Bronnen bij Kosmopolitisme: voorstanders
| 15 dec.2008 |
Het kosmopolitisme is in de Nederlandse politiek van de rechtse
partijen een natuurlijke trek,in het kader van hun neoliberale en
globalistische denkbeelden, maar dan gaat het voor een belangrijk deel over geld, en de mogelijkheden
om daar meer van te hamsteren
. Als echte ideologie, uitgaande van het ideaal van "één wereld" is het
kosmopolitisme het sterkst in D66 en GroenLinks, en de liberale vleugel van de
PvdA. Onder is een aantal uitingen van diverse voorstanders uit deze laatste
kringen verzameld. Maar we beginnen met iets dat beschouwd kan worden als een
samenvatting vooraf:
Uit: De Volkskrant, 31-12-2010, ingezonden brief van Frits H.
Emmerik (Den Haag)
Linkse Kok werd kapitalist, rechtse Van Agt een Palestijn
Als je de grachtengordel links laat liggen, sla je rechtsaf en kom je vanzelf
bij de rest van Nederland. Was het maar zo simpel. Toch is dit een aardig
schetsje, want elitair Amsterdam staat met open armen naar het buitenland en
keert Nederland de rug toe.
Alles is afhankelijk van de grote buitenwereld. Een klein
land heeft niets in te brengen. Grootschaligheid is een mondiale trend, dus gaan
we mee. Privatisering wordt voorgeschreven en kritiekloos uitgevoerd.
Is iets in Nederland ergens te klein voor, dan verdwijnt het
naar het buitenland. Links of rechts? Iedere coalitie werkte eraan mee.
Weggegeven: de waarde van de gulden. Opgegeven: onze kritische houding, de
beruchte Hollanditis.
Opgeofferd: ons pacifisme, in Afghanistan, aan een plekje in de
G20. Linkse Kok werd kapitalist, rechtse Van Agt rechtschapen Palestijn. En nu?
Blijven bungelen aan het touwtje van de mondialisering en maar zien wat het
buitenland van ons wenst te maken? Integendeel.
Kies met een snufje gezond nationalisme weer voor alle mensen
in heel Nederland. Links- of rechtsom, maakt me niets uit.
Red.: Maar alles dat ook mar een beetje op nationalisme
lijkt, wordt in bestuurlijk en intellectueel Nederland vies gevonden
.
Uit:
De Volkskrant, 31-10-2008, door Martin Sommer
Een ander volk alstublieft
Zó bezorgd is links en elitair Nederland dat het terugverlangt naar de
goede oude tijd van ‘de progressieve consensus’. Dat is hetzelfde land-van-ooit
als het roomblanke Nederland van Wilders.
Zijn we de laatste jaren van de koele in de hete politiek beland? Het is een
beeld dat meteen aanspreekt en je bent dus geneigd onmiddellijk ja te zeggen. In
het kielzog van 11 september, van de gebeurlijkheden rondom Fortuyn en later
Wilders, is de politiek-van-dag-tot-dag naar de achtergrond verdwenen, om plaats
te maken voor hooglopend debat over de democratie zélf.
Dat is een hoofdstelling uit de bundel De grote kloof –
verhitte politiek in tijden van verwarring, een verzameling essays van
vooral met GroenLinks verbonden wetenschappers. Koele en verhitte politiek staan
tot elkaar als ‘normale’ en ‘abnormale’ tijden. Tegenwoordig gaat het over ‘het
systeem’, over oude en nieuwe partijen, over Grondwet en rechtsstaat, over staat
en religie, over de afkalvende macht van de overheid, over de relatie tussen
volk en politiek en over de media, aldus de inleiders. ...
Zo komen we vanzelf bij de kloof, inmiddels een versleten
metafoor over de gapende diepte die de politiek van de kiezer scheidt. In de
tijden vóór de verhitte politiek was er denkelijk geen kloof – al moet ikzelf
meteen aan de slaapverwekkende Melkert denken. Inderdaad beschrijft Jan Willem
Duyvendak – broer van, hoogleraar sociologie, partij-ideoloog van GroenLinks –
in zijn bijdrage hoe er ooit in Nederland een ‘progressieve consensus’ was.
...
Met zijn allen vooruitstrevend en gidsland zijn, dat lukt
immers alleen maar in een tamelijk rimpelloze vijver. Daar zijn niet te veel
spelbrekers, in de vorm van hetzij boerka-dragende moslima’s, hetzij
woordvoerders van dwarse diversiteit als Ayaan Hirsi Ali of Afshin Ellian.
Anders gezegd: immigratie leidt hoe dan ook tot polarisatie – of meer verhitting
in de politiek. ...
Die progressieve consensus blijkt bij nader inzien een fictie
te zijn geweest, want deze ‘autoriteitsgevoelige’ groep heeft daarin van meet af
aan niet mee kunnen komen. Ze zijn door de gevestigden partijen, van VVD tot en
met GroenLinks, lange tijd domweg genegeerd in hun noden, opvattingen en
strevingen.
Wat wel veranderde is dat de moderne burgerij tegenwoordig
luidruchtig van zich laat horen. Van Stand.nl tot de ‘reaguurders’ van GeenStijl
kan er geen misverstand bestaan over het ongenoegen. Dan zijn er Verdonk en
Wilders, en de grote onderzoeksbureaus (Motivaction, TNS/Nipo, Maurice de Hond)
die het allemaal eens zijn dat de opstand smeult. ...
Een ander volk dan maar? Of toch liever een andere elite?
Genoemde Jan Willem Duyvendak publiceerde met twee geestverwanten nog een
pamflet, Het bange Nederland. Waar in De grote kloof Duyvendaks
beschuldigende vinger ging naar het autoriteitsgevoelige volk, wordt nu de oren
gewassen van de Scheffers, de Spruyten, de Maxime Verhagens, alsmede de
Marijnissens, de Bolkesteins, en zelfs Frits van Oostrom met zijn canon, ja
wiens oren houden het eigenlijk droog? In het xenofobe Nederland gaan de luiken
dicht, zo luidt de samenvatting van dit boze boek. Eerst deugt het volk niet,
daarna ligt het allemaal aan de elite – hoeveel geschikte Nederlanders blijven
er eigenlijk over voor ‘de open samenleving’ die Duvyendak bepleit?
Red.: Tja. In het ene debat is het het ene deel van Nederland
dat niet deugt, en in het andere is het een ander deel. Wat wel deugt is de rest
van de wereld. Nederland is niet de rest van de wereld of de hele wereld, dus
deugt Nederland niet. Jan Willem Duyvendak is een glaszuivere kosmopoliet.
Eentje die graag alles wat betreft lokale cultuur zou afbreken. Leve McWorld.
Nog een afbreker:
Uit:
De Volkskrant, 22-12-2008, van verslaggever Bart Dirks
PvdA-leden kiezen Thijs Berman als kandidaat voor Europees parlement
‘De Europese identiteit zit in ons’
Volgens de kandidaat-lijsttrekker zit Nederland graag onder de kaasstolp.
‘Treurig is dat.’
De PvdA-leden hebben zaterdag Thijs Berman (51) gekozen als lijsttrekker voor de
Europese verkiezingen in juni 2009. Berman, oud-journalist en europarlementariër
sinds 2004, won nipt van zelfstandig ondernemer en galeriehouder Jacques Monasch.
...
Toch kent bijna niemand u in Nederland. Hoe komt dat?
‘Den Haag krijgt meer aandacht dan Brussel. Nederland zit graag onder de
kaasstolp. Men houdt van die geur. Dat is treurig.’
Red.: Diep treurig is het dat bureaucraten die zich met lokale
schoorsteenvegers en dierentuinen bemoeien vanaf het andere eind van de wereld
niet meer aandacht krijgen.
Later binnengekomen: een bevestiging hoe erg die Berman is
uit eigen kring, en eigenlijk ook hoe erg die eigen kring is:
Uit:
De Volkskrant, 02-03-2009, door Natalie Righton
Eurosceptische PvdA’er opent verkiezingsstrijd
Terwijl de meeste van de 500 miljoen inwoners van Europa nog nauwelijks beseffen
dat van 4 tot 7 juni de nieuwe vertegenwoordigers voor het Europees Parlement
worden gekozen, is in de PvdA de strijd om een zo hoog mogelijk plekje op de
kandidatenlijst losgebarsten. PvdA’er René Cuperus geeft vandaag het startschot.
...
Waarom juist Cuperus per se voor de PvdA naar Brussel moet?
Bronnen rond de partij melden dat er in de PvdA angst heerst dat met de huidige
lijst vooral mensen met ‘oude partijopvattingen’ naar Brussel gaan. Temeer daar
de nummers 1 tot en met 3 al in het europarlement zitten. De ‘oude lijn’ zou
zijn dat ‘Europa heilig’ is, en dat enige euroscepsis uit den boze is. Het zou
tijd zijn voor een kritischer geluid. Wouter Bos zou zich om die reden
persoonlijk met de vermelding van Cuperus op de lijst hebben bemoeid.
Cuperus vertegenwoordigt het hoognodige ‘eurosceptische
geluid binnen de PvdA’, zegt Jos de Beus, hoogleraar politicologie aan de UvA.
Ook hij tekende de petitie. De Beus: ‘Lijsttrekker Thijs Berman is een idealist,
het kan hem allemaal niet Europees genoeg. We hebben een realist als Cuperus
nodig die moeilijke vragen stelt aan de idealisten. Dat is goed voor de balans.’
‘Veel PvdA’ers durven niet kritisch te zijn over Europa, ze
zijn bang dat het draagvlak dan helemaal verdwijnt. Ik wil het debat juist
aangaan’, zegt Cuperus. ...
Red.: En er is er nog eentje bekend geworden:
Uit:
De Volkskrant, 07-03-2009, column door Hans Wansink
4 juni belooft een spannende dag te worden
... Hoe interessant peilingen ook zijn, alleen echte
verkiezingen laten zien hoe de politieke verhoudingen verschuiven. Over drie
maanden, op 4 juni, worden de verkiezingen voor het Europees Parlement gehouden.
...
Opmerkelijk is de gang van zaken bij de PvdA. Daar won de
eurocorrecte Thijs Berman op het nippertje de slag om het lijsttrekkerschap van
de eurokritische Jacques Monasch. Alle reden dus om een kritische geest op een
verkiesbare plaats te zetten. ...
Maar de kandidatencommissie gaf de voorkeur aan zittende
Europarlementariërs en een nieuwkomer (in de persoon van Judith Merkies) die in
dienst is van de afdeling agitatie & propaganda van de Europese Unie. ...
Red.: Judith Merkies is advocaat en consultant geweest,
en nu in dienst van de Europese Commissie - een paar van de archetypische
kosmopolitische beroepen.
Nu de verkiezingen naderen, krijgen we nog meer leuke
informatie:
Uit:
De Volkskrant, 16-05-2009, door Jeltje van Nieuwenhoven, voormalig Tweede
Kamerlid voor de PvdA en voorzitter van Tweede Kamer
Voor wie zijn kinderen lief heeft De
sociaal-democratie zal internationaal zijn of niet zijn Ik zal er geen
doekjes om winden. Ik draag Europa een warm hart toe. ...
Want de inwoners van Europa delen goeddeels dezelfde zorgen.
Zal ik over een paar maanden nog steeds werk hebben? Hebben mijn kinderen in de
toekomst nog steeds de mogelijkheid om te studeren. En wie zorgt er voor mij als
ik oud ben?
Die vragen zijn niet nieuw. Veel ervan stelden de arbeiders
in de fabrieken van honderd jaar geleden zichzelf ook al. ...
Vragen die toen een ander antwoord behoefden dan nu. Want de
wereld van vandaag is een totaal andere dan die van honderd jaar geleden. De
toen opkomende industriële samenleving heeft plaatsgemaakt voor een global
economy. Een wereld met vervagende grenzen waarin werk zich niet slechts
binnen maar ook tussen landen verplaatst, en waarin ook mensen zich makkelijker
verplaatsen, vrijwillig of gedwongen door schrijnende omstandigheden.
De antwoorden op deze vragen mogen veranderd zijn, de kracht
van internationale samenwerking is dat allerminst. De PvdA weet dat als geen
ander. Wij komen voort uit een traditie van internationale strijd tegen onrecht
en ongelijkheid. Zoals de strijd voor de achturige werkdag aan het begin van de
vorige eeuw en de succesvolle Europese inzet voor gelijke behandeling van
vrouwen in de sociale zekerheid in de jaren tachtig. ...
Red.: Leugens, dat laatste, want wat er bereikt is aan sociale
verbetering is uitsluitend en alleen op nationale schaal gedaan. En ondertussen
wordt hier een stil pleidooi gedaan voor de global economy en vervagende
grenzen waardoor het werk zich verplaatst.
In de Europese verkiezingen werd de PvdA bijna weggevaagd (van 7 van 3
zetels). Eens kijken of ze er iets van geleerd hebben:
Uit:
De Volkskrant, 06-10-2009, rubriek Gemengde Berichten door Martin Sommer
Europa ja, maar met lange tanden
Wat er ook uit Europa komt, er valt weinig aan te veranderen en zeker niet
via verkiezingen. Politici die stellen dat dit niet zo moet zijn, huilen gratis
tranen.
Tussentitel: Over twee jaar mogen alle Roemenen komen – wie doet er iets
tegen?
Afgelopen vrijdag hoorde ik op de radio een oud deuntje tegen het referendum.
Aanleiding was uiteraard de Ierse volksraadpleging over Europa. Jet Bussemaker
(PvdA) bracht in het midden dat je bij een referendum niet weet waarom de mensen
ja of nee stemmen. Raar argument tegen het referendum – je weet bij
parlementsverkiezingen óók niet waarom de mensen precies stemmen, zeker niet in
Nederland waar je bovendien niet weet welke regering dat stemmen zal opleveren.
...
De moeite van mensen als Jet Bussemaker met het referendum
laat vooral zien dat het voor bestuurders lastig is met bezwaren tegen Europa om
te springen. Neem nou het verhaal dat vorige week in de GPD-kranten stond, een
onthutsend verslag van de bezigheden van Roemeense criminelen in Amsterdam.
