Bronnen bij Economen: De Nederlandsche Bank
| 5 mrt.2009 |
(Noot 1)
De taken van De Nederlandse Bank zijn in feite simpel - zo simpel dat je het
meervoud eigenlijk wel door enkelvoud kan vervangen. Er gaat het gerucht dat
toenmalig president Wim Duisenberg meer heeft gedaan aan het terugbrengen van
zijn golfhandicap dan aan het toezichthouden op de Nederlandse financiële
sector.
Op het moment van schrijven is ene Nout Wellink de drager van deze
eretitel, en die vervult zijn taak met gelijksoortige ijver. Zo was er eens een
knoeiende bank genaamd Van der Hoop, die door het "strenge" toezicht van de heer Wellink failliet is gegaan
(Wikipedia). Volgens de heer Wellink had hij geen enkele
verantwoordelijkheid in deze, en hadden hij en zijn medewerkers alles goed
gedaan.
Van der Hoop was eigenlijk geen bank - het was meer een
bankje. Maar sinds Van der Hoop zijn er nog wat meer banken failliet gegaan. En
die waren van de grote Hoop. Megabanken. En ze-komen-niet-groter-dan-dit banken. In
Nederland, maar, Wellink zij het vergeven, vooral in het buitenland.
Maar goed: iedere goede ouder zegt het al: dat Pietje een 3
heeft is geen goed excuus voor Jantje dat hij een 4 heeft. En de vraag hier is
of Noutje de rol heeft van Jantje of Pietje, of nog erger. Zo wist Noutje van het
op handen zijnde faillissement van de Icesave bank, want die bank was namelijk
opgericht met de specifieke bedoeling om spaarders van hun geld te beroven om
andere slechte financiële praktijken van roofridderbanken in IJsland af te
dekken. En ook dat laatste wist Noutje.
Natuurlijk zegt Noutje zelf iets heel anders, maar dat is
alleen maar voor het mooi. Het rare is dat Noutje hier mee wegkomt, want een
beetje onafhankelijke pers had dit natuurlijk allang aan de kaak gesteld - het
gaat tenslotte niet over peanuts. Maar ja, je weet hoe het is: de een
denkt hetzelfde als Noutje, de ander durft de hoge heren niet te verstoren , en
de derde denkt dat erdoor misschien onrust ontstaat. En onrust, dat is nog erger
dan een faillissement, al is het van de Nederlandse staat. Onrust is het volk
aan de macht!
Maar af en toe kan je wel wat geluiden van kritiek horen. Uit
het archief van deze site:
Uit: De Volkskrant, 28-11-2005, column door Arie Elshout
De grootste oplichtingsoperatie van deze nog jonge eeuw
President Nout Wellink van De Nederlandsche Bank luidt de noodklok over het
tanende vertrouwen in de politiek. Eerste gedachte bij het lezen van dit
nieuws: hier probeert een betrapte zakkenroller te ontkomen door het de vinger
naar nietsvermoedende omstanders te wijzen en heel hard 'houdt de dief!' te
roepen. Want, mijnheer de bankpresident, wat heeft u zelf gedaan om 'de
burgers te beschermen tegen de uitwassen waarmee de invoering van de euro
gepaard is gegaan? ...
Maar ook als je genuanceerd tegen de zaak aankijkt, is het duidelijk dat Wellink
zich iets te snel uit de voeten probeert te maken.
Als het gaat om het vertrouwen van het publiek in de politiek, kun je niet om
het euro-dossier been. Daarop staan vele vingerafdrukken, van politici en van de
monetaire autoriteiten.
Wellink zwaaide vorige week met cijfers waaruit bleek dat de Nederlanders nog
wel veel fiducie hebben in De Nederlandsche Bank. Hoog tijd, denk je dan, om in
herinnering te roepen hoe het
gegaan is met de introductie van de Europese munt. Een schoolvoorbeeld van een
Europees project, met alle gebreken van dien:
ontstaan in de bovenkamers van de politici, vervolgens verheven tot een
technische operatie, maar nooit goed onderzocht op de gevolgen voor de
bevolking. ...
...
Van tevoren had minister Zalm van Financiën gezegd dat de invoering van de euro
niet zou worden gebruikt voor een verkapte prijsverhoging. Dat gebeurde dus wel.
Vervolgens hield Zalm lang vol dat het allemaal reuze meeviel. Het viel dus niet
mee. De
overheid had beloofd de overschakeling op de euro niet te gebruiken voor
tariefsverhogingen. Dat deed ze dus wel. Tal van gemeentelijke tarieven, zoals
voor parkeren, vlogen omhoog. Aarzelend gaf Zalm toe dat het prijsopdrijvend
effect misschien wel onderschat was. Maar ingrijpen beschouwde hij als
'wettelijk en praktisch' niet haalbaar. Een prijzenstop was 'iets van honderd
jaar geleden'.
Samengevat was de houding van de minister er een van grootspraak, valse
beloftes, ontkenning
en onderschatting. Een reeks treurige kwalificaties, uitmondend in een
onvervalst testimonium paupertatis: wat kon ik eraan doen?
Een bevriezing van de prijzen zou inderdaad geen goed instrument zijn geweest.
Te antiek.
Maar blind vertrouwen op het corrigerende vermogen van de vrije markt
(consumenten kopen niet meer bij te dure zaken), was weer het andere uiterste.
Daartussen lagen mogelijkheden genoeg voor een minder passieve opstelling. Ze
werden nagelaten.
Achteraf bevestigde Wellink dat de euro het leven duurder had gemaakt en
betuigde hij spijt niet vooraf te hebben gemeld dat de prijzen zouden stijgen.
'Dan was de onrust minder groot geweest.' Ook was het verstandiger geweest,
erkende hij, om voor langere tijd de prijzen zowel in guldens als in euro's te
vermelden.
Dat er alternatieven waren voor nietsdoen bleek in België: daar beboette het
ministerie van Economische Zaken bedrijven voor verkeerd omrekenen.
Het verweer van economen is vaak dat het met de totale inflatie wel meeviel.
Maar het is onweerlegbaar dat in tal van sectoren de prijzen de pan uitrezen.
Dat bepaalde het gemoed van de consument. Logischerwijs: als u bij de dokter te horen krijgt dat uw knieën zijn
versleten, zult u nauwelijks boodschap hebben aan de toevoeging dat voor de rest
uw conditie pico bello is.
Veel is er niet meer aan te doen.
Maar als we het toch hebben over het vertrouwen in politici en andere
autoriteiten, zou je wensen dat er een systematisch onderzoek komt naar het
overheidsfalen bij de introductie van de euro.
En dat niet omdat het zo leuk is een oude koe uit de sloot te halen, maar omdat
het gaat om een fundamentele zaak: kan de burger nog rekenen op de overheid als
hij benadeeld wordt door kwaadwillende marktkrachten ?
Het wantrouwen is gezaaid en wie weet wanneer en waar dat , zich zal wreken. Dit
voorjaar kreeg de Europese Unie als eerste de rekening gepresenteerd, toen boze
kiezers het grondwettelijk ' verdrag torpedeerden. Dat gebeurde mede als gevolg
van het anti-eurosentiment.
Niet onbegrijpelijk, want de invoering van de euro was de grootste
oplichtingsoperatie van deze nog jonge eeuw. Zalm en Wellink bezondigden zich
natuurlijk niet daaraan, maar ze staken ook geen vinger uit om de oplichters
tegen te houden.
Red.: In ieder geval nog één ander persoon had goed gelezen:
De Volkskrant, Forum, 29-11-2005, ingezonden brief van Paul E. Voorhoeve
(Muiderberg)
Wellink
Eindelijk wordt het gedraai van de heren Wellink en Zalm in een gedegen column
aan de kaak gesteld (Forum, 28 november). Van een minister van Financiën die in
twee opeenvolgende kabinetten van tegengestelde signatuur, paars en zwart,
zitting heeft, verwacht men niet anders. Al is het in het licht van de huidige
commotie over kabinetsleden die met één mond dienen te spreken pikant om te zien
hoe hij regelmatig zijn paarse beleid afvalt.
Het huichelen van Wellink is echter veel erger. Wij waren
gewend aan integere en bedachtzame bankpresidenten, en zo hoort het ook. Maar we
hebben hem, ik meen in NOVA, horen toegeven dat hij de gevolgen van de invoering
van de euro had onderschat, na twee jaar lang bij hoog en bij laag te hebben
beweerd dat die geen enkele invloed op de prijsstijgingen had gehad.
Sindsdien slaat de schrik mij om het hart als ik hem weer
eens zie of lees. Arie Elshout, bedankt!
Red.: Het is duidelijk waar dit over gaat: de invoering van de
euro. Daarover is inderdaad ook wat afgelogen. Wat allemaal ongestraft heeft
kunnen gebeuren want het was voor een goed doel: het Europese Imperium. En daar
is iedereen boven de rang van "productief" natuurlijk hartstikke voor: meer te
verdelen voor ons soort mensen.
Maar nu heeft Noutje ook het geld van ons soort mensen
weggemaakt. Dus nu krijgen we ook van hen wat krititsche stukken. Dit is er
eentje:
Uit:
De Volkskrant, 28-02-2009, door Pieter Klok Wellink
liet de teugels vieren
Nout Wellink en andere toezichthouders keken de afgelopen jaren lijdzaam
toe hoe banken hun buffers steeds verder verlaagden. ‘Het zat gewoon verkeerd in
elkaar.’
De centrale bank van Spanje had het de afgelopen jaren heel goed begrepen. Toen
het geweldig goed ging met de Spaanse economie en dus ook met de Spaanse banken,
dwong de centrale bank de bankiers extra buffers aan te leggen om zich te
wapenen tegen toekomstige tegenspoed. Spanje plukt daar nu de vruchten van.
Ondanks een enorme crisis op de huizenmarkt en het ineenstorten van de economie,
staan de Spaanse banken tot nu toe fier overeind.
Andere Europese centrale banken vertoonden een omgekeerde
reactie. Ze stonden toe dat de buffers van de banken in de goede jaren juist
steeds kleiner werden. De gevolgen zijn bekend. De Europese banken bleken zo
fragiel dat ze door de dalende Amerikaanse huizenprijs vrijwel direct in grote
problemen kwamen. De belastingbetaler moest wereldwijd honderden miljarden
injecteren om de banken overeind te houden en de wereldeconomie dook in een
diepe recessie.
Waarom hebben niet meer centrale bankiers en toezichthouders
het Spaanse voorbeeld gevolgd? Waarom lieten centrale banken toe dat banken –
maar ook consumenten en bedrijven – in goede tijden hun buffers alleen maar
verkleinden en alvast een voorschot namen op de nog betere tijden die
ongetwijfeld zouden komen?
Dat is een lang verhaal dat in de 19de eeuw begint. Toen
hadden banken nog dezelfde buffers als industriële bedrijven. ...
Sindsdien is de kapitaalsratio geleidelijk aan gaan dalen tot
zo’n 15 procent begin jaren dertig. Toen bleek pas hoe fragiel de banken waren.
In de VS vielen er duizenden om en veel Amerikanen raakten hun spaargeld kwijt.
Om dat in de toekomst te voorkomen werd afgesproken dat de
overheid voortaan garant zou staan voor de spaartegoeden. Het gevolg was dat
banken hun buffers verder gingen verlagen. ...
Sinds de markt de banken niet meer scherp houdt, moeten
toezichthouders, zoals De Nederlandsche Bank (DNB), dat doen. ‘De toezichthouder
moet ons als belastingbetaler beschermen tegen het risicovolle gedrag van
banken’, zei Lans Bovenberg eerder al in de Volkskrant. ‘Maar dat
toezicht heeft jammerlijk gefaald.’
En wie toezicht zegt, zegt Nout Wellink. Niet alleen omdat
hij al sinds 1997 president is van DNB, maar ook omdat hij sinds 2002 aan het
hoofd staat van de Bank voor Internationale Betalingen, het samenwerkingsverband
van centrale banken. Als iemand ervoor had kunnen zorgen dat Europese banken
hogere buffers hadden aangelegd, is hij het wel.
Maar in plaats van hogere buffers te eisen, keken Wellink en
zijn collega-toezichthouders lijdzaam toe hoe de bankiers hun buffers alleen
maar verder verlaagden. Er was weliswaar een wettelijke eis – het eigen vermogen
moest 8 procent van het balanstotaal bedragen –, maar banken werden er steeds
handiger in die te omzeilen. Ze brachten hypotheken onder in vehikels (SIV’s),
die ze apart financierden. Hierdoor telden deze schulden niet mee bij het
bepalen van het benodigde eigen vermogen. De banken stonden echter wel garant.
Toen de kredietcrisis uitbrak, wilde niemand de SIV’s nog financieren. De banken
moesten de schulden terugnemen op hun balans en de financiële problemen
explodeerden.
‘Het zat gewoon verkeerd in elkaar’, zegt ook hoogleraar
Arnoud Boot. ‘Waar je zou willen dat banken in goede tijden buffers aanleggen om
in slechte tijden kredieten te kunnen blijven verlenen, zoals in Spanje,
gebeurde precies het omgekeerde. In goede tijden gingen de buffers omlaag en in
slechte tijden, zoals nu, moeten ze omhoog, waardoor de kredietverlening in een
klap bijna tot stilstand is gekomen. ’ ...
Waarom grepen Wellink en zijn collega-toezichthouders niet
in?
Op de eerste plaats omdat ze bang waren dat ze de enigen
zouden zijn. ...
De toezichthouders wijzen zelf graag terug naar de politiek.
Die heeft verzuimd bijtijds goede regelgeving in te voeren. Het gevaar van SIV’s
was door de toezichthouders heus wel opgemerkt, zeggen ze. ...
Nout Wellink is zich ervan bewust dat hij ook steken heeft
laten vallen. ‘Een stuk van de schuld ligt ook bij de toezichthouder’, zei hij
vorig najaar in de Kamer. Maar verder heeft DNB nog weinig gedaan om de
schuldvraag te beantwoorden en de eigen verantwoordelijkheid onder ogen te zien.
Tot nu toe is ook nog geen een toezichthouder opgestapt
vanwege de kredietcrisis. Zelfs de president van de IJslandse centrale bank zat
tot gisteren nog op zijn plek, hoewel de regering inmiddels zijn aftreden heeft
geëist.
Red.: De verdediging van Nout en collega's is natuurlijk
gatenkaas. Ze hoefden niet bang te zijn de enige te zijn die het goed deed, want
de Spaanse bank deed het al. "De politiek" is ook onzin, want die
bemoeiden zich juist helemaal niet meer met dit soort kwesties. En eigenlijk weet Noutje dus ook
wel dat
hij fout zit ...
Waar het dus om gaat is "Hoe fout?" Nou, dat is duidelijk
door de schade: ontzettend fout.
