Het familie-denken is de eerste stap in het clan- en etnie-denken . Net als deze en andere culturele achterlijkheden is een duidelijke noord-zuid trend zichtbaar. De eerste bron is een tussenstuk uit een artikel over de economische waterscheiding tussen Noord- en Zuid-Europa naar aanleiding van de economische crisis van 2010:

Uit: De Volkskrant, 22-05-2010, door Linda Otter

In Italië draait alles om vriendendiensten

Italianen houden van showen. Snelle auto's, een mooie zonnebril of een fijn parfum; kijken en bekeken worden, en het mag allemaal best iets kosten. ...
    Maar wie denkt dat Italianen het geld maar laten rollen heeft het mis. Alles heeft een doel. Het uiterlijk is belangrijk, want charme verkoopt. Giften worden met gulle hand gegeven, maar er moet wel iets tegenover staan; iedere dienst zou een wederprestatie moeten opleveren. Alles draait hier om familie- en vriendendiensten.
    Italianen hebben weinig vertrouwen in de staat. Er wordt op grote schaal belasting ontdoken, en het land heeft een omvangrijk zwartgeldcircuit. ...

IRP:   En naar aanleiding van hetzelfde verschijnsel:

Uit: De Volkskrant, 15-05-2010, van correspondent Arjen van der Ziel

Migranten gaan ook naar Griekenland

Vanuit Turkije komen duizenden illegale migranten via de Griekse eilanden de EU binnen. Dankzij het bezoek van Erdogan is er een nieuw akkoord met Turkije.

...    Veel nieuwkomers trekken naar de hoofdstad Athene, waar ze vaak terechtkomen in vervallen flats. Sommige buurten van de Griekse hoofdstad zijn de afgelopen jaren, mede hierdoor, veranderd in sloppenwijken vol drugs, prostitutie en misdaad. De immigratie veroorzaakt grote spanningen in de van oudsher hechte, op families gerichte Griekse samenleving. ...

IRP:   In het aanpalende Turkije is het weer een stap erger:

Uit: De Volkskrant, 30-05-2009, door Cornald Maas

'Als ik over mijn moeder praat, begin ik te bloeien'

Zijn vader ging vreemd, maar de schande trof zijn moeder; scheiden was een taboe in de Turkse cultuur. Maar het gebeurde wel, en Ersin (24, verkoper in een telecomwinkel), toen jonge puber, bleef met vier broers en zussen bij zijn moeder wonen. Die voedde hen alleen op, verstoten door haar familie en zonder alimentatie. ...
'Mijn ouders zijn ooit in een dorp in Turkije getrouwd. Ik ben hier geboren, een jaar of zes nadat ze naar Nederland waren gekomen. Ze kregen vijf kinderen. Mijn vader verdiende goed, hij had drie zaken: een groentewinkel, een slagerij en een snackbar. De rol van mijn moeder op de achtergrond was groot.
    Op een gegeven moment bleek dat mijn vader een relatie had met een andere Turkse vrouw, die ook nog eens uit hetzelfde Turkse dorp afkomstig was en verre familie bleek te zijn. ... Twee jaar had mijn moeder het nog met mijn vader volgehouden, maar in 1997 zijn ze toch gescheiden.
    De families van mijn vader en zijn vriendin reageerden geschokt. Zij werd uit haar familie verstoten, mijn vader lange tijd ook uit de zijne. Pas sinds een paar jaar heeft mijn vader weer contact met zijn ouders en zijn broers. Hij ziet ze tijdens het Suikerfeest, maar dan niet in het gezelschap van zijn vriendin. Met haar is hij inmiddels getrouwd en hij heeft ook weer een kind. In het begin hebben broers en neven van mijn vader geprobeerd mijn moeder zwart te maken, boos als zij erover waren dat zij zich, anders dan mijn vader, zonder schaamte kon bewegen.  ...

