Bronnen bij Westerse cultuur: vertrouwen
|
.2010 |
Het basisidee van het begrip "vertrouwen" is dat je ervan uitgaat dat een ander
jou niet besodemietert
.
Dit is een idee dat zeer ongelijk tussen mensen en over de wereld verdeeld is.
Binnen een maatschappij werkt het in her algemeen zo dat naarmate je hoger komt,
dat vertrouwen kleiner is - logisch, want om rijk te worden moet je
stelen, en om machtig te worden vaak ook.
Tussen verschillende maatschappijen over de hele wereld is
vertrouwen nog veel schever verdeeld, met een redelijke score in westerse
maatschappijen, en iets dat in diverse gradaties beneden nul ligt elders - dat
noem je dan "wantrouwen". Onder een paar illustraties van dat laatste.
Het eerste geval is nar aanleiding de zaak rond de Iraanse vluchtelinge Zahra
Bahrami. Die ging voor de zoveelste keer terug naar Iran (wat je zeer
nieuwsgierig maakt naar het vluchtverhaal en welke sukkel dat in vertrouwen gelooft heeft),
werd opgepakt tijdens een demonstatie tegen het bewind, en uiteindelijk
opgehangen wegens drugssmokkel - tussen twee haakjes: in Nederland was ze daar
ook al voor veroordeeld. Maar Nederland heeft natuurlijk niet genoeg gedaan:
Uit: De Volkskrant, 02-02-2011, door Ferdows Kazemi
Rosenthal beging misstap
Ferdows Kazemi | De auteur is van Iraanse afkomst en woont 18 jaar
in Nederland. Zij heeft de Iraanse en de Nederlandse nationaliteit. Zij vindt
dat minister Rosenthal in de affaire rond Zahra Bahrami zeer nalatig is geweest.
... Ik word cynisch, zo cynisch dat ik ga geloven dat de
loyaliteit aan onze Amerikaanse vrienden meer telt dan het leven van een
Iraans-Nederlandse vrouw. ...
Minister Rosenthal zegt: 'Je hebt hier te maken met een
regime dat kennelijk een mensenleven wil ruilen voor een jerrycan met benzine.'
...
Dat hoeft u niet als excuus te gebruiken voor uw nalatigheid.
U vertegenwoordigt een democratisch land waar mensenrechten hoog in het vaandel
staan, niet de Iraanse autoriteiten. U moet uw uiterste best doen om in
buitenlandse gevangenschap verkerende Nederlandse onderdanen een eerlijk proces
te bezorgen. Of geldt dit slechts voor Nederlanders zonder dubbele
nationaliteit?
Red.: Dat laatste zinnetje is glaszuiver wantrouwen.
Ter illustratie dat het wantrouwen van Kazemi geen
individuele uitzondering, hier de zeer hoogstand geachte topschrijver Kader Abdolah, de
man die uitverkoren is de Nederlandse cultuur uit te dragen in Amerika:
Uit: De Volkskrant, 07-02-2011, column door Kader Abdolah, schrijver
Zahra
Twee Perzische vrouwen met dezelfde voornaam: Zahra. Twee vrouwen die om het
leven zijn gebracht. De Iraans-Canadese Zahra Kazemi en de Iraans-Nederlandse
Zahra Bahrami. ...
Vorig weekend hebben ze de Iraans-Nederlandse Zahar Bahrami
gedood. Ook zij was voor familiebezoek in Teheran.
De meeste Iraanse immigranten die voor familiebezoek terug
naar Iran gaan, zijn voorzichtig. ...
Tijdens al die afschuwelijke gebeurtenissen is de Nederlandse
regering afwezig geweest.
Slechts een gedachte kan de werkwijze van het kabinet
verklaren: 'Ze is toch niet van ons, laat hen het zelf uitzoeken.'
Red.: Deze twee voorbeelden uit de hoogstgeïntegreerde top van
de Iranese cultuur hier in Nederland, met het sterke vermoeden dat het eronder
aanzienlijk erger wordt, zijn voldoende aanleiding voor de
veronderstelling dat wantrouwen een kenmerk is van de Iranese cultuur.
Over naar de Turkse cultuur:
Uit: De Volkskrant, 24-04-2007, column door Nazmiye Oral
Mehmet, een emigrant in spe
... Maar mijn broertje trok
mijn aandacht met een terloops gebrachte mededeling. Over een paar jaar wilde
hij voorgoed naar Turkije emigreren.
Ik stond perplex.
Hoe dacht mijn broertje te kunnen overleven in Turkije? Hij
spreekt bar slecht Turks en bezit een Europese goedgelovigheid en naïviteit,
waardoor hij waarschijnlijk al zijn geld binnen een paar jaar kwijt zal zijn aan
mensen die hij dacht te kunnen vertrouwen, reden genoeg om me zorgen te maken.
...
Red.: Een wat specifieker voorbeeld hiervan:
Uit:
Dagblad De Pers, 28-07-2010, door Iwan Tol
‘Ik heb wel een paar ton laten schieten’
Nu het financiële geschil met zijn vorige werkgever Kasimpasa is opgelost,
wil oud-international Ugur Yildirim (28) alsnog zijn belofte inlossen. ‘Vroeger
droomde ik nog weleens over grote auto’s.’
... Het langdurige geschil tussen Yildirim en Kasimpasa werd
begin deze week opgelost. Yildirim deed afstand van het salaris waar hij recht
op had. Zijn vorige werkgever beloofde daarop niet meer in hoger beroep te gaan
en hem vrij te geven voor een transfer. Het wachten is nu nog op de handtekening
vanuit Turkije.
‘Het gaat om een behoorlijk bedrag dat ik laat schieten,
enkele tonnen. Maar geld is niet alles, ik wil voetballen....’, zegt Yildirim.
Met zijn terugkeer naar Nederland komt een einde aan een
inktzwarte periode voor de voetballer, die als zoon van Turkse ouders er altijd
van droomde om furore in de Turkse hoogste divisie te maken. ‘Maar daar ben ik
inmiddels wel van genezen’, zegt Yildirim. ‘Er worden daar zoveel spelletjes
gespeeld. Je kent Turkse mensen, altijd heel gastvrij. Maar als er geld mee
gemoeid is, willen mensen hun zakken vullen. Voetballers zijn pure handel. Mij
zien ze er nooit meer terug. ...’
Red.: Het eerste is uit de mond van een Turkse, en kan
dus als hoogst betrouwbaar worden gezien. Ook de Turkse cultuur kent dus, buiten
de familiekring, een hoge mate van wantrouwen.
De Marokkaanse:
Uit:
De Volkskrant, 20-11-1998, door Annieke Kranenberg
'Marokkaanse jongens moeten veel zelf uitzoeken'
De Marokkaanse cultuur is doordesemd van wantrouwen, en dat is van invloed op
het criminele gedrag van Marokkaanse jongens in Nederland. Antropoloog Frank van
Gemert komt tot die conclusie na drie jaar veldonderzoek in Rotterdam.
Marokkaanse jeugdbendes bestaan niet. Marokkaanse jongens opereren wel vanuit
groepen, maar daarbij geldt het adagium 'ieder voor zich'. De Marokkaanse
cultuur is doorspekt met wantrouwen en dat is van invloed op het criminele
gedrag van Marokkaanse jongens. Zij kunnen daarom niet tot een gemeenschappelijk
doel komen. Laat staan dat ze de ander een leiderschapsrol gunnen.
Deze conclusie trekt antropoloog Frank van Gemert (40), die
drie jaar optrok met een groep Marokkaanse jongens in Rotterdam-Zuid. Vandaag
promoveert hij aan de Universiteit van Amsterdam op het onderzoek.
Van Gemert zoekt voor het criminele gedrag niet alleen
verklaringen in hun slechte sociaal-economische situatie en andere
omgevingsfactoren, als taalachterstand. De criminaliteit komt volgens hem vooral
voort uit de cultuur en de opvoeding waarin Marokkaanse jongens de boodschap
meekrijgen niemand te vertrouwen.
