Bronnen bij Klassenstrijd: erkenning
| 26 feb.2012 |
De erkenning van het nog steeds bestaan van een klassenstrijd gaat natuurlijk
geleidelijk, en begint met een beperkt aantal mensen. Onder een paar
voorbeelden:
Uit: De Volkskrant, 14-10-2008, door René Cuperus, verbonden aan de Wiardi
Beckman Stichting van de PvdA.
Opstand der elites ondermijnt samenleving
René Cuperus roept de elite, die zich heeft losgezongen van de rest van de
bevolking, ertoe op zich weer te gaan oriënteren op beproefde waarden en
tradities.
De internationale crisis van het Grote Geld staat symbool voor de kortsluiting.
tussen internationale elites en de rest van de bevolking. De Amerikaanse
cultuurcriticus Christopher Lasch nam de losgezongen investeringsen
zakenbankiers van Wall Street al vroeg op de korrel. In zijn boek The Revolt
of the Elites uit 1995 portretteert Lasch de internationale elites als
kosmopolitische toeristen in hun eigen nationale samenleving, zelfs als
ondermijners van de democratie. Het is ditmaal niet de Opstand der Horden (Ortega
y Gasset) die de samenleving ontwricht, maar de globaliseringsopstand van
hedendaagse elites die samenlevingen uit elkaar rukt. De kredietcrisis toont hoe
de opstand van de Amerikaanse elites stukgelopen is op de eigen hoogmoed.
In Europa was de opstand van de elites al eerder in botsing
gekomen met een tegenopstand, de contrarevolutie van het populisme, die is
gericht tegen het eliteproject om van de wereld, tamelijk achteloos, een
grenzenloze markt- en migratiesamenleving te maken.
Een al wild om zich heen slaande politieke vertrouwenscrisis
lijkt zich nu te gaan mengen met een financieel-economische systeemcrisis. Dat
is een gevaarlijke cocktail die de tegenopstand van het populisme nog zou kunnen
verscherpen. Veel hangt af van het urgentiegevoel van de elites. Zijn zij bereid
hun ontwrichtende 'opstand' te beëindigen en zich weer te verbinden met de
reële economie?
Populisme is een riskant fenomeen. Het is een
crisisverschijnsel van de democratie. Het is een rooksignaal van kortsluiting
tussen politiek systeem en burgers, elite en achterban. De bevolking vertrouwt
haar leiders niet meer en is het geloof in politiek als positieve veranderkracht
verloren. Zo'n representatiecrisis tussen politiek en bevolking is
onheilspellend. ...
De ongemakkelijke waarheid is dat het populisme in
belangrijke mate wordt uitgelokt door de politiek-maatschappelijke elites. Het
verhaal van de hebzuchtige fatcats van Wall Street en de Londense City -
of hoe financieel kapitalisten met hun windhandel de reële economie van werkende
mensen ontwrichten - is de ruige top van de ijsberg van een veel grotere
vervreemding tussen bovenlaag en bevolking. Er doet zich in veel Europese landen
een populistische opstand voor tegen de politieke, economische en culturele
elites.
Mensen lopen te hoop tegen het toekomstbeeld van de internationale
beleidselites. Die houden er een ontwrichtend vertoog op na over 'een totale
verandering van alles'. Ze presenteren een hysterisch moderniserings- en
aanpassingsverhaal: alles en iedereen moet zich permanent aanpassen, op straffe
van de boot te missen in de nieuwe wereld. ...
De elites hebben de onzekerheden van de huidige wereld in
flux onderschat, dan wel onvoldoende gematigd en gecorrigeerd. Zij weigeren
onder ogen te zien dat hun nieuwe globale wereld. weinig goeds in petto heeft
voor wie niet tot de globaliseringswinnaars behoort. Ze zien voorbij aan de
harde scheidslijn die aan het ontstaan is tussen hoogopgeleiden en middelbaar-
tot laagopgeleiden.
Precies daarom worden politieke elites (vooral die van de
'volkspartijen', de sociaal-democratische voorop ) niet langer gezien als
betrouwbare en inspirerende leiders en begeleiders van verandering, maar als
aanstichters en collaborateurs van de grote turbulentie van de globalisering.
...
De hedendaagse elite lijkt het verleerd te zijn de
samenleving te leiden. Zonder zuil en ideologie, opereert ze zonder binding.
Politiek-maatschappelijk leiderschap is niet hetzelfde als managen. Het is niet
technocratische beleidspraatjes en statistieken ongefilterd als
onvermijdelijkheden doorgeven aan de bevolking, noch de vox populi naar
de mond praten.
