 |
|
|||||
|
| |||||
Verdachten in kaart
Het college van B en W heeft
kennisgenomen van het onderzoeksrapport ‘Verdachten in kaart’. Het gaat om een
analyse van ruim 5900 misdrijven gepleegd in Amersfoort uit de periode 2001 t/m
2003, waarbij een dossier is opgemaakt en verstuurd naar het Openbaar Ministerie
(OM). Dit bestand is gekoppeld aan persoonsgegevens. Zo is een beeld ontstaan
van de ruim 4000 vermoedelijke daders. Van hen waren er 2700 ook woonachtig in
de stad zelf.
Het onderzoek is van belang voor het
Amersfoortse veiligheidsbeleid. Wordt de juiste koers gevolgd? Is bijstelling
nodig?
Bepaalde groepen zijn
oververtegenwoordigd in de criminaliteit, zo blijkt uit het rapport:
mannen; jeugd (vooral tieners);
allochtone bevolkingsgroepen (met name Marokkanen, Somaliërs en Antillianen),
bewoners van woonwagenkampen; dak- en thuislozen. Wel moet worden opgemerkt dat
meer dan helft van de in het rapport genoemde delicten gepleegd is door
verdachten van Nederlandse afkomst. Het onderzoek laat ook zien dat de
criminaliteit onder meisjes toeneemt. En wat vooral opvalt is de jonge leeftijd
waarop het kennelijk misgaat met sommige jongeren.
Het beeld dat het Amersfoortse
onderzoek laat zien, sluit aan bij de landelijke trend. In de steden die vallen
onder grotestedenbeleid zien we vergelijkbare tendensen.
Delicten en
veelplegers
Van de onderzochte 5.900 misdrijven
gaat het bij bijna 30% om een gewelds- of zedendelict, bij 35% om een
vermogensdelict (waarvan de helft winkeldiefstal) en bij 14% om een zwaarder
verkeersdelict. Verder gaat het om vernielingen, fraude, overlast,
drugscriminaliteit en milieudelicten.
Van de bijna 4.000 verdachten is
circa 20% voor meer dan één delict aangehouden. Deze meer- en veelplegers zijn
verantwoordelijk voor bijna de helft van alle delicten. Het gaat met name om
vermogensdelicten gepleegd door dak- en thuislozen, Surinamers en Antillianen.
Vaak ligt daar een verslavingsprobleem aan ten grondslag.
Geslacht en
leeftijd
Van de (vermoedelijke) daders is 81%
man, 19 % vrouw. Kijken we naar leeftijd, dan is 62% jonger dan 18 jaar. De piek
in crimineel gedrag zit bij de Amersfoorters in de leeftijd van 16 en 17 jaar.
Het aantal jeugdige delictplegers groeit.
In de groep tot 16 jaar valt ook het
aandeel van meisjes op: 36%, terwijl van het totaal aantal verdachten 19% vrouw
is. De stijgende criminaliteit onder jonge meisjes is
verontrustend.
Allochtone
bevolkingsgroepen
De 2.700 verdachten die afkomstig
zijn uit Amersfoort zelf vormen samen 2% van de Amerfoortse bevolking. Van
sommige bevolkingsgroepen is het aandeel aanzienlijk hoger. Zo komt 10% van de
Somaliërs en 8% van de Marokkanen en Antillianen voor in dit politiebestand.
Mensen uit voormalig Joegoslavië, Suriname, Iran en Irak zijn met 6%
oververtegenwoordigd. Voor mensen van Turkse afkomst is het percentage 4%.
Hoewel Turken in vergelijking met andere allochtonen minder vaak verdacht worden
van een misdrijf, zijn zij wel vaker verantwoordelijk voor de zwaardere
criminaliteit zoals geweldsmisdrijven.
De verschillen worden groter als
alleen gekeken wordt naar de jeugd in de leeftijdscategorie van 12 tot 18 jaar.
Van de Somalische jongeren in deze leeftijdscategorie was meer dan een kwart
bekend bij het OM, van de Marokkaanse en Antilliaanse jongeren was dat ongeveer
eenvijfde. Ter vergelijk: van de totale jeugd van 12 tot 18 jaar in Amersfoort
komt 8% voor in het politiebestand.
Als je alleen kijkt naar de jongens,
dan liggen die percentages nog hoger: in de categorie 12 tot 18-jarigen is 29%
van de Marokkaanse jongens terug te vinden in dit politiebestand, van de
Surinaamse en Antilliaanse jongens is dat bijna een kwart, van de Turkse jongens
12%. Van alle Amersfoortse jongens in deze leeftijdsgroep ligt het percentage op
9.
