...   Er is nog een ander belangrijk, meer cultureel verschil. Een Europese onderneemster die in beide landen actief is in de textielproductie ervaart dat Indiase werknemers niet zo hard werken en vaak de discipline missen van hun collega’s in China. ‘Bij Chinezen is het werk, werk en nog eens werk; IndiŽrs vinden hun gezin belangrijker, die willen geen lange dagen maken.’ ...
 

Uit: De Volkskrant, 13-04-2007, door DaniŽlle Serdijn (volledig artikel hier )

Atletiek zit de Marokkaan niet in het bloed

Schrijven als een hardloper; de roman Feldman en ik is amper een half jaar uit of daar is al een nieuw boek van Abdelkader Benali (1975). ...
    Voorbeeld voor de jonge Benali was de Marokkaanse atleet SaÔd Aouita, die in de jaren tachtig furore maakte op de middenafstanden. Benali merkt op dat het bijzonder was dat juist een Marokkaan zo'n gedreven renner bleek, want atletiek zit hen niet direct in het bloed. Door te rennen wist hij 'de armoede onder de brandende zon van Casablanca te ontlopen'.
    Benali's familieleden begrijpen weinig van zijn belangstelling. Zijn vader gaf er de voorkeur aan uitsluitend zijn auto te laten lopen. Ook alle anderen in zijn migrantenfamilie conformeerden zich aan de regel dat 'lopen iets is voor klunzen en armoedzaaiers'. Voor het uitgekiende dieet van de hardloper kan de familie evenmin enig begrip opbrengen. Want, zo denken ze: 'Wie het goed heeft, is niet dun.' En zo gebeurt het dat Benali lijnrecht tegenover de gewoonten en tradities van zijn familie komt te staan.
    In een aantal passages gaat de schrijver in op het veranderde voedingspatroon van migranten. Een mooi mededogen blijkt uit regels als 'In Europa zijn ze gaan uitdijen, de Marokkanen', en 'Mayonaise is een tranquillizer. Hij stopt de paranoia die hen graatmager hield'. ...


Addendum aug. 2008:
De al jarenlang zichtbare trend is van de gekleurde dominantie in het hardlopen is nu zo pregnant, dat het door niemand te ontkennen valt:


Uit: De Volkskrant, 25-08-2008, van verslaggever Mark van Driel

Goud wordt synoniem aan zwart

Nooit zo veel hoofdprijzen voor zwarte lopers/loopsters | Atletiek begint overbodig te worden voor westerlingen


Bij de vele ereronden door het Vogelnest waren opvallend vaak dezelfde vlaggen te zien: de Jamaicaanse, de Ethiopische en de Keniaanse.
    De kleurrijke doeken illustreerden een onmiskenbare ontwikkeling in de atletiek. De loopnummers zijn in handen van Afrikaanse atleten en atleten met Afrikaanse voorouders. Nooit wonnen zwarte atleten zo veel hoofdprijzen.
    Bij de mannen werden alle nummers tussen de 100 meter en de marathon gewonnen door zwarte lopers, met uitzondering van de 1500 meter. Die titel ging naar een Marokkaan die voor Bahrein liep. Bij de vrouwen was het beeld niet anders. Alleen op de marathon wist een Roemeense de zwarte overheersing te doorbreken.
    De looponderdelen met hindernissen toonden hetzelfde beeld. Alleen de 3000 steeple voor vrouwen kende een winnares uit Rusland. Op de drie afstanden waarop zwarte atleten geen goud wonnen, werden ze tweede. Ook het brons was in verreweg de meeste gevallen voor een donkere sporter.
    Dit proces is al langer gaande. De sprintafstanden zijn al jaren zwart, al werd de hegemonie van de VS-sprinters in Peking doorbroken door de Jamaicaanse mannen en vrouwen: zesmaal goud. Op de langere afstanden zijn Oost-Afrikanen traditioneel sterk. Maar niet eerder waren EthiopiŽrs en Kenianen zo dominant.   ...
    Die resultaten zijn geen toeval. Evenmin zijn ze simpelweg het gevolg van de superieure genen van de zwarte atleten, zoals sommige atletiekliefhebbers graag beweren. Er zijn, zeker op de middellange afstanden, nog steeds veel blanke atleten die zich kunnen meten met zwarte.
    Ondanks de grote verschillen tussen Jamaicaanse sprinters en Oost-Afrikaanse hardlopers hebben ze allerlei sociaal-maatschappelijk factoren gemeen, die hun krachtige greep naar goud kunnen verklaren. ...
    ...Ook Hermens verwacht niet dat de trend te keren is. Goud en zwart worden op de loopnummers synoniem. Atletiek is overbodig voor westerlingen. ‘Wij willen feesten, niet werken’, meent hij. ‘Het is als met de val van het Romeinse rijk. Het is onvermijdelijk.’