Andere vraag: "Hoe heeft Noutje dit nu ooit kunnen doen?" Ook
die is simpel: Noutje had een geloof - een religie. En die religie verbood
hem iets te doen, ondanks het feit dat hij wel zag dat het niet goed ging. Net
als Jantje en Pietje die wel weten dat als je je huiswerk niet maakt, dat
je dan een goede kans loopt op een 3 of een 4. En waar Jantje en Pietje verleid
werden door buiten-spelen, werd Noutje verleid door de religie. Of netter:
ideologie. Om precies te zijn: de neoliberale ideologie. De ideologie die zegt
dat als je niets doet in de economie, het altijd vanzelf goed komt.
Wat ook meteen de reden is dat al die andere mensen hetzelfde
deden. En de politiek het ook maar liet gaan. Ook allemaal gelovigen van
dezelfde denominatie.
Tja. En met gelovigen valt niet te discussiëren.
Over discussiëren met gelovigen gesproken: dit was de reactie
van Noutje op het stuk van Pieter Klok (bravo, overigens, we hebben wel eens
kritiek gehad op hem):
| |
De Nederlandsche Bank laat per e-mail weten dat hij zich niet ‘herkent in de
weergave van dit verhaal'. ‘Het is een versimpelde weergave van de mogelijkheden
om internationaal geharmoniseerde kapitaalregels tot stand te brengen.’ |
Nou, zoiets zou ik nu ook schrijven als ik als gelovige in mijn ivoren toren zat
voor mijn gebedsboeken, aan iemand die me betrapt had op een tochtje naar de
hoeren.
Noot 1: Dit stukje is wat badinerend geschreven. Iets dat spontaan opkwam
na het tikken van de eerste letters, de groteskheid van de situatie overziend.
En eenmaal in die stemming: Noutje doet ook mee in de top voor het
burgemeester Dickerdack look-alike kampioenschap - hij heeft er zelfs het
juiste stemgeluid bij ingestudeerd:
P.S. Voor de volledigheid: de 'groteskheid van de situatie' is natuurlijk
het feit dat iemand een functie vervult: het namens de staat toezicht houden op
een marktproces, een taak waarin hij zowel in woord als daad blijkt niet te
geloven. Dit geldt, overigens, voor een groot deel van onze maatschappelijke
elite, die volstrekt gedomineerd werd, en waarschijnlijk nog wordt, door
neoliberalen, voor wie de markt heilig is.
Er is, in tegenstelling tot bankiers, nauwelijks tot geen
verzet tegen de houding van mensen als Wellink en de DNB, hoewel deze een
essentiële rol hebben vervuld. Ze worden daardoor steeds brutaler:
Uit:
De Volkskrant, 27-03-2009, van verslaggever Frank van Alphen
'Buffer tussen bank en overheid'Wellink (DNB):
Bos moet agentschap oprichten | ‘Sociaal akkoord is goed.’
Fotobijschrift: DNB-president Nout Wellink houdt de deur open voor
bestuurslid
Joanne Kellerman
Minister Bos van Financiën moet een stichting plaatsen tussen (deels)
genationaliseerde banken en de overheid. Zo wordt voorkomen dat de regering zich
met te veel details bij deze banken gaat bemoeien.
Dat zei Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank (DNB),
donderdag bij de presentatie van het jaarverslag van de centrale bank.
‘Te veel bemoeienis van de overheid met de strategie van de
bank is niet goed voor de bank. Zo’n agentschap is een buffer tussen de overheid
en de bank. Zonder zo’n stichting moet de overheid telkens een standpunt innemen
over zaken die spelen bij de bank.’
Wellink doelt onder meer op de recente aandacht van de Tweede
Kamer voor de welkomstbonus van de financiële directeur van ING. De overheid
heeft 10 miljard euro in ING gestoken en risico’s van de balans van de
bank-verzekeraar gehaald.
Volgens Wellink wordt een bank ontregeld als de overheid er
dicht op zit. ‘In de Verenigde Staten willen de Senaat en het Congres zich nu al
bemoeien met het reisgedrag van bankiers. Ik begrijp de boosheid over bepaalde
zaken bij banken, maar boosheid is geen basis voor een goed beleid.’
...
Red.: Eerst even wat betreft dat laatste: net zomin als geld
en graaizucht een goede basis is voor beleid.
Wellink wil meer afstand tussen overheid en banken - hij is
kennelijk als de dood dat er invloed komt van overheid op anken. De verliezen
dekken als ze te groot worden, maar daarna moet de overheid meteen weer
vertrekken. Zodat de top weer door kan gaan met graaien - zonder iets terug te
betalen, natuurlijk.
En zo zijn we weer terug bij graaizucht. Waarin de positie
van Wellink zelf ook duidelijk wordt, via het tussenstuk bij dit artikel:
| |
Minister Bos van Financiën heeft zich ‘met ongelooflijk veel
tegenzin’ neergelegd bij vertrekvergoedingen van 772 duizend en 591
duizend euro voor directieleden van De Nederlandsche Bank.
Volgens Bos gaat het om al jaren geleden gemaakte afspraken
waaraan juridisch niets meer was te doen. De vertrekvergoedingen bleken
uit het jaarverslag van DNB. ... |
Kijk, want het beleid van die vertrekpremies geldt natuurlijk ook voor Nout
Wellink. Daar is hij uit eigenbelang dus voor. Dus is hij voor de afstand tussen
overheid en banken.
Conclusie: alles in dit soort zaken wordt simpel, door
slechts een ding aan te nemen: de hele top zit daar alleen voor eigenbelang.
Iets over die top, naar aanleiding van het fotobijschrift:
Van: managemenscope.nl
Joanne Kellermann
Persoonlijk
Naam: A. J. (Joanne) Kellermann
Geboortedatum: 27 december 1960
Nationaliteit: Nederlandse
Huidige functie
Werkzaam bij: De Nederlandsche Bank
Functie: directeur
Bij bedrijf sinds: 2005
Opleiding
Universitair: Nederlands recht- Universiteit van Leiden
(1984)
Loopbaan
2007-heden: directeur bij De Nederlandsche Bank
2005-2007: general counsil en directeur van divisie
Juridische Zaken bij De Nederlandsche Bank
1992-2005: partner bij advocatenkantoor NautaDutilh
- lid raad van toezicht Nederlandse Opera
Trivia
Als advocaat heeft Kellerman zowel in Londen als in New York gewerkt. Ze was
vooral gespecialiseerd in internationale transacties en het adviseren in
toezichtwetten en regelgeving.
Red.: Als ze in Leiden rechten gestudeerd heeft, is ze bij
zeker lid geweest van het Leidse studentencorps, een integraal deel van het
topnetwerk
. Ook zien we het bij altijd gekoppelde kosmopolitisme middels haar diverse
banen.
Volgende verbinding: Kellermann is getrouwd met zakenman Jaap
Rosen Jacobson, voormalig partner in de investeringsmaatschappij Wolters
Schaberg.
Dus Kellermann moet toezicht houden op de kringen waar ze
zelf uitkomt en bij hoort, en die het grootste belang hebben op het handhaven
van de status quo van volkomen vrijheid en maximaal risico in het financiële
handelen. Dit is een glaszuivere vorm van institutionele corruptie. Iets dat
ongetwijfeld geldt voor het hele instituut van de De Nederlandsche Bank.
Verder met Nout:
Uit:
De Volkskrant, 27-03-2009, van verslaggever Robert Giebels
'Sorry' ook voor Wellink lastig woord President
Nout Wellink van De Nederlandsche Bank wil graag onder ede worden gehoord over
de crisis. Tussen schuld en geen schuld aan de crisis zit een groot grijs
gebied, zegt Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank (DNB). En hijzelf
staat in het midden. Hij wil geen schuld bekennen en hij is evenmin van alle
smetten vrij.
De Vereniging van Effectenbezitters (VEB) zet Wellink
daarentegen boven aan de lijst van bankiers die sorry moeten zeggen voor hun rol
in de kredietcrisis. ‘Mij is de eer geworden dat ik de hoofdprijs heb gewonnen’,
reageert Wellink met trage dictie. ‘Ik treed nederig terug van die eerste plaats
ten gunste van de voorzitter van de VEB.’ Het zijn tenslotte aandeelhouders –
VEB-leden – die joegen op hogere rendementen, verduidelijkt hij.
Wellink kwam donderdag met het jaarverslag van DNB, maar
niemand die ernaar vroeg. Men kwam voor Wellink. Of hij geen sorry kon zeggen?
Nee, zeker niet. ‘Het is laf om onder maatschappelijke druk schuld te bekennen,
terwijl je geen schuld hebt.’ Hij schamperde over de baas van Van Lanschot, die
vorige week wel sorry zei. Deze Floris Deckers huist ergens in Wellinks grijze
gebied tussen schuld en onschuld.
De president van de centrale bank zou iedereen alles willen
vertellen. Dan zou de wereld snappen dat hij geen reden heeft om excuses te
maken. Maar er is zoiets als geheimhoudingsplicht.
Hij wil daarom graag onder ede worden gehoord in een
parlementaire enquête, zegt Wellink. Dan kan hij preciseren waarom het
schandalig is om de financiële sector te ‘demoniseren’. De bedrijfstak die voor
15 procent van het nationaal inkomen zorgt. Dan kan hij zeggen dat niemand deze
crisis heeft kunnen voorspellen. ‘En degene die hem heeft voorspeld, had er ook
naast kunnen zitten.’ ...
Red.: Ah, daar komen wat apen uit mouwen: de financiële sector
is een groot goed, want ze zorgt voor 15 procent van het nationale inkomen.
Waarschijnlijk is daar het huidige verlies niet in verrekend, als het getal al
juist is. Maar zelfs dan: die verdiensten bestaan uit niets anders dan
windhandel en bedrog - ongetwijfeld ten koste van mensen en landen lager op de
economische ladder. Bloedgeld.
Nou is er over weinig dingen aangaande de kredietcrisis zo
veel overeenstemming als over de rol van de bonussen - bonussen leiden tot het
nemen van grote risico's, enzovoort. En kijk eens wat er bleek uit het
jaarrapport waar bijna tegelijkertijd ABN Amro mee kwam:
Uit:
De Volkskrant, 28-03-2009, van verslaggever Pieter Klok
'Bonussen bij ABN Amro, dankzij Wellink'
Extra's moesten onmisbaar personeel vasthouden | DNB: alleen aangedrongen
op veiligstellen continuïteit | Zalm: bonussen teruggeven
Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank (DNB) , heeft er bij Fortis
op aangedrongen om managers van ABN Amro retentiebonussen te geven. Dit om te
voorkomen dat onmisbaar geacht personeel de bank zou verlaten na de overname in
2007. Dat heeft bestuursvoorzitter Gerrit Zalm vrijdag gezegd bij de presentatie
van de jaarcijfers van ABN Amro.
De Nederlandsche Bank ontkent elke verantwoordelijkheid. ‘Wij
hebben alleen aangedrongen om de continuïteit veilig te stellen. De maatvoering
en de inrichting zijn een verantwoordelijkheid van de instelling zelf.’
Zalm doet er nu alles aan om te voorkomen dat deze bonussen
worden uitgekeerd. Hij heeft een appèl gedaan op de ongeveer vijftig hoge
managers bij ABN Amro om af te zien van de retentiebonus en andere gegarandeerde
bonussen over 2008 en 2009.
In tegenstelling tot bij ING is het geen vrijblijvende
oproep. Wie geen afstand doet van de bonussen, heeft geen toekomst in de
organisatie. De managers houden overigens wel recht op hun reguliere bonus.
Eerder bleek al dat de retentiebonussen kunnen oplopen tot
ettelijke miljoenen. Jan-Peter Schmittmann, de bestuurder die eind vorig jaar
opstapte, bleek over 2008 en 2009 recht te hebben op 4,6 miljoen euro aan
retentiebonussen, een ‘welkomstbonus’ van 1,75 miljoen en 3,5 miljoen aan
gegarandeerde bonussen. Dat komt neer op bijna 5 miljoen per jaar, bovenop het
basissalaris van 667 duizend euro. De kantonrechter, die de ontslagzaak
behandelde , schreef toen al: ‘Fortis heeft - mede op verzoek van De
Nederlandsche Bank - met Schmittmann aanvullende bonus- en retentie-afspraken
gemaakt.’ DNB heeft daar nooit op gereageerd. ...
Red.: Noutje in de rol die hem toekomt: als een hoofddader. We
zijn benieuwd hoe lang het duurt voor hij hangt.
Uit het jaarrapport van DNB kwam nog een ander vuiltje
waaien:
Uit:
Dagblad De Pers website, 26-03-2009.
Politiek boos
over vertrekpremies DNB In de Tweede Kamer wordt donderdag met
verbijstering gereageerd op het bericht dat twee directieleden van De
Nederlandsche Bank (DNB) een vertrekbonus hebben gekregen van ongeveer zes ton
en acht ton. De premie staat vermeld in het jaarverslag dat DNB donderdag
presenteerde.
Een directielid ging met vervroegd pensioen, hij kreeg ruim
591 duizend euro mee. Het andere directielid trad uit dienst en ontving ruim 772
duizend euro. ...
Red.: Snapt u nu waarom Noutje zo weinig aan bonussen en
premies wil doen? Hij gaat zelf ook ooit weg, en had graag ook een miljoen of zo
meegeharkt van de casinotafel.
De kredietcrisis schrijdt voort, en er gaan nu letterlijk
biljarden in. Ook wordt steeds meer duidelijk dat men niet gaat veranderen in
het systeem - "meer toezicht" is het enige waar men aan wil. Een van die
voorstellen heeft Nout onvoorzichtig gemaakt:
Uit:
De Volkskrant, 06-04-2009, van correspondent Marc Peeperkorn
Brits verzet tegen Europees toezicht
Groot-Brittannië heeft grote bezwaren tegen Europese voorstellen om het toezicht
op financiële instellingen aan te scherpen. Londen vreest verlies van
zeggenschap over zijn banken en verzekeraars, ten gunste van de nieuwe
supranationale toezichthouders.
Nederland hoopt met ‘wat massage de komende maanden’ het
Britse verzet te breken. Volgens staatssecretaris De Jager van Financiën ...
De Jager stelde zaterdag na overleg met de Europese ministers
van Financiën, dat de kredietcrisis aantoont dat het huidige toezicht
tekortschiet. ...
Zo moet er een European Systemic Risk Council (ESRC) komen,
die potentiële macro-economische risico’s opspoort. Deze Raad komt onder
voorzitterschap van de Europese Centrale Bank.
De Raad kan waarschuwingen afgeven en aanbevelingen doen aan
de nationale toezichthouders en de Europese ministers. President Nout Wellink
van De Nederlandsche Bank sprak over een ‘klemmend adviesorgaan’ met goede
toegang tot de politiek.
Volgens Wellink was de huidige crisis niet zo groot geworden
als zo’n Raad al had bestaan. Die had kunnen waarschuwen voor de risico’s die
banken wereldwijd namen met het kopen van rommelkredieten. ‘Dan zouden we veel
eerder hebben ingegrepen.’ ...