Het lijkt erop dat zich de sterkste
groei in criminaliteit voordoet bij Antilliaanse, Surinaamse en Somalische
jongeren.
Dak- en
thuislozen
Van de 4000 verdachten bleken er 131
dak- en thuisloos te zijn. Van hen bleken er 50 ingeschreven te zijn bij de
Dienst Sociale Zekerheid of de de dagopvang aan de Muurhuizen. Onder dak- en
thuislozen is de recidive groot (meer- en veelplegers). Het gaat vaak om
diefstallen,
gerelateerd aan drugsverslaving.
Woonwagenbewoners
Amersfoort telt 12 woonwagencentra
met 155 bewoonde adressen/woonwagens. Op 56 van deze adressen woonde een
verdachte die voorkwam in een dossier verstuurd aan het OM. Deze verdachten
waren in de periode 2001 t/m 2003 verantwoordelijk voor 107 misdrijven. Bijna
50% van de misdrijven had te maken met drugs: hennepkwekerijen en handel in
(soft)drugs. Een kwart van de zaken betrof een
geweldsdelict.
Wijken
Er is ook gekeken waar de verdachten
vandaan komen die in een bepaalde wijk een delict plegen. In een kwart van alle
gevallen woont iemand in dezelfde wijk als waar hij het delict begaat. Bijna de
helft (46%) kwam op naam van iemand uit een andere wijk in Amersfoort. De
resterende 29% kwam voor rekening van iemand van buiten Amersfoort of een
dakloze.
In het Soesterkwartier ligt de
verhouding anders. Van de gepleegde misdrijven in deze wijk is 61% gepleegd door
iemand die zelf in het Soesterkwartier woont.
Het Amersfoortse
veiligheidsbeleid
Eind 2004 is de nota
Veiligheidsbeleid Amersfoort vastgesteld, waarin het programma ‘Amersfoort
Veilig’ is opgenomen. Medio januari ging de campagne ‘Veilig op straat’ van
start. Het beleid richt zich al op:
volwassen
veelplegers,
jeugd: risico-jongeren, maar ook
meer- en veelplegers,
overlastgevende personen met
gecompliceerde problemen, zoals (een combinatie van) verslaving, psychiatrische
stoornissen en dak- en thuisloosheid.
Ook in de campagne Veilig op straat
neemt de aanpak van veelplegers een prominente plaats in.
Combineren we het profiel van de
daders uit het rapport ‘Verdachten in kaart’ met de programma’s van Amersfoort
Veilig, dan ontstaat het volgende beeld:
daders |
Programma Amersfoort
Veilig/campagne Veilig op straat |
|
veelplegers |
Mobiele
camera’s Toezichthouders Veilig
Uitgaan Veiligheidshuis Politie Keurmerk Veilig
Wonen Veilig
Ondernemen |
|
jeugd |
Bureau
Halt Nieuwe
Perspectieven Project Oud en
Nieuw |
|
allochtone
bevolkingsgroepen |
PRIMA: Programma Integratie
Marokkaanse Jeugd Amersfoort (o.a. buurtvaders) Initiatieven gericht op
Antilliaanse groepen |
|
ernstig overlastgevende
personen, onder wie dak- en thuislozen /
verslaafden |
Vergroten
opvangcapaciteit Realiseren
Gebruikersruimte GAVO-project: terugdringen van
aan verslaving gerelateerde overlast |
|
woonwagenbewoners |
Convenant (in voorbereiding)
tussen gemeente, politie, woningcorporaties en energiebedrijf om
wietplantages te ontmantelen en hennepkweek in woningen en woonwagens
tegen te gaan
|
Standpunt burgemeester en
wethouders: gezamenlijk het tij keren
Het college van B en W noemt het
beeld dat van de daders is verkregen en de trends die zichtbaar zijn geworden
‘ernstig’. Tegelijkertijd vindt het college dat de gegevens het huidige
Amersfoortse veiligheidsbeleid legitimeren. Op korte termijn komen de
politiecijfers 2004 beschikbaar en een onderzoek waarin burgers zich uitspreken
over wat de prioriteiten moeten zijn van het Amersfoortse veiligheidsbeleid. Al
die bouwstenen kunnen het volgens het college nodig maken om het beleid in 2006
verder te intensiveren en op onderdelen bij te stellen.
Herkenning bij
zelforganisaties allochtone
bevolkingsgroepen