Het gaat om inspiratie en vertrouwen bieden, juist in een turbulente wereld, Het
is te hopen dat de internationale bankencrisis een heilzame schokwerking heeft
en 'de opstand van de elites' in rustiger, minder zelfzuchtig vaarwater brengt.
...
Uit: De Volkskrant, 28-10-2008,
door Taco Bos, pas afgestudeerd in de bedrijfskunde aan de
Rijksuniversiteit Groningen
Dicht de kloof met de verliezers
De jonge generatie zal het ongenoegen van de Wildersstemmers serieus moeten
nemen, stelt Taco Bos. Er met dedain afstand van nemen, werkt averechts.
Een paar maanden geleden woonde ik een groepsdiscussie bij over Europa. Alle
deelnemers waren jong, hoogopgeleid, ambitieus en hadden een ruime
buitenlandervaring. Type: D66, Groenlinks of vrijzinnige VVD'er. Winnaars van de
globalisering, voor wie de wereld een speeltuin is. Er heerste verbazing,
verontwaardiging haast, over de afkeer die een grote groep Nederlanders van
Europa heeft. Al die mensen hebben een enorme plasma-tv en moeten niet zeuren,
dat was zo ongeveer de strekking.
Ik voelde me er een beetje ongemakkelijk bij. Toegegeven, ook
ik had vaak dedain gevoeld over de in mijn ogen provinciaalse angst voor het
onbekende, maar later probeerde ik me ook in te leven in de andere kant. Ik
geloof niet dat de naar binnen gekeerde aanhang van Marijnissen, Wilders of
Verdonk werkelijk bang is dat er volgend jaar niet een nóg grotere plasma aan de
muur hangt. Wel denk ik dat veel mensen zich zorgen maken over afnemende
baanzekerheid, florerende bedrijven die toch duizenden mensen ontslaan, de
groeiende kloof tussen arm en rijk en Polen die jouw werk twee keer goedkoper
doen. Het gaat niet om de plasma, het gaat erom of jij je gezin nog kunt
onderhouden als ook de fabriek waar jij twintig jaar met plezier hebt gewerkt
aan de beurt is voor de grote verhuizing. Of jij je kinderen de kansen kunt
geven die je ze zou willen geven. Die angsten zijn reëel, hangen samen met de
toenemende globalisering en Europa wordt gezien als symbool daarvan.
...
Wat moeten wij, de nieuwe generatie, doen om de kloof te
dichten? Arrogantie over vermeend provincialisme helpt niet, minderheden verder
marginaliseren met keiharde maatregelen ook niet. De échte uitdagingen zijn te
groot om energie te verspillen aan verontwaardiging en ruzie, dus we zullen
samen moeten werken aan een visie die angsten serieus neemt, maar ook weet te
ontstijgen. Een visie die aandacht geeft aan de werkelijke vijanden van bijna
iedereen, zoals dat deel van het bedrijfsleven waarvan een kleine groep mensen
geen punt maakt van creatief boekhouden, handel met voorkennis en ongebreideld
egoïsme. En de goed betaalde lobbyisten in Brussel en Den Haag die korte ter.
mijnbelangen boven het belang van een gezonde planeet voor onze kinderen en
kleinkinderen stellen. Puissant rijken die met behulp van fiscale constructies
haast minder belasting betalen dan een bijstandsmoeder aan btw uitgeeft.
...
Red.: Als het over het buitenland gaat, is het allemaal
natuurlijk wat makkelijker te zien:
Uit:
De Volkskrant, 30-04-2010, van correspondent Michel Maas Roodhemden blijken even gedisciplineerd als regeringsgezinde geelhemden
Ouderwetse klassenstrijd splijt Thailand in tweeën
Tussentitel: Het land is hopeloos verdeeld in boeren en lakeien
‘Het belangrijkste nieuws van vandaag is dat het heeft geregend’, zegt de
belegen expat terwijl hij een slok wijn naar binnenslaat. ‘Als het regenseizoen
begint gaan ze vast allemaal terug om op hun akkertje te werken. Een week regen
is genoeg.’
Met ‘ze’ bedoelt hij boeren, en met boeren bedoelt hij de demonstrerende
‘roodhemden’ die verdorie het beste stukje van Bangkok bezet houden: een strook
van tweeënhalf bij twee kilometer waarin toevallig de beste hotels en de beste
shoppingmalls van de stad liggen.
Die hotels en malls zijn nu gesloten. Het Hyatt is dicht, en voor de gesloten
deur van het Four Seasons liggen demonstranten te slapen. Gasten komen er toch
niet. De roodhemden hebben het gebied hermetisch afgegrendeld met barricaden van
autobanden, bamboestokken en prikkeldraad. ‘Guards’, in zwart geklede leden van
de knokploeg van de demonstranten bemannen de toegangen, en controleren iedereen
die daar binnen wil. De stemming aan de frontlinie is grimmig. ...
De expat praat tegen beter weten in. De regen zal de roodhemden ook niet
wegjagen. De demonstranten, aanhangers van de afgezette en voortvluchtige
premier Thaksin Shinawatra, blijken taaier dan iedereen had gedacht.
... na zeven weken zitten zij nog steeds in de stad,
zij blijken taai en vindingrijk, en wat de mensen in Bangkok nog het meest
verwondert: gedisciplineerd.
Dat laatste kenden de Bangkokkers alleen van de ‘geelhemden’, de tegenstanders
van Thaksin die eind 2008 de vliegvelden van Bangkok platlegden. Die vliegvelden
lieten ze na die actie weer brandschoon achter. Dat nu deze ‘boeren’ eenzelfde
beschaafd soort discipline aan de dag blijken te leggen, wil eigenlijk niemand
in Bangkok weten. Boeren horen boeren te zijn, en zich als boeren te gedragen.
Als beesten, bedoelen ze daarmee eigenlijk.
De boeren zelf weten goed hoe er over ze wordt gedacht. En zij zijn er trots op.
Sinds een tijdje worden in het kampement van de Roodhemden nieuwe T-shirts
verkocht. Op die shirts staan geen rode slogans meer, maar eenvoudig ‘Phrai’,
het Thaise woord voor ‘boer’. In het kampement aan de voet van de gesloten
vijfsterrenhotels en shoppingmalls is het scheldwoord een geuzennaam geworden.
Sak, een jongen van het platteland in het noorden van Thailand draagt het
T-shirt met het scheldwoord met ere. ‘Laat ze maar komen’, zegt hij. Met ‘ze’
bedoelt hij de stadse elite, die hem voor boer uitmaakt. De ‘boeren' hebben op
hun beurt een scheldwoord voor die elitaire Thais: ‘Armard’, wat zoveel betekent
als hoveling, of hoflakei: opgepoetste types die denken dat ze heel wat zijn.
Ook premier Abhisit is er zo een. Hij is in een rijke familie geboren, en in
Engeland opgevoed en voor de boeren hier had hij net zo goed van een andere
planeet kunnen komen. Zij snappen hem niet, en hij snapt hen niet. ‘Hij zit zo
hoog boven ons. Hij spreekt onze taal niet, en heeft niks met ons te maken’,
zegt Sak.
Achter de barricades wordt een ouderwetse klassenstrijd uitgevochten. De
onderklasse is in opstand gekomen tegen de bovenklasse. Inzet van die strijd is
officieel nog altijd het aftreden van de premier. Die moet weg omdat hij volgens
de demonstranten op illegale wijze, en vooral dank zij de druk van de
geelhemden, aan de macht is gekomen. ...
Red.: In Nederland en Europa is, in het verborgene, iets
dergelijks gaande.
Langzamerhand komt er hier en daar toch iets van een besef
van de ondergrondse strijd bovendrijven:
Uit: De Volkskrant, 19-11-2011, rubriek Politiek, door Martin Sommer
Tokkies in de Kamer
Tussentitel: Den Uyl heeft nimmer een boezeroen aangehad
De luisteraarsvraag van Joost Eerdmans in zijn radioprogramma Avondspits
was donderdagavond: moeten er meer tokkies in de Tweede Kamer? Die vraag zou je
de tokkie-vertaling kunnen noemen van de stelling van Kamervoorzitter Gerdi
Verbeet bij de presentatie van het Jaarboek parlementaire geschiedenis,
eerder deze week. ...
Red.: Waarbij 'tokkies' bijna letterlijk staat voor de mening van de
elite over de PVV-Kamerleden en hun aanhang.