Red.: 'Waarschuwen voor risico's die banken' nemen en
"ingrijpen" - precies die dingen waar Noutje voor was aangesteld, en niet gedaan
heeft. Zoals zelfs staatssecretaris De Jager van Financiën toegeeft. Wat een loser
- wat een losers-instelling, die De Nederlandsche Bank.
Willen ze nu via Europa gaan toezien - benoemen ze dezelfde
soort mensen als Noutje - neoliberalen, zoals al die Europa-bestuurders. De
volgende crisis is al in de maak.
Een tijdje verder blijkt dat de reputatie van Noutje nog
steeds stinkt - Aleid Truijens schrijft normaliter over onderwijs en
gerelateerde zaken, en het volgende is slechts een intro::
Uit:
De Volkskrant, 06-04-2009, column door Aleid Truijens
Dan maar hysterisch
Staat in een boek de geruststelling dat iedere gelijkenis met bestaande personen
op toeval berust, dan kun je er donder op zeggen dat bet sappig autobiografisch
is. Geeft Nout Wellink zijn zegen aan een obscure bank, dat snap je dat bet tijd
is om je rekening daar leeg te halen. En meldt de gezagvoerder met sonore stem
dat er absoluut geen reden is voor paniek, dan weet je dat op het vliegveld de
ambulances met gillende sirenes klaarstaan. Geruststelling is een schaamlap voor
reële dreiging. ...
Red.: Dus waar Nout nooit gelooft heeft in zijn functie als
toezichthouder, blijkt hij in zijn overige taak: Rijkssusser, totaal
ongeloofwaardig geworden. Het wordt echt tijd voor 'm om op te stappen.
Oh nee, hij had nog een derde taak: neoliberalismepropagandist.
Nee, toch maar blijven - daar is meer behoefte aan als ooit.
Hier is zijn volgende actie:
Uit:
De Volkskrant, 07-05-2009, van verslaggever Pieter Klok
Toezichthouders DNB en AFM benoemen slechts principes waaraan beloningbeleid
moet voldoenBanken mogen bonussen zelf bepalen
Banken krijgen in bonusbeleid geen beperkingen opgelegd door
toezichthouders. . Door banken aangestelde commissie-Maas ging verder dan DNB en
AFM.
De Nederlandsche Bank (DNB) en de Autoriteit Financiële Markten (AFM) leggen
de bonussen in de financiële sector niet aan banden. Beide toezichthouders
volstaan met het benoemen van principes waaraan het beloningsbeleid moet
v9ldoen. Of deze principes ook worden gehandhaafd, is een zaak van de banken
zelf, of meer specifiek: de commissarissen van de banken. Dit blijkt uit de
Principes voor beheerst beloningsbeleid die beide toezichthouders woensdag
publiceerden.
Nout Wellink, president van De Nederlandsche Bank, zei eind
oktober op een symposium over integriteit nog dat de bonussen wat hem betreft
konden worden afgeschaft. 'Ik houd niet van het systeem als zodanig, want voor
je het Weet, gaan de prikkels verkeerd werken', zei hij toen. Wellink zag liever
'een goed concurrerend salaris'. DNB en AFM zullen dat echter niet afdwingen,
blijkt nu.
Beide toezichthouders erkennen dat bonussen corrumperend
kunnen werken. ...
Maar dat is geen reden deze bonussen te verbieden. Ook wordt
er geen enkel maximum verbonden aan de bonussen. 'Het is de verantwoordelijkheid
van financiële ondernemingen om zorg te dragen voor een goede salaris in mate
van gebruik van variabele beloning en de beheersing van de risico's daarvan.'
...
Volgens Onno Ruding zal een passieve DNB er onherroepelijk
toe leiden dat de bonussen op enig moment weer uit de hand zullen lopen. Als
topman bij Citigroup lukte het hem niet om paal en perk te stellen aan de
bonussen, ook al wist hij dat ze riskant gedrag in de hand werkten. Als hij de
bonussen verlaagde, liepen de medewerkers bij hem weg, vertelde hij begin dit
jaar in de Volkskrant.
De enige die volgens Ruding de bonussen kon beteugelen was de
toezichthouder. 'Iemand als Nout Wellink kan zeggen: dat bonussysteem van u dat
bevalt ons niet erg. Ik draag u op dat te veranderen. Dat hebben de
toezichthouders laten lopen.'
Bij DNB werden de bonussen tot het uitbreken van de
kredietcrisis nooit als een probleem gezien. De toezichthouder was alleen bezig
om te controleren of de controlemechanismen binnen een bank in orde waren.
Red.: Hoe hardnekkig kan je zien: het probleem eerst niet
zien,en als je het wel ziet na daar hardhandig toe gedwongen te zijn, er nog
steeds niets aan willen doen.
Dit is wat de Nederlandse bevolking er van vindt:
| |
Volkskrant Peiling, 07-04-2009
De Nederlandsche Bank en de Autoriteit Financiële markten leggen de bonussen
bij banken niet aan banden. Dat is aan de commissarissen van de banken. Een
verstandig besluit?
Aantal deelnemers: 925
|
Maar Nout is het helmaal niet mee eens met de
kritiek op zijn functioneren:
Uit:
De Volkskrant, 18-07-2009, door Robert Giebels en Elsbeth Stoker
Vechten tegen de crisis | DNB-president Nout Wellink stoort zich aan
makkelijke kritiek op zijn functioneren 'Ik vind dat ons
niets te verwijten valt' De kredietcrisis verspreidt zich als
een inktvlek over de wereld. Velen merken de gevolgen. Zo ook Nout Wellink,
president van De Nederlandsche Bank. Of het om ABN Amro gaat of om Icesave: als
er iets fout gaat, krijgt hij kritiek. ‘Ik heb er tabak van.’
Tussentitel: 'Als ik niet word herbenoemd, ga ik meubels politoeren'
‘Mijn naam is Wellink. Ik ben Nout. En ik trek me niets aan van de
internationale regels. Ik sluit die tent gewoon.
‘Stel je voor als ik dit vorig jaar augustus had gezegd over
Icesave. Dan zegt de markt: O, dat is Wellink en hij sluit die bank. Die zal wel
niet pluis zijn. Het gevolg is een bankrun. Niet alleen op Icesave, maar op alle
IJslandse banken. Het resultaat is een faillissement van IJsland.
‘Wat zullen de media hierover berichten? Dat Wellink een
faillissement van een land heeft getriggerd. Bewijzen dat het land anders ook
failliet zou zijn gegaan, kun je niet. Dus wie mag die rekening van 30, 40 of 50
miljard euro betalen?
‘Wat ik wil zeggen is dat we niet anders hadden kunnen
handelen. Dat is ook de hoofdconclusie van het onafhankelijk onderzoek hierover.
Van het verwijt dat De Nederlandsche Bank te laat heeft ingegrepen en dat ik
‘sorry’ moet zeggen voor onze ‘fouten’, daar krijg ik zo langzamerhand tabak
van. Wat is makkelijker dan sorry zeggen? Zeker als je weet dat het woord goed
valt bij het publiek.
‘En zou ik dat doen, dan val ik mijn eigen organisatie af.
Een club die dag en nacht hard werkt. Ik vind dat DNB niets te verwijten valt.
Er wordt vaak maar wat gezegd. Waar het om gaat, is of DNB zich gedraagt als een
redelijk handelende toezichthouder. ...
Red.: En zo gaat het nog een hele tijd door, bijna een hele
krantenpagina vol. De lezer is er sneller mee klaar:
De Volkskrant, 27-07-2009, ingezonden brief van F. Klok (De Bilt)
Tandeloos Ik begrijp uit het interview met Nout
Wellink dat de Nederlandsche Bank allang doorzag dat er een grote klap aan zat
te komen (Economie, 18 juli). Wellink zei in het interview: `Dat het goed mis
zou gaan, drong vorig jaar tot me door op een zondag in maart.` Ook met
betrekking tot Icesave wist DNB dat er grote problemen dreigden. Desondanks
greep men niet in. Wellink verdedigt zich in het interview: `Wat ik wil zeggen
is dat we niet anders hadden kunnen handelen.` Stel dat hij daarin gelijk heeft,
wat is dan de zin van deze toezichthouder? Als puntje bij het paaltje komt,
blijkt hij onze belangen niet veilig te (kunnen) stellen. Dan blijkt zelfs het
middel erger dan de kwaal. DNB verschaft namelijk schijnzekerheid. Daardoor
menen consumenten dat ze zelf niet meer achter de aanbiedingen van de financiële
wereld hoeven te kijken. Dat doet DNB toch al? Dus: óf opheffen, zo`n tandeloze
toezichthouder, en zelf voortaan goed uit je doppen kijken óf zo aanpassen dat
die zijn taken wel naar behoren kan vervullen.
Nout Wellink kun je misleiding verwijten op het punt van de
financiële deugdelijkheid van de bankensector. Gezien de enorme negatieve
consequenties lijkt me aftreden toch niet ondenkbaar.
Red.: Dagblad De Pers werd het ook allemaal te
veel. En omdat zij kennelijk ongebondener zijn, leidde dat tot een zeer heldere
benadering:
Uit:
Dagblad De Pers, 22-07-2009, door Dirk Jacob Nieuwboer
Kredietcrisis
| Hoe de DNB-baas zijn handen wast in onschuld
Nout Wellink is onze lieve heer niet Ook
wel eens gedacht: had die Nout Wellink nou niet eerder in kunnen grijpen? Dat is
fout, heel erg fout. Van zulke kritiek is de baas van De Nederlandsche Bank niet
gediend. ‘Ik heb er tabak van. Ik vind dat de DNB niets te verwijten valt.’ Al
sinds de kredietcrisis is uitgebroken wast de president van de centrale bank
vakkundig zijn handen in onschuld. Wellinks trukendoos zit vol met argumenten
die anderen groot en verantwoordelijk maken en hemzelf steeds kleiner.
1 De andere actoren
Er is veel misgegaan in de financiële wereld. Maar wat had Wellink daar aan
kunnen doen? ‘Nou, ik denk: het probleem zit niet in eerste instantie bij de
toezichthouder. Kijk, het probleem zit bij de andere actoren’, antwoordt hij
dan. Neem de rating instituten die er een potje van hebben gemaakt.
Wellink moest wel afgaan, zegt hij, op hun oordeel over ingewikkelde bancaire
producten. Als die Triple A waren, wat kon hij daar dan aan doen? En dan nog
iets, hij en andere toezichthouders wisten wel dat het niet allemaal pluis was.
Maar politici reageerden veel te traag op hun waarschuwingen. Politici die nu
klagen ‘moeten zich realiseren dat er ook kritiek op hen gegeven kan worden’.
2 De gebroeders Wright
En zijn eigen rol? De president van De Nederlandsche Bank mag daar graag over
filosoferen. Toezichthouders zoals hij hebben het niet makkelijk hoor. Eigenlijk
kunnen ze het nooit goed doen. ‘Op het moment dat een toezichthouder vanuit zijn
professionele opvattingen waarschuwt, is het vaak zo dat wordt gezegd: ja,
jongens, jullie frustreren het marktproces. Op het moment dat je niks gedaan
hebt en het misgaat zeggen ze: hoe heb je zo stom kunnen zijn?’ En dan de hogere
filosofie. ‘Als je innovatie pas toestaat nadat de goedkeuring gekomen is, dan
waren de gebroeders Wright, zeg ik altijd, nooit de lucht in gegaan. Want een
licence to fly hadden die broertjes nooit gekregen, want het bestond niet,
niemand wist hoe het werkte.’ Moet je die ingewikkelde, riskante bancaire
producten dus wel of niet toestaan? ‘Hier ligt een diep fundamenteel, bijna
filosofisch probleem.’
3 Onze lieve heer
Groot probleem is bovendien dat hij te maken heeft met een lastige
werkelijkheid. ‘Wij zagen deze problemen, wij hebben erover onderhandeld, maar
de crisis heeft, als ik het nu even op een andere manier mag zeggen, niet
gewacht tot we klaar waren.’ Hij is tenslotte ook maar een eenvoudig mens. ‘Wij
zijn onze lieve heer niet. Je kent de toekomst niet. We zaten in het midden van
een dynamisch proces.’
4 Een eind zwemmen
En vergeet vooral ook niet dat Nederland maar een klein landje is, met een
kleine toezichthouder. Een man of 15 moeten concerns met duizenden werknemers
controleren. ‘Wij zijn de agent als ik het even mag versimpelen. Je moet de
agent niet verwarren met de inbreker.’ Bovendien: ‘De agent zat in Nederland en
de inbraak geschiedde in de Verenigde Staten, waar er tegelijkertijd afspraken
waren dat er agenten in de VS waren.’ En die agenten letten niet op? ‘Nou, dat
is inderdaad het geval geweest.’ Maar met Icesave wist hij toch zelf dat het
fout zat? ‘IJsland, daar zwem je niet zomaar even naartoe, dat is heel ver weg.
Het was heel moeilijk om contact te krijgen met die mensen. Ik weet niet of ze
in een geiser zaten te stomen of zoiets.’
5 De wet is de wet
Als er dan nog mensen zijn die denken dat hij als toezichthouder veel macht
heeft, dan haalt Wellink ze snel uit de droom. Hij had graag de overname van ABN
Amro voorkomen. Maar ho, ho, wacht even. ‘De wet is zo dat je verlof
(toestemming, red.) moet geven.’ Precies hetzelfde met Icesave. Volgens de
Europese regels moest de bank worden toegelaten tot Nederland. Ook al voelde
Wellink aan zijn water dat het geen zuivere koffie was. Een simpele uitvoerder
is hij maar. ‘Als je vraagt of ik me dat professioneel aantrek: ja,
vanzelfsprekend. Maar op de vraag of ik er alles aan gedaan heb om dat zo goed
mogelijk te sturen binnen de wettelijke bevoegdheden, dan zeg ik tegelijkertijd:
ja.’
6 Ze luisterden niet
Nog steeds niet overtuigd? Dan komt Wellink met zijn troefkaart. Hij heeft hem
achter de hand en gebruikt hem in bijna elk interview. Hij heeft het toch
gezegd? Hij heeft toch gewaarschuwd toen hedge fund TCI begon te stoken bij ABN
Amro? En toen het consortium van drie banken met zijn plannen kwam om de bank te
kopen, hief hij het vingertje. Riskant! Beter niet doen! Maar ze wilden niet
luisteren. ‘Van Lutjebroek tot de Wall Street Journal is er gezegd: waar bemoeit
die man zich mee?’ Stank voor dank was zijn deel. ‘Ik heb twee keer om de oren
gekregen van de Europese Commissaris van Mededinging. Als er ergens een paar
mensen zijn die hun verontschuldigingen moeten aanbieden, dan kan ik er wel een
paar aanwijzen in deze context.’