Red.:   De overblijvende verklaringen worden ook steeds absurder. Dat er nog steeds blanke atleten zijn die nog een beetje mee kunnen doen is een gevolg van simpele statistiek - het is geen kwestie van totaal wel en totaal niet, maar van gemiddeldes . En de verklaring van sociale omstandigheden is erg armoedig: er zijn aanzienlijk veel meer Aziaten in vergelijkbare omstandigheden, maar die zien we niet of nauwelijks bij het hardlopen.
    Weer een opmerkelijk artikel van Mark van Driel:


Uit: De Volkskrant, 27-01-2009, van verslaggever Mark van Driel

Wachten op de eerste zwarte nummer 1

Tennis Australian Open | Mogelijk binnenkort drie gekleurde spelers, Tsonga, Blake en Monfils, in toptien

...    Voor het eerst speelden twee donkere spelers uit de toptien tegen elkaar tijdens een Grand Slamtoernooi. De Fransman Jo-Wilfried Tsonga (zevende op de wereldranglijst) plaatste zich voor de kwartfinales door de Amerikaan James Blake (tiende) te verslaan in drie sets: 6-4, 6-4, 7-6.
    Het unieke karakter van het duel kreeg nauwelijks aandacht, misschien omdat alle Grand Slamtoernooien al een zwarte kampioen hebben gehad. Arthur Ashe won de US Open (1968), de Australian Open (1970) en Wimbledon (1975). Yannick Noah was in 1983 de sterkste op Roland Garros. Maar Ashe en Noah waren eenlingen. Hun carriŤres overlapten slechts kortstondig.
    Blake en Tsonga zijn in het tenniscircuit geen uitzonderingen meer. Sterker nog, het is denkbaar dat binnenkort drie gekleurde spelers in de toptien staan: de Fransman GaŽl Monfils staat nu dertiende. ...
    De 23-jarige Tsonga en de 22-jarige Monfils hebben de kans de laatste historische stap te zetten: een zwarte nummer 1 hebben de mannen nog niet gekend. Ashe stond eens tweede, Noah derde. De 29-jarige Blake bereikte de vierde plaats en is nu te oud voor de eerste plaats.
    Ashe heeft de doorbraak van zwarte spelers twintig jaar geleden al voorspeld. Hij voorzag dat ze het tennis zouden domineren zoals destijds al het geval was in de atletiek, het basketbal en het honkbal. Volgens Ashe vereist tennis dezelfde atletische gaven als die sporten. De vraag was slechts wanneer donkere spelers de kans zouden krijgen uit te blinken.
    Vooral Tsonga en Monfils, die maandag geblesseerd uitviel, beschikken over een opvallend atletisch talent. Het zijn lange, gespierde en spectaculaire spelers, die zich bij het publiek geliefd hebben gemaakt met wonderlijke capriolen en riskant krachtspel. ...
    Blake, die Obama tijdens de verkiezingscampagne financieel heeft gesteund, heeft de top bereikt via het universitaire tennisteam van Harvard. ...
    ‘Het Franse tennis is gedemocratiseerd’, zei Louis Borfiga, de voormalige hoofdcoach van het Franse jeugdtennis vijf jaar geleden in de Volkskrant. ...
    ‘Wie talent heeft, kan in ons systeem doorbreken, ongeacht zijn huidskleur’, zei Borfiga destijds. Hij schreef de opkomst van gekleurde talenten tevens toe aan de populariteit van tennis bij de zwarte middenklasse. Omdat steeds meer kinderen spelen, wordt het opleidingssysteem gevoed met talent.
    Blake en Monfils hebben geregeld hun bewondering uitgesproken voor Arthur Ashe en diens opvattingen over raciale gelijkheid. Tsonga, die vorig jaar in Melbourne de finale bereikte, lijkt minder geŽngageerd.
    Hoewel hij fysieke gelijkenis vertoont met Muhammad Ali, spreekt hij zich zelden uit over sociaal-maatschappelijke kwesties, zoals de bokser vroeger deed. ...
    Misschien ontwikkelt Tsonga nog uitgesproken sociaal-maatschappelijke opvattingen. ...


Red.:   Tussendoor staat hier weer dat er sprake zou zijn van discriminatie, terwijl de voorbeelden uit andere sporten laten zien dat dit volstrekte onzin is.
    Maar de belangrijkste kwestie is de tegenspraak tussen de ene soort opmerkingen waarin zwarten speciale atletische gaven worden toegedicht, en de andere opmerkingen waarin gepropageerd wordt voor raciale gelijkheid.
    Die twee dingen gaan niet samen: als de rassen gelijk zijn, maar het zwarte ras is ook nog atletisch beter, dan is in totaal het zwarte ras beter. Of als de rassen echt gelijk zijn, en de zwarten zijn atletisch beter, dan moet ze ergens anders slechter in zijn. Maar dat mag je weer niet zeggen. Een onoplosbaar dilemma, dus.
    In werkelijkheid is het natuurlijk het laatste: zwarten hebben speciale atletische gaven, en zijn minder getalenteerd in andere dingen. En die kunt u zelf invullen.


Naar Groep en individu , Groep en samenleving , Gedragsonderscheid en rasonderscheid , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .