Uit: De Volkskrant, 23-05-2009, door Malou van Hintum

Sociologie | Nijmeegse socioloog Tom van der Meer onderzicht maatschappelijke betrokkenheid van burgers in 22 EU landen

Eerst de familie, dan de vereniging en dan politiek

Mensen zijn sociale dieren, maar voor politiek krijg je ze niet uit hun stoel. Tom van der Meer bekeek waarom.

Wie de krant leest, kan het niet ontgaan: politici, beleidsmakers en wetenschappers maken zich druk over de beperkte mate waarin Nederlandse burgers deelnemen aan de politiek.   ...
    Of dat erg is, is een andere vraag. Van der Meer: ‘In een tweepartijenstelsel zijn burgers actiever; maar in een meerpartijensysteem hebben ze meer vertrouwen.’
    Hij onderzocht de invloed van de staat op drie vormen van burgerparticipatie: in familieverband, in het verenigingsleven, en in de politiek. Uit zijn onderzoek in 22 Europese landen, blijkt dat het familiecontact intenser is wanneer het met de burgerrechten niet zo best is gesteld. Zijn die in orde, dan is er minder familiecontact, maar wel een uitgebreider verenigingsleven.
    Goede sociale zekerheid bevordert zowel het verenigingsleven als de familiecontacten. Vaak wordt gedacht dat juist economische malaise de familieband versterkt: familieleden zijn in economisch zware tijden meer op elkaar aangewezen. Van der Meer: ‘Uit mijn onderzoek blijkt juist dat vooral tijd en geld belangrijk zijn voor meer familiecontact.’
    Voor het verenigingsleven geldt dat net zo. ‘Burgers willen wel participeren, maar kunnen dat niet altijd. Naarmate de welvaart groter is, komen tijd en geld vrij om lid te worden en contacten te onderhouden.’
    Rijkere hoger opgeleiden zijn in alle drie de sferen het actiefst. De staat kan dat een beetje rechttrekken: hoe beter de burgerrechten, de sociale zekerheid en de economische welvaart, hoe meer ook armere, lager opgeleide burgers maatschappelijk actief zijn.  ...

Red.:   Hier wordt de term "familieleven"gebruikt, maar dat is een veel kleinere "familie" dan die in niet-Westerse culturen -de Westerse familie-contacten verder dan het gezin zijn ten opzichte van niet-Westerse culturen sterk beperkt: ooms en tantes zie je op verjaardagen en dat soort feestjes. In niet-Westerse culturen leven ze veel meer met elkaar, en bestaat er een grote sociale controle binnen die groep .
    Onderzoeker Van der Meer heeft niet de Westerse sociale structuur onderzocht, maar voor zijn onderzoek naar politieke participatie heeft hij deze als vanzelfsprekend aangenomen.

Naar Westerse organisatie , Sociologie lijst  , Sociologie overzicht  , of site home .