Sinds Roemenië bij de EU hoort, vertrekt dagelijks om vijf
uur in de ochtend de touringcar van Boekarest naar Amsterdam. Roemeense
‘skimmers’ stappen in, hun tassen zwaar beladen met apparatuur ten behoeve van
de pinpasfraude. Acht uur de volgende morgen stappen ze uit bij het
Amstelstation. ‘Budgettoeristen sjouwen naar hun hotels, de criminelen die zijn
meegereisd, gaan doorgaans al vrij snel aan de slag’, schrijft verslaggever Paul
Vugts droogjes, die de scène vanuit de bosjes gadesloeg.
Hij schetst de achtergrond van dit verhaal. De stad Baçau, in
het noordoosten van Roemenië, is de geboortegrond van het skimmen. Daar staat
een technische universiteit tjokvol ingenieurs die na de val van dictator
Ceausescu werkloos werden. Vervolgens bekwaamden ze zich in het klonen van
bankpassen, om daarna in groten getale af te reizen. Naar het Amstelstation
bijvoorbeeld.
Nu weet ook de PvdA, de partij van Bussemaker, donders goed
hoe een flink deel van de bevolking denkt over Europa met zijn open grenzen. In
de zelfanalyse van de PvdA na de desastreuze Europese verkiezingen van juni –
van zeven naar drie zetels – staat het met zoveel woorden. De partij had op een
goed resultaat gehoopt vanwege het crisismanagement van Wouter Bos (over ‘je
weet niet waarom mensen stemmen’ gesproken).
De kiezers dachten er anders over en lieten de PvdA links
liggen – vanwege Europa. Ze waren tegen de komst van criminele Roemenen en tegen
de toetreding van Turkije. Op die punten vertrouwen ze de PvdA niet, zo stond
het onbarmhartig in de zelfanalyse.
In hetzelfde stuk zie je vervolgens haarfijn waar de schoen
wringt. Want welke conclusie trekt de onderzoekscommissie? Niet dat het
partijstandpunt inzake het EU-lidmaatschap van Roemenië of in de toekomst
Turkije anders moet. Er staat gewoon helemaal niks over Europa, ja dat de partij
er tijdens de campagne harder aan moet trekken, nog meer de markt op en met de
mensen praten.
Met andere woorden, wat er aan schurende zaken uit Europa
komt is min of meer fait accompli, of onbespreekbaar, er valt weinig aan te doen
en zeker niet via verkiezingen. ...
Geen wonder dat een forse meerderheid denkt dat Europa staat
voor ‘hun rechten versus onze belangen’. Europa wekt inderdaad nogal eens die
indruk. Eurocommissaris Barrot liet onlangs weten dat hij meer asielbeleid
vanuit Brussel wil regelen, aangezien een groot deel van de lidstaten het laat
afweten bij het opnemen van vluchtelingen. De Roemenen worden over twee jaar lid
van Schengen, dan is de grens helemaal open. Wie durft daar iets tegenin te
brengen? ...
‘Hun rechten versus onze belangen’ – dat is precies het
springende punt in de populismediscussie. Tot voor kort domineerde de opvatting
dat democratie vooral rechtsstaat was. Nu wordt democratie in toenemende mate
meeste stemmen gelden. Dat is vooral moeilijk voor links, dat de afgelopen
decennia steeds meer mensenrechten-links is geworden. Het oude biefstuk- of
belangensocialisme is voor een groot deel overgenomen door de SP en laatstelijk
ook de PVV (in de AOW-discussie).
Dat zou wel eens de verklaring kunnen zijn waarom Jet
Bussemaker niet van referenda houdt – de mensen stemmen voor hun eigen belang.
De bevolking is gewoon te rechts geworden.
Red.: Ingevoegd van wat later, als er weer een deuk in het
EU-zelfvertrouwen is geslagen door het bijna-bankroet van Griekenland, krijgen
een een teken van diepgang van dit soort gevoelens, van pro-PvdA-columnist,
archetypische geitenwollensokken-dragende socioloog en rabiate
multiculturalist Pieter Hilhorst:
Uit:
De Volkskrant, 04-05-2010, column door Pieter Hilhorst, politicoloog.
De Griekse aanslag op Europa
Tussentitel: De onmacht, niet de macht van Brussel is gevaar voor onze
welvaart
Het is niet makkelijk om solidair te zijn met de Grieken. Het is een land met
absurde verworvenheden. Ambtenaren hebben er een baan voor het leven. Werknemers
krijgen per jaar veertien maanden betaald. Het is een land met torenhoge
schulden en sjoemelende staatsboekhouders. En dan is het ook nog eens een land
met een beroerde belastingmoraal. ...
Met de reddingsoperatie van afgelopen weekend zijn de
problemen overigens nog lang niet opgelost. Integendeel. Het dreigende Griekse
faillissement legt een fundamenteel probleem van Europa bloot. We zijn voor onze
welvaart van anderen afhankelijk, maar we hebben weinig greep op het gedrag van
die anderen. ...
... Afgelopen jaren voerde euroscepsis de boventoon. De
vraag was hoe houden we Brussel zoveel mogelijk buiten de deur, niet hoe geven
we Brussel voldoende wapens in handen om andere lidstaten in het gareel te
houden. De Griekse kredietcrisis tekent zo ook het failliet van eurosceptici.
Niet de almacht, maar de onmacht van Brussel is een gevaar voor onze welvaart.
...
Het ternauwernood afgewende Griekse faillissement laat zien
dat de Europese landen tot elkaar veroordeeld zijn. ...Waar de rest van Europa
moeite heeft om solidair te zijn met de Grieken, zullen de Grieken Europa gaan
ervaren als een bezettingsmacht die alles afpakt wat hen lief was. Zo dreigt
Europa te imploderen. Maar minder Europa is geen optie meer. Tegen wil en dank
zullen we solidair moeten zijn met de Grieken en morgen met de Portugezen en
overmorgen met de Ieren.
Red.: Laten we er vanuit gaan dat Peter Hilhorst de
standaardlogica volgt dat als Europa een succes boekt, dat dat een steun
is voor de verdere versterking van Europa. Maar nu beleeft het een grote
crisis,een deceptie. En ook nu vindt Hilhorst dat dat aanleiding is voor de
versterking van Europa. Dus alles wat er gebeurt, ten goede of ten kwade, is
reden voor een versterking van Europa.
Dat is typische houding van een gelovige. Het heeft niets met
rationaliteit of gezond verstand te maken. Het lijkt zelfs redelijk op
lichtelijk psychotisch gedrag - het soort dat de kop tegen de muur slaat, in de
hoop daarmee de hoofdpijn te verlichten.
Een andere PvdA' er heeft eens openlijk laten blijken wat als
één van de belangrijke drijfveren achter dat Europese en wereldwijde
kosmopolitisme zit:
Uit:
NRC Handelsblad, 10/19-01-2004, door Paul Scheffer
De fictie van grenzeloze solidariteit ... De
sociaal-democratische burgemeester Jacques Wallage zegt: maar wie zijn wij om
een`eerstgeboorterecht' uit te oefenen, hoezo is Nederland van zijn inwoners?
Iedereen heeft recht op dit stukje aarde, waarom zouden zijn toevallige inwoners
daar enig bijzonder recht op kunnen doen gelden? Deze erfenis van vier eeuwen
staat ter beschikking van iedereen. ...
Red.: Migratiefundamentalisme.
De PvdA is nog niet eens de natuurlijke pleiterplaats van de
kosmopolieten - dat zijn GroenLinks en D66:
Uit:
De Volkskrant, 02-03-2009, van verslaggevers Yvonne Doorduyn en Ron
Meerhof
D66 lokt grote groepen hoogopgeleide en vrijzinnige kiezers weg bij de
PvdA en het CDA
Pleisterplaats voor doctorandussen
Een tikje verend is de tred altijd al. Maar vandaag zal Alexander Pechtold
(43) nog net even zelfverzekerder de gang naar de Rotterdamse Doelen maken. Hij
krijgt van zijn partijcongres een staande ovatie – gegarandeerd. In geen dertien
jaar zagen de peilingen er voor D66 rooskleuriger uit. Zowel bij Maurice de Hond
als bij TNS NIPO staan de sociaal-liberalen op negentien zetels, tegen drie nu
in de Tweede Kamer.
Kiezers switchen vooral naar D66 om de ‘duidelijke lijn’,
zegt onderzoeker Peter Kanne van TNS NIPO. ‘D66 is de enige partij die klip en
klaar kiest voor Europa, tegen Wilders, tegen de betutteling en voor de vrijheid
van meningsuiting. Daar zitten weliswaar minder kiezers dan in de
conservatief-sociale hoek, maar D66 scoort er mee.’
Dat scoren gaat vooral ten koste van de PvdA. Ruim een kwart
van de nieuwe (fictieve) zetels komt daar vandaan. ...
Ondertussen gaat Pechtold er wel met die poet vandoor.
Kosmopolieten en doctorandussen, blijkt uit de profielbeschrijving. De
gemiddelde D66-stemmer is zeer hoog opgeleid: 58 procent is hbo-plus, tegen 31
procent gemiddeld in Nederland. Ook is de D66’er relatief oud. Driekwart is
boven de 35 jaar, de helft boven de 50. Vooral alleenstaanden (eenderde) en
samenwonenden zonder kinderen (43 procent) kiest sociaal-liberaal. Ze wonen in
de grote steden en in Noord-Holland. ...
Red.: Tja, dat hadden we op grond van gezond verstand
geconcludeerd: de kosmopoliet is iemand uit de grote stad en hoog
opgeleid. De intellectuele grote-stadsnomade.
Een weekje later:
Uit:
Dagblad De Pers, 09-03-2009, door Marcia Nieuwenhuis
D66 ruikt naar naderend succes
Tussentitels: ... D66 congress | Extreem pro-Europa ...
Het is dringen bij de entree van de Rotterdamse Doelen: al rond lunchtijd zit
de zaal van 750 man vol. ...
D66 is vooral heel erg pro-Europa, blijkt op het congres. De
Utrechtse Sanne Bekkenutte (22) – een half jaar lid – is groot fan van Alexander
Pechtold. ‘Hij is keigoed in het debat.’ D66 maakt de 28-jarige Job Rijneveld
uit Amsterdam – slechts twee dagen lid – ‘nieuwsgierig’. Onder de nieuwe aanhang
zijn relatief veel jongeren. Maar zij plaatsen wel kanttekeningen bij het
extreem pro-Europese beleid van D66. Na de speech van Europees lijsttrekker
Sophie in ’t Veld begint het kersverse lid Rijneveld te twijfelen. ‘Ik ben
geschrokken van het Europa-halleluja.’ ...
Hans van Mierlo zou het niets verbazen als de trend
‘volmondig ja tegen Europa ineens weer gezien wordt’. Volgens hem zijn PvdA,
CDA, VVD en Wilders ‘zó Europa-kritisch, dat ze eigenlijk nationalistisch zijn.’
‘Ik word zo diep ziek van het gezeur over identiteit, het is filosofische
kletskoek.’
Red.: De Pers is geeft dit soort zaken meestal
duidelijker aan.
En hoe ver dit gaat blijkt hier:
Uit:
De Volkskrant, 26-05-2010, van correspondent Arjen van der Ziel
Turkse minister noemt PVV'er Barry Madlener een racist
De Turkse minister van Europese Zaken Egemen Bagis heeft
PVV-europarlementariër Barry Madlener dinsdag een ‘racist’ genoemd. Bagis deed
dat na enkele kritische vragen van Madlener in een gezamenlijke vergadering van
europarlementariërs en Turkse parlementariërs in Istanbul.
... D66-europarlementariër Sophie in ’t Veld: ‘Ik vind dit zo
ontzettend jammer. De toetreding van Turkije is enorm goed voor Nederland. ...’
Red.: Na het Griekse echec waarvoor Europa, dat wil zeggen:
hoofdzakelijk Duitsland en Nederland, opdraaien, alleen al op economisch terrein een
rabiate leugen. Het kan In 't Veld dan ook niet te doen om economische
argumenten te doen zijn. Nee, die wil alleen maar dat Turken vrij toegang
krijgen tot Nederland. Zodat Nederland zijn verzorgingsstaat verder af moet
breken. Regelrecht cultuur- en volksverraad.
Na een tweede en nog ernstigere ronde in de Griekse crisis
wordt Europa tot verdere duidelijkheid gedwongen (de burger moet betalen ten
gunste van de rijken), en in Nederland worden de politieke partijen tot
duidelijkheid gedwongen aangaande hun loyaliteiten: voor gewone burgers of
rijken en kosmopolieten:
Uit:
De Volkskrant, 25-07-2011, door Raoul du Pré
Analyse | Binnenlandse nasleep van het Euro-akkoord
Kabinet door eurofobie PVV in het krijt bij de oppositie
Het beeld is zo illustratief dat het de boekjes in kan als dé schets van de
politieke verhoudingen aan het Binnenhof anno 2011 ... Geert Wilders, de
gedoogpartner, die ... twittert naar het vaderland: 'Grieken blij, Rutte en De
Jager blij, gedoogpartner PvdA blij: 109 miljard euro extra voor de Grieken.
...' ...
CDA en VVD namen vorig jaar heel bewust de gok ...
Schipperen is het wel. Want terwijl de eurofoben onder
aanvoering van Wilders niet te veel ontriefd mogen worden, moet het kabinet om
zijn rol in Europa te blijven spelen noodgedwongen steeds op zoek naar draagvlak
onder de eurofielen van PvdA, D66 en GroenLinks. ...
Red.: CDA en VVD als vertegenwoordigers van de specifiek de
rijken, en PvdA, D66 en GroenLinks als staande specifiek voor de kosmopolieten,
maar dus ook voor de rijken en tegen de gewone burgers.