| |
Joost Eerdmans was er gauw klaar mee. Hij
zat zelf voor de LPF in de Kamer, is behoorlijk
rechts en was altijd al begaan met dieren,
kortom onverdacht. In de Kamer horen mensen met
verstand, vindt hij. Het is moeilijk werk,
wetgeving is abstract. Ons soort mensen moet
daar niet zitten roepen, wij moeten worden
vertegenwoordigd. Opmerkelijk, ook de meeste
inbellers waren het met Eerdmans eens. |
In rpicipe. Tot aan het moment dat wie er wle zitten, dat allen voor henzlef
doen. En dat dudielijk zichtbaar is. En langdurig zichtbaar. Zoals nu:
| |
Verbeet raakte met haar opmerking wel aan
een serieuze kwestie, namelijk de slechte staat
van de volksvertegenwoordiging. De urgentie
daarvan werd onderstreept met het boek
Diplomademocratie van Mark Bovens en Achrit
Wille (2011). De hoger opgeleiden hebben zich de
staat inclusief de Kamer toegeëigend. Dat zou
niet erg zijn, ware het niet dat zij zich qua
opvattingen en levensstijl van de lager
opgeleiden hebben afgekeerd. Met als gevolg dat
die laatsten tot de komst van Fortuyn en Wilders
niet werden gehoord.
In het genoemde Jaarboek komt het begrip
'diplomademocratie' telkens terug, en nu
rinkelen de alarmbellen soms zo schel dat sprake
is van een 'nieuwe klassenstrijd'.
... |
Martin Sommer heeft de klok horen luiden, maar weet niet waar de klepel hangt:
die klassenstrijd is nooit weggeweest.
| |
Dagelijks kun je de bevestiging van de
stelling zien en horen. De ouderwetse media
inclusief deze krant maken deel uit van het
complot van hoger opgeleiden. Zij hebben nog
altijd de definitiemacht. Gisteren nog vlamde de
boosheid op nadat de PVV-leider Wilders had
getwitterd dat er wel 4 miljard af kon bij
ontwikkelingshulp. Boosheid op de radio, maar de
peilingen gaven Wilders gelijk.
Ontwikkelingshulp, immigratie, Europa, cultuur,
allemaal thema's waarover de opvattingen van
hoog en laag opgeleid radicaal uit elkaar lopen. |
Sommer suggereert hier nog een beetje dat dat idee ten onrecht zou, door het
geruik van de term çomplot. Natuurlijk ten onrechte: er hoeft namelijk helemaal
geen complot te zijn - het is ordinair een gezamenlijk eigenbelang van de leden
van de groep. Nog effectiever dan een complot.
| |
Tot voor kort was het consigne dat de elite
tegen het weerspannige wildersvolk in opstand
moest komen. Nu voelt men kennelijk nattigheid
en is de gedachte: wij van de elite zijn vanwege
de diplomademocratie niet meer in staat om
jullie opvattingen te verwoorden, doe het zelf
maar.
Dat is een bezwaarlijke vorm van de handdoek in de ring
gooien, zoals Meindert Fennema eerder betoogde
(Opinie & Debat, 26 oktober). Er spreekt een
armoedige vorm van democratie uit die nog
gevaarlijk is bovendien. |
Dat is juist. Maar men doet het wel.
Sommer's advies:
| |
Leve de doctorandussen in de Kamer dus, maar
wel doctorandussen met inlevingsvermogen. |
Lees verder, en men zal zien dat dit advies volstrekt in de wind wordt geslagen.
En dat als puntje bij paaltje komt, Martin Sommer toch die kant kiest. Om het
niet te doen, vergt namelijk het stappen uit je sociale groep en omgeving - en
vermoedelijk al redelijk snel ook uit je baan die afhankelijk is van die groep.
Zelfs als je beseft wat er op hets pel staat;
| |
Het idee dat volk en volksvertegenwoordiging
op elkaar moeten lijken, gaat terug op de Franse
Revolutie. De radicale Jacobijnen beschouwden de
vertegenwoordigende democratie als een
verwerpelijk restant van de aristocratie.
Volkssoevereiniteit betekende dat het volk zélf
aan de knoppen moest zitten.
Dat leidde rechtstreeks tot de vraag wie dan het ware volk
was en vervolgens tot nierenproeverij en
uiteindelijk de guillotine voor wie er níet bij
hoorde. Zover is het nog lang niet. |
En dat 'lang' wordt steeds korter ...
Een van de kenmerken van de filosoof is het hebben horen
luiden van de klok, daar lang en onsamenhangend over doorpraten, en daardoor
steeds verder van de klepel raken. Auteur Hans Schnitzler van de volgende bron is
iemand die meestal al veel eerder de weg kwijt is, en daardoor al een vermelding
in de verzameling Ideologie, afwijkingen heeft verdiend
. Hier een
zeldzaam moment van helder horen, met toch weer een even snel verdwalen:
Uit:
De Volkskrant, 21-12-2011, door Hans Schnitzler, publicist en filosoof.
Burger ziet zijn leefwereld bedreigd
De links-rechts retoriek biedt geen oplossing voor de burger die zijn
wereld ten onder ziet gaan aan mondiale fenomenen.
