Dossiers: Piet Hein Donner

Uit: De Volkskrant, 27-08-2005, rubriek Binnenskamers, door Raoul de Pré en Philippe Remarque

Een meevaller van 3 miljard, zou u die stilhouden?

...     Maar ach, ministers zijn ook maar mensen. Eerst twee jaar verplicht somberen over de onafwendbare neergang van de economie en dan plots een meevaller van bijna 3 miljard mogen uitdelen. En dat met de gemeenteraadsverkiezingen op komst. Zou u dat stilhouden om de koningin op Prinsjesdag een plezier te doen? Zij mag al in de gouden koets.
    Ze waren nu eenmaal uitgelaten in de Trêveszaal. Dat weten we, want zelfs sfeerbeschrijvingen werden dit jaar gedeeld met het volk. Gerrit Zalm onthulde op zijn weblog dat er gejuich in de zaal opging toen zijn collega's Hoofdstuk 2 van de Miljoenennota zaten te lezen. Titel: 'Achtergronden van het beleid'. Wat een heldere taal! 'Kunnen wij de auteur inlenen?', riep Alexander Pechtold. En Piet Hein Donner, doorgaans toch tegenstander van satire, voer uit tegen Zalm: 'Het moet ingewikkelder en minder leesbaar, want anders denkt de lezer dat regeren eenvoudig is.'

Red.:   Daar verklapt Piet Hein Donner dus de werkelijke reden dat ambtelijke stukken zo ingewikkeld eruit zien, ondanks regelmatige oproepen en beloftes dat men het beter zal gaan doen: men wil ze ingewikkeld houden, om niet te laten zien dat hun werk niet zo moeilijk en ingewikkeld is. De vermoedelijke reden dat ze dat niet willen laten zien is om de mogelijkheid van controle van en invloed door buitenstaanders, gewone burgers, zo klein mogelijk te houden.
 

Uit: De Volkskrant, 09-09-2005, kopartikel

Donner: OM beschadigd door media

Minister overwoog klacht tegen Netwerk

Minister Donner van Justitie maakt zich grote zorgen over de druk die de media uitoefenen op het Openbaar Ministerie. Door alle kritiek op de aanpak van de Schiedamse parkmoord wordt het imago van het OM fors beschadigd, vindt de minister. ‘Onder druk worden uitspraken gedaan die schade doen aan instituten waar we langer mee moeten doen dan vandaag.’

Donner vindt dat er rust nodig is rond de parkmoord-zaak, waarvoor Cees B. ten onrechte werd veroordeeld tot achttien jaar celstraf en tbs voor de moord op Nienke Kleiss (10). ‘Als er iets is misgegaan in deze zaak, is het juist de volle druk van de media op iets dat rustig overleg vergt.’
    Maandag ontstond ophef nadat het televisieprogramma Netwerk had gemeld dat het Openbaar Ministerie bewust bewijs heeft achtergehouden dat had kunnen leiden tot de vrijspraak van Cees B. De voorzitter van het college van procureurs-generaal Brouwer ontkende dat een dag later. In een brief die vervolgens uitlekte, gaf hij echter toe dat het OM de rechter niet had gemeld dat forensische deskundigen twijfelden aan de schuld van Cees B.
...
    De Nederlandse Vereniging van Journalisten ergert zich aan de kritiek van Donner. ‘Het Openbaar Ministerie moet bestand zijn tegen druk van de media’, zegt voorzitter Kees Schaepman. ‘Als het OM fouten maakt, moet je niet de boodschapper de schuld geven.’
...Volgens Schaepman bemoeien Kamerleden en ministers zich te veel met de journalistiek. ‘Het lijkt wel of politici de waakhond zijn van de media in plaats van andersom.’ Het Openbaar Ministerie heeft zelf aanleiding gegeven tot de felle kritiek op zijn handelen, stelt Schaepman. ‘Je kunt moeilijk volhouden dat het slechte imago van het OM wordt veroorzaakt door de media.’