Dit dat geen specifiek Nederlandse kwestie is laat het
volgende zien:
Uit:
De Volkskrant, 08-05-2010, van correspondent Gert-Jan van Teeffelen
Libdems in de laatste dagen van de campagne platgedrukt door Labour en
conservatieven
Verliezer Clegg is toch de kingmaker
Tussentitel: Amnestie illegalen en invoering euro pikt bijna geen Brit
De frustratie en teleurstelling was van de gezichten af te lezen bij de
Liberaal Democraten. De fris ogende centrum-linkse partij die tijdens de Britse
verkiezingen leek voorbestemd een enorme sprong voorwaarts te maken, is
geëindigd als een van de verliezers. ...
Er worden diverse verklaringen aangevoerd voor de domper. ...
Met name het conservatieve kamp vestigde de aandacht op
voorstellen van de LibDems waarmee een overweldigende meerderheid van de Britten
moeite heeft, zoals een mogelijke amnestie voor 600 duizend illegalen en het
overwegen van invoering van de euro. De Griekse rellen en de instabiliteit in de
eurozone zijn breed uitgemeten in Groot-Brittannië. ...
Red.: De kranten moesten dat wel breed uitmeten, want het was
een brede kwestie: een van de opzichtige gevolgen van het kosmopolitisme,waar
kennelijk ook de correspondent een voorstander van is (logischerwijs).
Maar dit niet-Nederlandse voorbeeld laat nog eens duidelijk
zien dat het niet met culturele verschijnselen te maken heeft, maar een
doodgewone klassenstrijd is.
Ook op economisch terrein blijkt de Nederlandse top vergeven
van het kosmopolitisme:
Uit:
De Volkskrant, 02-09-2010, van verslaggever Michiel Persson
'Mislopen windparken onnodig'
Nederland had de aanleg van twee nieuwe windparken op zee best aan eigen
bedrijven kunnen gunnen. Volgens Arnoud van der Slot van consultancybureau
Roland Berger hadden de aanbestedingscriteria zodanig kunnen worden gewogen, dat
de keuze op een Nederlandse ontwikkelaar was gevallen.
In mei besloot het ministerie van Economische Zaken dat het
Duitse bedrijf Bard Engineering 120 nieuwe windmolens op zee mag bouwen, ten
noorden van Schiermonnikoog. Met de aanleg en exploitatie is een subsidie van
4,5 miljard euro gemoeid.
Twee adviescommissies kwamen eerder dit jaar juist tot de
conclusie dat de Nederlandse overheid de bouw van offshore windparken met
gerichte industriepolitiek moet steunen.
Van der Slot, auteur van een advies over windenergie voor het
Innovatieplatform, zegt dat de Europese regels regelrecht protectionisme
weliswaar verbieden, maar dat er bij aanbestedingen altijd enige speelruimte is.
‘Je kunt de criteria sturen, met de juiste wegingsfactoren. Is dat helemaal
legitiem? Nee. Maar gebeurt het in de landen om ons heen? Ja.’ ...
Red.: Dit is dus een heel ministerie. En de politiek
steunt steunt het van harte:
| |
Tweede Kamerleden voelen weinig voor een meer nationaal gerichte
subsidietoekenning. ‘Ik zie met spijt dat de Nederlandse mededingers de
projecten niet binnenhalen’, zegt Ad Koppejan (CDA), ‘maar
protectionisme is uiteindelijk dodelijk voor de economie.’ Volgens hem
en Cora Nieuwenhuijzen (VVD) zijn de Europese aanbestedingsregels
heilig. ‘Daar moeten we niet mee gaan rommelen.’
Diederik Samsom (PvdA) wijst erop dat Eneco vorig jaar een
vergunning voor een Brits windpark in de wacht sleepte. |
Diederik Samsom liegt: het gaat in Nederland net alleen om een vergunning, maar
om 4,5 miljard subsidie - die er in het Angelsaksische Engeland ongetwijfeld
niet is.
Een persoonlijke voorbeeld:
Uit:
De Volkskrant, 16-05-2009, door Karolien Knols
Boris Dittrich Op een dag zag Boris
Dittrich zichzelf weerspiegeld in de draaideur van de Tweede Kamer: een
vermoeide, oudere man. Tijd voor iets nieuws. Nu strijdt hij voor homorechten
vanuit New York Een jaar geleden ging hij met zijn
85-jarige vader een paar dagen naar Praag, de stad die Dittrich senior in 1948
ontvluchtte. ...
Nu woont hij in New York. 'De stad van het onbegrensde.' ...
Waarom wilde u naar New York?
'Ik heb mij altijd wereldburger gevoeld. Ik dacht altijd: ik ben een
wereldburger, maar ik zit in Nederland. Nu ben ik wereldburger en woon ik in de
hoofdstad van de wereld. ...
Red.: Natuurlijk geldt ongeveer hetzelfde voor een
flink deel van de VVD, met name het meer liberale smaldeel:
Uit: De Volkskrant, 03-02-2010, van verslaggever Jan Hoedeman
Voorhoeve uit onvrede met VVD ook lid van D66
Oud-minister/partijleider van VVD keert zich tegen het ...
buitenlandbeleid.
Voormalig VVD-leider en minister Joris Voorhoeve is vorig jaar juni lid van
D66 geworden. Hij maakte dat dit weekeinde tijdens een bijeenkomst van D66
bekend. De hoogleraar heeft veel meer met de internationale politieke
standpunten van D66 dan met die van de liberalen van zijn eigen partij.
Voorhoeve blijft evengoed lid van de VVD.
... De pro-Europese benadering van de Democraten staat Voorhoeve ook meer
aan dan het anti-Europese sentiment van de VVD. ...
Red.: In een Nova-interview (02-02-2010
 )
naar aanleiding van dit bericht gaf Voorhoeve ook nog duidelijk aan dat het ook
gaat om multiculturele en pro-moslim standpunt van Alexander Pechtold.
Als volgende een voorbeeld van een GroenLinkser:
Uit:
De Volkskrant, 08-04-2008, door
Peter de Waard
Schoonzoon alle Turken stopt
Sinds zijn sprookjeshuwelijk met de tv-journaliste Nevin Sungur in 2006 is hij
bekender in Turkije dan in Nederland. Europarlementariër Joost Lagendijk (51)
wordt in Istanboel op straat herkend. Milli damat noemen ze hem daar, de
nationale schoonzoon.
Hij dankt zijn populariteit aan de Bosporus niet alleen door het huwelijk met de
BT’er – Bekende Turkse. Voor de Turken is hij ook Mister Europe. Als
europarlementariër heeft hij tien jaar geijverd voor het EU-lidmaatschap van
Turkije.
Lagendijk stopt in 2009 als europarlementariër voor GroenLinks. ‘Elk jaar weer
een soortgelijk Turkije-rapport opstellen, inspireert ook niet erg. Politiek
blijft oppervlakkig. Ik wil een keer de diepte in’, zo zegt hij. In Turkije
heeft zijn besluit bijna geleid tot nationale rouw. ‘Ze hadden mij nog graag
vijf jaar willen houden. Maar mijn besluit staat vast.’
Hij wil na een kwart eeuw zelfs de hele politiek vaarwel zeggen. ‘Ik wil
schrijven. Mogelijk ga ik bij een denktank werken. Dat kan in Turkije zijn, maar
ook in Groot-Brittannië.’ Hij zegt in Brussel zijn doelen te hebben bereikt.
Turkije onderhandelt nu over het lidmaatschap. ‘Je kunt zeggen dat het proces
nog niet is voltooid. Maar tussen 2016 en 2018 zal Turkije wel EU-lid zijn.’
De in Roosendaal geboren Lagendijk ziet zichzelf als een
nakomeling van de linkse babyboomgeneratie. ...
Red.: De meest van dit soort lieden stammen uit die generatie, berucht vanwege haar talloze andere denkfouten
 .
Even een andere waarnemer over dit proces:
Uit:
De Volkskrant, 16-05-2009, column door Hans Wansink
Plasterk en NHM klem tussen twee wereldenJan
Marijnissen begon zijn campagne voor de stichting van een Nationaal Historisch
Museum (NHM) in 2003 met de volgende observatie: ‘De hedendaagse verwarring over
onze morele, culturele en politieke identiteit vindt voor een deel haar
verklaring in het ontbreken van historisch besef in brede lagen van de
bevolking.’
De voorman van de SP slaagde erin brede steun voor zijn
initiatief te verwerven. ...
Op 27 juni 2006 nam de Tweede Kamer een motie aan, waarin
wordt gesteld dat ‘het creëren van verbondenheid met elkaar en met de waarden
van de Nederlandse samenleving een van de grote uitdagingen is waarvoor wij
staan’. En: ‘Een nationaal historisch museum is bevorderlijk voor de verbreiding
van historisch besef en historische kennis en kan bijdragen aan meer
verbondenheid.’ De motie werd ondertekend door SP, CDA, ChristenUnie, SGP, LPF,
VVD en PvdA.
Alleen D66 en GroenLinks, je zou kunnen zeggen de
kosmopolitische partijen, deden dus niet mee. ...
Red.: Het gaat dus zelfs voorbij het punt van actief tegen de
Nederlandse identiteit pleiten ... Kosmopolitisme gaat dan ook vrijwel altijd
samen met cultuurverraad
.
Soms organiseren ze zich zelfs over de partijgrenzen heen:
Uit:
De Volkskrant, 08-04-2009, door Bart Dirks
Accent | Vrijzinnigheid
Radicale midden wil af van ongeduldig getetter
Nee, bezwoer de Nijmeegse burgemeester Thom de Graaf (D66) dinsdag meer dan
eens, er is absoluut geen nieuwe politieke partij van vrijzinnigen in de maak.
...
Wél praatte een select gezelschap uit verschillende politieke
en maatschappelijke geledingen twee jaar lang over ‘de noodzaak van politieke
vrijzinnigheid’. Over stelling nemen tegen starre ideologieën, gemakzuchtig
populisme en zinloze polarisatie. Lees: tegen de opmars van de Partij voor de
Vrijheid, Trots op Nederland en, in mindere mate, de Socialistische Partij.
De weerslag, de bundel Open en onbevangen – de noodzaak
van politieke vrijzinnigheid (uitgeverij Balans) werd dinsdag gepresenteerd
in de statige rooksalon naast de oude zaal van de Tweede Kamer; enig cachet was
gewenst in tijden van ‘ongeduldig getetter van de stemmingmakers’. ...
De bijdragen zijn van onder anderen de Amsterdamse
burgemeester Job Cohen (PvdA), GroenLinks-europarlementariër Kathalijne
Buitenweg, SCP-directeur Paul Schnabel en de VVD’ers Atzo Nicolaï en Hans
Dijkstal. CDA’ers ontbreken.
De samenstelling van het boek was intussen een pure D66-zaak,
met Roger van Boxtel, Wim Dik, Thom de Graaf, Alexander Rinnooy Kan en Hans
Wijers. ...
‘Het gaat nu weer goed met D66, maar nog niet met de
vrijzinnigheid’, oordeelt SER-voorzitter Rinnooy Kan. ...
Red.: 'Vrijzinnigheid' is natuurlijk politieke newspeak
voor ontkenning van de Nederlandse identiteit en cultuur, multiculturalisme en
kosmopolitisme. Zoals ten duidelijkste blijkt uit waar ze zich tegen afkeren:
PVV en SP, die niet zo veel gemeen hebben, met als voornaamste dat ze tegen
Europeanisme en kosmopolitisme zijn. Voor het soort mensen dat dit soort ideeën
uitdraagt, zie hier
 .
Literatoren staan als groep natuurlijk vooraan in het rijtje
kosmopolieten:
Uit:
De Volkskrant, 04-04-2009, door Arnon Grunberg
De beloofde stad
Schrijver Arnon Grunberg woont nu elf jaar in New York. 'Iedereen is hier
vreemdeling en waar iedereen vreemdeling is, is niemand dat meer.'
New York is de beloofde stad en zolang New York deel uitmaakt van Amerika,
moeten we ermee leren leven dat Amerika het beloofde land is. ...
Waar het om gaat, is dat New York een stad is die gemaakt
lijkt te zijn voor emigranten, dat is de kwintessens van deze stad. Dat het er
niet toe doet waar je vandaan komt, waarin je stiekem of minder stiekem gelooft,
welke kleren je draagt, welke taal je spreekt, en met welk accent je je in het
Engels uitdrukt: je bent geen vreemdeling hier.
Dat lukt je nergens. Niet in Londen, niet in Brussel, niet in
Buenos Aires en niet in New Delhi.
Wie je elders bent geweest of nog steeds bent, is
onbelangrijk. Nu ben je in New York. Het verleden is van je af gevallen. Met
mannen en vrouwen die jij elders naar het leven zou hebben gestaan of die jou
naar het leven zouden hebben gestaan, deel je nu de metro, de taxi en de
bioscoop. ...
Iedereen is hier vreemdeling en waar iedereen vreemdeling is,
is niemand dat meer.
De roeping van de mens is om zijn spullen te pakken, zijn huis en zijn land en
misschien ook zijn familie te verlaten, al dan niet gedwongen, en het elders
opnieuw te proberen.
Dat is New York en daarom is het de beloofde stad.
De rest is onzin.
Uit:
De Volkskrant, 02-05-2009, door Neeltje Huirne
Waar zit je?
Rosita Steenbeek
Tussentitel: Schrijfster Rosita Steenbeek (50) woont in Rome op de plek waar
Ceasar
werd vermoord.
Waar zit je?
Ik sta op het terras van mijn appartement in het centrum van Rome, vlakbij het
Pantheon. Centraler kan bijna niet. De bougainville bloeit en ik hoor prachtige
muziek.
Welke muziek?
Het palazzo waar mijn appartement onderdeel van is, is tegen een kerk uit de
achtste eeuw aan gebouwd. In de kerk repeteert nu een barokorkest voor een
concert. Zojuist zweefde er nog een vleugel boven mijn hoofd. ...
Dat klinkt als een bijzondere plek om te wonen.
Dat is het ook. Ik woon magistraal, op een plek die symbool staat voor mijn
leven. Ik woon naast een kerk – ik kom uit een domineesfamilie –, beneden is een
bibliotheek – ik schrijf – en aan de overkant van het binnenplein is een theater
– ik kwam naar Rome om te acteren.
Wanneer was dat?