IRP:   Nazmiye Oral heeft een vaste column in de Volkskrant. Regulier onderwerp: familie. Inhoud: pieterpeuterige ditjes en datjes - een incestueze vorm van gepraat over de heg. Voorbeeld:

Uit: De Volkskrant, 28-12-2009, door Nazmiye Oral

Familie

Moeder is een kerstkindje. We zingen niet voor haar, maar er is taart en er zijn cadeaus. ... Moeder somt op: op deze avond werd Adam en Eva hun ongehoorzaamheid vergeven. ...
    Ineens zijn de verjaardagen er bij ons ingeslopen. Die van mij werden toen ik kind was nooit gevierd. Maar nu, de afgelopen tien jaar, worden zelfs die van moeder gevierd. ...
    Voordeel van moeders verjaardag is dat wij ook feestvieren met Kerst. Op tafel staat een kerststuk met zilveren ballen, .... Grote broer heeft ze zelf gekocht van zijn zakgeld.
   Ook heeft hij kerstkaartjes gestuurd en vraagt hij wel zes keer in twee minuten aan kleine broer of ze zijn aangekomen. Dankzij het gezinsvervangend huis waar grote broer woont, is hij de enige die een beetje Kerst het huis inbrengt.   ...
    Dit jaar had ik een vreemde gewaarwording. ... waarom heb ik een boom in mijn kamer staan met allemaal ballen en vogels erin? Wie heeft zoiets idioots bedacht?
    Jarenlang was ik trots. Kersttraumavrij, juist door mijn moslimopvoeding, dus kon ik vrij genieten van al dat gezelligs.
   ...Ik had geen liefde en contact nodig juist op deze dagen, ik genoot toch. De verwarming staat te loeien in mijn rug, de pijn in mijn vlees is prettig. Ik kijk de kamer rond. Ik geloof niet dat ik verwacht dat anderen extra aardig doen en toch moeten deze dagen vreedzaam verlopen, anders is het mislukt. ... Dan doen we wat we altijd doen in familieverband: intiem zijn.
    Kleine broer gaat staan en vraagt of ik zie dat hij dikker is geworden. Ik zie eigenlijk niet veel verschil. Hij wijst me waar ik moet kijken en demonstreert zijn vetkwabben....
    Zus zit achter de bank op een stoeltje afwezig te luisteren, zoals altijd als het over gewicht gaat. Het gesprek gaat snel over wat te eten als je wilt afvallen. Kleine broer somt al zijn slechte gewoontes op. Grote broer mengt zich soms in het gesprek ... Zus komt nu met een mapje van haar diëtiste. .... Zus en haar gewicht doen mij te veel pijn om poppenkast te spelen.
    Dan is de zon volgens de kalender onder en kunnen we eindelijk aan de taart. Ik kijk rond de tafel. Ik heb ze lief deze mensen. Mijn grootste angst is altijd geweest dat wij mensen elkaar eigenlijk niet echt kunnen ontmoeten. Dat echt contact niet mogelijk is. Ik had er geen bewijzen voor. ...

IRP:   En aan een andere kant Europa uit:

Uit: De Volkskrant, 26-05-2009, door Aimée Kiene

Dat stukje Marokko in mij

Het kan verwarrend zijn, leven tussen twee (of meer) culturen. Bij allochtone meisjes liggen somberheid, depressie en angst op de loer. De cursus ‘My Identity’ geeft ze een duwtje in de goede richting. Vraag het gewoon aan je moeder!

...    Opgroeien tussen de totaal verschillende verwachtingen van je familie en die van de buitenwereld kan verwarrend zijn, zegt Karima Ahmadouch (30, preventiewerker bij GGZ inGeest, cursusleidster). ...
    Ahmadouch: ‘Wij benadrukken de kracht van die twee werelden. We stellen niet de grenzen van hun ouders ter discussie, maar laten ze binnen die grenzen naar mogelijkheden zoeken. In de Marokkaanse en Turkse cultuur is het collectief bijvoorbeeld heel belangrijk, maar wij leren ze dat ze ook een individu mogen zijn. Dus niet: wat wil mijn familie? Maar eerst: wat wil ik en daarna: wat wil mijn familie? ...

IRP:   Met het natuurlijke gevolg:

Uit: De Volkskrant, 26-05-2010, van correspondente Greta Riemersma

IRP:   Zoals gezegd: het is een natuurlijk gevolg van het familie-denken, en er is weinig kans op verbetering in een afzienbare toekomst.
    In wat meer algemene termen wat betreft het grensgebied van Europa, uit de mond van iemand die het bestaan van de familiecultuur ziet als een vorm van positief onderscheid, en dus gezien kan worden als een betrouwbare bron:
 

Uit: Trouw, 03-06-2008, door Tineke Bennema, ex-correspondent Midden-Oosten

Gelukkig vermengen culturen onder onze ogen

Als we de ’moslimcultuur’ tot karikatuur gaan maken, met falafel, boerka’s, mannen die vrouwen de baas zijn, dan wordt het nooit wat tussen ons en de moslims. Zo typeert prof. Frank Ankersmit tenminste in enkele zinnen het in zijn ogen broodmagere culturele erfgoed van Turken en Marokkanen (Trouw, zaterdag). En van die couscouscultuur kunnen we natuurlijk niets leren, stelt hij. ...

