De Volkskrant, 22-10-2013, door Yvonne Hofs 23 okt.2013

Analyse | Amerikaanse banken niet zo makkelijk meer vrijuit

De fluwelen handschoen is wat ruwer geworden

De recordboete voor de grootste bank van de VS markeert een machtsverschuiving.


Tussentitel: Banken zijn too big too fail, maar vaak ook too big to jail

De details van de schikking die JP Morgan dit weekende met de Amerikaanse autoriteiten heeft getroffen, duiden erop dat de machtsverhouding tussen vervolgers en vervolgden in het Amerikaanse bankwezen subtiel is verschoven. Banken kunnen strafrechtelijke vervolging in de VS misschien niet meer zo makkelijk afkopen als voorheen.

JP Morgan-bestuursvoorzitter Jamie Dimon heeft een gevoelige nederlaag geleden in zijn onderhandelingen met de Amerikaanse minister van Justitie Eric Holder. Dimon wilde in eerste instantie alleen instemmen met de recordschikking als Holder beloofde alle strafrechtelijke aanklachten tegen JP Morgan en zijn bankiers te laten vallen. Een paar jaar geleden zou Holder waarschijnlijk nog met deze eis hebben ingestemd. Nu weigerde hij en moest Dimon bakzeil halen.

JP Morgan betaalt nu een recordboete van 13 miljard dollar (9,5 miljard euro) om van een groot aantal civiele claims verlost te zijn. Die claims haalde de bank zich op de hals door in de jaren voor de kredietcrisis willens en wetens rommelhypotheken aan nietsvermoedende klanten te verkopen. De grootste Amerikaanse bank is met deze schikking niet van de juridische problemen af, want in CaliforniŽ loopt een strafrechtelijk onderzoek tegen JP Morgan. Openbaar aanklagers overwegen de bank daar te vervolgen voor fraude en oplichting van investeerders. Deze aanklacht zou zich theoretisch kunnen uitstrekken tot JP Morgan-bankiers persoonlijk, onder wie de 57-jarige Dimon zelf.

Het Amerikaanse ministerie van Justitie heeft met deze schikking duidelijk een signaal willen afgeven. Onder de Amerikaanse bevolking heerst veel wrevel over het gemak waarmee banken de afgelopen jaren in de VS juridische vervolging konden afkopen. Sinds de kredietcrisis van 2008 volgt het ene bankenschandaal het andere op. Banken hebben zich aantoonbaar bezondigd aan handel met voorkennis, grootschalige misleiding en oplichting van klanten, witwassen voor drugskartels en manipulatie van rentetarieven en de effectenhandel.

In de vijf jaar sinds de val van Lehman Brothers is geen enkele prominente bankier ook maar het minste strafrechtelijke vergrijp ten laste gelegd. Bestuursvoorzitters van grote Amerikaanse banken verdienden in 2012 in doorsnee 15,5 miljoen dollar.

Hoe komt het dat (grote) banken en bankiers in de VS zo vaak met fluwelen handschoenen worden aangepakt? Minister Eric Holder en zijn staatssecretaris Lanny Breuer gaven zelf het antwoord: deze banken zijn niet alleen too big to fail, maar ook too big to jail.

'Sommige van deze instituten zijn zo groot dat het voor ons moeilijk is ze te vervolgen', zei Holder deze zomer in het Congres. 'Als we zulke banken aanklagen, kan dat negatieve gevolgen hebben voor de nationale economie en misschien zelfs voor de wereldeconomie.'

Volgens critici is daarnaast sprake van 'culturele inkapseling' van toezichthouders door het bankwezen. Een zeer hoog percentage van het personeel op het ministerie van Justitie en van toezichthouder SEC werkte eerder voor banken en advocatenkantoren op Wall Street vice versa.

De innige relatie tussen vervolgers en vervolgden in de bankwereld heeft zo veel kwaad bloed gezet bij de Amerikaanse kiezers, dat het politiek draagvlak voor een hardere aanpak is gegroeid. De schikking met JP Morgan illustreert dit, maar er moet nog heel wat water door de Rijn stromen voordat topbankiers achter de tralies verdwijnen.



Naar FinanciŽle wereld , Economie, lijst , Economie, overzicht , of site home .
 

[an error occurred while processing this directive]