In 1986. Op de middelbare school liep ik de Romereis mis, omdat ik een
hersenbloeding had gehad. Toen nam ik me voor: die reis ga ik overdoen. En
beter! Maar ik kwam hier ook om mijn geluk te beproeven als actrice in de
Italiaanse film. Het plan was niet om te blijven, ik wilde doorreizen naar
Parijs en New York. Maar ik ontmoette zo veel geweldige mensen, dat ik nooit
meer ben weggegaan. In Nederland ben ik vooral nog als ik een boek moet afronden
en promoten. Rome is mijn thuis.
Hoe komt het dan dat Nederland zo niet voelt?
In de eerste plaats door het klimaat, het weer is hier zo fijn. Behalve nu, want
het regent pijpestelen. Maar daar zijn de Romeinen blij mee: ‘Dan komt de aarde
weer tot rust’, zeggen ze. De aardbeving in L’Aquila was hier namelijk ook goed
te voelen. Maar ik hou vooral van de extremiteit van Rome, afgezien van de
schoonheid van de stad, natuurlijk. Er gebeurt hier altijd wat. Zoals die
vleugel die zomaar boven mijn hoofd zweefde. En laatst liep ik op straat en werd
ik door een motoragent gesommeerd aan de kant te gaan. Kwam de pausmobiel
voorbij. ...
Red.: Met oog voor detail zijn in Nederland soortgelijke
dingen te beleven - weet de goede filosoof (Russell: De definitie van een
intellectueel is iemand die zich op een stil treinstation kan vermaken terwijl
hij drie kwartier op de volgende trein moet wachten). Het bovenstaande is
merendeels doodgewoon zwijmelen.
En het is een endemisch verschijnsel verbonden aan de beroepsgroep
"schrijver":
Uit:
De Volkskrant, 02-07-2011, door Willem Otterspeer
Van de moesson in de drup
Non-fictie | Indonesiër en Nederlander Tjalie Robinson was even
tweeslachtig als de krontjongmuziek die hij zo prachtig beschreef.
Een schrijver is altijd een kosmopoliet, wie schrijft schrijft niet alleen voor
nu maar ook voor later, niet alleen voor het eigen sibbe maar voor de hele
wereld. Het eigen dorp omtoveren in een wereldstad, daar gaat het om. ...
Red.: De wereldstad, met al haar giftige eigenschappen
.
Uit:
De Volkskrant, 03-12-2008, door Arjan Peters
‘Mijn vader zag Hitler in de metro zitten’
Deze dagen bezoekt Chloe Aridjis onze musea, mede om suppoosten te
observeren. Zoals de hoofdpersoon van haar debuutroman Wolken boven Berlijn veel
ziet, boven en onder de grond, waar de inwoners doorgaans geen acht op slaan.
Een geboren kosmopoliet schiet overál wel een herinnering te binnen, maar in het
geval van Chloe Aridjis (1971) is het meer dan vleierij wanneer ze
woensdagavond, uitkijkend over een Amsterdamse binnenstadsgracht, opmerkt dat
nostalgie haar bespringt. Koud een half uur tevoren is haar trein uit Parijs
gearriveerd. Aridjis: ‘De afgelopen jaren verbleef ik in Berlijn, maar mijn
familie woont in Mexico. Elke keer dat ik naar hen terugvloog, had ik een stop
op Schiphol; zes uur vrij, waarin ik vaak de trein nam en gauw naar Amsterdam
kwam. Even een museum bezoeken, of oude vrienden gedag zeggen. Op die manier heb
ik ook in 1996 nog afscheid kunnen nemen van de dichter en schrijver Bert
Schierbeek. Hij was een oude vriend van mijn vader, vroeger hebben we vaak bij
Bert op de Koninginneweg gelogeerd. Wij hielden allemaal veel van hem. Toen ik
hoorde dat hij ernstig ziek was, ben ik hem vaarwel gaan zeggen.’
...
Een roman, dat was iets nieuws voor Chloe Aridjis, die aan Harvard
en in Oxford vergelijkende literatuurwetenschap studeerde ...
....‘Door al die plaatsen waar ik heb gewoond – van Mexico
City, waar mijn familie vandaan komt en waar ik nog jaarlijks twee maanden
doorbreng, tot Den Haag, Londen, Oxford, Harvard, New York, Berlijn, waar mijn
huisraad sinds afgelopen november staat opgeslagen, Parijs, waar ik tot
vanmiddag met mijn ouders was – weet ik steeds minder wat thuis is. Ik vervreemd
van Mexico, merk ik als ik daar terug ben, zelfs mijn Spaanse woordgebruik is
uit de mode. In mei ga ik weer naar Londen, met de bedoeling daar een tijdje te
wonen. ...
Red.: Maar schrijvers leven nu eenmaal van hun neuroses,
dus dit gevolg van ontworteling hoeft voor hen geen nadeel te zijn.
Maar er zijn ook andere kunstenaars die van wanten weten:
Uit: De Volkskrant, 10-04-2009, door Pieter Klok
'Dubai gaat in de mottenballen'
De crisis verspreidt zich als een inktvlek. Veel mensen merken de
gevolgen, ieder op zijn eigen manier. Zo ook architect Syb van Breda. Na enkele
jaren met grote opdrachten in Dubai, is hij in Nederland teruggekeerd. ‘Het is
zo’n ontgoocheling.’
De vorige keer dat Syb van Breda met de Volkskrant sprak, reed hij met
zijn blauwe cabriolet over de snelwegen van Dubai en wees hij enthousiast naar
de honderden wolkenkrabbers die om hem heen verrezen. Hij was in een winning
mood. Namens Royal Haskoning had hij een paar prachtige opdrachten
binnengehaald. ...
Nu, anderhalf jaar later, is zijn droom uiteengespat. Zijn
cabriolet heeft hij nog steeds, maar sinds 1 januari is Van Breda (44) weer
terug in Nederland. ‘Het is zo’n ontgoocheling. Ik ben er in 2006 heen gegaan
met het idee: ik ga nu naar de plek waar het gebeurt. ...’ ...
Het ging echter niet alleen om geld. Van Breda was vooral
enthousiast over de nieuwe maatschappij die in Dubai aan het ontstaan was. ‘Dit
land is in staat geweest om mensen van over de hele wereld op een ontspannen
manier te laten samenleven – 90 procent is allochtoon – en dat op een
onmogelijke plek. Ik vond het een voorbeeld van de samenleving van de 21ste
eeuw, net als New York, waar ook veel stammen door elkaar heen lopen.’
...
Maar, erkent ook de rasoptimist Van Breda, het kan natuurlijk
ook nog verder verslechteren. ‘Het beangstigende van de huidige crisis vind ik
dat iedereen weer terugkeert naar het eigen honk. De internationale vervlechting
krijgt een geweldige opdoffer. Dat is een zichzelf versterkend mechanisme. Als
het ene land zijn mensen terughaalt, doet een ander land hetzelfde. De volgende
stap is dat we weer hekken om Nederland zetten en ‘Nederlanders eerst’ roepen.
Die internationale vervlechting is zo nodig om zeven miljard mensen bij elkaar
te houden.’
Ook Van Breda is echter noodgedwongen op het eigen honk
teruggekeerd. ...
Red.: Wat een prachtig ideaal - die vervlechting van culturen.
Maar lees nu even dit stukje uit het artikel:
| |
Wie in Dubai wilde overleven, had om te beginnen een mooie auto en
goede pakken nodig. Het was heel erg een maatschappij van zien en gezien
worden. Je moest er goed uitzien en altijd goede verhalen hebben.’ |
Een vervlechting van culturen der rijken, dus. Een wanstaltige metropool der
rijken - een oligarchopool - voor een toekomstige oligarchie.
Terug naar de klassiek metropool: New York. Het artikel van
Arnon Grunberg kwam uit een Special van Volkskrant Reizen naar
aanleiding van het 400-jarig bestaan van New York. Daaruit de volgende reeks
interviews - het inhoudelijke deel in samengevat elders - hier gaat om de
personen en geselecteerde persoonlijke zaken:
Uit:
De Volkskrant, 04-04-2009, Reizen NY Special
Deze stad kan je opeten (door Jady Petovic)
Fotomodel Frederique van der Wal (41) woont twintig jaar in New York, heeft een
bedrijf in snijbloemen en een Hollandse boerderij uit 1790 als buitenhuis.
...
Wat betekent New York voor je?
Mijn stad, een inspiratiebron. Ik kwam hier als 18-jarige en de indruk was
overweldigend . Ik heb me in het begin ook wel alleen gevoeld, want ik had geen
roots meer. Maar ik had me nooit zo ontwikkeld als ik niet in New York
had gewoond. Er is hier zo veel aan qua kunst en cultuur. ...
Voel je je New Yorker?
Ik voel me een Hollandse New Yorker. Bepaalde Hollandse normen en waarden vind
ik belangrijk, die hou ik vast. Die mengelmoes is heel gewoon in New York, de
mensen hier komen overal vandaan. ...
Er zit geen goede Mexicaan in Amsterdam (door
Neeltje Huirne)
Sascha Radetsky (32) is solist bij Het Nationale Ballet. Hij woont sinds
september 2008 in Amsterdam, maar mist New York heel erg.
... Ik mis New York heel erg. Ik mis de grootte van de stad, de drukte, de
energie, de mensen die er wonen...
Zijn New Yorkers dan zo anders dan Amsterdammers?
In New York wonen allerlei verschillende mensen van allerlei verschillende
leeftijden, wat ik geweldig vind. The more diversity the better. ...
Amsterdam is New York in het klein (door Jady Petovic)
Russell Shorto, (50) schrijver en directeur van het John Adams Institute ,
beschouwt Amsterdam als zijn tweede hometown .
New York is de hoofdstad van de wereld (door
Neeltje Huirne)
Boris Dittrich (54) is directeur van mensenrechtenorganisatie Human Rights
Watch. Hij woont ruim twee jaar in New York.
Waar zit je?
In mijn kantoor op de 35ste verdieping van het Empire State Building. ...
Nee? Wat maakt New York dan zo bijzonder?
New York is voor mij de hoofdstad van de wereld, de stad van alle culturen.
Iedereen, van blanke tot Afro-American tot Latino, woont en werkt hier samen. Er
is weinig segregatie. New York is een heel tolerante stad, net als Amsterdam.
...
Waar woon je?
In Long Island City, .... Mijn appartementencomplex heeft alles: een portier,
een sportschool, een filmzaal... Dat klinkt heel luxueus in Nederlandse oren,
maar is hier voor de middenklasse heel normaal.
...
Wat is voor jou het grootste voordeel van New York boven Amsterdam?
De grootschaligheid, vooral op cultureel gebied. Hier is zo veel te doen. Niet
alleen op Broadway, maar vooral ook daarbuiten. En het is topkwaliteit hè? Het
enige dat ik hier erg vind tegenvallen is het filmaanbod. Hollywood rules
en mooie filmhuisfilms draaien bijna nergens. ...
De winkels in Amsterdam zijn altijd dicht (door
Neeltje Huirne)
Liz Bolton (30) is actrice bij het Amsterdamse comedygezelschap Boom Chicago.
Ze kwam in juli 2008 van New York naar Amsterdam.
...
Ik draag nu ook huidkleurige panty’s (door Neeltje
Huirne)
Econoom, juriste en powerfeministe Heleen Mees (41) verhuisde bijna tien jaar
geleden naar New York. Ze wil er nooit meer weg.
Waar zit je?
Ik zit op bed in mijn appartement in Brooklyn. Als ik naar buiten kijk, zie ik
het Empire State Building en de Brooklyn Bridge.
Je ex vond dat je eens naar New York moest omdat hij de stad zo bij je vond
passen. Was je ook gegaan als hij dat niet had gezegd?
Nee, absoluut niet. Ik wilde heel graag indruk op hem maken, en daarom ben ik
gegaan. ... Moskou leek mij persoonlijk veel geweldiger, maar het werd dus New
York. En dat heeft goed uitgepakt, ik voel me hier ontzettend thuis.
Hoe waren je eerste dagen?
Ik vond het he-le-maal geweldig! Voordat ik in New York aankwam, zat ik een paar
dagen in Washington, waar het grauw en doodstil was. ‘Kom eens naar buiten
jongens!’, dacht ik steeds. Dat was in New York wel anders. Ik arriveerde in het
lelijkste stukje van de stad, Penn Station, maar was desondanks dolgelukkig.
En nu ben je een New Yorkse geworden.
Zo voel ik me wel, ja. Ik merk dat mijn smaak en opvattingen New Yorks zijn
geworden. ... Ik ben ook New Yorks geworden als het gaat om mijn creditcard. Een
flinke schuld hebben is hier heel normaal; voor mij nu dus ook, helaas...
En qua opvattingen?
Ik zeg weleens: in New York heeft iedereen het gevoel dat-ie in een film
meespeelt. Het is een stad waar alle mensen samenwerken. Daardoor heb ik veel
meer vertrouwen gekregen in talenten van mensen en voel ik meer dan ooit dat je
alles kunt realiseren wat je wilt. New York kan dromen en verlangens doen
uitkomen.
Is dat anders in Amsterdam, waar je hiervoor woonde?
Ja, absoluut. In essentie hebben New York en Amsterdam wel dezelfde
karakteristieken, zoals de openheid voor nieuwkomers. Maar ik vind dat Nederland
die tolerantie de laatste jaren is kwijtgeraakt, onder meer door Wilders en
consorten. ...
Zou je er nog kunnen wonen?
Dat ligt niet voor de hand. Ik woon hier prachtig, New York haalt het beste uit
me. ...
Op 16 april verschijnt Mees' boek Tussen hebzucht en verlangen - De wereld en
het grote geld, waarin ze pleit voor het ombouwen van de Nederlandse
verzorgingsstaat tot kansenmaatschappij naar New Yorks model.
Red.: Die laatste opmerking was inderdaad de laatste in de
oorspronkelijke reeks. Het is ideaal coda, slotakkoord, voor onze toepassing -
alsof het ervoor bedoeld was.
Het ideaal van mevrouw Mees is het ideaal van de getalenteerden, de
goed opgeleiden. En de rest can go to hell, is de houding van mevrouw
Mees, hoewel ze dat natuurlijk nooit zal zeggen.
Maar laten we het lijstje van beroepen even afgaan:
| |
Fotomodel |
| |
Balletdanser |
| |
Schrijver |
| |
Bestuurder |
| |
Actrice |
| |
Econoom/jurist |
Het bekende lijstje van alfa's, cultuur-intellectuelen, met een gamma of
twee. De globaliseringwinnaars, die zelf niets produceren. De nomadisch
marskramers, die hun liedjes op valse orgeltjes en aangelengde drank inruilen
voor de vruchten van de arbeid van de landbouwer en de smid. Waarbij de laatsten
voortdurend bedrogen uitkomen.
Tussengevoegd: De Volkskrant heeft in haar kern Reizen
weer een speciale uitgave (over steden) met verhaaltjes over diverse
Nederlanders die overal ter wereld wonen, in het kader van de al eerder
aangehaalde rubriek Waar zit je?:
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Jady Petrovic
In Dubai is respect voor elkaar en dat is buitengewoon
plezierig
Tussentitel: Presentatrice Cilly Dartell (51) woont in Dubai en werkt twee
weken per maand in Amsterdam.
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Jady Petrovic
Hier lezen ze geen blaadjes waar je je billen mee afveegt
Tussentitel: Hoogleraar economie Rick van der Ploeg (53) woont in Oxford en
Amsterdam
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Jady Petrovic
Het is fijn dat hier nooit iemand opje schouder tikt en ropet
'Hé Willempie!'
Tussentitel: Acteur Willen Nijholt (75) kan in zijn Franse huis niet wennen
aan de duiven
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Jady Petrovic
De wereld is zo rijk aan plekken waar wordt opgegraven,daar
heb ik vijf levens voor nodig
Tussentitel: Kunstenares Gerti Bierenbroodspot ziet haar woonplaatsen als
pleisterplaatsen
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Jady Petrovic
In het begin gingen mensen me
aanraken en knijpen,zo van: Hé, het leeft
Tussentitel: Modeontwerper Daryl van Wouw (32) woont in Shanghai en heeft een
winkel in Amsterdam
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2009, door Jady Petrovic
In de trein komen de slappe
verhalen
Tussentitel: Judith Sargantini (35) zit namens GroenLinks in het Europees
Parlement. Ze woont in Brussel en Amsterdam.
Red.: We zetten het weer op een rijtje, qua beroepen:
| |
Presentatrice |
| |
Econoom |
| |
Acteur |
| |
Kunstenares |
| |
Modeontwereper |
| |
Politica |
Met twaalf stuks hebben we al een redelijk goede steekproef: tweederde tot
driekwart komt uit de kunstzinnige sector, en de rest zijn gammatypes,
voornamelijk bestuurders.
Bijna vergeten we nog een belangrijke groep: journalisten:
Uit:
De Volkskrant, 04-04-2009, door Jan Tromp
327 Central Park West De afgelopen decennia
is New York opgestaan uit de goot. Jan Tromp beziet de stad vanuit zijn
appartement aan 327 Central Park West.
...
Jan Tromp was van 2003 tot en met 2007 correspondent voor de Volkskrant
in de VS. Over zijn toenmalige woonplaats schreef hij een boek dat vorige week
verscheen: In New York en domweg gelukkig, uitgeverij Balans, 15 euro, ISBN
9789050188807.
Red.: Voor een indruk van Tromp's ideeën over New York, zie
het volgende stukje uit een uitzending van Pauw & Witteman
, op die site aangekondigd als:
| |
"Groots en meeslepend is het leven hier." Dat zegt journalist Jan
Tromp over New York, de stad waar hij vier jaar correspondent was.
Ondertussen is de Volkskrant-journalist al weer twee jaar terug
in Nederland. |
Het zijn de heren Pauw en Witteman die Tromp moeten wijzen op zijn
luxe-positie: zijn appartement kostte 4000 euro per maand, en op de negatieve
kanten van het leven aldaar.
Nog eentje, ook multiculturalist natuurlijk:
Uit:
De Volkskrant, 03-08-2010, tv-recensie door Jean-Pierre Geelen
Boeren
Buitenland bestaat niet. In het provincialisme dat Nederlandse televisie is gaan
kenmerken, is het een ongeschreven wet. Een buitenlandrubriek ontbreekt al
decennia. Andere achtergrondrubrieken vertonen zich zelden buiten de landsgrens,
behalve voor een aardbeving, voetballen of fietsen. Voor de langere
buitenlandrubrieken kijkt u maar naar de BBC of Terzake op Canvas.
...
Red.: Alsof er zo langzamerhand niet redelijk algemeen bekend is hoe
dat buitenland in elkaar zit: meestal net als hier, en als het anders is,
vrijwel altijd slechter. Waarom een reportage over de vorm van de wc-pot in
Zimvawe, als wij hier ook vele soorten potten hevven? En dit soort zaken zijn al
helemaal geen nieuws:
| |
In een klein half uur schetste het Griekse Netwerk adequaat
de recente geschiedenis van Zimbabwe. Overheerst en onderdrukt door de
Britten, eiste Robert Mugabe de macht op. Hij liet die zich niet meer
ontnemen. Rond 2000 ontstonden problemen, zwarte boeren kwamen in
opstand. Ze wilden alle resterende blanke boeren van hun farms verjagen.
|
Nee, dat ophemelen van het buitenland, is natuurlijk alleen een rookgordijn om
op Nederland te kunnen trappen:
| |
... Maar, zo zei Ghislaine Plag: ‘Voor de rest is het nog steeds
hartstikke onrustig in het land.’
Met het woordje ‘hartstikke’ stroomde meteen weer een golfje
Hollandse polderlucht de huiskamer binnen. |
Als je kosmopoliet bent, is al wat Nederlands is natuurlijk afschuwelijk.
En dan heb je nog mensen als Charles Groenhuizen, Max Pam, en
talloze anderen. Hier nog een paar recente coming out's:
Uit:
De Volkskrant, 31-07-2010, door Gert-Jan van Teeffelen
Britten zijn niet zo dol op hun buren
Wonen in Londen is een voorrecht, alleen al vanwege alle nationaliteiten die je
er ontmoet. Het mooie is dat het er tegelijkertijd totaal niet toe doet waar je
vandaan komt. Je bent in de eerste plaats Londenaar. Vermoedelijk is alleen New
York kosmopolitischer. ...
Uit: VARAgids, nr. 27/28-2009, door Willem Lust Quality times
Ook Times Square in New York moet mensvriendelijk worden. Een dramatisch
misverstand, weet Nova-correspondent Willem Lust.
Times Square noemt zichzelf het Kruispunt van de Wereld. Het is betoverend om je
onder te dompelen in die chaos van lichtreclames, toeterende taxi's, botsende
mensen en de walmen van uitlaatgassen en ongezond voedsel. Ziehier de rauwe
energie van het Amerikaanse kapitalisme: een complete overbelasting van alle
zintuigen. Weinig charmant, maar ook beestachtig aantrekkelijk.
Toen wij (hij en zijn vrouw, red.) ons in New York
vestigden, hebben we eerst even in een hotel op Times Square gewoond. Je voelt
je echt een man van de wereld als je 's ochtends om 7 uur de New York Times
gaat kopen op Times Square en daarna in de beroemde Polish Tearoom gaat
ontbijten. ...
Red.: Zo, de Volkskrant en de NOS gehad - dat de
rechte media gek op Amerika zijn behoeft nauwelijks bewijs.
Oh ja: voor de Europ-variant geldt natuurlijk precies hetzelfde. Het is zo
alomvattend, dat het, bij gebrek aan contrasterend tegengeluid, nauwelijks nog
opvalt:
Uit:
De Volkskrant, 15-04-2010, door Sara Berkeljon
'Stierenvechter houdt stand dankzij Brussel'
Roland Duong en Teun van de Keuken maakten een tv-serie over Europa. ‘Je zou
het bijna zendingsdrang kunnen noemen.’
Tussentitel: Volgens de Fransen is een Sloveense beer veel agressiever
dan een Franse
‘Zodra je het woord Europa zegt, zapt iedereen weg’, zegt Roland Duong. ‘Dat is
echt onderzocht.’
Duong (40) is samen met Teun van de Keuken (38) verslaggever
en bedenker van De Slag om Brussel, een televisieprogramma over de
Europese Unie. Dat klinkt misschien saai, erkent Duong. ‘Waarschijnlijk hebben
we daarom anderhalf jaar met ons idee lopen leuren.’
Pas toen bleek dat er vorig jaar, in de aanloop naar de
Europese verkiezingen, geen enkel ander programmavoorstel over Brussel was
ingediend, mochten ze vier uitzendingen maken. Dat werd een succes en dus is er
nu een vervolg. Acht afleveringen: over Balkancuisine, stierenvechten en
Sloveense beren in de Pyreneeën. ...
Duong en Van de Keuken, bekend van het
RVU-consumentenprogramma Keuringsdienst van Waarde, vinden het
belangrijk, een serie over Europa. Van de Keuken: ‘Het is heel vreemd dat Ferry
Mingelen iedere dag op televisie mag vertellen over het zoveelste Haagse
ruzietje, maar dat Brussel, waar de meeste belangrijk beslissingen worden
genomen, zelden aan de orde komt. Wij hebben een drang om mensen te laten
nadenken. Je zou het bijna zendingsdrang kunnen noemen.’ ...
Red.: En om de kwade bedoelingen erachter nog even eruit
te halen: zie de tegespraak tussen dit:
| |
Het is heel vreemd dat Ferry Mingelen iedere dag op televisie mag
vertellen over het zoveelste Haagse ruzietje, maar dat Brussel, waar de
meeste belangrijk beslissingen worden genomen |
En dit:
| |
‘In Nederland wordt vaak geklaagd over Brusselse regeltjes. Dat
bleek onzin: Brussel geeft algemene richtlijnen, lidstaten bepalen de
invulling.’
Van de Keuken: ‘Nederland is kampioen regeltjes maken naar
aanleiding van Brusselse richtlijnen en dan de schuld aan Brussel
geven.’ |
De bekende liegende alfa
.
Voor last but not least in onze
maatschappelijke groepjes kosmopolieten: het
Koninklijk Huis. Voor wie het niet al kon afleiden uit de "Geen kritische dingen
over immigranten zeggen, hoor"-kerstrede 2007 van
Beatrix en de "Er bestaat geen dé Nederlandse identiteit"-toespraak van Maxima:
Uit: De Volkskrant, 23-04-2009, rubriek Weekladen
Hoe
lang regeert de afstandelijke workaholic nog ...
Intussen dijt de koninklijke familie maar uit. Er was een tijd dat de Oranjes
schaars waren - Wilhelmina kreeg er tenslotte maar een, Juliana -, maar die is
voorbij. In Elsevier een portret van een kosmopolitische generatie: de 4
dochters,14 kleinkinderen en 21 achterkleinkinderen van wijlen Juliana en
Bernhard. Wie zijn ze, waar werken ze en wat zijn hun idealen?
Opvallend is hun internationale belangstelling. De woorden Brussel, Geneve,
mensenrechten en internationale politiek vallen vaak Echte Europeanen zijn het,
volgens Elsevier. Gedreven door idealisme, door de wens iets te betekenen
voor de wereld. ...
Red.: De wens iets te betekenen voor de kosmopolitische
wereld.
En dat geldt is dusdanig sterke mate, dat het in zeer
onverdachte bron is opgevallen:
Uit:
De Volkskrant, 10-04-2010, van verslaggever Remco Meijer
Wenk aan Willen IV: minder New York
Juridisch Nederland zal de republiek niet uitroepen. Maar een dringend advies
aan prins Willem-Alexander is er wel: minder New York, meer Stavoren. Dat was
vrijdag de conclusie van een door het Nederlands Juristenblad (NJB)
georganiseerde 'salon' waarin de aanstaande koning Willem IV ongevraagd enkele
'wenken' kreeg aangereikt.
Tussentitel: 'Hoe oefen je in de republiek Nederland ambt van koning uit?'
Het is een genre dat ver teruggaat, legde strafjurist, NJB-redacteur en
dagvoorzitter Ybo Buruma uit. 'Denk aan de brief voor de koning van Tonke Dragt.
Bij gevaren voor het land moet de koning worden gewaarschuwd.' Gevaren is een
groot woord, maar thermiek is er wel. Populisten staan de ceremoniële monarchie
voor, terwijl de machtsbasis van de koning van oudsher juist het volk is.
Daarbij ligt het koningshuis onder vuur: beleggen in grond in Argentinie, een
vakantievilla in Mozambique, salarisverhoging tijdens de crisis, dat valt niet
goed. ...
Mark Bovens, hoogleraar bestuurskunde in Utrecht, vergeleek
het koningshuis met Sinterklaas. 'Sint en Zwarte Piet zijn ook een geërfd
verhaal. Het klopt niet helemaal, maar je gelooft erin, het is vertrouwd en het
bestaat alleen in Nederland.' Hij adviseerde prins Willem-Alexander en prinses
Maxima de verweesde kiezer tot steun te zijn. 'De kosmopolitische invulling van
hun rol bevalt aanhangers van populistische partijen niet: Die vinden het
bijwonen van de intocht van Sinterklaas belangrijker.' ...
Red.: Een bevestiging van de neigingen van de familie:
Uit:
De Volkskrant, 22-04-2010, rubriek Weekbladen, door Jean-Pierre Geelen
Digitaal incontinenten blijken doodgewone mensen
Het is een soort kievitsei voor de media: eind april, tijd voor het traditionele
royaltywatchen. ... Goed nieuws voor Willem-Alexander: ‘Hij heeft nu alle
gelegenheid om te genieten van zijn opgroeiende dochters.’
Dat valt tegen, volgens Vrij Nederland. In een profiel
van de kroonprins citeren de auteurs Maxima, die zich in de Vanity Fair
beklaagde over de barre arbeidsomstandigheden van het koningshuis: ‘Soms moeten
we van Bogotá naar New York via Amsterdam vliegen om een dag met onze kinderen
door te brengen.’
Staat weer tegenover dat WA voor zijn veertigste verjaardag
van vrienden een speedboot kreeg. Zijn talent als levensgenieter heeft hij lang
verzwegen, want: ‘De vaderlandse geschiedenis leert dat de Nederlandse burgers
de Oranjes geen al te verheven levensstijl gunnen.’ ...
Red.: En nog een mengelmoesje van diverse pluimage:
Uit:
De Volkskrant, 17-04-2010, rubriek Kringen, door Jan Tromp Kringen |
Neemt afscheid van burgemeester Cohen
Een prettige uitsnede van de nationale beau monde
Fotobijschriften: Jörgen Raymann, in zijn alter ego van Tante Es (foto
boven), omarmt Job Cohen: 'Dat jij als joodse jongen nu de moslim in Nederland
gaat beschermen.' Ook Philips-topman Gerard Kleisterlee, het hoofdkantoor staat
immers in Amsterdam, (foto onder) neemt afscheid.
... Amsterdam nam afscheid van zijn burgemeester, dat wil zeggen, je moest
een kaart hebben om binnen te komen en Job had selectief uitgenodigd.
Altijd nog een paar honderd man: Geert Mak, Ernst Veen van de
Hermitage, Jos van Kemenade, Hedy, secretaris van de koningin
Jaap Leeuwenburg, Noraly Beyer, Philips-topman Cor Kleisterlee,
een prettige uitsnede van de nationale beau monde. ...
... De vraag van de avond was natuurlijk: wordt hij het? Roger
van Boxtel gelooft met zekerheid dat Job het wordt. ...Hij stond buiten in
de lentebries een sigaretje te roken met Eberhard van der Laan.
...
Maarten van Poelgeest, wethouder namens GroenLinks,
zou niet weten hoe het premierschap Job nog kan ontgaan. René Smit, de
voorzitter van het college van bestuur van de Vrije Universiteit sputterde
tegen, maar die is dan ook van het CDA.
Jörgen Raymann in zijn alter ego van Tante Es richtte
zich rechtstreeks tot het scheidend subject: ‘Dat jij als joodse jongen de
moslim in Nederland gaat beschermen! Wrang is het lot. Je bent een schat, Job,
je bent een schat. Ik ben blij dat je premier wordt.’
Bij het uitgaan liepen we tegen Ed. van Thijn op, de
oud-burgemeester. ...
Red.: Ons kent ons, en allemaal kosmopolieten bij elkaar.
De Engelsen hebben een uitdrukking "the shoe is on the
other foot". Dit is zo'n geval:
Uit:
De Volkskrant, 22-04-2010, door Gert-Jan van Teeffelen
Profiel | Nick Clegg
Adellijke ex-journalist is vooral een eurofiel
Een cocktail van Russische adel en Nederlands patriciaat: zo’n gewone
huisvader is de leider van de LibDems heus niet.
Is Nick Clegg de nieuwe Churchill? De Britse Obama? ...
De invloed van het eerste debat was enorm. De LibDems zitten
Labour en de Conservatieven plots op de hielen. De partij heeft geen kans op het
premierschap, maar mogelijk krijgt Clegg een vinger in de pap bij een coalitie.
Ongekend voor de 43-jarige politicus die tot dusver amper meetelde. Nu vragen
velen zich af wie hij eigenlijk is.
Clegg presenteert zich graag als gewone vader van drie
zoontjes, wiens belangrijkste taak het is de jongens naar school te brengen.
Zijn Spaanse echtgenote Miriam – dochter van een Spaanse senator – heeft
daarvoor immers geen tijd; ze is topadvocaat bij de firma DLA Piper. Clegg, zegt
hij zelf, is in de eerste plaats vader, dan pas politicus. Hij komt daarom vaak
te laat voor afspraken.
Tot dusver komt hij weg met dit alledaagse imago, anders dan
Toryleider Cameron. Die heeft veel last van zijn achtergrond: hij komt uit een
vermogende familie en ging naar Eton en Oxford. Maar wie zich verdiept in Cleggs
kleurrijke verleden, concludeert dat de links-liberaal uit een mogelijk nog
chiquer en bovendien internationaler milieu komt: hij is slechts voor een kwart
Engels van geboorte. De rest is een cocktail van Russische adel en Nederlands
patriciaat. Succes en zelfvertrouwen zitten er vanaf de geboorte in.
Nicholas William Peter Clegg (1967) is derde van vier
kinderen van een Engelse bankier, en groeide op in Chalfont St Giles (Buckinghamshire).
Clegg senior is nog steeds bestuursvoorzitter van een vastgoedbank. Cleggs
grootmoeder was Kira von Engelhardt, een Russische barones, die afstamde van
Ignaty Zakrevsky, procureur-generaal van het Russische rijk. Kira vluchtte na de
revolutie via Berlijn naar Engeland.
Via moederszijde stamt Clegg uit het Nederlandse
patriciërsgeslacht Van den Wall Bake. Zijn moeder groeide op in Nederlands Indië,
waar ze in een jappenkamp belandde. Haar vader (Cleggs grootvader), Herman van
den Wall Bake, klom op tot president-directeur van de bank ABN en grossierde in
commissariaten.
‘Nick herinner ik me nog als kleine jongen, zijn ouders ken
ik goed’, zegt marketingconsultant Frank van den Wall Bake (65). ‘Herman was de
broer van mijn vader.’ Typisch Nederlandse trekjes ziet hij niet direct in Clegg;
‘onze familie is erg internationaal’. ...
Clegg groeide op in weelde. Zijn ouders hadden diverse
buitenhuizen, waaronder een kasteeltje in Frankrijk en een Zwitsers chalet. Geen
wonder dat hij naar een van de oudste en beste privéscholen werd gestuurd.
Westminster School (sinds 1179) kwam de laatste jaren diverse malen als ’s lands
beste uit de bus, ruim voor Eton, hoewel het schoolgeld van 33 duizend euro per
jaar in dezelfde categorie valt. ...
... Clegg, die tot ergernis van zijn vrouw soms nog wel
eens sigaret rookt, spreekt vloeiend Nederlands, hoewel hij het land zelden
bezoekt. ...
Red.: Het kosmopolitisme heeft, als ideologie, natuurlijk ook zijn
ideologen. Een belangrijke, misschien wel de belangrijkste, is Ian Buruma - voor
wie zijn naam niet kent, onder wordt hij geïntroduceerd:
Uit:
De Volkskrant, 08-11-2008.
Ian Buruma ontvangt Erasmusprijs
Prins Willem-Alexander heeft vrijdag in de St. Laurenskerk in Rotterdam namens
de stichting Praemium Erasmianum de vijftigste Erasmusprijs uitgereikt aan Ian
Buruma. De prijs wordt jaarlijks toegekend aan iemand die een voor Europa
belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of
sociaal-wetenschappelijk gebied.
De prijs van 150.000 euro had dit jaar als thema 'De Nieuwe
Kosmopoliet'. Volgens het stichtingsbestuur voldoet Buruma uitstekend aan deze
kwalificatie. Hij studeerde Chinees in Leiden, film in Tokio, was redacteur van
The Far Eastern Economie Review en The Spectator en bezet dit jaar
de Cleveringa-leerstoel aan de Universiteit Leiden. ...
Red.: Nou, en uit hoger en betrouwbaarder bron kunt u het
nauwelijks
krijgen: Ian Buruma staat voor dé kosmopoliet. van de soort van de
alfa-intellectueel. Dan wordt het interessant om te kijken of hij ook aan onze
andere aangegeven eigenschappen voldoet:
Uit: Wikipedia, 24-12-2008.
Ian Buruma
Ian Buruma (Den Haag, 28 december 1951) is een Brits-Nederlandse schrijver en
wetenschapper. Veel van zijn werk focust op de Aziatische cultuur, met name die
van Japan in de 20e eeuw.
Buruma is geboren in Nederland, met een Nederlandse vader en
een Engels Joodse moeder. Hij studeerde Chinese literatuur in Leiden en daarna
Japanse film aan de Nihon Universiteit in Tokio. Hij bekleedde diverse
redactionele en academische posities en heeft verschillende artikelen
gepubliceerd in de New York Review of Books.
Hij deed fellowships aan het Woodrow Wilson International
Center for Scholars in Washington D.C. en St. Antony's College in Oxford. In
2003 werd hij Luce Professor of Democracy, Human Rights & Journalism aan het
Bard College in New York.
Sinds 2005 woont hij in New York. Hij is de neef van
Nederlandse jurist Ybo Buruma. ...
Red.: Een afkomst van twee nationaliteiten, opgegroeid in een
academisch milieu, joodse afkomst, verkast van het ene land naar het andere.
Allemaal zaken die ten sterkste verbonden zijn met het kosmopolitisme.
Maar toch is hij in sommige intellectuele kringen omstreden.
Dat is vanwege een zaak die wij hier al verbonden hebben aan het kosmopolitisme:
het multiculturalisme. Multiculturalisme is de reactie op de moslim-immigratie
naar Westerse landen, waarvan de kosmopolieten dus wensen dat er een culturele
vermenging ontstaat. Omdat daar een groeiende weerstand tegen is, zijn de
kosmopolieten de positie van de moslims gaan verdedigen. Zo ook Ian Buruma:
Uit:
De Volkskrant, 07-06-2007, door Paul Berman
Reactionaire wending in
emancipatiedebat
Paul Berman vindt het vreemd dat journalisten als Ian Buruma zo veel
sympathie hebben voor de islamitische filosoof Tariq Ramadan - die het moeilijk
vindt het stenigen van overspelige vrouwen te veroordelen - en zo woedend
uitvaren tegen Ayaan Hirsi Ali - die het islamitische geweld tegen vrouwen uit
eigen ervaring kent. Een reactionaire ommekeer in de intellectuele wereld, die
voortkomt uit het ontbreken van een cultuur van moed.
Terrorisme: De verdedigers van Tariq Ramadan komen vaak dichtbij de
theoretici van
het zelfmoordterrorisme
Hirsi Ali's critici zien het verschil niet tussen een moordenaar en iemand
die rationeel debatteert
Tariq Ramadan is een charismatische islamitische filosoof die de afgelopen
vijftien jaar in Europese moslimkringen aan populariteit en invloed heeft
gewonnen. Hij vond zelfs erkenning in de hoogste regionen van de Amerikaanse
journalistiek: een uitgebreid profiel in The New York Times Magazine (4
februari). Het liet zijn profiel schetsen door Ian Buruma.
Over de relatie tussen de seksen zegt Ramadan: 'Mannen en
vrouwen zijn niet hetzelfde. In de islamitische traditie worden vrouwen gezien
als moeders, echtgenotes of dochters. Dan bestaat de vrouw als vrouw.' Ramadan
wekt met die uitspraak de indruk een traditionalist te zijn, en dat is hij
stellig ook. Maar met de term 'islamitische traditie' doelt hij niet op een
volksgebruik, maar op de islamitische wet: een zaak van het geloof. En omdat de
religieuze wet gestoeld is op het eeuwige, mag Ramadan zijn opvattingen best in
hedendaagse termen verwoorden. En dus beschouwt hij zichzelf als een feminist.
Beter nog: als een 'islamitische feminist'.
De islam, in ieder geval zijn eigen islam, eist dat vrouwen
een hoofddoek of sluier dragen, en dat moet als bevorderlijk voor de autonomie
van vrouwen worden gezien. De hoofddoeken en sluiers, de aparte ingangen en
zitplaatsen, het algehele verbod op vrije omgang tussen de seksen houden een
geest van seksuele kuisheid levend die vrouwen vrijwaart van de druk van
mannelijke bedoelingen. Kuisheid is, zo bezien, bevrijding. En Ramadans pleidooi
voor de rechten van vrouwen maakt uiteindelijk deel uit van een veel
grootschaliger strijd: de strijd voor de individuele vrijheid, voor religieuze
rechten.
Zijn standpunt over het Franse verbod op het dragen van een
hoofddoek op scholen was geheel in overeenstemming met deze redenering. 'Rechten
zijn rechten', zei hij tegen Buruma. 'En het is een recht om ze op te eisen.'
Wat Ramadan betreft, is zo'n soort redenering volledig consistent. Maar het is
vreemd om journalisten hetzelfde standpunt te zien innemen en hetzelfde
taalgebruik te zien hanteren. In Times Magazine presenteert Buruma
Ramadan als een man die 'het recht van moslima's verdedigde om op Franse scholen
de sluier te mogen dragen'. Deze omschrijving zou van Ramadan zelf afkomstig
kunnen zijn.
Als lezer zou je bijna denken dat er in het Franse debat over
het verbod op de hoofddoek geen andere manieren zijn geweest om de kwestie aan
de orde te stellen. Er was echter een serieus argument voor dat verbod, dat de
overweldigende publieke steun voor de wet zou kunnen verklaren. De kwestie die
oprecht respect afdwong, was dat vrouwen gelijkwaardig onderwijs en een
gelijkwaardige gezondheidszorg moeten hebben, en dat dit de absolute
basisvoorwaarden zijn voor iedere verwezenlijking van vrouwenrechten.
Naarmate de islamistische beweging in Frankrijk groeide,
weigerden steeds meer moslimmeisjes mee te doen aan de gymles vanwege de onkuise
kleding die ze daarvoor moesten dragen; ze weigerden alleen te zijn met
mannelijke leerkrachten en wilden zich niet laten onderzoeken door mannelijke
artsen. Maar veel van die moslimmeisjes voelden er helemaal niets voor om hun
kansen op onderwijs en zorg vanuit preutse overwegingen tot een minimum te zien
afnemen. Hun weigering om gymlessen te volgen en aan andere activiteiten deel te
nemen, had maar één reden: er werd druk op hen uitgeoefend, soms door hun
familie en soms door de moslimgemeenschap als geheel. Die druk eiste
conformering aan de islamitische voorschriften, niet de voorschriften die al
bestonden in de tradities van moslimimmigranten, maar de voorschriften van de
nieuwe islamisten.