Red.:   Voor de feiten achter de zaak, zie hier . De weerlegging van Donner's opmerking is dus zeer simpel; voor de reacties van professionals zie hier , en het gewone publiek hier . Dat hij ze desondanks maakt is waarschijnlijk om even simpele redenen: als eindverantwoordelijke is zijn eigen positie ook in het geding, en hij beschermt de positie van iedereen in de top omdat hij zelf ook tot die top behoort. Dat laatste is mede gebaseerd op andere acties en woorden van Donner, waarover later hopelijk meer.
     Twee jaar later is er een ander kabinet, maar de aard van de heer Donner is niet veranderd:
 

Uit: DePers.nl, 02-10-2007.

Kamer onderzoekt aanpassing notulen door Donner

Het bestuur van de Tweede Kamer gaat uitzoeken hoe de wijziging van de notulen van de Tweede Kamer door minister van Sociale Zaken Piet Hein Donner (CDA) tot stand is gekomen. Dat zei Kamervoorzitter Gerdi Verbeet (PvdA) dinsdag tijdens het wekelijkse vragenuurtje.

Ieder debat in de Tweede Kamer wordt vastgelegd door stenografen. Na afloop leggen zij een conceptversie van de zogeheten handelingen voor aan de Tweede Kamerleden en bewindslieden. Donner liet onlangs tijdens een debat over de wijziging van het ontslagrecht een uitspraak van zichzelf achteraf wijzigen.
    De gewraakte zin luidt als volgt: "Ik moet toch even wat rechtzetten; partijen kunnen in Nederland niet bij onderlinge overeenstemming de arbeidsovereenkomst beëindigen. Dat heeft de wetgever verboden." De bewindsman liet dit na afloop veranderen in: "Ik moet toch even wat rechtzetten; de werkgever kan in Nederland niet de arbeidsovereenkomst eenzijdig beëindigen. Dat heeft de wetgever verboden."    ..

Red.:   Een materiële inhoudelijke verandering. Gepleegd omdat Donner er na het debat op gewezen werd dat zijn uitspraak onjuist was. En ook juridisch onjuist. En hij wilde niet op schrift betrapt worden op een juridische onjuistheid. Waarop hij dus en een echte overtreding pleegde: het dokteren van de notulen van de Tweede Kamer. Wat ook bekend werd:
 

Leugen één - de verslagen moeten redelijke letterlijk de inhoud weergeven. Ter voorbereiding van:
 

Leugen twee - de wijziging was van materiële aard.
 

Leugen drie.
    Piet Hein Donner is dus een vervalser van ambtelijke stukken, en een regelrechte leugenaar. Bij herhaling.
    Weer wat later. En talloze leugens, maar het liegen maakt een dusdanig deel uit van de politiek, met name de rechtse, dat een mens daar afgestompt van raakt. Tot er weer een zeer opvallend geval langskwam - niet zozeer een leugen, maar zo mogelijk nog erger:

Uit: De Volkskrant, 05-05-2011, van verslaggever Emiel van Dongen

Kamer bezorgd over aan banden leggen van Wob
 
Tussentitel: Wob-verzoeken zijn nu soms een schot hagel | Piet Hein Donner - Minister van Binnenlandse Zaken

De Tweede Kamer is bezorgd over het voornemen van minister Donner van Binnenlandse Zaken om het opvragen van overheidsinformatie door burgers, journalisten en wetenschappers aan banden te leggen. De minister vindt dat er te veel 'oneigenlijk gebruik' van wordt gemaakt.
    Donner deed zijn uitspraken dinsdagavond in het kader van de Dag van de Persvrijheid. Verzoeken op grond van de Wet openbaarheid van bestuur (Wob) moeten volgens Donner niet worden gehonoreerd als ze gaan over het proces dat voorafgaat aan een besluit. Alleen het besluit als 'gemeenschappelijk product' valt volgens Donner onder de openbaarheid van informatie.   ...

Red.:    Waarop meteen al reacties vanuit de journalistiek kwamen dat dat natuurlijk volstrekte onzin is: juist in het voortraject is te bepalen hoe zaken tot stand zijn gekomen en waar dingen fout zijn gegaan wat Donner natuurlijk ook wee, en de reden is om deze beperking voor te stellen. Vergezeld van drogredenen, natuurlijk:

Watt zelfs als het waar zou zijn, totaal niet opweegt tegen die gevallen die wel belangrijke informatie opleveren:

En waar het natuurlijk om gaat is dit:

En aangezien openheid en informatie een kern van en noodzakelijke voorwaarde voor democratie zijn, zoals Piet Hein Donner ook heel wel weet, keert Piet Hein Donner zich dus welbewust tegen de democratie. Uit aristocratische en oligarchische machtwellust, natuurlijk
    In tegenstelling tot zijn reputatie is Piet Hein Donner dus geen rechtzinnig en/of rechtvaardig mens, maar een doodgewone belangenvertegenwoordiger van de topklasse, een echte oligarch die strijdt tegen het volk, die er door middel van woord en gebaar er in is geslaagd de indruk van rechtzinnigheid en rechtvaardigheid te wekken.
    Gunst, het wordt nog allemaal bewezen ook:

Uit: De Volkskrant, 09-07-2011, door Ron Meerhof en Martin Sommer

Onderkoning met moerasstrategie

Minister Piet Hein Donner is de gedoodverfde nieuwe vicevoorzitter van de Raad van State. Maar zijn magie lijkt uitgewerkt. 'Hij is clownesk aan het worden.'