* De gebruikte citaten zijn afkomstig uit de volgende interviews met Nout
Wellink: Buitenhof, 20 januari 2008 en 5 oktober 2008, RTL Z, 23
december 2008, NRC Handelsblad, 26 maart 2009, Pauw en Witteman,
12 mei 2009 en de Volkskrant, 18 juli 2009.
Red.: Een lijstje arrogante leugens en smoezen.
De webredactie had zelf ook nog een argument in gedachten,
namelijk het argument van herhaling. Ook dat was De Pers niet ontgaan.
Het volgende is het tussenstuk bij het artikel:
| |
Twee vergelijkbare faillissementen, twee keer te
laat (door Mathijs Rotteveel) De grootste fout die Nout
Wellink volgens zijn critici heeft gemaakt is zijn slappe optreden bij
het faillissement van het IJslandse Icesave. Hoe kon hij zo’n
onbetrouwbare bank een vergunning geven om zich in Nederland te
vestigen? En waarom greep hij niet in toen het fout dreigde te gaan?
Zeker omdat hij drie jaar ervoor bij het faillissement van de
Amsterdamse bank Van der Hoop ook al te laat was.
Aan het arsenaal van DNB kan het niet liggen: vergunningen,
steekproefcontroles, periodieke gesprekken met bankbestuurders en
onderzoek op locatie. Hoe streng DNB een bank controleert hangt
grotendeels af van de FIRM, de Financiële Instellingen Risicoanalyse
Methode. Daarmee kijkt de toezichthouder naar de liquiditeit,
solvabiliteit, beheer en organisatie en integere bedrijfsvoering en
hangt daar een score aan. Dat die methode niet werkt, weten we al sinds
Van der Hoops faillissement. Die bank ging failliet ondanks dat het
FIRM-model aangaf dat er weinig mis mee was. De curatoren van Van der
Hoop verweten DNB dan ook veel te laat te hebben ingegrepen. Al een jaar
voor het faillissement trokken goed geïnformeerde spaarders 35 procent
van al het spaargeld daar weg. Reden genoeg voor DNB om de noodregeling
– een soort uitstel van betaling – toe te passen. DNB koos echter voor
een minder rigoureuze optie en Van der Hoop ging eind 2005 failliet.
Nog geen drie jaar later klopte Icesave bij Wellink aan om in
Nederland 500 miljoen aan spaargeld op te halen. De IJslandse
bankensector was bijna failliet en dat wist Wellink, want het stond
volop in de Britse en IJslandse kranten. Wellink kon een vergunning
echter niet weigeren omdat de IJslandse toezichthouder geen problemen
zag. Wel sprak hij af dat Icesave hooguit 500 miljoen zou ophalen. Het
werd meer en Wellink beklaagde zich in IJsland. Tevergeefs: de bank ging
failliet en Nederlanders moesten in IJsland op zoek naar hun geld. DNB
had echter nog meer instrumenten om Icesave dwars te zitten, zoals
treuzelen met het geven van een vergunning. Of het streng interpreteren
van reclameregels: Icesave maakte reclame met het Nederlandse
depositogarantiestelsel en dat mag niet. Wellink durfde het echter weer
niet aan de regels te gebruiken om zijn doel te bereiken, net als eerder
bij Van der Hoop het geval was. |
Nout is zelf ook tot de conclusie gekomen dat zijn
gedrag niet erg gunstig is voor zijn instelling:
Uit:
De Volkskrant, 12-08-2009, van verslaggeefster Yvonne Hofs
Wellink: Kamer schaadt DNB Bankpresident klaagt
zich tegenover minister Bos | Uitlatingen Kamerleden kunnen 'gezag van de
Nederlandse Bank aantasten' De Nederlandsche Bank-president Nout Wellink
waarschuwt de Tweede Kamer dat kritische uitspraken van Kamerleden het gezag van
zijn instituut op het spel zetten. Wellink schreef dat half juli in een brief
aan minister Bos van Financiën. Die zond de brief dinsdag door naar de Kamer.
In de brief (aanhef ‘Beste Wouter’ ) reageert Wellink op het
onderzoeksrapport van de professoren Du Perron en De Moor-Van Vugt over de
Icesave-affaire. Dat rapport was kritisch over het optreden van De Nederlandsche
Bank (DNB) in die zaak. De onderzoekers concluderen dat DNB meer had kunnen doen
om Landsbanki, de moeder van Icesave, van de Nederlandse spaarmarkt te weren.
...
Uit de brief blijkt nu dat Wellink zich ook opwindt over
Kamerleden die naar aanleiding van het rapport roepen dat DNB ‘te laat’ en ‘te
weinig doortastend’ heeft opgetreden. ‘DNB betreurt het zeer dat in het
politieke en publieke debat de suggestie is gewekt dat haar gezag zou zijn
aangetast. Niet alleen omdat voor dit oordeel geen grond te vinden is in het
rapport, maar ook omdat dergelijke uitlatingen uiteindelijk daadwerkelijk tot
aantasting van het gezag van DNB kunnen leiden’, schrijft Wellink aan Bos.
De SP en de PVV hebben zich al openlijk uitgesproken tegen
een herbenoeming van Wellink, die in 2011 een derde termijn ambieert. Andere
partijen, hoewel kritisch, vinden het nog te vroeg om Wellink af te serveren.
Wellink (65) is DNB-president sinds 1997. ...
Red.: Dat ziet Noutje goed: de kritiek op hem is schadelijk
voor het instituut. Wat hij natuurlijk niet ziet en niet kan zien is dat die
kritiek terecht is, en dat hij daar helemaal niets zinnigs over kan zeggen - hij
heeft tenslotte "enig" belang bij zijn oordeel.
En daar waar de zaak voor het oordeel over Nout zeer
sterk is, zou de conclusie voor Nout duidelijk moeten zijn: Ik richt
schade aan het instituut aan, en dien dus op te stappen.
De ondergang van de DSB bank is een nog groter spektakel dan
al het voorgaande. DS zat al in de problemen door berichten in
consumentenprogramma's over de vele mensen die financieel in problemen zijn
gekomen door producten van de DS. In een poging om de schade te beperken
onderhandelde de bank, al enige tijd met een een stichting van gedupeerden. Op
een gegeven moment was de druk zo groot dat stichting en bank een overeenkomst
hadden over financiële hulp aan de slachtoffers. Deze bijeenkomst zou op tv
getekend worden, maar dat ging op het laatste moment niet door: "Dat is vanwege
de precendentwerking", dacht de redactie, achterdochtig, "en dat is die Wellink
die dit doet namens die andere bankschurken."
Maar er was nog iemand anders die zo dacht - 's avonds bij
Pauw en Witteman stelde Jeroen Pauw dit ook, als vraag,. Het werd natuurlijk
ontkend door de aanwezige deskundige, want ze houden elkaar allemaal de hand
boven het hoofd.
Maar een paar dagen later:
Uit: DePers.nl, 14-10-2009, door Jan-Hein Strop
DSB | Zo goed als
failliet
DNB tackelt Scheringa Het akkoord met
gedupeerden leek de redding van DSB. Maar De Nederlandsche Bank stemde niet in.
Voor Dirk Scheringa, eigenaar van DSB Bank, rest niets meer dan toezien hoe zijn
levenswerk wordt ontmanteld. Eind vorige week nog leek Scheringa vol goede moed
dat hij DSB in veilig vaarwater zou loodsen. Onder druk van niet-aflatende
negatieve publiciteit en verdwijnen van spaargelden, was hij akkoord met een
regeling met een groep gedupeerden die de bank tientallen miljoenen zou gaan
kosten.
Dat kon de onrust niet wegnemen. Op instigatie van het
ministerie van Financiën deed De Nederlandsche Bank (DNB) vanaf vrijdag een
poging om DSB te verkopen aan een combinatie van banken om een faillissement te
voorkomen. Vanwege de risico’s van schadeclaims op DSB is die poging jammerlijk
mislukt, zo zei DNB-president Nout Wellink gisteren.
Aan de beslissing van vrijdag ging een week van koortsachtig
overleg vooraf, waarin een hoofdrol is weggelegd voor Jelle Hendrickx,
onderhandelaar namens de gedupeerden. Die gehele week had hij direct contact met
bestuurder Hans van Goor en Scheringa zelf over het akkoord dat donderdag werd
gepresenteerd, maar niet ondertekend. Wat ging er mis?
Voor DSB was de regeling met gedupeerden van levensbelang,
vertelt Hendrickx. ‘De bank snakte naar goed nieuws, ze waren desperaat. Wij
waren het laatste restje geloofwaardigheid.’ Op woensdag 29 september laten
bestuurders weten dat ze verder met hem willen onderhandelen, tot een regeling
willen komen. ‘Opeens waren we welkom.’
Dan valt de bom. Want Pieter Lakeman van de concurrerende
Stichting Hypotheekleed roept een dag later op tot een bank run op DSB. Van Goor
belt onmiddellijk met Hendrickx. Of hij zo spoedig mogelijk naar Wognum wil
komen voor overleg. Terwijl de site van DSB platligt wordt het hele weekend
doorgewerkt aan een regeling. Zondagnacht krijgt Hendrickx een e-mail van de
advocaat van DSB: er is een concept, maandag publiciteit.
Tot ieders verbijstering wil DSB die maandag 5 oktober toch
geen handtekening zetten, terwijl de behoefte aan goed nieuws zo groot is. Er
ontstaan allerlei speculaties maar ook nu weer geeft DSB geen heldere verklaring
waarom er uitstel is. Van Goor verzekert Hendrickx dat er niets is om zich
zorgen over te maken. Het gaat volgens hem om een aantal kleine zaken dat nog
geregeld moet worden. De uitzending van Tros tv-programma Radar, waar
alle betrokkenen het akkoord zouden toelichten, krijgt plotseling een andere
wending.
Woensdagavond verplaatsten de gesprekken zich naar
advocatenkantoor Spigthoff in Amsterdam. Voor het eerst is het Scheringa zelf
die zich direct bemoeit met de onderhandelingen. Met zijn bodyguards erbij is de
ruimte snel gevuld. Andere verrassende aanwezigen op het overleg zijn twee
topambtenaren van Financiën, die zich als toehoorders opstellen. En Jan Wolter
Wabeke, de financiële ombudsman, is aangeschoven.
Om kwart over drie ’s nachts is er eindelijk definitieve
overeenstemming over de regeling. Van Goor zegt sowieso te willen tekenen, maar
vertelt de belangenbehartiger dat het akkoord nog ‘langs DNB’ moet.
Voor Hendrickx betekent het dat hij donderdagmiddag opnieuw
naar Wognum rijdt om in de werkkamer van Scheringa de ontstane situatie te
bespreken. Risicodirecteur Robin Linschoten en financieel directeur Ronald
Buwalda zijn dan zo’n 40 kilometer verderop in een kantoor aan het
Frederiksplein in Amsterdam. Als zij terugkomen in Wognum is snel duidelijk dat
DNB niet instemt met ondertekening van het akkoord.
Hendrickx krijgt te horen dat DNB bang is voor een
gevaarlijke precedentwerking van het akkoord voor de rest van de financiële
sector. Want DSB is niet de enige bank die hypotheekleningen combineerde met de
verkoop van de gewraakte koopsompolissen. Als de bank zijn handtekening zet,
zouden ook andere banken wel eens aansprakelijk kunnen zijn voor koppelverkoop
van de polissen, luidt de gedachte van de centrale bank. ...
Red.: Natuurlijk was het alleen Dagblad De Pers die dit
(als eerste) durfde opschrijven - die is nog onafhankelijk. Voor wie dit verhaal
ook nog in een andere wil, en/of liever luistert, zie de volgende NOVA-uitzending (van 15-10-2009), met name het
interview met DSB-topman Hans van Goor, na 5:10 min.
. Zie ook de uitzending van 16-10-2009, het interview aan het einde .
En de rol van Wellenk c.s. was nog actiever:
DePers.nl, 14-10-2009,
'DNB loslippig bij val DSB'
Buitenstaanders konden al op zondag, daags voor de val van DSB Bank, weten dat
De Nederlandsche Bank een belangrijk besluit naar buiten zou brengen. Dat zei
Groenlinks-Tweedekamerlid Kees Vendrik dinsdag in het televisieprogramma Nova.
Een student die bij zijn partij stage loopt, werd zondag door
uitzendbureau Randstad benaderd om maandag deel uit maken van een callcenter om
vragen te beantwoorden van rekeninghouders van DSB.
Red.: Er is niet veel verbeelding nodig om dit plaatje
verder in te vullen - zie hoe een weblogger dit doet:
Volkskrant weblog, 12-10-2009, door cafecafe
DSB-nacht stinkt
Wat is er afgelopen nacht toch gebeurd met de DSB? Ik heb de uitspraak van de
rechtbank er maar eens bijgepakt. Daaruit blijkt het volgende:
- afgelopen zondag 11 oktober, om 19 uur, heeft de Nederlandsche Bank (DNB) aan
de rechtbank in Amsterdam verzocht om de DSB onder curatele te stellen;
- dat verzoek is op dezelfde avond om 21 uur behandeld door de rechtbank;
- in de nacht van zondag op maandag (vandaag) om 1 uur is dat verzoek door de
rechtbank afgewezen.
- in de uren erna heeft DNB het verzoek bij dezelfde rechtbank herhaald, waarbij
nieuwe info is overgelegd;
- dat tweede verzoek is vanochtend om 10:30 uur door de rechtbank behandeld;
- om 11:15 uur vanochtend heeft de rechtbank het verzoek wel toegewezen.
Sindsdien staat DSB onder curatele.
Er is dus nogal wat gebeurd afgelopen nacht.
Het eerste verzoek is door de rechtbank (om 1 uur vanochtend) afgewezen omdat
uit de stukken niet bleek dat DSB niet liquide of niet solvabel was. De advocaat
van DNB heeft het tweede verzoek een aantal uren later ingediend omdat er in de
nacht van zondag op vandaag - na de eerste uitspraak van 1 uur - een "run" op de
bank zou zijn ontstaan. Tussen afgelopen middernacht en vanochtend 9 uur zou er
circa 41 miljoen euro zijn opgenomen. Tussen 8 en 9 uur vanochtend is er 14
miljoen euro opgenomen, en tussen 9 en 9:30 uur vanochtend 6 miljoen. Dat heet
een "bank-run".
Wat is er afgelopen nacht gebeurd? Hoe is die "bank-run" ontstaan? Het is geen
gevolg van de oproep van Pieter Lakeman vorige week. Lakeman riep toen in een
TV-programma iedereen op om zijn tegoeden bij DSB weg te halen. Direct daarop
zijn inderdaad tegoeden weggehaald, maar dat is in de loop van de week
afgenomen. De "bank-run" van afgelopen nacht is dan ook geen gevolg van de
oproep van Lakeman. Er is iets anders aan de hand.