Ik heb het voorrecht genoten zeven jaar in een moslimcultuur te mogen leven en ben daarin heel wat dingen tegengekomen die moslims slechter, maar ook veel beter doen dan wij. ...
    Wat mij trof in de Arabische cultuur en samenleving was de sociale kant: de verantwoordelijkheid ten opzichte van ouders en kleinere kinderen bijvoorbeeld. Pubers hebben al heel snel een belangrijke zorgfunctie. Je status in de samenleving wordt niet afgemeten aan of je rijk bent of goed kunt tennissen, maar of je geld afdraagt aan minder gelukkige familieleden, bij hen op bezoek gaat en voor hen zorgt. Gastvrijheid, solidariteit, behulpzaamheid. ...
 

IRP:   De praktijk de de genoemde landen Turkije een Marokko laat zien dat bij de familie de ook de solidariteit dan ook ophoudt, en dat voor de rest dit keiharde maatschappijen zijn, waarin men weinig rekening met elkaar houdt - reden ook dat ze zo slecht georganiseerd en zoveel armer zijn.
    Net als alle andere zaken in de wereld komt ook dit in gradaties. In deze Arabische landen heeft de familieband een deels compenserende waarde - in echte op de clan gerichte culturen is het allemaal nog erger, want daar is de familieband ook nog aanleiding voor processen als vendetta en eerwraak .
    Of in beelden:
 

IRP:   Het grapje in het tweede plaatje is natuurlijk niet meer dan dat: een grapje.
   Binnen die familiecultuur zijn er speciale aspecten, met heel speciale gevolgen:

Uit: De Volkskrant, 12-07-2010, column door Kader Abdolah, schrijver

We zijn kampioen

Gisteren, toen ik deze column schreef, had ik de WK-finale tussen Spanje en Nederland nog niet gezien. ...
    Nu Nederland zover was gekomen, wilde ik dat we Spanje met 3-0 zouden verslaan.
    Ik heb daarvoor mijn eigen reden: mijn moeder is na zoveel jaar bij me op bezoek.
    Ze kan mijn boeken niet lezen en weet daarom niet wat ik hier geschreven heb.
    Ze voelt ook niet de drang, want ze is een bijzondere oosterse vrouw. Zij heeft, net als alle andere oosterse vrouwen, onvoorwaardelijk vertrouwen in haar zoon. Als ik tegen haar zeg dat Nederland van Spanje gewonnen heeft, dan is dat de waarheid. En niemand kan die waarheid meer veranderen.   ...

IRP:   Het speciale aspect is de verering van de zoon. Het speciale gevolg is datgene dat inmiddels bekend is geworden als het "prinsjesgedrag". Dat wil zeggen: het is als zodanig bekend geworden in het westen, want in het oosten is er (vermoedelijk) geen woord voor: het spreekt daar voor zich. In het westen is de term ontstaan vanwege de gevolgen: de onuitstaanbare gedragingen van de "prinsjes", die op zeer vervelende wijze reageren zodra ze op een of andere wijze terecht gewezen worden, met name als dit door vrouwen gebeurt. Wat zich natuurlijk in eerste instantie voordoet in het onderwijs.
    Het is hoogstwaarschijnlijk ook de bron van het overgrote deel van de matschappelijke verongelijktheid van de oosters-opgevoede, lees: moslim, jongemannen. In hun jeugd worden ze opgevoed meteen sterk zelfbeeld, maar in de  westerse en de Nederlandse maatschappij worden ze ten eerste niet naar dit beeld behandeld, en ten tweede beoordeelt die maatschappij ze voornamelijk op schoolprestaties - en daarop scoren ze slecht. En dat wordt ze steeds jonger duidelijk, want jongere broertjes zien wat er gebeurt met hun oudere broers. En de botsing tussen sterk zelfbeeld en slechte maatschappelijke positie is de natuurlijk bron van het zeer veelvoorkomende wanstaltige gedrag . Wat bovendien op steeds jongere leeftijd begint , geheel in lijn met het beschreven proces.

Naar Cultuur, vermenging, analogie , Cultuur, vermenging , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .