De Volkskrant, 25-03-2005,  door Noël van Bemmel en Wil Thijssen

Analyse | Strategie van Ahold-verdachten: ‘Ik was een beetje dom’

Op domheid staat geen celstraf

Tussentitel: 'Ik wist van niks' is voor oud-Ahold-top de beste strategie

Alle vier de verdachten in de Ahold-zaak zijn de afgelopen drie weken verhoord door de meervoudige strafkamer over boekhoudfraude bij het supermarktconcern. Alle vier tekenden zij control letters en tegenstrijdige side letters , waardoor de omzet van Ahold zo’n 34 miljard euro hoger werd voorgesteld dan die was.
    De hamvraag is: deden zij dat opzettelijk?
    Nee, claimt Cees van der Hoeven, de voormalige topman. ‘Ik tekende honderden brieven op een dag.’ Hij zou een – eenregelige – side letter niet hebben gelezen toen hij die tekende. Bovendien had de oud-topman, tevens voormalig financieel directeur, geen verstand van accountancy, zegt hij.
    Nee, zegt ook Michiel Meurs. De voormalig financieel directeur wist niet dat tegenstrijdige contracten ‘juridisch gezien’ niet door de beugel kunnen. Hij stelde alleen vier ‘briefjes’ op om de accountant tevreden te stellen, en vier tegenstrijdige ‘briefjes’ om de zakenpartners vervolgens te gerieven. Hij vond de side letters ‘te irrelevant’ om aan de accountant te laten zien.
    ‘Ik tekende de contracten op verschillende tijdstippen’, betoogt voormalig directeur Jan Andreae van Ahold Europa. Hij wil daarmee zeggen dat hij niet wist dat de combinatie tegenstrijdig was. Forensisch onderzoekers geven hem ongelijk: toen Andreae een control letter tekende, lag de side letter eronder – zijn handtekening is doorgedrukt.
    Ook Andreae zegt geen verstand te hebben van ‘haute finance’.
    Oud-commissaris Roland Fahlin papegaait zijn drie collega’s na: hij wist niet dat de contracten tegenstrijdig waren en had geen verstand van boekhouden – hoewel hij lid was van de boekhoudcommissie die de financiën controleert.
    Het lijkt een sterk verhaal: topmannen die jaar op jaar prijzen in de wacht sleepten voor hun managementkwaliteiten, terwijl ze weinig of geen verstand hadden van accountancy. Ze verklaren in de rechtbank letterlijk ‘dom’, ‘naïef’ of ‘klunzig’ te hebben gehandeld. Van der Hoeven won zes keer de Investor Relations Award, Meurs de titel ‘Financieel Directeur van het Jaar’.
    Wisten ze echt van niks?
    Een getuige-deskundige acht die kans klein. Maar ‘we wisten van niks’ is voor de verdachten per definitie de beste strategie. Want ‘domheid’ en ‘naïviteit’ duiden op mismanangement. Dat is heel vervelend voor alle aandeelhouders die zich bekocht voelen, maar geen strafrechtelijk vergrijp.
    Om tot een veroordeling te komen, moet het Openbaar Ministerie bewijzen dat er opzettelijk valsheid in geschrifte is gepleegd.
    Met andere woorden: het OM moet bewijzen dat alle vier de verdachten wísten dat de contracten tegenstrijdig waren. Dáárom zeggen Van der Hoeven, Meurs, Andreae en Fahlin steeds: ik wist van niks. Of: ik heb de brieven niet gelezen. Of: ik wist niet dat dit zo belangrijk was voor de accountant.
    Als het OM niet kan bewijzen dat er opzet in het spel was, heeft het een groot probleem: op domheid staat geen celstraf.
    Maar het OM kan ook succes boeken door te bewijzen dat de control letters niet deugden en de bestuurders dit wisten toen zij die tekenden. In deze contracten staat grofweg dat Ahold het bij zijn partners voor het zeggen had en dus de omzetten van die partners terecht in de boeken in Zaandam bijschreef. Maar Ahold was slechts voor de helft eigenaar van die partners.
    De control letters deugden, zeggen de verdachten, want we waren operationeel de baas. Getuige-deskundigen betwijfelen dit echter. Om die reden zaagden de rechters de verdachten de afgelopen weken door over de vraag of Ahold nou wel of geen beslissende invloed had bij zijn dochters in Stockholm, Recife of Guatemala City.
    Zolang de verdachten opzet ontkennen, is de verklaring van nieuwe getuige-deskundigen onontbeerlijk. Zij worden volgende week door de rechters gehoord. Alleen zij kunnen hun kennis aan die van de verdachten toetsen en oordelen of ‘ik wist van niks’ een aannemelijke opmerking is.


Terug naar Loon naar werken II, top simpel , Economie overzicht ,  of naar site home .