Bronnen bij Westerse cultuur: familiestructuur
| 25 apr.2009 |
Een van de grote verschillen tussen de (moderne) Westerse cultuur en die van de
meeste andere culturen is de veel lossere familiestructuur. Het sociologische
teken daarvan is het steeds meer verloren gaan van allerlei specifieke
aanduidingen van familiebanden. Een stuk als onder is een typisch Westerse stuk:
Uit: De Volkskrant, 28-03-2009, door Sabine Gieben
De horror van familie-uitjes
Met lange vrije weekends als Pasen en Pinksteren in aantocht, dreigt weer dat
ene door velen gevreesde telefoontje van (schoon)moeder: ‘Het is weer tijd voor
een familie-uitje!’ Meestal denken we ‘nee’ maar zeggen ‘ja’, ook al weten we
dat oud zeer onherroepelijk zal opborrelen. Er is een troost: het kan altijd
erger.
Net als je tevreden zit te bedenken dat je je leven eigenlijk wel aardig op de
rails hebt, gebeurt het. De telefoon gaat. Het is je moeder of schoonmoeder. Ze
zegt: ‘Het lijkt ons wel een leuk idee om, voor mijn 70ste verjaardag/onze
gouden bruiloft/Henks pensionering, iets gezelligs te gaan doen met de hele
familie.’
Onmiddellijk steken angstige voorgevoelens de kop op. In één
eindeloze seconde dienen de meest sinistere scenario’s zich aan. Allemaal op een
kluitje in een lullig vakantiehuisje: je zwagers met hun zweetsokken, je zuster
met haar drankprobleem, en je (schoon-)moeder, die niet kan verkroppen dat haar
(schoon-) dochters een vrijer leven hebben dan zij ooit gehad heeft. Gezeur van
en over de kinderen. Smurfenliederen over de luidsprekers in het zwemparadijs.
Het vernisje van beschaving blijkt bij zo’n gedwongen
samenzijn maar al te dun; doorgaans geciviliseerde volwassenen vallen te midden
van hun familie terug in onuitstaanbaar pubergedrag. Maar het móet gezellig
zijn, koste wat kost. Dat lukt vrijwel nooit. Vroeg of laat wordt de spanning te
groot. Oud zeer borrelt op, als onwelriekend gas in een giftig moeras, en barst
uit in een kanonnade van verwijten over en weer. Het ruimen van de emotionele
scherven zal naderhand vele uren bij de therapeut vergen.
Eigenlijk wil je bij zo’n visioen ‘Nee! Alsjeblieft niet!’
krijsen en met kracht de hoorn op de haak gooien, maar dat kun je niet maken.
...
Familie-uitjes. Ze zouden verboden moeten worden. ...
‘Zo’n rol is nu eenmaal voor jou bedacht, en je zult ’m
spelen ook, tegen wil en dank’, verzucht Peter, die thuis bij zijn ouders in een
onhandige stoethaspel verandert.
Peter was optimistisch over een skivakantie met zijn familie en zijn nieuwe
vriend, maar al op de heenreis bleek overduidelijk dat zijn ouders niet blij
waren met zijn partnerkeuze. Uitgesproken werd er niets. Moeders mond stond
steeds strakker, ze werd kortaf en smeet met het bestek. Iedereen voelde de
spanning oplopen met als gevolg dat sommige familieleden last kregen van
ernstige spierkrampen. De sfeer werd om te snijden. Peter liet een stapel borden
uit zijn handen vallen en barstte in tranen uit. Zijn vriend kon het niet langer
aanzien. Hij kocht treinkaartjes voor Peters verbaasde ouders en scheurde alleen
met Peter in de auto terug naar Nederland. Peter: ‘We reden gillend het dal uit,
letterlijk en figuurlijk. Wat een bevrijding!’
Na zo’n familiebelevenis kun je alleen nog maar verbijsterd
fluisteren, als Kolonel Kurtz in Apocalypse Now: ‘The horror! The
horror!’
Om verdere verwijdering tussen de geïnterviewden en hun familie te voorkomen,
zijn op hun verzoek hun namen gefingeerd.
Red.: Ook als de verhoudingen normaal zijn, kunnen er zaken
tussen komen:
Uit: De Volkskrant, 15-04-2010, door Malou van Hintum
'Vergeven doe ik niet, vergeten kan ik niet'
Een ziekenhuis gaat de gisteren vrijgesproken Lucia de Berk liever nooit meer
binnen, zegt ze in dit vraaggesprek. ‘Stel je voor dat er een patiënt overlijdt
als ik langsloop?’
... De kwestie heeft twee gebroken families opgeleverd. ...
‘Ook de familie Derksen is verscheurd door deze zaak. Dat vind ik
verschrikkelijk.’ Metta de Noo en haar broer Ton Derksen raakten betrokken bij
de zaak doordat hun schoonzus als chef de clinique in het Juliana
Kinderziekenhuis de medische gegevens had aangedragen, die aan de basis lagen
van de rechtszaak tegen Lucia – gegevens die zij onderuit haalden. Dat leidde
tot een brouille in de familie. ...
Red.: Nu zijn er overal ter wereld redenen te verzinnen voor
ruzie in de familie. Maar met inzet van rechtvaardigend met betrekking tot een
volstrekte buitenstaander, iemand die helemaal niets met de familie te maken
heeft, dat is toch typisch westers.
Naar Westerse organisatie
,
Sociologie lijst
, Sociologie overzicht
, of site home
.
|