Gezocht: vicevoorzitter van de Raad van State (m/v). Een advertentie met een dergelijke tekst valt na de zomer te verwachten. Maar nu al zijn vriend en vijand het erover eens: dé kandidaat voor het vicepresidentschap van de Raad van State heet Piet Hein Donner.   ...
    Jan Pieter Hendrik Donner (1948) heeft op het oog alle papieren. Hij had al een glanzende carrière achter de rug toen hij in 2002 minister van Justitie werd in het kabinet-Balkenende I; als ambtenaar had de telg uit het roemruchte juristengeslacht weten op te klimmen tot het voorzitterschap van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) en het lidmaatschap van de Raad van State.
    Sindsdien maakt hij deel uit van alle kabinetten. Eerst driemaal als minister van Justitie; stut en steun voor premier Balkenende. Daarna als minister van Sociale Zaken in het moeizame kabinet met Bos (PvdA) en Rouvoet (ChristenUnie) en nu in derde variant als minister van Binnenlandse Zaken. Uiterlijk lijkt er geen betere 'onderkoning' in de aanbieding, met zijn zwarte herenrijwiel, driedelig kostuum en professorale dictie.
    Maar na negen veelbewogen jaren lijkt de magie goeddeels uitgewerkt. Hoewel vermoedelijk dus theoretisch, wordt de vraag op de vierkante kilometer rondom het Binnenhof steeds vaker gesteld: is Piet Hein Donner eigenlijk wel de geschikte man voor die baan? Zijn faam is de laatste jaren aan slijtage onderhevig.
    Donner maakte als minister van Justitie snel indruk.
    Maar hij was ook al snel omstreden, toen hij na de moord op Theo van Gogh in 2004 het beruchte godslasteringsartikel uit de mottenballen wilde halen; daarmee suggererend dat Van Gogh zelf aanleiding had gegeven tot de daad. Nieuwe opwinding volgde toen Donner zei dat de sharia, de islamitische wetgeving, ook in Nederland kon worden ingevoerd. Donner bedoelde vooral dat de Grondwet met een tweederde meerderheid kan worden veranderd, óók als dat de sharia oplevert. Wat bleef hangen was zijn obstinate rechtlijnigheid, plus de kennelijk onweerstaanbare lust om zijn gehoor te prikkelen, uit te dagen en soms regelrecht te pesten.   ...
    Die pesterigheid is ook na bijna een decennium ministerschap nog helemaal intact. Onlangs nog kreeg hij het genootschap van hoofdredacteuren in de gordijnen door te stellen dat er wellicht te veel gebruik of zelfs misbruik van de Wet Openbaar Bestuur (WOB) wordt gemaakt. 'Donner is wereldvreemd', was de reactie van de hoofdredacteuren. De gemeentekoepel VNG, die dreigde tegen een deel van Donners bestuursakkoord te stemmen, voegde hij toe: 'Als iedereen doet wat hij leuk vindt, dan heb je geen akkoord.'    ...
    Achteraf kan worden vastgesteld dat Donner op het departement van Justitie in zijn element was. Tegen de buitenwereld hield hij altijd stug vol dat hij de taak vervulde uit louter plichtsbesef; ook op zijn voorvaderen had de Staat immers nimmer een vergeefs beroep gedaan. Maar mensen die hem goed kennen, weten het zeker: hij genoot. 'Donner is ijdeler dan hij doet voorkomen', zegt een voormalige collega. Een medewerker: 'Hij was zó trots toen hij langer minister was dan zijn grootvader! Op het kinderachtige af.'    ...
    Hirsch Ballin en Donner waren al sinds de jaren tachtig rivalen in de competitie om het predicaat 'slimste jurist binnen het CDA'. In de eerste drie kabinetten-Balkenende mocht Donner nog graag de ministerraad vergasten op juridische colleges.
    Maar in Balkenende IV was het over met Donners juridische monopolie. Uitgerekend zijn rivaal was inmiddels minister van Justitie. En anders dan Donner was Hirsch Ballin wél een erkend vooraanstaand jurist, wél gepromoveerd, wél hoogleraar geweest. In de Trêveszaal is het meermalen voorgekomen dat hij de betogen van Donner onderbrak om te wijzen op inconsistenties en onjuistheden.
    In dat vierde kabinet kwam tevens aan het licht dat Donner een opmerkelijke opvatting had over onderhandelen. Hij ging nauwelijks in op de argumenten van de overkant en bleef zijn standpunt herhalen. Dat werd niet alleen in het PvdA-kamp vastgesteld. Toenmalig CDA-fractievoorzitter Pieter van Geel vroeg tijdens de onderhandelingen over het crisispakket van 2009 herhaaldelijk schorsingen aan om op Donner in te praten: hier zit wisselgeld, daar kun je nog wat toegeven. Donner keerde terug en stak weer hetzelfde verhaal af, op de vaderlijke toon die de Kamer ook kent, het hoofd iets schuin en de handen in de uitlegmodus: 'Néééé, opnieuw...' ...
    Op zijn portefeuilles heeft Donner de laatste vier jaar niet veel voor elkaar gekregen, is het in ruime kring gedeelde oordeel. Als oorzaak wordt zijn starheid genoemd. Hij neemt nooit wisselgeld mee naar de Kamer en luistert slecht. Het is lastig om een wezenlijk debat te voeren met Donner. Door de jaren heen verschuilt hij zich steeds routineuzer achter debattrucs; negeren, opzettelijk verkeerd begrijpen of een vlucht in langdradige cirkelredeneringen.
    'Een retoricus met een moerasstrategie', vat SP-Kamerlid Ronald van Raak samen. Aan de andere kant van het politieke spectrum verwoordt SGP-leider Kees van der Staaij dat milder: 'Ik herken dat hij niet het debat in gaat om verrijkt te worden met inzichten van parlementariërs.' En: 'Er is vaak wel een wolligheid waar je niet de vinger achter krijgt.'
    Partijen als de SP verweten Donner in die jaren zetbaas van de werkgevers te zijn. Maar ook in die kring is irritatie. 'Hij was ineffectief', zegt een werkgeversvertegenwoordiger. 'Neem nou die tijdelijke WW-regeling tijdens de crisis: we moesten eindeloos trekken en sjorren voordat-ie in beweging kwam. Een steile calvinist maar ook nog een corpsbal, dus altijd contrair. Moeizaam.'
    Donner doet te weinig en hij doet het te laat, is een bekende klacht, zelfs op een cruciaal onderdeel van zijn portefeuille als de woningmarkt. ...
    ... Een groter obstakel is Donners uitgesproken politieke profiel. Want dat heeft hij, daar helpen geen driedelige pakken en ogenschijnlijk objectief-bestuurlijke redevoeringen aan.
    Zo verdedigde Donner enkele weken terug met verve zijn 'integratie-visie' met als strekking dat immigranten zich moeten 'aanpassen' aan de 'leidende cultuur'. Vijf jaar geleden verzette hij zich daar nog uit alle macht tegen; hij ontkent dat nu stellig. ...
    Paradoxaal genoeg legde Donner op één onderwerp juist wel geregeld een grote mate van soepelheid aan de dag: de wet. 'Hij is nooit te beroerd uiteen te zetten dat iets juridisch niet kan', zegt een voormalige collega-bewindsman. 'En dat blijkt dan vaak niet juist.' Een prominente partijgenoot: 'Piet Hein heeft eerst een standpunt en verzint de juridische argumentatie er ter plekke bij.'
    Juist die wel erg pragmatische omgang met wat wél onwrikbaar zou moeten zijn, baart sommigen zorgen met het oog op zijn mogelijke aanstaande functie. Als Donner moest kiezen tussen de zuiver juridische benadering en politiek gewin op de korte termijn, koos hij al te vaak het laatste, zeggen critici. 'Als het erom spant, is hij de machtspoliticus, níet de staatsman', vat een voormalige collega samen.
    Zijn rol in de formatie van dit kabinet is daarvan een voorbeeld. Achter de schermen probeerde Donner de dissidente Kamerleden Klink, Koppejan en Ferrier een verklaring te laten ondertekenen dat ze zich aan de wil van de fractie zouden onderwerpen. Volstrekt in strijd met het staatsrecht. 'Maar hij had zichzelf ervan overtuigd dat het wel kon', zegt een van de betrokkenen. 'Omdat het hem goed uitkwam.'
 