... De hedendaagse maatschappelijke frictie wordt
veroorzaakt door twee andersoortige ismen: lokalisme versus globalisme.
Lokale leefwerelden en modale inkomens versus mondiaal
niemandsland en onzichtbaar kapitaal. Bestendige woon- en leefomgevingen contra
een vloeibare en virtuele werkelijkheid. De primaire zorg van Henk, Ingrid of
Joe the Plummer is niet ideologie, maar de leefbaarheid van de plek die ze
bewonen. Net als het merendeel van de mensheid socialiseren en consumeren zij
binnen huiselijke, lokale of regionale kring. Daar worden identiteiten gevormd,
gewoonten en gebruiken krijgen hier hun beslag. Het is precies deze alledaagse
leefervaring die onder druk staat, zeker voor degenen met een modaal inkomen.
Mondiale fenomenen, even vloeibaar als onzichtbaar, zijn een reële bedreiging
voor Joe en zijn Nederlandse evenknie Henk.
Inkomen, pensioen en huis zien zij langzaam wegdrijven op
wereldwijde geldstromen. Ze slaan politici gade die zich laten tuchtigen door
een even anoniem als internationaal kapitaalwezen, die de schulden vervolgens op
hen afwentelen en daarmee bijdragen aan de ontmanteling van hun leefwerelden.
Kortom, de veelbezongen global village is voor hen een onwerkbare illusie
en valse leugen gebleken. Slechts voor degenen die de wereld als hun werkterrein
beschouwen - diplomaten, speculanten en ontwikkelingswerkers - zijn mondiale
ontwikkelingen een uitdaging. Voor de overige 99 procent blijft er niets anders
over dan zich hartgrondig te verzetten tegen de desintegratie van hun directe
leefomgeving. ...
Red.: Het horen luiden van de klok. Maar hieraan vooraf gaat een
aanzienlijk langer stuk over de tegenstellingen tussen links en rechts, gevolgd
door nog wat opmerkingen hierover:
| |
Het krampachtige gevecht tussen de linksmens en de rechtsmens is een
schijn- en achterhoedegevecht. Het getuigt van de eeuwige reflex om in
tijden van onzekerheid terug te grijpen op wereldbeelden die houvast
bieden. Maar het spanningsveld tussen mondiale vraagstukken en lokale
belangen onttrekt zich aan de ideologische tegenstellingen van weleer.
Pragmatici die als ware evenwichtkunstenaars het strak gespannen koord
op kousenvoeten weten te bewandelen: dat is het politieke profiel van de
toekomst. Kortom, het wordt tijd de oude loopgraven te verlaten. Ze
belemmeren niet alleen het uitzicht, ze staan bovendien op instorten.
|
Een hopeloos gebrek aan inzicht ... In werkelijkheid vormen links en rechts
al enkele decennia gemene zaak voor de idealen van Europeanisering,
globalisering, vrije migratie, multiculturalisme, en in feite ook het
neoliberalisme, want links mag wel beweren dat ze daar tegen is, het beleid dat
ze steunt voert daar onverbiddelijk naar toe. Links en rechts, dat wil zeggen:
de politiek en bestuurderen en alles wat daar achter zit, vormen één enkele
upper class oligarchie
.
Na al eerder, in 2010 en 2011, het CDA te hebben gesloopt, is
in 2012 de PvdA aan de beurt om ten offer te vallen aan de ondergronds
voortwoekerende klassenstrijd. Men zakt sterk in de peilingen, en dat knaagt aan
de autoriteit van het leiderschap. Het laatste slachtoffer is dusdanig
spectaculair, dat een paar vlammetjes zichtbaar worden:
Uit:
De Volkskrant, 23-02-2012, door Martin Sommer
Kloof in de samenleving te groot voor één partij
Cohen bleek niet de gedroomde leider van de PvdA. Maar het is niet alleen
hem persoonlijk aan te rekenen.
Begin oktober vorig jaar trok PvdA-voorzitter Lilianne Ploumen de deur met een
knal achter zich dicht. Als eerste coryfee leverde ze openlijke kritiek op
partijleider Job Cohen: te weinig leiding, te weinig inspiratie. Het werd geen
vrolijk afscheid voor haar, maar juist aan de beklemde reacties kon je merken
dat het wachten nu was op de man met het rapier. ...