'Ze willen voorkomen dat iemand ze een loer draait.
Wantrouwen is een vanzelfsprekend instrument. ' ...
Red.: En uit de mond van een Marokkaan:
Uit:
De Volkskrant, 12-04-2008, door Charles Bromet en Ismaël Dibi (voll. artikel hier
)
Alleen op het veld een straatschoffie
Hij werd uitgeroepen tot moslim van het jaar, maar daarmee deden ze Ibrahim
Afellay geen plezier. De 22-jarige voetballer van PSV wil zich vooral op het
veld profileren. Hij ziet zichzelf niet als rolmodel. ‘Voor mijn gevoel heb ik
de mensen nog niks te vertellen.’
Tussentitel: ‘Ik heb me altijd vastgehouden aan het voetbal’
... Even komt de onbezonnen duw tegen Heracles-speler Boakye
ter sprake, die met geel werd bestraft waardoor hij de mogelijke
kampioenswedstrijd van zondag tegen FC Twente mist. Zagen wij daar dan wél het
straatschoffie Afellay?
Met een lach: ‘Misschien wel. Maar dan ben ik ook bezig met
winnen.’ Die houding maakte hij zich meester in de Utrechtse achterstandswijk
Overvecht waar hij opgroeide en nu nog steeds woont.
‘Als je daar niet voor jezelf opkomt, dan stappen ze op je
als op een stoeptegel. ...
Red.: Ook de Marokkaanse cultuur kent, buiten de eigen
familiekring, niets meer dan het sterkste wantrouwen.
De drie tot nu toe genoemde zijn alle islamitische culturen.
Er is dus ook een werkstelling te formuleren dat dit institutionele wantrouwen
ook iets met de islam te maken heeft. Iets in de trend van dat het aanhangen van
een dergelijke godsdienst leidt tot het idee "Ieder voor zich en God voor ons
allen".
Mar dat is echt te simpel. Want zo mogelijk nog sterker is
het wantrouwen op het Afrikaanse continent:
Uit: De Volkskrant, 30-09-2006, door Linda Polman
Jonge avonturiers moeten thuis Afrika opbouwen
Zolang Europa de illusie levend houdt dat bootmigranten hier een toekomst
hebben, zal Afrika zijn jonge mannen blijven verliezen, meent Linda Polman.
Tussentitel: Afrika barst van de mooie kansen op winst, die blijven alle
onbenut
...
Hoe vaak ben ik niet tegen de muur van ongeloof in de
toekomst in Afrika opgelopen? Had ik bijvoorbeeld een muurtje dat hoger moest.
Sprak ik met de buurtmetselaar af dat ik hem 30.000 leones (10 euro) zou betalen
als de klus af zou zijn. Ik gaf hem 10.000 leones om cement te kopen en zag hem
nooit meer terug. In zijn Afrikaanse redenering had hij 10.000 leones gescoord,
terwijl ik het niet anders kan zien dan dat hij 20.000 leones verloor en
bovendien de kans had verspeeld op vervolgklussen.
De metselaar is typerend voor Afrikaanse vaklieden. ...
De Volkskrant, 18-07-2007, door Olav Velthuis
‘Als je ze betaalt, blijven ze weg tot het geld op is’
Niet de erfenis van het kolonialisme, de Koude Oorlog, de slavenhandel of de
Europese landbouwsteun, maar het belabberde Afrikaanse arbeidsethos is debet aan
de onderontwikkeling van Afrika. Dat stelt Toon van Eijk, tropisch
landbouwkundige en ontwikkelingsconsultant.
Wat is er mis met dat Afrikaanse arbeidsethos?
‘Als je ze uitbetaalt, komen ze niet meer totdat het geld op is. ...
Red.: De conclusie is helder: vertrouwen buiten de
familiekring is iets dat alleen voorkomt in westerse culturen. In niet-westerse
culturen bestaat het alleen op de negatieve kant van de schaal, in de vorm van
wantrouwen - zie voor meer vergelijkingsmateriaal hier
.
Naar Westerse organisatie
, Sociologie lijst
, Sociologie overzicht
, of site home
.
|