Het is een schimmig gebeuren. Volgens mij kan de "bank-run" van afgelopen nacht
niet anders worden verklaard dan door het feit dat het verzoek van DNB aan de
rechtbank Amsterdam gisteren-avond, publiekelijk bekend is geworden. Ik kan de "bank-run"
van afgelopen nacht (na afwijzing van het eerste verzoek van DNB om 1 uur
vanochtend) niet anders begrijpen dan dat bepaalde lieden met tegoeden bij DSB
zijn geinstrueerd om hun tegoeden bij DSB weg te halen. Hetgeen een opening voor
DNB creeerde om een tweede verzoek in te dienen. Lakeman zit daar niet achter,
want als Lakeman enige positie had gehad, dan had hij vorige week al een "bank-run"
veroorzaakt. Iemand anders heeft de "bank-run" van afgelopen nacht in scene
gezet.
Wat is het doel van een "bank-run"? Waarom zou DNB zo graag wensen dat DSB onder
curatele wordt gesteld? Waarom zou DNB een situatie waarbij curatele niet nodig
is (dat was vannacht om 1 uur nog het geval), zo graag willen omzetten - door
veroorzaken van een "bank-run"(?) - in een situatie waarbij curatele wel nodig
is?
Er zijn lieden die daar het antwoord op weten. Wij weten dat echter niet.
Vandaag op BNR kwam Prem Radakishun niet verder dan de opmerking (ter
overdenking!) dat hier een "old boys network" aan het handelen is. Dick
Scheringa is tot heden enkel oogluikend getolereerd door de van oudsher
bestaande banken. Prem merkte terecht op dat een jaar geleden, toen ABN en
Fortis in nood verkeerden, nooit is gedacht aan het onder curatele stellen van
die banken. Waarom wordt daar bij DSB dan ineens zo'n vaart mee gemaakt?
Wat daar ook van zij, vraag is natuurlijk wie er beter van wordt. Per vanochtend
staat DSB onder curatele, en heeft de rechtbank beslist:
"- verklaart op de naamloze vennootschap DSB BANK N.V. de noodregeling van
toepassing;
- bepaalt de duur van deze maatregel op anderhalf jaar;
- benoemt tot rechter-commissaris het lid van deze rechtbank mr. M.L.D. Akkaya;
- benoemt tot bewindvoerder de advocaat en procureur mr. R.J. Graaf
Schimmelpenninck, Postbus 75505, 1070 AM Amsterdam;
- benoemt tot bewindvoerder de heer J. Kuiper;
- machtigt de bewindvoerders zowel tot overdracht van het geheel of een gedeelte
van de verbintenissen van DSB Bank N.V. als tot gehele of gedeeltelijke
liquidatie van het bedrijf van DSB Bank N.V.;"
Dirk Scheringa staat dus buitenspel, en zijn positie is ingenomen door twee
bewindvoerders die vrijbrief hebben gekregen om DSB te "liquideren" (op te
heffen).
Wie daarvan wijzer wordt, is de vraag. Zeker is dat mensen met een tegoed op de
bank voor - ik geloof - 100.000 euro, verzekerd zijn van hun geld. Mensen en
bedrijven met andere tegoed-constructies, kunnen mogelijk fluiten naar hun geld.
De curatele is immers in wezen niets anders dan een surseance van betaling,
mogelijk gevolgd door een faillissement. En van faillissementen is bekend dat
die geen mens ooit goed uitkomen. Zeker niet mensen met een tegoed op DSB.
Vraag blijft intussen: Wie heeft afgelopen nacht zijn tegoed bij DSB weggehaald?
Die lui - die afgelopen nacht in totaal 41 miljoen euro hebben "weggesluisd" -
hebben hun geld integraal teruggekregen waar "gewone mensen" met een
(spaar)tegoed op DSB keurig moeten aansluiten bij de rij van vorderingen op de
failliet, dan wel een beroep moeten doen op het deposito-garantiestelsel. Dat
riekt naar "paulianeus handelen". Bovendien riekt het naar handel in voorkennis.
Vannacht hebben zij immers "plots" noodzaak ingezien om hun geld weg te halen.
Hoe kwamen zij op dat idee?
Het stinkt. Zoveel is duidelijk...
Red.: In een normale wereld en een normaal land zou dit het
definitieve einde van Wellink moeten zijn, en eigenlijk van zijn hele instituut
- dat wil zeggen: al het huidige personeel dat ook maar iets met beleid van doen
heeft. Dat zal dus niet gebeuren.
Breaking news! Het is nu zo duidelijk geworden, dat
zelfs de fans uit eigen kring hem beginnen af te vallen:
Uit:
De Volkskrant, 17-10-2009, column door Frank Kalshoven
Houdt Nout Wellink wel toezicht?
Het omvallen van DSB Bank roept een onaangename vraag op: houdt Nout Wellink, de
president van De Nederlandsche Bank (DNB), eigenlijk wel toezicht? Dat de vraag
niet met een hartgrondig ‘nee’ kan worden beantwoord, komt doordat het
toezichthouden zich grotendeels aan onze waarneming onttrekt. Maar ‘ja’ zeggen
is inmiddels ook bijna onmogelijk.
Als we de grote gooi- en smijtbewegingen rond ABN Amro en Fortis er
even buiten laten, tellen we in het afgelopen jaar drie deconfitures. Naast DSB
gaat het dan om de IJslandse bank Icesave en om Van der Moolen. Even los van de
merites van elke afzonderlijke zaak: drie is veel.
En bij elke zaak zijn vragen te stellen over het toezicht.
Bij Icesave: waarom heeft DNB zich zo braaf aan Europese afspraken gehouden en
de IJslanders niet eerder tegengehouden bij het uit de markt vissen van
Nederlands spaargeld? Bij Van der Moolen gaat het er onder meer om dat het
signaal van een tussentijds aftredende voorzitter van de raad van commissarissen
is gemist, en dat bij het aanstellen van de bestuursvoorzitter blijkbaar
onvoldoende kritisch is gekeken. En bij de verhalen die nu naar buiten komen
over DSB gaan de wenkbrauwen weer fronsen. De vragen zijn steeds: is DNB wel
alert genoeg, wel kritisch genoeg, en grijpt de bank wel tijdig in?
Een uitgewerkt voorbeeld inzake DSB Bank. ...
Over de rol van DNB bij de truc van Scheringa is menig
kritische vraag te stellen. Hoe kan DNB, dat begin 2008 blijkbaar zo dicht op de
bank zit dat er wordt gesproken over de verkoop van internetbedrijfjes, zo’n
lening aan DSB Beheer missen? En als die lening niet gemist is: waarom wordt
daar dan geen stampij over gemaakt? En als er wel stampij is gemaakt, waarom
staat die lening, bijna twee jaar later, dan nog steeds voor de volle 100
procent op de balans van DSB Bank? En wat is dan de grond waarop Nout Wellink
dezer dagen plotseling besluit dat de lening geheel moet worden afgeboekt,
waardoor het eigen vermogen van de bank verdampt en de noodregeling in werking
moet treden? Dat staat nu wel stoer, maar was twee jaar geleden stoer geweest.
Had tegen Scheringa gezegd: geen dividend, dan geen dure hobby’s. Eerst
verdienen, dan verbrassen.
Naast dit voorbeeld zijn er ook op andere onderdelen
kritische vragen te stellen bij de rol van de toezichthouder.
Geen misverstanden: Scheringa (als bestuurder van diverse
vennootschappen) is verantwoordelijk voor het opzetten van de constructie, niet
Nout Wellink. En: dit is niet de enige reden voor de deconfiture van DSB. Maar
Wellink is ingehuurd om dit type constructies, in het algemeen belang, tegen te
houden. Dat heeft hij nagelaten. Vandaar de vraag: houdt Wellink eigenlijk wel
toezicht?
Red.: En dan is Kalshoven nog het eerstgenoemde geval van de
bank Van der Hoop vergeten.
In de webversie van deze column luidt de ondertitel:
| |
Is De Nederlandsche Bank wel alert genoeg, wel kritisch genoeg,
en grijpt de bank wel tijdig in? |
Deze vragen, gesteld door een vriend, komen tezamen met hun antwoord: drie
maal "Nee!".
De storm rond Nout is nu (29-10-2009) echt losgebarsten, met
grote stukken over zijn disfunctioneren in het weekeinde in de Volkskrant
en Elsevier. Maar eigenlijk zou het nog een stapje verder moeten gaan:
Uit:
De Volkskrant, 17-10-2009, ingezonden brief van Henk Jong (Leiden)
Vrienden In zijn bijdrage op de Forumpagina van
afgelopen vrijdag `Welke bank wordt gered? De criteria zijn duister`, vroeg Ad
Broere zich af waarom de NIBC een jaar geleden wel werd gered en de DSB niet.
Beide banken verschillen immers onderling nauwelijks.
Een reden is misschien te vinden in het boek De elite
met de top 200 van invloedrijkste Nederlanders geschreven door Wilco Dekker en
Ben van Raaij. Op pagina 204 over Kees van Dijkhuizen, lid raad van bestuur NIBC,
wordt het volgende vermeld: `Sinds zijn (Kees van Dijkhuizen) vertrek bij (het
ministerie van) Financiën is hij lid van de Thesauriersclub, een exclusieve
eetclub van oud-thesauriers als Nout Wellink en Cees Maas.`
Ook andere directeuren-generaal rijksbegroting schuiven aan.
Aan dat soort vrienden heb je tenminste wat in moeilijke tijden, zou ik zeggen.
Red.: Dat wil zeggen: naast een onderzoek naar zijn
disfunctioneren ook nog een naar plichtsverzuim (of
in de mooie Amerikaanse uitdrukking: deriliction of duty) en corruptie.
Wie nog twijfels had over de aard van de algemene moraliteit
van Nout Wellink, kan even een blik werpen op de volgende uitzending van
Buitenhof, waarin hij de enige gast was
. In die uitzending geeft hij in het begin zijn oplossing voor de economische
problemen van Nederland, zoals we weten veroorzaakt door de kredietcrisis, dat
wil zeggen: de vele vormen van frauduleus handelen door de financiële wereld.
Die oplossing bestaat uit één enkel element, althans er is maar één element dat
hij de moeite van het expliciete noemen waard vindt. En dat is bezuinigen op de
volkshuisvesting. Oftewel: de armen laten opdraaien voor de ellende veroorzaakt
door de rijken.
Die Wellink is een onvervalste ploert.
Voor nog zo'n exemplaar, zie hier
.
Wellink beschermt ook andere exemplaren van de uitbuitende klasse:
Uit:
De Volkskrant, 02-03-2010, door Pieter Klok 'Pas een
echt onderzoek kan aan alle twijfel een eind maken' Peiling
Gerrit Zalm | De ene toezichthouder, de AFM, zegt: Gerrit Zalm moet eruit, en de
andere, DNB, zegt: Gerrit Zalm hoeft er niet uit. Hoe valt dat te rijmen?
Sweder van Wijnbergen, hoogleraar economie aan de Universiteit van Amsterdam:
‘Dit is een heel rare vertoning. Het staat voorop dat Zalm de problemen bij DSB
niet heeft veroorzaakt. De vraag is of hij er genoeg tegen gedaan heeft. Om te
beginnen is de verslaggeving in zijn tijd misleidend geweest. Zo werd in 2007
een veel te lage voorziening genomen voor slechte leningen. DNB zal daar echter
niet snel iets van zeggen, want dan moet DNB ook uitleggen waarom hij dit
probleem niet eerder heeft aangekaart. Het lijkt erop dat DNB vooral zichzelf
vrijpleit.’ ...
‘De onderzoeksopzet was hoogst ongelukkig. DNB is niet
onafhankelijk. Integendeel. Je kunt een hele rij conflicts of interest
aanwijzen. De AFM heeft daar geen last van.’ ...
‘Dat Scheltema het oordeel van DNB toetst, is raar. Had hem
dan het hele onderzoek laten doen. Diezelfde Scheltema gaat nu nog een rapport
schrijven over de rol van de AFM en DNB bij het faillissement van DSB. Het wordt
al met al wel een circus.’ ...
‘Je had ook best een onafhankelijk en vertrouwelijk onderzoek
kunnen doen. Het argument van Wouter Bos (de oud-minister van Financiën, red.)
dat alleen DNB dat kan, is kolder. ...
Red.: De DNB-DSB affaire is nog niet afgelopen... uit volkomen
onverdachte hoek komt bevestiging van eerdere vermoedens:
Uit:
De Volkskrant, 12-03-2010, van verslaggever Robert Giebels
Centrale bank heeft volgens rapport in dagen voor de ondergang van DSB veel
geïmproviseerd
Felle kritiek rijksrecherche op DNB
Geen goede procedures, zegt rijksrecherche | 300 tot 500 mensen wisten van
aanstaand faillissement en konden dat lekken
De Nederlandsche Bank (DNB) is nauwelijks voorbereid op het faillissement van
banken. De rijksrecherche concludeert dat in een onderzoek naar de val van DSB
Bank. De centrale bank, die de beschuldiging verre van zich werpt, heeft in de
dagen voor de val geïmproviseerd en daarbij zijn honderden mensen geïnformeerd
over dat faillissement. ‘Het risico van uitlekken bestaat hoe dan ook’, stelt de
rijksrecherche.
Oud-minister Bos van Financiën had de rijksrecherche om het
onderzoek gevraagd om te achterhalen wie begin oktober informatie naar de media
heeft gelekt over de noodregeling die De Nederlandsche Bank op DSB van
toepassing wilde laten verklaren. Deze regeling houdt in dat DNB de rechter
verzoekt bewindvoerders van buiten aan te stellen om het bestuur van de bank
over te nemen.
De Amsterdamse rechter wees de eerste aanvraag van DNB in de
nacht van 11 op 12 oktober af. In de ochtend van maandag 12 oktober, nadat het
nieuws over de op handen zijnde noodregeling in de Volkskrant was
verschenen, deed DNB nogmaals een verzoek. De rechter stemde toen wel in met een
noodregeling omdat DSB-spaarders hun geld van de bank haalden. Sindsdien stelt
DSB-topman Dirk Scheringa dat het lek zijn bank kapot heeft gemaakt.
In december meldden Bos en het OM al dat de rijksrecherche
circa 500 personen kon aanwijzen die bij de val van DSB betrokken waren.
Daardoor kon niemand als ‘het lek’ aangewezen worden, Strafrechtelijke
vervolging bleef dan ook uit. Na een beroep op de Wet openbaarheid van bestuur
door het FD en RTL Nieuws heeft het college van
procureurs-generaal dat onderzoek nu, flink gecensureerd, vrijgegeven.
De rijksrecherche stelt dat DNB geen protocol heeft van
stappen die de centrale bank moet zetten als om een noodregeling wordt verzocht.
Wel nam De Nederlandsche Bank op 10 en 11 oktober geen telefoontjes meer aan.