De suggestie is dat dit echec vooral Cohen persoonlijk valt
aan te rekenen. Dat vond het lijdend voorwerp zelf ook, zij het dat media ook
niet vrijuit gingen. Maar de actie van het Kamerlid Timmermans, per uitgelekte
e-mail, laat zien dat er meer speelt. Hij wachtte met zijn aanval tot een
sleutelmoment. Met de nieuwe voorzitter Spekman zou de PvdA naar links gaan,
zoveel was duidelijk. Bij zijn aantreden nog geen twee maanden terug vond
Spekman dat het 'wel wat rabiater' mocht. Dat was niet mis te verstane taal -
hij wilde richting SP.
Het fatale moment deed zich voor toen Cohen zich daarbij
aansloot in dagblad Trouw en zei 'dat zij wat uitgangspunten betreft
staan waar wij staan'. Toen moest het mes erin. De PvdA is niet de SP en wil dat
ook helemaal niet zijn. ...
Red.: Timmermans staat dusdanig rechts in de
PvdA, dat voor iedere objectieve waarnemer duidelijk si, met onder andere zijn
sterke eurofielisme, dat hij volledig in het ideële kamp van D66 terecht is
gekomen. En zo zijn er heel heel in de top van de PvdA. Daarom stuurde hij die
mail, en wel aan zodanig veel mensen (vijftig) dat de kans op een lek 100
procent was. Timmermans wil beslist geen deel uitmaken van een linkse
partij, dat wil zeggen: een die opkomt voor de lagere klassen:
| |
Van de SP-achtige, vakbonderige lijn zijn er niet zoveel in de
partijtop. De meesten delen de analyse van Timmermans dat de kern van de
zaak is om de onderklasse en de middengroepen te binden - solidariteit
met de zwakkeren krijg je alleen maar met 'comfort' voor de
middenklasse, zoals hij het uitdrukte. |
Waarvan de praktijk is dat er allen het comfort van de middenklasse is, en de
onderklasse in de kou blijft staan. Zoals blijkt uit de steun voor het
neoliberalisme van de euro en het bijbehorende zwarte financiële gat van de
banken, en de korting op de pensioenen.
Ook auteur Sommer beseft dit ten dele:
| |
De kwestie nu is natuurlijk of de optie-Timmermans ook een
realistische is. Cohen bleek geen gedroomde leider maar is toch ook
aangelopen tegen een probleem dat zijn voorganger Wouter Bos ook al
achtervolgde. Zolang de rode veren er nog waren, was die
klassen-solidariteit een realiteit. In de liberale jaren negentig
groeiden de groepen waar de PvdA altijd op steunde uit elkaar. Paars was
het kabinet van de linksliberalen, heel succesvol zoals Timmermans in
zijn mail schrijft, maar niet het kabinet van de lagere middenklasse die
altijd op de PvdA had gerekend. |
Paars was het kabinet van de liberalen - daar viel niets links waar te nemen.
Zo werd er dertig miljard verkwanseld aan lastenverlichting die voornamelijk bij
de hogere inkomens terecht is gekomen.
Waarna het uiteendrijven pas goed begon, wat, natuurlijk, pas
echt zichtbaar wordt in economisch mindere tijden, en dan ineens plotseling
lijkt te gaan:
| |
De samenlevingskloof lijkt te groot om nog in één partij te
overbruggen: daarvoor liggen de belangen en inkomens te ver uit elkaar
en zijn de levensstijlen en ontmoetingsplekken te divers. De tijd van de
ouderwetse catch-all-partijen lijkt achter de rug. |
Maar ook Sommer heeft nog moeite met die werkelijkheid:
| |
De PvdA is niet de SP en wil dat ook helemaal niet zijn. Dat
heeft Timmermans goed aangevoeld en werd zondag nog eens bevestigd in de
peiling van Maurice de Hond waarin de ondervraagden weliswaar massaal
ontevreden waren over Cohen maar aanzienlijk minder eensgezind vonden
dat de PvdA meer naar oud-links zou moeten. |
Want kijk maar naar de riposte:
Uit:
De Volkskrant, 23-02-2012, door Marcel van Dam, socioloog
De PvdA was Job Cohen al voorgegaan
...
Martin Sommer was een van de weinigen die in de krant van jongstleden dinsdag
onder de kop 'Kloof in de samenleving te groot voor één partij' het vertrek van
Cohen in een breder politiek perspectief plaatste, zij het dat de bril waarmee
hij keek nogal beslagen was.
Hij schreef: 'De PvdA is niet de SP en wil dat ook helemaal niet zijn. Dat heeft
Timmermans goed aangevoeld en werd zondag nog eens bevestigd in de peiling van
Maurice de Hond waarin de ondervraagden weliswaar massaal ontevreden waren over
Cohen, maar aanzienlijk minder eensgezind vonden dat de PvdA meer naar oud-links
zou moeten.'