De hoofddoek was een instrument van islamistische dwang, dat
garandeerde dat iedere moslima die het waagde om de verkeerde deur binnen te
gaan of in het verkeerde klaslokaal plaats te nemen, onmiddellijk zichtbaar zou
zijn voor iedereen die dat eventueel afkeurde. De vraag was of moslima's het
recht hadden om geen hoofddoek te dragen. Het doel van de wet tegen het op
school dragen van de hoofddoek was om de scholen tot een domein te maken dat
zich onttrok aan de islamistische controle, niet vanuit een of andere
ideologische gril, maar om voor vrouwen alle rechten en vrijheden te waarborgen
en af te dwingen.
Het grote punt met betrekking tot moslimvrouwen is de kwestie
van geweld en wangedrag - het geweld van mannen tegenover hun vrouwen; de
groepsverkrachtingen in de Franse voorsteden (die tot de oprichting hebben
geleid van de moslim-feministische beweging Ni Putes Ni Soumises ('geen
hoer, maar ook niet onderworpen') - een organisatie die in de ogen van Ramadan
als vijandig tegenover moslimimmigranten moet worden aangemerkt; de genitale
verminking van moslimvrouwen waarvan naar verluidt alleen al in Frankrijk
dertigduizend vrouwen slachtoffer zijn geworden; en de eerwraak op vrouwen door
hun vaders of broers vanwege een of andere schending van de seksuele code.
...
Buruma ging in zijn profielschets nog wel door op één ander
aspect van Ramadans redenering, namelijk of men als ingewijde of als
buitenstaander met moslims spreekt. Buruma nodigde zijn lezers uit om samen met
hem een stukje over Brick Lane in het Londense East End te lopen - de oude en
traditionele immigrantenwijk.
De huidige immigranten van Brick Lane komen uit Bangladesh en
Pakistan. Te midden van deze kleurrijke en roerende taferelen vergeleek. Buruma
Ramadan met een andere moslimintellectueel. Namelijk met Ayaan Hirsi Ali - de
Somalische die, na gruwelijke ervaringen in Afrika en Saoedi-Arabië, naar
Nederland vluchtte en daar een nieuw leven begon van academische studie en
liberaal activisme, die een film heeft gemaakt en boeken heeft geschreven met
als titel, in één geval, Mijn vrijheid, en met als ondertitel, in een
ander geval, 'Een emancipatieproclamatie voor vrouwen en de islam'.
Volgens Buruma vertoont Ayaan Hirsi Ali in elk geval in één
opzicht een sterke overeenkomst met Tariq Ramadan: 'Het is ook haar opdracht om
universele waarden te verbreiden. Ook zij spreekt over hervorming. Maar zij
heeft haar geloof in de islam afgezworen. Zij noemt de islam achterlijk en
pervers. Als gevolg daarvan heeft ze meer succes geoogst bij seculiere
niet-moslims dan bij het soort mensen dat boodschappen doet op Brick Lane.' Maar
- bedoelde Buruma te zeggen - dat geldt niet voor Ramadan. Diens
geloofwaardigheid is intact gebleven. Kortom, Ramadan heeft de juiste beslissing
genomen door de praktijk van het stenigen van vrouwen niet te willen
veroordelen. Zo heeft hij zijn geloofwaardigheid in buurten als Brick Lane in
stand gehouden.
En jaar geleden publiceerde Buruma in The Times ook al
een opiniestuk waarin hij kritiek uitte op Hirsi Ali, omdat zij het rechtse
racisme tegen moslims zou aanwakkeren. En onlangs besprak hij Mijn vrijheid
nog voor The New York Times (4 maart) en bestookte hij haar nogmaals met
de suggestie dat haar gedrevenheid om het grote aantal gevallen van eerwraak
overal ter wereld aan de kaak te stellen op één lijn diende te worden gesteld
met het moslimfundamentalisme. Zijn uitvoerigste kritiek verscheen in Dood
van een gezonde roker, zijn boek over de moord op filmer Theo van Gogh, die
op straat vermoord werd en een mes in zijn borst gestoken kreeg waaraan een vel
papier was bevestigd met een doodsbedreiging aan het adres van Hirsi Ali.
Dood van een gezonde roker staat vol met verwijten en
beschuldigingen dat zij een fanate is, dat ze intellectuele argumenten hanteert
die in essentie niet verschillen van die van de moordenaar van Theo van Gogh
('twee fundamentalisten'), dat zij in haar strijd tegen de principes van de
Moslim Broederschap dezelfde ijver aan de dag legt als de Moslim Broederschap
zelf, dat zij de gevaren die haar bedreigen overdrijft enzovoort. Bladzijden die
geschreven zijn in een onmiskenbare vlaag van woede, die niet lijkt te passen
bij Buruma's gewoonlijk flegmatieke optreden.
Waarom heeft Buruma dit gedaan, en zo uitvoerig en bij
herhaling? ...
Hirsi Ali wijdt zich voornamelijk aan het beschrijven en
veroordelen van de ellende die vrouwen wordt aangedaan in het deel van de
moslimwereld dat zij het beste kent - in Oost-Afrika en Saoedi-Arabië, en in de
immigrantengebieden van Europa. Zij heeft verslag gedaan van haar eigen genitale
verminking als klein meisje, van de meisjesjaren en het huwelijk in Somalië,
Kenia en Ethiopië, van haar eigen gedwongen huwelijk, waaruit ze wegvluchtte,
van de Blijf-van-mijn-lijf-huizen voor mishandelde moslimvrouwen in Nederland.
Haar verhaal staat in het teken van messen - het mes van haar eigen besnijdenis
en die van haar zus; het mes van de moord op haar vriend en collega, waar het
papier met de doodsbedreiging aan haar eigen adres aan vastzat. Dit is geen
Zwitserse hoogleraar! Dit is de echte insider. Dit is de bittere werkelijkheid.
Van Hirsi Ali hoeven we ons niet af te vragen wat haar mening is over het
doodstenigen van vrouwen.
De campagne tegen Hirsi Ali vertegenwoordigt wel iets nieuws.
Een aanhoudende aanval op een authentieke liberale dissidente die haar stem
verheft tegen onrechtvaardigheid in afgelegen delen van de wereld én in de
achterstandswijken van West-Europa, een aanhoudende aanval die het noemen van
het woord vrouwenonderdrukking en de strijd voor vrouwenrechten bijna uit de
discussie lijkt te hebben gewist. Dit zou vroeger niet hebben kunnen gebeuren,
behalve dan bij extreem-rechts. Dit is een reactionaire ommezwaai in de
intellectuele wereld.
Die reactionaire ommezwaai heeft echter een reactie
opgeroepen. Er is een redelijk grootschalige controverse over de journalistiek
van Buruma losgebarsten in Europa. De aanzet daartoe werd gegeven door Pascal
Bruckner. Hij schonk daarbij ook aandacht aan de bijdrage die Timothy Garton Ash
aan deze campagne leverde in The New York Review of Books. Buruma en
Garton Ash, stelt Bruckner vast, zijn ten prooi gevallen aan de intellectuele
uitwasemingen van de postmoderne gevoeligheid die, via de vergissingen van het
relativisme en een kritiekloos multiculturalisme, tot de simpelste aller
filosofische missers leidde: het onvermogen ook maar de meest elementaire
scheidslijnen te trekken.
In de postmoderne opvatting is de Verlichting slechts een
reeks culturele vooroordelen die niet beter en hoogst waarschijnlijk slechter
zijn dan andere culturele vooroordelen. Zo bezien heeft iemand als Hirsi Ali -
die is opgegroeid in een sfeer van islamitisch radicalisme in Afrika en die een
nieuwe kijk op rationalisme en individuele vrijheid heeft ontwikkeld - slechts
het ene fundamentalisme ingeruild voor het andere. Maar dat betekent dat degenen
die kritiek hebben op Hirsi Ali het vermogen zijn kwijtgeraakt om onderscheid te
maken tussen een fanatieke moordenaar en iemand die een rationeel debat voert.
Dit is in de woorden van Bruckner 'het racisme van de antiracisten'. Het is het
racisme dat iemand uit Afrika het recht wil ontzeggen om hetzelfde analytische
Verlichtingsinstrumentarium te gebruiken dat de Europeanen ten dienste staat.
'Het is verbijsterend', schrijft Bruckner, 'dat 62 jaar na de val van het Derde
Rijk en 16 jaar na de val van de Berlijnse Muur, een belangrijk deel van de
Europese intelligentsia bezig is de vrienden van de democratie zwart te maken.'
Garton Ash reageerde in The Cuardian. Hij was onlangs
een tijdje in Egypte geweest, en hij wilde graag uitleggen dat andere
dissidenten en intellectuelen in de moslimwereld oneindig ver boven de
voltairiaanse feministen te verkiezen waren. Hij kwam zelfs met een eersterangs
voorbeeld op de proppen. Het bleek Tariq Ramadans 86-jarige oudoom Gamal al
Banna te zijn. Garton Ash beschreef het appartement van al Banna. Hij was onder
de indruk van de vele religieuze teksten die de ruimte vulden. Garton Ash haalde
een van Hirsi Ali's kritische commentaren over de islam aan, citeerde daarnaast
een uitspraak van sjeik Al-Banna, en vroeg vervolgens aan de lezer: 'Wie geeft
volgens u blijk van een diepere historische kennis van de islam? Wie zal de
oplettende moslims eerder sterken in het inzicht dat zij zowel goede moslims als
goede burgers van een vrije samenleving kunnen zijn?' (Zie ook Forum, 20 maart.)
Garton Ash lijkt het idee te hebben gehad de pretenties van Hirsi Ali eindelijk
te hebben ontmaskerd. Maar helaas! Op dezelfde dag dat de welwillende
vergelijking van Garton Ash tussen Ganial al-Banna en Ayaan Hirsi Ali in The
Guardian stond, kwam het Middle East Media Research Institute met een
eigen rapport over Gamal al-Banna, dat hem in een heel wat minder gunstig
daglicht plaatste. Dat kwam voornamelijk door de lof die de sjeik had voor de
plegers van de aanslagen van 11 september en hun 'uitzonderlijk moedige' daad,
die 'gruwelijk en schitterend' was, gericht tegen het 'barbaarse kapitalisme'
van de Verenigde Staten. Sjeik Al-Banna gaf ook nog enkele gedachten ten beste
ter ondersteuning van het zelfmoordterrorisme onder de Palestijnen. Het is bijna
griezelig te zien hoe vaak de critici van Hirsi Ali en de verdedigers van Tariq
Ramadan in het domein van de grote theoretici van het zelfmoordterrorisme zijn
terechtgekomen.
Buruma vermocht niet eens in te zien waarom iemand zou kunnen
denken dat hij een campagne had gelanceerd tegen de bekendste voorvechter van
vrouwenrechten die Afrika ooit heeft voortgebracht. Hij schreef: 'Ik bewonder
Hirsi Ali, en ik ben het eens met het meeste van waar ze voor staat.' Allicht.
Dat is precies wat hij over Ramadan zei: We waren het over de meeste kwesties
eens.'
Volgens Bruckner 'ontbreekt het de huidige hoeders van het geweten
het meest aan een cultuur van moed'. Dit soort opmerkingen valt bij Buruma niet
in de smaak. Het woord 'moed' wekt bij hem associaties met het fascisme: 'Waar
hebben we dat ook alweer eerder gehoord? De noodzaak om Europa te verdedigen
tegen vreemde dreigingen; de vermoeide, aan zichzelf twijfelende intellectuelen
met slappe knieën.. .' Buruma wilde zijn lezers de fascistische retoriek van het
Europa van zeventig jaar geleden laten herkennen.
Toch lijkt "hem iets te zijn ontgaan. Het ergste wat Hirsi
Ali, te oordelen naar Dood van een gezonde roker, heeft gedaan, was op de
televisie in discussie gaan met vrouwen in een Blijf-van-mijn-lijfhuis in
Amsterdam, waaruit Hirsi Ali als een snob naar voren kwam. Maar misschien loont
het de moeite oog te hebben voor het afgrijselijke feit dat de meeste vrouwen
die aan die discussie op tv deelnamen iets voor hun gezicht droegen, uit angst
voor wat er met hen zou kunnen gebeuren; Hirsi Ali was zelf trouwens ook al snel
gedwongen onder te duiken uit angst vermoord te worden.
Toen ik Hirsi Ali vorig jaar bij een conferentie in Zweden
tegenkwam, werd ze door niet minder dan vijf lijfwachten omringd. En dat is
allang niet meer ongewoon. Buruma meldt zelf dat de sociaaldemocratische
politicus Ahmed Aboutaleb ook permanent moet worden beveiligd. Ik was een paar
dagen eerder aanwezig bij een andere conferentie in Italië en daar ontmoette ik
de buitengewoon moedige Egyptisch-Italiaanse journalist Magdi Allam, die in de
Corriera della Sera vernietigende kritieken schrijft over de nieuwe golf
van totalitarisme - en ik kwam tot de ontdekking dat ook hij met vijf
lijfwachten rondtrekt. De Italiaanse journaliste Fiamma Nierenstein werd,
vanwege haar sympathieën voor Israël, vergezeld door naar eigen lijfwachten.
Caroline Fourest, schrijfster van een uiterst belangrijke kritiek op Ramadan
(zie ook het Betoog, 27 januari), had een tijdlang politiebescherming nodig. De
Franse filosoof Robert Redeker heeft moeten onderduiken. Ik heb geen idee welke
veiligheidsmaatregelen Flemming Rose heeft getroffen, de redacteur' van de
Deense krant Jyllands Posten, die de cartoons over Mohammed publiceerde.
En Van Gogh...
Salman Rushdie is dus uitgezaaid in een complete sociale
klasse, een deelverzameling van de Europese intelligentsia - met name de
moslimvleugel daarvan - die slechts in leven blijft dankzij lijfwachten. Dat is
in West-Europa de laatste zestig jaar niet meer voorgekomen. En toch, als iemand
als Pascal Bruckner een paar woorden over de noodzaak tot moed onder deze
omstandigheden mompelt, barst de hoon los - 'Waar hebben we dat ook alweer
eerder gehoord?' - en volgt de litanie over het fascisme. ...