‘Hiertoe werden zelfs stickers op de telefoontoestellen geplakt’, vertelde een
getuige aan de rijksrecherche.
Maar wie verantwoordelijk is, wie moet worden geïnformeerd,
wie de communicatie doet en op welke manier de noodregeling intern en extern
geheim moet worden gehouden: DNB had het nergens beschreven. ...
Red.: Oftewel: DNB is niet voorbereid op één van haar
belangrijkste taken.
Dit rapport kan verstrekkende gevolgen hebben gezien het feit
dat voormalig DSB-eigenaar Scheringa een procedure heeft gestart tegen de DNB.
Het is dan ook niet verwonderlijk dat men ontkent:
| |
Volgens De Nederlandsche Bank is de conclusie van de rijksrecherche
op alle punten ‘onjuist’. |
Mar kijk nog eens naar deze opgedoken feiten:
| |
Het rapport van de rijksrecherche laat zien hoe in de dagen voor
zondag 11 oktober de kring van mensen die geheel of gedeeltelijk op de
hoogte waren van het aanstaande faillissement van DSB, als een olievlek
groeit. Volgens de rijksrecherche zijn 300 mensen via DNB betrokken – de
centrale bank zelf houdt het op 50. ...
Ook zouden volgens een getuige 100 à 150 personen die bij de
vijf grote banken werken, op de hoogte zijn van ‘de mogelijkheid dat de
DSB failliet zou kunnen gaan’. ...
In Groningen, Ede en Amsterdam worden callcenters ingericht.
Daarmee treden nog eens 110 uitzendkrachten toe tot de groep van mensen
die weten dat er iets aan de hand is bij De Nederlandsche Bank. Een
enkeling twittert het vermoeden dat wellicht DSB failliet is. |
Gezien de werkelijkheid van het uitlekken en de onpartijdigheid en
belangeloosheid van de rijksrecherche kan de ontkenning van de DNB zonder meer
gekwalificeerd worden als een keiharde leugen. Maar dat kan niet meer gezien
worden als iets bijzonders, daar zelfs rechters blijken te liegen
.
De storm is weer een beetje overgewaaid, en Wellink gaat weer op oude voet verder
met zijn parmantige "voorspellingen" gebaseerd op eigenbelang en leugens:
Uit: Volkskrant.nl, 25-03-2010, ANP. Wellink: 'Torn
voorlopig niet aan hypotheekrenteaftrek' Aan de
hypotheekrenteaftrek moet voorlopig niet worden getornd. Dat zou schadelijk zijn
voor de woningmarkt. Dat heeft president Nout Wellink van De Nederlandsche Bank
(DNB) donderdag gezegd tijdens een toelichting op het jaarrapport van de
centrale bank.
‘Dit soort maatregelen moet je nemen op de top van de conjunctuur. Daar is het
nu niet het moment voor. We zitten in heel moeilijke omstandigheden’, aldus
Wellink.
De overheid moet volgens Wellink ook geen plannen aankondigen
dat er bijvoorbeeld over twee jaar iets gaat veranderen aan de renteaftrek.
‘Mensen anticiperen daarop en daarmee ontregel je de woningmarkt nu al. Pas op
met de timing en kijk goed hoe je het precies gaat doen’, aldus de
centralebankpresident.
Met de aanstaande miljardenbezuinigingen en komende
verkiezingen staat de hypotheekrenteaftrek weer ter discussie. Door de
economische neergang zijn de huizenprijzen onder druk komen te staan. De
gemiddelde koopsom van een woning daalde in 2009 met ruim 6 procent. ...
Red.: Wellink weet natuurlijk donders goed dat in tijden van
hoogconjunctuur er helemaal niets aan de hypotheekrente aftrek gebeurd. En
iedereen weet dat hypotheekrenteaftrek een miljardensubsidie van de armen aan de
rijken is. En dat douceurtje wil Wellink zich niet laten ontnemen. In de
reportage op het NOS Journaal (25-03-2010, 20:00 uur) zei Wellink er nog
bij dat de overheid wel in de komende vier jaar het financiële tekort moest
opheffen - door middel van bezuinigingen - op de zwakkeren. En lager werken voor
de rest van de onderste tweederde van Nederland. Een uitgebreidere
versie dezelfde dag bij NOVA
- hij wordt uiterst vriendelijk benaderd door
de linksmensen van de media, want die linksmensen van de media hebben ook
voordeel bij het beleid van Wellink, verkerende in de bovenste
derde van Nederland als ze zijn.
Kortom: de neoliberale ploert is weer helemaal terug.
Neoliberale Wellink-vriend Frank Kalshoven stelde de vraag of
de DNB wel toezicht hield. Hier is het antwoord:
Uit:
De Volkskrant, 08-05-2010, van verslaggevers Douwe Douwes en Robert
Giebels
'DNB schoothondje van banken'
Nederlandsche Bank was volgens onderzoekers in de jaren vóór de kredietcrisis
niet de waakhond van de financiële sector waarvoor zij zichzelf nu uitgeeft.
Tussentitel: Toezichthouder liet zich willens en wetens voor een karretje
spannen De parlementaire commissie-De Wit was afgelopen januari twee dagen
met zijn verhoren over de kredietcrisis bezig, toen De Nederlandsche Bank een
persbericht op zijn website plaatste. ‘In de afgelopen twee decennia heeft DNB
actief opgetreden om de risico’s van complexe financiële producten, zoals
derivaten, in het toezicht mee te nemen’, luidde de eerste zin. ...
De boodschap van Nederlands oudste financiële toezichthouder
was duidelijk: DNB heeft alles gedaan wat in haar vermogen lag om gevaarlijke
situaties bij de banken onder haar toezicht te voorkomen.
Tijdens zijn twee verhoren voor de commissie wist
DNB-president Nout Wellink dat beeld te bevestigen. ... In het slotgesprek
betoogde Wellink met succes dat hij jarenlang had gewaarschuwd voor alles wat
later fout ging, maar nergens een gewillig oor vond – bij politiek, wetgever
noch financiële sector.
Twee dagen voor ‘De Wit’ komende maandag haar conclusies
presenteert, werpt een nieuwe studie in opdracht van de Wetenschappelijke Raad
voor het Regeringsbeleid een ander licht op het functioneren van DNB. De
toezichthouder was in de jaren vóór de kredietcrisis niet de waakhond van de
banken waarvoor zij zichzelf nu uitgeeft, maar stond die met raad en daad
terzijde om financiële producten te ‘securitiseren’: in pakketjes te verpakken
en die vervolgens door te verkopen. ‘De Nederlandsche Bank was het schoothondje
van de financiële sector’, concludeert een van de onderzoekers, Ewald Engelen,
hoogleraar Financiële Geografie van de Universiteit van Amsterdam.
Uit de WRR-verkenning, onderdeel van een groter onderzoek
naar de relatie tussen staat, markt en samenleving, blijkt dat het in 1997 fout
begon te gaan. In dat jaar publiceerde DNB het ‘Memorandum met
toezichtrichtlijnen inzake securitisatie’. Banken konden verpakte hypotheken
overhevelen naar een vehikel ‘met een vrijstelling van de wettelijke
vergunningplicht en daarmede van de vergunningsvereisten’. Met andere woorden:
een vehikel buiten het toezicht van DNB. ...
Red.: Die berichten van de DNB zelf zijn natuurlijk, als
instelling en personen die voor het eigenbelang opkomen, objectief bezien niets
waard. De uitkomst van de onafhankelijke onderzoeken is volkomen duidelijk, en
onweerlegbaar:
Uit: De Volkskrant, 11-05-2009, door Douwe Douwes en Robert Giebels
Interview | Commissievoorzitter Jan de Wit 'De
crisis kent geen hoofdschuldige' De beurzen schoten omhoog, banken maakten weer winst en er werden als
vanouds krankzinnig hoge bonussen uitgedeeld. ‘We zagen de urgentie van ons werk
afnemen’, zegt Jan de Wit. De SP’er vormde met zeven collega-Tweede Kamerleden
de commissie-De Wit. In tien maanden inventariseerde die de oorzaken van de
kredietcrisis. ...
...
En de toezichthouder?
‘Dit is een kritisch rapport over de toezichthouder van de banken, De
Nederlandsche Bank (DNB). Die is tekortgeschoten: in transparantie en in het
toezicht houden op het financiële systeem in plaats van alleen de banken
afzonderlijk. DNB heeft de risico’s niet tijdig gesignaleerd. Wouter Bos zei het
in zijn Den Uyl-rede: de toezichthouder loopt altijd achter de feiten aan. Dat
kan niet anders. Al was het alleen maar omwille van de personele omvang:
tientallen werknemers van DNB staan tegenover duizenden van de banken.’
Uit een nog te verschijnen studie van de Wetenschappelijke Raad voor het
Regeringsbeleid (WRR) blijkt dat banken en DNB met elkaar vervlochten waren.
Herkent u dat beeld?
‘Ja, dat is de cultuur van DNB. We hebben er een deelonderzoek aan besteed. De
toezichthouder is te close met de banken, ze komen er te vaak over de vloer.
Regulatory capture heet dat; toezichthouder en degene die onder toezicht
staat, houden elkaar klem.’
Is dat erg?
‘DNB-president Nout Wellink heeft in de openbare gesprekken een paar keer gezegd
dat hij keer op keer gewaarschuwd heeft voor risico’s. Dat klopt ook, dat heeft
onze commissie kunnen vaststellen. Maar bij dat waarschuwen is het gebleven. DNB
kreeg weinig gehoor van de sector. Onze conclusie: dan ga je dus niet achterover
leunen, maar actie ondernemen. Maar DNB heeft dat niet gedaan, heeft niet
doorgepakt. De vraag is dan: waarom niet? De verklaring is dat regulatory
capture: de toezichthouder laat zich leiden door de belangen van degenen
waarop hij toezicht houdt. Dus dat beeld uit die WRR-studie herken ik.’
...
Red.: De gebeurtenissen geven een definitieve bevestiging.
Nog iemand die het helder zegt:
Uit:
De Volkskrant, 07-07-2010, van verslaggever Robert Giebels
DNB moet vaker 'nee' leren zeggen Het gaat niet
om Wellink zelf, veel belangrijker is de weeffout in het bankentoezicht. De bank
is zich meer en meer gaan gedragen als de belangenbehartiger van het Nederlandse
bankwezen.
Tussentitel: De toezichthouder is meer en meer gaan geloven in de beloftes
van financiële innovatie Met tegenzin wilde Bankpresident Wellink vorige
week toegeven dat het ‘meer en beter had gekund’. En pas na lang sjorren door
Jolande Sap van GroenLinks was hij bereid excuses te maken voor de steken die
DNB had laten vallen. De grondtoon was echter onveranderd.
Al jaren is de verdedigingslijn van Wellink dat hij met
handen en voeten is gebonden aan wetten en regels en dat hij echt meer zou
hebben gedaan als dat zou hebben gekund. Dat was ook vorige week het geval. Uit
taal en lichaamshouding sprak diep onbegrip voor de verwijten die hem werden
gemaakt.
Na ABN Amro en Icesave is DSB de derde affaire rond het
bancaire toezicht. Een bananenschil die Wellink fataal dreigt te worden. Het is
begrijpelijk dat de volkswoede zich richt op de man die bijna 30 jaar bij DNB
werkt, waarvan 14 als president. Persoon, positie en instelling zijn in de loop
der jaren steeds meer met elkaar vergroeid.
Krant en tv zijn daar mede schuldig aan: als er financieel
stront aan de knikker is, wordt gemakkelijk de weg gevonden naar het orakel van
het Westeinde. Dat levert mooiere tv op dan de monoloog van een verslaggever
voor een glazen bankgebouw. Wellink liet zich dat welgevallen. Nooit heeft hij
geprobeerd om deze verpersoonlijking te voorkomen: Wellink was DNB en DNB was
Wellink. En dat komt zowel Wellink als DNB nu duur te staan.
Want het gaat natuurlijk helemaal niet om Wellink. Veel
belangrijker is de weeffout die in het Nederlandse bankentoezicht zit. Sinds het
verlies van zijn monetaire taken aan Frankfurt is DNB zich meer en meer gaan
gedragen als de belangenbehartiger van het Nederlandse bankwezen. Groot en
winstgevend moest dat worden en dus werden fusies tussen verzekeraars en banken
toegestaan, mochten banken hun hypotheekportefeuilles verpakken en verkopen,
werden de eisen voor hypotheekleningen versoepeld, mochten roofbankjes als DSB
ongehinderd hun gang gaan, werd buitenlandse nieuwkomers als Icesave geen
strobreed in de weg gelegd en mochten grootbanken als ING, ABN Amro en Rabobank
meedenken over vorm en inhoud van het toezicht.
Red.: De term "weefout" is hier natuurlijk een sterk
eufemisme - het zit gewoon fundamenteel fout. In de regels én de personen die ze
moeten uitvoeren. Engelen zegt het zelf:
| |
Formeel moet DNB alleen zorgen voor financiële stabiliteit. In
werkelijkheid heeft DNB vooral de groei van de Nederlandse bancaire sector
gestimuleerd. |
Het kan niet duidelijker.
De gevolgen zijn even fundamenteel:
| |
Met alle gevolgen van dien: in twee decennia is een grote kwetsbare
financiële sector ontstaan, met activa ter waarde van pakweg vijf keer het
bruto nationaal product, die tijdens de crisis voor ruim 80 miljard euro
door de staat overeind moest worden gehouden. Zorgwekkender is de
gigantische private schuldenberg. Nederlanders hebben per hoofd van de
bevolking meer schulden dan Amerikanen, Britten of Ieren en dat heeft alles
te maken met een huizenbubbel. Als de huizenprijzen ook maar iets zakken,
zijn de gevolgen niet te overzien. En met een recessie in het vooruitzicht
zijn ook de kredietwaardigheidbeoordelaars daar huiverig voor geworden. |
En voor de duidelijkheid nog een keertje:
| |
Hoe komt dat? Natuurlijk is er gelobbyd en natuurlijk is de
toezichthouder voor informatie afhankelijk van de banken waarop hij toezicht
houdt. Oftewel de relatie zal altijd innig zijn. Maar dat de toezichthouder
op schoot bij de sector is gaan zitten als DNB heeft gedaan, komt volgens
mij doordat de toezichthouder meer en meer is gaan geloven in de beloftes
van financiële innovatie. Efficiënte markten, gespreide risico’s, hoge
rendementen, lage kapitaalkosten en de competitieve voordelen van een groot
financieel centrum – daarvoor is DNB vierkant gevallen. Dat de
toezichthouder het wereldbeeld van de sector heeft overgenomen, is het echte
probleem achter de toezichtaffaires van de laatste jaren.
|
En de oorzaak is het globale neoliberalisme:
| |
Overigens is dat niet alleen in Nederland gebeurd. In Ierland, het
Verenigd Koninkrijk, de VS, Luxemburg en zelfs in het Bazelse bankencomité
dat Wellink voorzit, was het niet anders: wat goed is voor banken is goed
voor ons allen. |
En wat betreft Wellink zelf:
| |
Juist omdat Wellink zozeer de verpersoonlijking is van een
toezichthouder die bij de sector op schoot zat, doet hij er goed aan de eer
aan zichzelf te houden. Breken met zijn erfenis lukt alleen als hij zelf het
veld ruimt. Dat heeft niets met buigen voor politieke druk te maken. Dat is
gewoon gezond verstand. |
Het kan niet helderder.