Heeft Martin een ander onderzoek gelezen dan ik? Van de mensen die nu zeggen
PvdA te stemmen zegt 85 procent 'het is goed dat de PvdA meer de linkerkant op
gaat'. En 50 procent van de huidige aanhang zegt dat 'De PvdA meer de richting
van de SP moet opslaan'.
Let wel: dit zijn cijfers nadat de PvdA sinds de laatste verkiezingen meer dan
de helft van zijn aanhang heeft verloren en de SP in zeteltal meer dan
verdubbeld is. De meeste PvdA-kiezers die vonden dat de partij meer de richting
van de SP moest opslaan, hebben dat zelf al gedaan toen hun partij dat
verzuimde. ...
Red.: Maar Marcel van Dam heeft dan, ook na een
gewenningsproces van een decennium, al enkele jaren eerder de juiste conclusie
getrokken:
| |
Jammer voor mensen als Timmermans, maar er zijn al genoeg partijen om comfort te
bieden aan de middenklasse. Jammer voor Spekman, maar er is al weer een echte
sociaal-democratische partij. |
En heeft zijn lidmaatschap van de PvdA verwisseld voor dat van de SP.
Maar natuurlijk de helderste exponent van de recente
klassenstrijd is deze:
Uit:
De Volkskrant, 23-03-2012, column door Nausicaa Marbe, schrijfster
Alles rond Brinkman ruikt naar het verleden
Afgelopen woensdag was de dag van Hero Brinkman en Lodewijk Asscher. De een
stapte als ex-PVV'er zijn bed uit en kon een lading krantenpagina's over zijn
actie tot zich nemen.
... Wilders groeide in de peilingen omdat hij een electoraat
mondig maakte dat zich niet alleen ongehoord en onbegrepen voelde, maar dat ook
verdacht gemaakt werd en weggehoond. Zijn tegenstander was het politieke
establishment, dat in de parlementaire arena bestreden kon worden. ...
Red.: De kern van de moderne klassenstrijd: cultuur-
en sociaal vertrouwen verwoestend kosmopolitisme versus de slachtoffers ervan.
In Nederland gaat het proces van de tweedeling dusdanig hard,
dat de taal steeds duidelijker wordt:
Uit: De Volkskrant, 10-05-2012, column door Marcel van Dam, socioloog
De afrekendemocratie
Bij drie verkiezingen in EU-landen kregen zittende regeringen recentelijk enorme
klappen. ....
Regeringen worden door een flink deel van het electoraat niet
langer gezien als hoeders van het algemeen belang, maar als vijanden van het
volk, in dienst van anonieme machten die het volk een poot uit willen draaien.
Het is niet typisch Europees. Eerder kun je stellen dat het virus van het
politieke wantrouwen nu pas Europa verovert, nadat het eerder de democratie in
de VS heeft besmet. Bij verkiezingen voor het Congres gaat in Amerika meestal
maar eenderde van het electoraat stemmen, bij presidentsverkiezingen ongeveer de
helft. Iedereen weet dat het bedrijfsleven er de dienst uitmaakt. Zonder hun
financiële steun is het nauwelijks mogelijk een verkiezing te winnen. ...
Zoals met bijna alles gaan we in Europa, zij het wat trager,
dezelfde kant op. Bij ons wordt het bedrijfsleven bediend door de niet-gekozen
politici van Europa. Zij zijn voor hun collega's in de lidstaten dankbare
zondebokken. ...
Politiek gaat vooral om het verwerven van banen en macht - en
die zo lang mogelijk zien te behouden - door het volk voortdurend te bedreigen
met hel en verdoemenis als het niet voldoet aan eisen die worden gesteld door
anonieme, ongecontroleerde instituties, zoals de Europese Commissie, het IMF en
de door niemand bestuurde anonieme financiële markten.
Geleidelijk aan is de politiek overgenomen door mensen die zo
lenig van geest zijn dat ze de rol van farizeeërs willen spelen. Over hen staat
geschreven: 'Ze bundelen alle voorschriften tot een zware last en leggen die de
mensen op de schouders, terwijl ze zelf geen vinger uitsteken om die te
verlichten.' ...
Red.: Hier is geen woord Spaans aan.
Conclusie: als het wegstemmen van regeringen ook geen resultaat heeft, is de
volgende fase van min of meer revolutionaire aard. In wat voor vorm dan ook.