Tussenstuk:
De Raad van State

De Raad van State werd in 1531 in het leven geroepen door keizer Karel V. Twaalf hoge edelen moesten hem adviseren in zaken als oorlog en vrede. Met twee korte tussenpozen is de raad altijd blijven bestaan. Onder de latere keizer Napoleon Bonaparte kreeg de Raad van State in 1799 ruwweg de huidige vorm.
    Het staatshoofd is voorzitter, er is een vicepresident en er zijn maximaal tien leden. De vicepresident heeft de dagelijkse leiding, het staatshoofd zit ceremoniële gelegenheden voor.
    De raad adviseert de regering en het parlement over wetgeving en bestuur. De regering is verplicht advies te vragen over wetsvoorstellen en internationale verdragen. Sinds 1989 is de Tweede Kamer verplicht de Raad van State advies te vragen als een Kamerlid een eigen wetsvoorstel maakt.
    Ook is de Raad van State de hoogste bestuursrechter. Bij een geschil tussen een burger en de overheid of tussen overheden onderling, kan een van de partijen de raad om een oordeel vragen. Bij geschillen over andere beslissingen en maatregelen als kapvergunningen en subsidies of vreemdelingenzaken dient de raad als eventuele hoogste beroepsmogelijkheid tegen vonnissen van lagere rechtbanken. Bij de afdelingen advisering en bestuurszaken werken op dit moment ruim veertig staatsraden.