Inmiddels is er een vernietigend rapport verschenen over
Wellink en zijn DNB en is hem op een beleefde manier zijn congé gegeven - de
zittingstermijn van het voorzitterschap is beperkt. Maar toch kwam er nog weer
eentje los:
Uit:
De Volkskrant, 01-10-2010, van verslaggever Frank van Alphen
'Wellink wist in 2005 van problemen Fortis' Nout
Wellink van De Nederlandsche Bank (DNB) was al in 2005 op de hoogte van
problemen bij de top van het Belgisch-Nederlandse Fortis.
Fortis-commissaris Annemieke Roobeek had de DNB-president in
mei van dat jaar vertrouwelijk verteld dat het bestuur regels op het gebied van
goed bestuur niet naleefde. Dit staat in het donderdag verschenen boek De
Kloof van NRC-journalist Piet Depuydt.
Roobeek, die tegenwoordig namens de staat commissaris is bij
ABN Amro, was sinds 1997 commissaris bij Fortis. Ze zag gaandeweg dat de Belgen
de overhand kregen en bankkennis uit Nederland naar Brussel overhevelden. ...
Roobeek, hoogleraar strategie aan de Nyenrode Business
University, deelde haar ervaringen bij Fortis ruim voordat deze bank-verzekeraar
in 2007 ABN Amro overnam. Fortis, dat destijd de hoofdprijs betaalde voor de
Nederlandse delen van ABN Amro, verslikte zich in deze overname en de
Nederlandse overheid moest de bank in 2009 redden.
De verklaring van Roobeek is opmerkelijk omdat hieruit blijkt
dat DNB kennis had over misstanden bij Fortis van een goede interne bron. DNB
heeft de overname van ABN Amro ondanks deze kennis niet gedwarsboomd.
In een interview met NRC Handelsblad zegt
Roobeek dat minister Bos van Financiën de omstreden overname geen strobreed in
de weg heeft gelegd ondanks zorgen van de toezichthouder. Volgens Roobeek kreeg
Wellink geen voet aan de grond in Den Haag. Roobeek heeft nog geprobeerd premier
Balkenende te overtuigen maar dat mocht niet baten. ‘Balkenende toonde begrip
voor mijn standpunt, maar er is daarna geen politiek initiatief gekomen’, aldus
Roobeek.
Roobeek had haar kennis over de interne problemen en creatief
boekhouden bij Fortis opgedaan tijdens lunchgesprekken met managers. Voorzitter
Lippens was altijd tegenstander geweest van deze bijeenkomsten.
In het voorjaar van 2005 kreeg Roobeek te horen dat ze niet
in aanmerking kwam voor een volgende termijn als commissaris. ...
Red.: Weer enige tijd later:
Uit:
De Volkskrant, 28-12-2010, van verslaggever Peter de Waard
DNB ontkent fouten bij toezicht op Icesave en overname ABN Amro
De Nederlandsche Bank (DNB) ontkent fouten te hebben gemaakt bij het toezicht
op Icesave en de overname van ABN Amro. ...
Red.: Over Van der Hoop en DSB is al hetzelfde beweerd, dus
effectief is er geen enkel toezicht op wat er gebeurt in de financiële sector
door de DNB. De DNB kan dus rustig worden opgeheven, en haar 1500 man personeel
ontslagen. Dat komt goed uit in deze tijd van bezuinigingen.
Een bekend bijverschijnsel van slecht leiderschap is dat dit
nog slechtere mensen onder zich zoekt - vanwege een zeer basaal proces: een zwak
leidervoelt zich in zijn positie bedreigt door zowel deskundige en sterke
mensen:
Uit:
De Volkskrant, 02-02-2011, van verslaggever Frank van Alphen
Met de hartelijke groeten van Nout
Nout Wellink, de president van De Nederlandsche Bank (DNB), ergert zich wild
aan de eigenzinnige econoom Sweder van Wijnbergen. In een interview met Het
Parool zei deze hoogleraar aan de UvA zaterdag dat de complete top van DNB zijn
biezen moet pakken. Van Wijnbergen vindt dat de hele vierkoppige DNB-directie
heeft gefaald. ...
Van Wijnbergen wast in het vraaggesprek de oren van elk afzonderlijk lid van de
DNB-directie. 'We hebben een directeur toezicht banken, Henk Brouwer, die niet
alles volgt in zijn sector. We hebben een directeur pensioentoezicht, Joanne
Kellermann, die dagelijks demonstreert dat ze nul besef heeft van financiële
markten en financiën; die qua begrip van risico's, indexeringen en pensioenen
verdwaald lijkt te zijn en die al ongehoord veel schade heeft aangericht. We
hebben een chief-economist, Lex Hoogduin, die niet corrigeert; en dan de hoogste
man, Nout Wellink, die alleen twijfelt.' Van Wijnbergen doelt op het weinig
krachtdadige optreden van DNB tegenover ABN Amro, Icesave en DSB Bank.
Met name Kellermann moet het ontgelden. Vorige zomer waarschuwde de directeur
pensioentoezicht dat veertien fondsen hun pensioenen hoogstwaarschijnlijk
moesten verlagen. Uiteindelijk werd de soep niet zo heet gegeten en hoefden
slechts enkele fondsen de pensioenen af te stempelen. ...
Red.: Dit bijverschijnsel is misschien nog wel erger dan
het slechte leiderschap zelf. Als de slecht functionerende leider langere tijd
aan de macht is, kan door dit proces, dat steeds verder naar onder doorsijpelt,
het leiderschap hele organisatie verpest worden. En wel zodanig dat als het
uiteindelijk zo ver is dat de leider verdwijnt, eigenlijk het hele leiderschap
eronder ook moet worden vervangen.
Maar Wellink zelf gaf ook nog een proeve van onbekwaamheid
af:
| |
Wellink, die deze zomer afzwaait, heeft het helemaal gehad met Van Wijnbergen.
Hij stuurde een briefje naar de vroegere secretaris-generaal bij het ministerie
van Economische Zaken, en een kopie naar de krant. 'Beste Sweder. Ik heb je
verhaal in Het Parool gelezen. Bijna elke alinea bevat feitelijke onjuistheden.
Je frustraties zijn het geleidelijk gaan winnen van je intellect. Daarom moeten
ze wel groot zijn. Met vriendelijke groet, Nout.'
Van Wijnbergen vindt de reactie van Wellink typerend: 'De problemen die worden
aangekaart zijn er nooit, DNB kan nooit anders reageren en gaat verder nooit in
op de inhoud. Nooit laat DNB blijken dat kritiek serieus wordt bekeken. Dat is
ook de klacht van pensioenfondsen.' |
De manier van omgang met kritiek is één van de beste maatstaven voor de
kwaliteit van leiderschap.
Een nieuw hoogtepunt: Wellink acht zichzelf in aanmerking komen
voor een nog hogere baan: president van de Europese Centrale Bank - een
kandidatuur die nog serieus genomen wordt ook. Dit is hoe je dat moet zien:
Uit:
De Volkskrant, 26-02-2011, ingezonden brief van M. de Jong (Wijdewormer)
Wanneer verlaat Wellink het toneel?
In het Economiekatern van 23 februari staan (naast een open sollicitatie van
Wellink zelf) vijf redenen waarom Wellink de opvolger van Trichet kan zijn.
Het moet toch niet gekker worden, dat zou toch een volkomen
onterechte promotie betekenen voor de man die verantwoordelijk is voor de
financiële rampen die zich de laatste paar jaren in eigen land hebben
voltrokken?
Er wordt nog steeds gewacht op geld uit IJsland en de
juridische procedures die gedupeerde DSB-klanten hebben aangespannen, zijn nog
in volle gang.
In feite was de elegante oplossing die de minister van
Financiën heeft bedacht (geen nieuwe zittingstermijn meer) nog te goed voor
Wellink: ontslag wegens wanprestatie en een WW-uitkering was meer gepast
geweest.
De Volkskrant, 26-02-2011, ingezonden brief van Lian Ummelen (Geleen)
Een gotspe
'Hij wil van geen wijken weten en zal niet gauw zijn ongelijk bekennen. Hij is
(...) door politici ongenadig bekritiseerd (...). Maar hij geeft geen krimp. Hij
houdt voet bij stuk dat het allemaal niet zijn schuld was.' Aldus een citaat uit
de Volkskrant (Economie, 23 februari). Over wie gaat dit? Over Mubarak?
Kadhafi? Een andere dictator in het Midden-Oosten die maar niet opstapt?
Welnee, het gaat over Nout Wellink, en voor wie het misschien
niet helemaal begrepen heeft: bovenstaand citaat maakt deel uit van de redenen
waarom Wellink een geschikte kandidaat zou zijn om president van de Europese
Centrale Bank te worden.
Voor wie het nog steeds niet begrijpt: bovenstaand citaat is
niet negatief bedoeld, maar toont positieve eigenschappen voor iemand in de
bankwereld.
Dit voor wie nog hoop had dat de financiële crisis tot
daadwerkelijke veranderingen zou leiden in de wereld van Het Geld. Nee hoor, als
je in die wereld de fout in gaat, hoef je niet alleen niet op te stappen, maar
maak je zelfs goede sier als je zegt dat je je niet nog een volgende termijn
beschikbaar zult stellen. Zoals bijvoorbeeld ook Mubarak eerst deed. Alleen
verdween die daarna alsnog van het toneel.
In de wereld van Het Geld echter, solliciteer je daarna
gewoon schaamteloos naar een nog hogere functie.
Red.: Het is niet alleen Wellink, maar de hele club:
Uit:
De Volkskrant, 11-05-2011, van verslaggever Robert Giebels
Planbureau: regels DNB te vrijblijvend
De nieuwe regels waarmee toezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) de banken
wil gaan beteugelen, zijn te slap en te vrijblijvend. Dat stelt het Centraal
Planbureau (CPB), de rekenmeester van het kabinet, in een gisteren verschenen
studie.
Volgens het CPB zijn automatische interventies bij banken
nodig zodra ze een vooraf bepaalde mate van ongezondheid bereiken. De
Nederlandse banken vinden dat te ver gaan.
Het CPB stelt dat toezichthouders van banken smoezen bedenken
om maar niet in te grijpen bij een bank die ten onder dreigt te gaan. Politici
van links tot rechts hebben om die reden felle kritiek op DNB. Maar dat
ingrijpen zou ten koste kunnen gaan van mijn reputatie, zegt een toezichthouder
volgens het CPB. ...
Red.: Nu is het CPB zelf al een strak neoliberale club
, dus aan verschillend soort economische opvattingen kan het niet liggen. De
verklaring is dan ook heel simpel: die DNB en de hele financiële sector in
Nederland is één grote rotte stinkende bende van vrindjes en nepotisme. Zelfs in
het meest kapitalistische land ter wereld snappen ze dat er iets moet gebeuren
qua regelgeving:
| |
Tussenstuk:
Amerikaanse 'escalatieladder' met vijf treden
Om herhaling van de bankencrisis van eind jaren tachtig te voorkomen
dwong de Amerikaanse overheid banken ertoe veel grotere reserves aan te
leggen dan ze gewend waren. Tegelijk met de hogere buffereisen kwam de
Amerikaanse wetgever met een 'escalatieladder' met vijf treden: naarmate
een bank ongezonder was of werd, greep de toezichthouder harder, maar
voorspelbaar in. De mate van ongezondheid lag vooraf vast en hing samen
met de grootte van de buffer in verhouding tot het balanstotaal van de
bank.
Ook een interventiefactor werd de hefboom: hoe vaak leent een
bank een dollar uit die het zelf bezit. Slaan de interventiemeters een
beetje te ver uit, dan zegt de toezichthouder dat de bank minder
spaargelden mag aantrekken. Bij ongezondheidsfase twee mag een bank geen
dividend en bonussen meer betalen. Zo knijpt de toezichthouder de bank
steeds meer af tot de laatste fase: de toezichthouder neemt de bank over
en ontmantelt die door delen te liquideren, te verkopen of te laten
fuseren met een gezonde bank. |
Even nog ter illustratie van het voor de hand liggende
vermoeden dat Wellink niet het enige persoon van zijn soort is bij de DNB:
Uit:
De Volkskrant, 17-09-2011, van een verslaggever
'Nieuwe directie is te licht voor DNB'
Met de benoeming van Klaas Knot tot president van De Nederlandsche Bank (DNB)
heeft het kabinet de onafhankelijke positie en het aanzien van de centrale bank
beschadigd. Dat stelt voormalig DNB-directeur Lex Hoogduin, de man die tot mei
dit jaar nog dacht Nout Wellink te zullen opvolgen als president van DNB.
'De raad van commissarissen wilde mij voordragen', zegt hij
in een interview met NRC Handelsblad van afgelopen vrijdag, 'maar na een
politieke blokkade werd het iemand anders. Dat geeft geen blijk van een
onafhankelijke opstelling. ...
... Hij vindt de huidige directie van de bank ook te
onervaren. ...
Red.: De arrogantie van de oligarchie.
| |
Hoogduin is ook kritisch over het eurobeleid van premier Rutte.
Volgens hem moet het noodfonds voor de euro EFSF op zijn minst worden
verdubbeld tot 1.500 miljard euro, en moet dat fonds alle obligaties van
probleemlanden overnemen die de Europese Centrale Bank de afgelopen
maanden heeft gekocht om de financiële markten tot rust te brengen.
'Daarmee maak je duidelijk dat je door wilt met de euro.'
De suggestie die Rutte deed om Griekenland in het uiterste
geval uit de euro te zetten, noemt Hoogduin 'een misser'. 'Dan hef je de
monetaire unie op en heb je een systeem van vaste wisselkoersen met een
uitlaatklep. Je stort een land in chaos.' |
Het aanhangen van het Europese Imperium, ook een kenmerk van de oligarchie.
De parlementaire enquête over de kredietcrisis is in zijn
tweede fase:
Uit:
De Volkskrant, 17-11-2011, van verslaggever Robert Giebels
DNB voelde niets voor steun banken
De Nederlandsche Bank dacht ten onrechte dat hulpplan nog in embryonale
stadium verkeerde.
Bankentoezichthouder De Nederlandsche Bank (DNB) voelde begin oktober 2008
niets voor staatssteun aan Nederlandse banken. Toenmalig minister van Financiën
Wouter Bos pakte echter zeer snel door.