Red.: Wat hier door Paul Berman en anderen geconstateerd wordt
is dat mensen als Ian Buruma en dispuut over waarden kiezen voor die van de
islam, de moslims. En gezien bijvoorbeeld de Nederlandse context van het boek
De gezonde roker, leidt het ook weinig twijfel dat dit het gevolg is van een
wens tot verdediging van de positie van de moslims in het Westen:
multiculturalisme. Die twijfel wordt met name ook weggenomen door het gebruik
van het favoriete gereedschap van multiculturalisten in dit soort discussies: de
referentie aan de oorlog - in andere termen: "de moslims zijn de joden van nu"
- dat dit geen incident was, kan men controleren in de volgende uitzending van
Pauw & Witteman, waar Buruma hetzelfde doet
-
hij begint zijn verhaal met een gelijkstelling tussen kritiek op kosmopolitisme
met antisemitisme,communisme en nazisme.
In deze context is ook de joodse afkomst van Ian Buruma van belang: het
verdedigen van immigranten en migratie in het algemeen is in die kringen een
automatische reflex, zie de volgende bron, waarin kosmopolitisme en Buruma
verdedigd worden door een andere kosmopoliet, (voormalig) kunstpaus, journalist
en woonachtig in Italië: Michael Zeeman:
Uit:
De Volkskrant, 04-12-2008, column door Michaël Zeeman
Erasmusprijs voor een beroepskosmopoliet
Wat is de betekenis van het hedendaagse kosmopolitisme en wat is er de
waarde van? Bestaan er eigenlijk wereldburgers en welke waardering valt er voor
hen op te brengen?
Die vragen kwamen aan de orde nu de Erasmusprijs 2008 werd
toegekend aan Ian Buruma, de commentator en essayist die zich al zijn levenlang
onverschillig toont voor grenzen. Hij woonde in Oost-Azië en woont tegenwoordig
in New York, hij schrijft over China, Japan, Duitsland, Nederland en de VS, over
film en literatuur, politiek en recht, geschiedenis en smaak. ...
Veel gereisd, altijd onderweg – het wereldburgerschap staat
nog net niet op zijn identiteitskaart.
Maar wat betekent dat, nu je de stad waarin je werd geboren
niet meer uit hoeft om royaal vreemde volkeren te ontmoeten? ...
Zijn wij zodoende allemaal wereldburgers geworden?
Iedereen is immers onderweg, vrijwillig en met een exotische
vakantiebestemming in het vizier. ...
Maar zijn zij wereldburgers, die toeristen en die
vluchtelingen?
... Nog niet zolang geleden moest je zendeling worden of
soldaat, wilde je wat van de wereld zien en je niet tot de bevoorrechte klassen
van aristocratie, diplomatie of economie behoorde. Met een beetje handigheid kun
je nu in een maand achter je bureau met meer mensen uit een grotere
verscheidenheid aan culturen in contact komen dan die soldaten en zendelingen
van eertijds gedurende hun gehele loopbaan.
Dat verandert de papieren van de kosmopoliet.
Maar het intrigerende is, dat die er daardoor niet beter op
zijn geworden: de ogenschijnlijke democratisering van het wereldburgerschap
heeft dat er niet benijdenswaardiger op gemaakt. Integendeel, het lijkt erop dat
‘kosmopoliet’ of, erger nog, ‘europoliet’, weer de trekken van een onsmakelijke
beschuldiging beginnen te krijgen. Dat is niet nieuw: onder het nazisme was
‘kosmopoliet’ vrijwel synoniem met ‘Jood’ (‘het internationale wereldjodendom’),
onder het communisme met ‘bourgeois’. De uitwerkingen van die appreciaties zijn
bekend. De kosmopoliet is tegenwoordig iemand die minder op heeft met zijn
wortels dan met zijn benen, en ontworteling is een laakbare toestand. Iedereen
komt ergens vandaan en daar schijn je weer erg trots op te moeten zijn, ook al
heb je daar zelf in aanvang geen enkele verantwoordelijkheid voor.
...
De spanning wordt veroorzaakt door de verhouding tussen het
eigene en het vreemde, want ook de kosmopoliet komt ergens vandaan en hij doet
er goed aan dat onder ogen te zien. Kwijtraken zal hij dat immers nooit: alleen
de toerist koopt in Japan meteen een kimono. Zijn onbesuisde aanpassing is een
tijdelijke travestie, die hem terstond identificeerbaar maakt. Hoe de verhouding
tussen het eigene en het vreemde werkt, is mooi af te leiden uit de
autobiografie van Stefan Zweig, de Oostenrijkse schrijver die generaties lang
het model van de kosmopoliet was. Het grootste deel van zijn leven heeft Zweig
naar hartelust en met ongebreidelde hartstocht gereisd. Maar zodra hij niet meer
terug naar huis kon – vanwege de machtovername door de nazi’s – kon hij nergens
meer leven. De reiziger was een balling geworden en ballingschap, een andere
vorm van afgedwongen kosmopolitisme, is een zwaar lot.
Zo bezien, dringt de praktijk van het wereldburgerschap de
wereldburger vragen op naar diens burgerschap – en is het zo vreemd nog niet dat
Ian Buruma zich in zijn voorlaatste boek met Nederland bezighield. In Nederland
zelf is daar veelal krampachtig op gereageerd; in de beschuldigingen die hem
werden gemaakt, klonk een verwijt door. Het interessante was, dat die verwijten
veel onthulden over de morele verwarring van de klagers: de mate waarin de
buitenwereld hun wereld was binnengedrongen, had hen onzeker gemaakt.
Red.: Het door Zeeman genoemde geval van Stefan Zweig laat
zien wat in het hoofdartikel al gesteld werd: zelfs voor de kosmopoliet is het
kosmopolitisme een ideologie, een fata morgana die nooit bereikbaar is.
Desalniettemin is men aanhanger van het ideaal van het
kosmopolitisme - wat is zo'n mooi ideaal. En is degene die er op grond van
praktische aspecten tegenstander van is, omdat je bijvoorbeeld geen sociale
staat kan handhaven tezamen met toegankelijkheid voor iedereen, op zijn minst
een bang iemand, en, wat Zeeman nauw verholen suggereert, omdat vele
kosmopolieten joden zijn, ook een antisemiet. Iets wat Buruma ook doet met zijn
herhaalde herinneringen aan het nazisme.
Een rare wending van het lot maakt Micahel Zeeman zelf tot de
volgende genoemde:
Uit:
De Volkskrant, 28-07-2009, van verslaggevers
'Alles draaide altijd om het lezen'
De gisteravond overleden journalist en literair criticus Michaël Zeeman is
van onschatbare waarde geweest voor de Volkskrant', zegt hoofdredacteur
Pieter Broertjes. 'Zij belezenheid was ongeëvenaard in de Nederlandse
journalistiek.'
... Zeeman was een ‘echte Europeaan’, zegt Broertjes. ‘Hij
woonde jaren in Rome, en hij wilde naar Berlijn verhuizen, meer in het centrum
van Europa. Zijn columns waren doorwrocht van geloof in het ideaal van culturele
en etnische samenwerking. Hij was de man van de Renaissance en de Verlichting.
De wereld was zijn werkterrein.’ ...
Volgens Robbert Ammerlaan, directeur van De Bezige Bij, de
uitgever van Zeeman, moeten de literatuur, de schrijvers en het debat in
Nederland ‘nu een formidabele pleitbezorger missen’. ‘Voor Nederlandse begrippen
had hij een zeldzame blik op de wereld, hij was een kosmopoliet ...
Red.: Weer de bekende combinatie: intellectueel (literator, in
dit geval), Europeaan, kosmopoliet. Ter bevestiging van hoe mooi dit gevonden
wordt uit de begeleidende necrologie (De Volkskrant, 28-07-2009, door
Arjan Peters)
| |
Een Europeaan, een kosmopoliet, een globalist uit de aard der zaak,
die elke zweem van nationalisme en vrees voor vreemde invloeden, zoals
die in economisch onzekere tijden de kop op plegen te steken, in zijn
columns die hij liefst elke week vanuit een andere standplaats
verstuurde (Jeruzalem, Wenen, Rome, Berlijn, New York) met verbale
virtuositeit ontmaskerde als uitingen van een bedroevend provincialisme,
het conservatisme van de middelmaat, dat hij spijtig genoeg dikwijls
kenmerkend vond voor Nederland. |
Waarna we dus zowel Pieter Broertjes als Arjen Peters ook op ons lijstje
kunnen bijschrijven. De vraag binnen de literaire wereld is eigenlijk: Wie niet?
Even nog een detail uit het eerste artikel:
| |
Zeeman is bij zijn vrouw thuis in Rotterdam gestorven. |
Kennelijk is er ook in het leven van een kosmopoliet nog een thuis.
Nog een klassiek voorbeeld van het soort leven en werk van de
kosmopoliet:
Uit:
De Volkskrant, 15-09-2009, door Ilona de Vries
'Je beseft toch: mijn god, wat doe ik mijn kind aan'
Monique Ruhe (52) is kunsthistoricus en woont na vierentwintig jaar buitenland
weer in Nederland met haar zoon Marlon (15).
Marlon: 'Het eerste wat ik denk als ik in Nederland kom, is: oh nee, overal
asociale mensen.' Monique: 'Dat vindt hij.'
Marlon: 'Je moet hier echt om je plek vechten.'
Monique: 'Nederlanders zijn wat grover dan de volkeren die we gewend zijn.
Oorspronkelijk zou ik een jaar uitgezonden worden naar Japan, maar uiteindelijk
ben ik vierentwintig jaar weggeweest. Marlon is geboren in Keulen. Na de
scheiding met zijn vader is Marlon altijd met mij meegegaan.'
Marlon: 'Elk half jaar zie ik mijn vader. In het begin is het steeds even
lastig, maar later wordt het allemaal weer normaal.' ...
Monique: '... Na Keulen hebben wij in Tokio, Berlijn en Rome gewoond. Daar
werkte ik als cultuurdiplomate. Nu werk ik voor het ministerie van OCW als
programmamanager internationaal cultuurbeleid. Over drie jaar is Marlon klaar op
de internationale school.'
Marlon: 'En dan wil ik naar Londen of Zürich om architectuur te studeren. Mijn
vader is kunstenaar en heeft contacten in de architectuur. Bij een van hen kan
ik volgend jaar stage lopen.' ...
Marlon: 'Ik voel me eigenlijk niet zo Nederlands, meer Duits. Het liefst wil ik
weer in Keulen wonen. Daar ben ik geboren en heb ik mijn meeste vrienden.'
Monique: 'Daar ben ik blij om, dat hij een thuisgevoel kent. Op de een of andere
manier ben ik toch lichtelijk ontworteld. Ik ben al zo vaak verhuisd met mijn
ouders.
En je beseft toch steeds, mijn god wat doe ik mijn kind aan.'
...
Red.: Precies dezelfde rol als van de rondtrekkende
marskramers of zigeuner: maatschappelijk gezien nietsnutten die snelverkleurende
plaatjes verkopen als ware het olieverfschilderijen - die hun vaardigheden weer
doorgeven aan de volgende generatie. Een echte nomaden subcultuur.
Hier een expliciete beschrijving van het nomade-karakter van
de kunst:
Uit:
De Volkskrant, 02-04-2010, column door Rutger Pontzen
De academie en de commercie
... Janwillem Schrofer, alias Mr. Rijksakademie. 25 Jaar runde hij de
academie in de voormalige cavaleriekazerne aan de Sarphatistraat in Amsterdam
alsof het zijn privébezit was. Binnenkort gaat hij met pensioen. ...Schrofer
stond garant voor controversiële opvattingen over zijn eigen persoon.
Voor de een was hij de vleesgeworden behartiger van
verschillende nieuwe generaties kunstenaars. Schrofer zette zich voor meer dan
300 procent voor hen in, en wilde daarbij zijn instituut in de vaart der
volkeren laten opstomen. Hij haalde de in zichzelf gekeerde academiewereld in
Nederland uit de sfeer van romantisch zolderkamertjesidealisme, en lanceerde het
model van een academie als het epicentrum van internationale contacten.
Voor de ander was hij de uitgekookte en slimme manipulator.
Schrofer werd verweten liever met ervaren kunstenaars en vooral niet met
studenten te werken, omdat dat zijn academie meer prestige gaf. Op het instituut
van Schrofer viel niets artistieks te leren. Het was eerder een toegangspoort
voor de internationale kunsthandel.
Als een geboren netwerker, want van origine
organisatiesocioloog en bedrijfskundige, zou hij van de Rijksakademie een
commercieel bedrijf hebben gemaakt, een alles beslissende factor voor een
geslaagde carrièreontwikkeling van zijn kunstenaars. (Zo zag hij het zelf
trouwens ook. ...) ...
Te zeggen dat het academielandschap door Schrofer eigenhandig
is veranderd is wellicht te veel van het goede. Hij personifieerde wel de
ontwikkelingen die het kunstonderwijs de afgelopen 25 jaar heeft ondergaan. Met
zijn niet aflatende nadruk op het kunstenaarschap als een mondiaal beroep, met
het professionalisme van een ondernemer. Met zijn omvorming van een traditionele
academie tot een geoliede pr-machine, waarin artistieke scholing nog maar een
bescheiden rol speelt. ...
Red.: Precies dus wat hier betoogt wordt. Ten gunste van
Rutger Ponzen: deze constateert meteen het bezwaar:
| |
Daar kun je behoorlijk bezwaar tegen aantekenen. Maar het ergste is
dat het recept van de Rijksakademie door andere academies klakkeloos
wordt overgenomen. Andere academies die geen ‘werkplaats’ zijn, zoals de
Rijksakademie, De Ateliers en de Jan van Eyck Academie. Reguliere
academies zogezegd, die nog gewoon studenten en docenten hebben, en wel
degelijk kunstonderwijs geven waarin de artistieke ontwikkeling centraal
moet staan. Maar die door het succes van Schrofer in de verleiding komen
zijn model over te nemen. Dat zou catastrofaal zijn. |
Naar Kosmopolitisme
,
Sociologie lijst 
, Sociologie overzicht
, of site home
.
|