Red.:   Zelden zo'n lijst van gebleken ongeschiktheden voor de gewenste functie gezien ... Eigenlijk ongeschiktheden voor wat voor leidende functie dan ook. Misschien zou een tijd handenarbeid nog wat nuttigs voor de maatschappij opleveren ...
    Nog een van zijn "onderhandse" acties:

Uit: De Volkskrant, 14-10-2011, door Tjerk Gualthérie van Weezel

'Opportunist' Donner onder vuur huurders

... ... de directeuren van de Woonbond en van huurdersvereniging Amsterdam ...Ronald Paping en Arco Leusink ... hebben zij zojuist de algemene maatregel van bestuur aangevochten waarmee Donner huurwoningen in populaire woningmarkten per 1 oktober 15 tot 25 extra punten toekent. Een huurverhoging dus, die kan oplopen tot 125 euro per maand. Een deel van de sociale huurwoningen zal erdoor worden geliberaliseerd. 'Slecht voor huurders en slecht voor de woningmarkt', vinden Paping en Leusink. Maar bozer zijn ze dat Donner die beslissing 'langs het parlement heeft geloodst en niet erdoorheen'.
    Hun belangrijkste argument heeft Donner eerder dit jaar zelf aangeleverd in een debat met de Tweede Kamer, toen hij nog een heel ander voorstel verdedigde. Hij wilde alle huurwoningen in Nederland er 25 extra punten bij geven. ...
    Maar toen Donners eigen CDA de steun voor dat plan introk, bleek de jurist ineens veranderd over de juridische onmogelijkheid van plan B. ...
    De haast van Donner heeft intussen wel praktische consequenties. De nieuwe puntentelling is immers al in werking getreden. De twee huurdersorganisaties vrezen dat er in korte tijd heel veel woningen zullen worden geliberaliseerd, vooral in Amsterdam. ...

Red.:   De kwalificatie in de kop van het artikel had ongetwijfeld anders geleid als het journaille ook door deze maatregel was getroffen. Als het bijvoorbeeld ook de huizenbezitters had getroffen. Dat had er vermoedelijk zoets gestaan als "'Rat' Donner onder vuur kopers" ...
    De houding van Donner ten opzichte van instituties is dezelfde als die van de Zonnekoning: volstrekte willekeur:

Uit: De Volkskrant, 21-12-2011, van verslaggever Wilco Dekker

'Donner lapte advies Raad van State aan zijn laars'

Oud-minister Piet Hein Donner van Binnenlandse Zaken heeft vorige week op zijn laatste dag als bewindsman een advies van zijn nieuwe werkgever, de Raad van State, 'aan zijn laars gelapt'. Dat zegt de Vereniging Eigen Huis.
    In een wetsvoorstel van afgelopen vrijdag houdt Donner vast aan het uitgangspunt dat een woning zonder energielabel niet meer verkocht mag worden. De Raad van State, waar de voormalige CDA-minister vanaf februari de nieuwe vicepresident is, vindt die sanctie te zwaar voor de overtreding.
    Het energielabel, dat aangeeft hoe zuinig een woning is , is al sinds 1 januari 2008 verplicht. Tot nu wordt het gedoogd als bij de verkoop geen energielabel geleverd wordt. Dit tot irritatie van de Europese Unie, die het label bedacht vanwege de energiebesparing. Nederland werd eerder dit jaar door Brussel gemaand werk te maken van de handhaving.
    Dat deed minister Donner, en hoe: als er geen energielabel is, moet de notaris de verkoop van de woning bij het tekenen van de akte blokkeren. De Raad van State vindt dit een te zware sanctie. Andere landen delen boetes uit, en dat werkt ook.
    Afgelopen vrijdag meldde Donner dat hij naar het advies van zijn nieuwe werkgever heeft geluisterd. In het definitieve wetsvoorstel staat dat de notaris al bij het opstellen van de akte van overdracht de woningoverdracht moet weigeren, als er geen energielabel is. Zo krijgt de verkoper tijd zo'n label alsnog te regelen.
    Volgens de Vereniging Eigen Huis blijft het effect hetzelfde: geen label, geen verkoop van de woning. Donner negeert zo zijn nieuwe werkgever, vindt de belangenbehartiger van de huiseigenaren.   ...

Red.:    Er is op zijn minst een kans dat Donner eindigt op zelfde manier als de nazaat van de Zonnekoning: Lodewijk de Zestiende.

Naar Dossiers  , of site home .