Het Kunduz-akkoord van 2012, gemaakt door de partijen VVD,
CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie is een glasheldere illustratie van waar de
scheidslijn ligt:
Uit:
De Volkskrant, 14-05-2012, column door René Cuperus, cultuurhistoricus
Hervormen op de vulkaan Tussentitel: Voor wie brengt
het Lenteakkoord een Nieuwe Lente, een Nieuw Geluid In Nederland kan
makkelijk harder worden gewerkt en minder op terrasjes worden gezeten. Veel
dingen kunnen anders, beter en slimmer. Er kan fors worden bezuinigd en
hervormd. De komende decennia zullen we dat allemaal nodig hebben.
Maar wie denkt dit te kunnen volbrengen door 'moedige
hervormers' en 'laffe conserveerders' tegen elkaar op te zetten, die speelt met
politiek-maatschappelijk vuur. Die is blind voor de vulkaan waarop de
hedendaagse politiek danst. Deze vulkaan is gevuld met lavastromen
onrechtvaardigheidsgevoel, angst voor sociale daling en bloedlink ressentiment.
...
Red.: En te midden van al die helderheid straalt er een Poolster als
teken voor wie dit akkoord is: de bezuiniging op ontwikkelingshulp van
VVD-CDA-PVV is teruggedraaid. Oftewel: de internationalistische of
kosmopolitische elite.
Een ster die straalt op de moddervlakte van het
internationalisme
| |
Er heerst verbijstering over de economische
chaos waarin de euro ons gestort heeft. En
bezorgdheid over Europa's open grenzen,
doorwaardbare plaatsen van bendecriminaliteit en
onfatsoenlijke arbeidsvoorwaarden. |
Die natuurlijk gepaard gaat met andere vormen van egoïsme en graaigedrag:
| |
Er is woede over even megalomane als
incompetente schoolbestuurders van Amarantis die
het onderwijs te gronde richten. Ongeloof over
de derivatenhandel van een voorheen sociale
woningbouwvereniging. En verontwaardiging over
hoe gemakkelijk incapabele topbestuurders
wegkomen met hun wanbeheer en graaigedrag. |
Conclusie:
| |
Het is een bijna afgekloven verhaal
geworden: hoger opgeleiden ervaren in sterke
mate de voordelen van de internationalisering
van economie en arbeidsmarkt, de Europese
eenwording en open grenzen. Lager opgeleiden
ervaren daarvan vooral veel nadelen. Men spreekt
daarom ook wel van 'globaliseringswinnaars'
tegenover 'globaliseringsverliezers'. Opleiding
dreigt een nieuw soort standensamenleving voort
te brengen. |
Met als mogelijke gevolg:
| |
Wie aan dit alles voorbijziet, riskeert een
culturele 'burgeroorlog' tussen hoogopgeleiden
en laagopgeleiden, met een beklemde middenklasse
daartussenin. |
En wat doen de politieke partijen: Die maken een Kunduz-akkoord voor de
hogeropgeleiden met hogere eigen-bijdragen in de zorg, een hogere btw en een
nieuwe belasting op de corporaties dus de huurders, dat dit vuurtje opstookt.
Cuperus, zelf natuurlijk deel van de klassen van de hogeropgelieden, roept
tevergeefs in de woestijn:
| |
Een toekomstplan voor Nederland dat de politiek-maatschappelijke instabiliteit
niet verergert maar juist bestrijdt, zal radicaler en gedurfder moeten zijn. Een
scheidslijn-overstijgende reset van Nederland moet buiten het beperkte speelveld
van de Haagse beleidsmakers treden. Het moet een mea culpa bevatten voor falend
elitegedrag in de afgelopen decennia, en scherper optreden tegen verzakende
bestuurders. Niet de disciplinering van 'onrendabelen', maar noblesse oblige
voor de meest getalenteerden in onze samenleving zou centraal moeten staan.
Gevraagd: creatieve ondernemers om ons BNP te vergroten. Waar blijven de nieuwe
Sarphati en Philips? Waarom richt de G500 zich niet op 500 nieuwe start-up
bedrijven, in plaats van op de negatieve energie van een vals generatieconflict? |
De G500 een dezer dagen opgericht clubje van hogeropgeleide jongeren. Met tot
slot nog een verpakt advies:
| |
Het is niet lastig de samenleving uiteen te spelen in hoogopgeleiden met
hervormingsdrift tegenover laagopgeleiden met hervormingsangst. Een actieve
vulkaan doven: dat is pas moeilijk. |
De hogeropgeleiden doen er op dit moment duidelijk hun uiterste best voor om
de vulkaan te laten ontploffen ...
Naar Klassenstrijd
, Sociologie lijst
, Sociologie overzicht
, of site home
.
|