Die maand vroeg en kreeg ING 10 miljard euro steun van de overheid.
'DNB vond het een stap te ver', zei Bernard ter Haar, destijds topambtenaar van
het ministerie van Financiën. Ter Haar werd gisteren voor de tweede keer gehoord
door de parlementaire enquêtecommissie-De Wit die de kredietcrisis onderzoekt.
Ter Haar is in Europa de bedenker van de kapitaalsteun waarvan ook Aegon en SNS
gebruikmaakten.
DNB wilde niet dat de overheid het reservekapitaal van banken
zou verhogen, omdat de toezichthouder banken als marktinstellingen beschouwt.
Ter Haar: 'En daarvan moet je als overheid ver wegblijven, vond DNB. ...
Red.: Fundamentalistische neoliberalen, dus. Type Ayn Rand,
Milton Friedman en Alan Greenspan
.
Volkome overbodig geeft Nout Wellink een openbare inkijk in
de aard van zijn karakter:
Uit:
De Volkskrant, 25-11-2011, rubriek De Kwestie, door Peter de Waard
Hoe groot is de wraakzucht van Nout Wellink?
De voormalige baas van DNB zal afrekenen met de personen die hem hebben
laten vallen.
Net als bij Louis van Gaal is bij Nout Wellink de wraakzucht groter dan het
principe. Van Gaal wilde absoluut niets meer met Ajax te maken hebben, maar toen
hij Johan Cruijf de voet dwars kon zetten wilde hij zelfs algemeen directeur
worden. En dat geldt ook voor de voormalige president van De Nederlandsche Bank
(DNB). Hij zou niet over zijn graf heen regeren nadat deze zomer Klaas Knot hem
opvolgde. 'Als ik niet opnieuw wordt benoemd, ga ik politoeren - meubels
lakken', zei hij in deze krant. Inmiddels grijpt hij iedere kans aan om de
politici in Den Haag in hun vaarwater te zitten. ...
Red.: Voor de zoveelste keer zien we hier het zeer harde
verband tussen het debiteren van leugens, leugenachtigheid, en andere vormen van
moreel falen, oftewel: kwaadaardigheid. Wraakzucht is een van de zeven
hoofdzonden.
| |
Voor ex-presidenten van centrale banken is dat not done en
zeker niet chic. Daarnaast weet Wellink net zo min als Knot of De Jager
waar het schip strandt. Maar via zijn persoonlijke p-functionaris Roel
Janssen laat Wellink er geen misverstand over bestaan dat hij de
wijsheid in pacht heeft. Hij denkt dat de euro onderuit zal gaan als er
niet snel ferme maatregelen worden genomen om de ondermijning van het
systeem tegen te gaan. Dus het noodfonds moet tot 1.500 miljard euro
worden verhoogd, niet met een hefboom maar met echt geld. Daarbij gaat
Wellink er gemakkelijk aan voorbij dat daarvoor geen politieke steun is
en dat uitbreiding van het noodfonds een gepasseerd station is nu ook
België en zelfs Frankrijk zich in de rij voor het loket hebben
aangesloten. |
Dit is weer wat gewoon liegen, van de soort die alle oligarchen doen.
| |
In de eerste geactualiseerde versie beschuldigt Wellink premier
Rutte en zijn minister van Financiën De Jager ervan de Grieken 'verkapt'
te hebben opgeroepen tot een bankrun, net zoals Pieter Lakeman dat
openlijk deed bij de DSB. Doordat zij dreigden Griekenland uit de euro
te gooien, zouden Griekse burgers massaal hun geld naar Zwitserland
hebben gebracht, waarna hun banken doodbloedden. Of de invloed van Rutte
en De Jager op de Peloponnesus echt zo groot is, mag worden betwijfeld.
Maar Wellink moet als geen ander weten hoe zwaar zo'n beschuldiging is.
Justitie is zelfs bezig er een strafbaar feit van te maken. Dat noopt
hem niet tot enige terughoudendheid in zijn uitspraken. |
Maar dit is op zijn minst deels persoonlijk, en pure wraakzucht. Zelfs auteur
Peter de Waard, toch neoliberaal genoeg, heeft er relatief harde woorden voor
over:
| |
In plaats van de meubels te laten glimmen zit Wellink op de
praatstoel. Hij heeft nog een appeltje te schillen met de minister van
Financiën die hem niet herbenoemde en besloot na zijn vertrek de boel
bij De Nederlandsche Bank flink op te schudden. Voor Wellink is dat
onverteerbaar. Anders zou hij zich wel van een Van Gaaltje hebben
onthouden. |
En deze houding en dit karakter is in de top beslist niet bijzonder. Anders
was Wellink nooit op die post gekomen.
Een blik op het soort mensen dat bij DNB werkt:
Uit:
De Volkskrant, 24-11-2011, van verslaggever Robert Giebels
Reportage
| Enquête kredietcrisis
Ongemakkelijk kijken bij De Wit
De
lichaamstaal van Aerdt Houben is duidelijk: hij is klaar met deze parlementaire
enquêtecommissie en met dit kruisverhoor. De voorzitter van die commissie, Jan
de Wit, heeft het zo te zien ook gehad met de directeur financiële stabiliteit
van De Nederlandsche Bank die traag is binnen komen schrijden. De mannen praten
door elkaar totdat de stem van De Wit overslaat. 'Al die tijd heeft u niets
gedaan', zegt de voorzitter. Het is als vraag bedoeld, maar zo klinkt het niet.
De enquêtecommissie-De Wit is feitelijk 'De Wit II'. De
eerste 'De Wit' was een parlementaire onderzoekscommissie die begin 2010 geen
verhoren hield, maar gesprekken. Wie daar toen bij is geweest, kreeg gisteren
een déjà vu. Want wéér trok De Wit vol van leer tegen de werkgever van Houben,
bankentoezichthouder DNB. De portee van het verwijt van de commissie is
hetzelfde: DNB heeft zitten slapen voor en tijdens de ergste financiële crisis
ooit. ...
Red.: Dat 'slapen' kennen we al: Wellink cum suis vonden dat
de banken het helemaal zelf mochten uitzoeken. Ongetwijfeld net als deze
aristocratische meneer.
De volgende dag gooit prominent financieel expert en
politicus Hans Hoogervorst, VVD, olie op het vuur:
Uit:
De Volkskrant, 30-11-2011, van verslaggever Robert Giebels
Enquête
kredietcrisis | Hans Hoogervorst (ex-AFM) over toezicht op banken
'Dramatisch effect soepelere regels'
Doordat op het hoogtepunt van de kredietcrisis in 2008 boekhoudregels zijn
versoepeld, geven balansen van banken nu een te positief beeld van hoe ze er aan
toe zijn. Dat verklaarde Hans Hoogervorst gisteren voor de parlementaire
enquêtecommissie Financieel Stelsel. 'Daardoor zijn de problemen nu
onbeheersbaar geworden.'
Hoogervorst was tijdens de kredietcrisis topman van
toezichthouder AFM. Nu is hij voorzitter van de International Accounting
Standards Board in Londen. De organisatie bepaalt de internationale regels voor
financiële verslaglegging. De oud-minister van Financiën (VVD) legde uit dat
zware politieke druk er destijds voor zorgde dat in plaats van de marktwaarde
van obligaties, de hogere aanschafprijs op de bankbalans mocht worden gezet.
'De gevolgen zie je vooral aan de staatsobligaties van landen
zoals Italië, Ierland en andere Zuid-Europese overheden', zei Hoogervorst na
afloop van zijn verhoor voor de commissie. Dergelijke obligaties staan voor een
te hoog bedrag op de bankbalansen. 'Daardoor is de marktwaarde van banken veel
lager dan hun boekwaarde.'
'Een catastrofale situatie, buitengewoon dramatisch', is
Hoogervorsts taxatie van de crisis van nu. Hij verwijt zowel politici als
toezichthouders dat ze hebben toegestaan dat banken te lang te veel risico's
namen en te veel krediet verstrekten. Hoogervorst spitste dat verwijt toe op
bankentoezichthouder DNB: 'Iedereen had kunnen zien dat ING, ABN Amro en Fortis
uitgemergelde banken waren.' ...
Red.: Iedereen. Maar de banken zelf wilden het niet zien
vanwege de dollartekens in hun ogen, en de DNB was het schoothondje van de
banken.
Een vals schoothondje:
| |
Tussenstuk:
Knot: collega's van DNB onthielden informatie achter
Klaas Knot, die op 2 en 3 oktober 2008 namens De Nederlandsche Bank
meeonderhandelde over de nationalisatie van ABN Amro en Fortis, kreeg
van zijn collega's van DNB geen informatie over additionele kosten
bovenop de overnameprijs van 16,8 miljard euro. In tegenstelling tot wat
de Volkskrant gisteren meldde, was het niet de toenmalige Belgische
toezichthouder CBFA die de huidige DNB-president die informatie
onthield, maar de divisie Toezicht Banken (TBa) van DNB. Het ging om een
bedrag van 6,5 miljard euro. 'Ik heb achteraf begrepen dat dat wel
bekend was bij de collega's van TBa', zei Knot maandag voor de
commissie-De Wit. Had Knot van deze kostenpost geweten, dan had hij dat
'stante pede' aan de orde gesteld binnen de Nederlandse
onderhandelingsdelegatie. |
Regelrechte fraudeurs, dus. De strafvervolging kan beginnen.
De belangrijkste doelstelling van de DNB-fraudeurs is
natuurlijk om het eigen inkomen en dat van de rest van de top te verhogen en dus
de sociale voorzieningen af te breken. Geen mooiere gelegenheid dan slechtere
economische cijfers - wat de oorzaak ook moge zijn:
Uit:
De Volkskrant, 10-12-2011, van verslaggevers Yvonne Hofs en Raoul de Pré
DNB: miljarden extra bezuinigen
Volgens De Nederlandsche Bank verkeert de Nederlandse economie opnieuw in
een recessie. De vooruitzichten zijn zo slecht dat nieuwe ingrepen onontkoombaar
zijn. Onder druk van de snel verslechterende economische vooruitzichten
maakt het kabinet zich op voor nieuwe ingrijpende bezuinigingen. De
Nederlandsche Bank voorspelde vrijdag dat het kabinet minimaal 5 miljard euro
extra moet bezuinigen om te voorkomen dat het begrotingstekort in 2013 te ver
oploopt.
Vicepremier Maxime Verhagen ...
Red.: Waarna de Volkskrant, die alles braaf
neerpent op pagina 3 om het volk rijp te maken, uitvoerig de graaier
Verhagen aan het woord laat. Om dan pas weer terug te komen op de fraudeurs:
| |
De Nederlandsche Bank kwam vrijdag al met een nieuwe raming. De
economische vooruitzichten voor de komende twee jaar zijn volgens DNB zo
slecht, dat het kabinet niet aan nieuwe miljardeningrepen ontkomt.
DNB meent dat Nederland opnieuw in recessie is. De economen
van de centrale bank voorspellen dat de Nederlandse economie in het
vierde kwartaal met 0,4 procent krimpt. In het derde kwartaal kromp de
economie met 0,3 procent. Twee kwartalen krimp achter elkaar is een
recessie.
Ook over de nabije toekomst is De Nederlandsche Bank nu veel
somberder dan een half jaar geleden. 2012 wordt een jaar van stagnatie,
met slechts 0,2 procent groei. Job Swank, de nieuwe directeur monetaire
zaken, sluit niet uit dat deze inschatting nog te optimistisch is. 'Als
je diep in mijn hart kijkt, denk ik dat het scenario eerder negatiever
dan positiever zal uitvallen.'
DNB voorziet oplopende werkloosheid (naar 5,9 procent in
2013), verder dalende huizenprijzen (met 3 procent in 2012) en lagere
groei van de wereldhandel en teruglopende binnenlandse bestedingen. |
De Volkskrant vult in wat de fraudeurs bedoelen met ingrepen:
| |
De noodzaak tot nieuwe bezuinigingen zet de verhoudingen in de
gedoogcoalitie onder druk. |
Wat natuurlijk, voor iemand met gezond verstand, volkomen contraproductief is
- kijk maar:
| |
Nederlandse consumenten geven steeds minder uit omdat hun koopkracht
daalt en ze in reactie op de onzekere tijden meer zijn gaan sparen. |
Wat door bezuinigingen alleen maar erger gaat worden. Althans: wat men
gewoonlijk verstaat onder bezuinigingen: op zorg onder sociale voorzieningen
enzovoort. Allemaal geld dat in de Nederlandse economie gaat. waarop iedereen
kan bekende wat bezuinigingen zijn die wél effect ressorteren: bezuinigingen op
buitenlandse uitgaven. Dat wil zeggen: ontwikkelingshulp, wapentuig,
auto-aankopen, en dat deel van de inkomens dat in het buitenland wordt
uitgegeven: de topinkomens. Dus extra belading op die topinkomens. Verder op
alle uitkeringen in het buitelnad, die waanzinnig grote Nederlandse buitenlandse
dienst, en meer van dat soort dingen. En bovenal: het geld dat in de bodemloze
Europese put gestort wordt: vier of vijf miljard.
De DNB zal je over niets van dit soort gezond-verstand dingen
horen. Alleen over "ingrepen". Want ze weten hoe dit wordt uitgelegd en ze
corrigeren het niet. Want het zijn en blijven graaiers en oplichters.
Voor iedere onafhankelijke waarnemer is Nout Wellink een
volkomen mislukkeling. Toch blijft de rest van de oligarchie en de media hem met
hetzelfde respect behandelen als voorheen, en heeft hij vrij toegang om zijn
neoliberale meningen te kunnen spuien. een van de weinige objectieve waarnemers
maakt bezwaar:
Uit:
De Volkskrant, 07-01-2012, door Rens van Tilburg, econoom.
De waakhond blaft een beetje te laat
De pogingen van de oud-president van DNB om zijn gelijk te halen, maken
vooral duidelijk waarom het onder zijn bewind is misgelopen.
Afgelopen zomer vertelde Nout Wellink, bij zijn afscheid als president van De
Nederlandsche Bank (DNB), vrede te hebben met het bestaan in de luwte dat hem
wachtte. ...
Niemand was zich pijnlijker bewust van het verlies van
menselijk kapitaal dat zijn vertrek betekende dan Nout zelf. Reeds als 34-jarige
bekleedde hij de positie van 's lands schatkistbewaarder, een van de meest
begeerde plekjes op de Haagse apenrots. Vanaf 1982 was hij lid van de directie
van DNB, waar hij in 1997 het roer van Wim Duisenberg overnam. Als DNB-president
vergaarde hij internationaal aanzien als voorzitter van het 'Bazels'
genootschap, zeg maar de informele 'Wereld Centrale Bank'. In Frankfurt viel
zijn naam als volgende president van de Europese Centrale Bank. Nout kon
geschiedenis schrijven, de muntunie door zijn eerste beproeving heen leiden.
Het liep anders. Een dodelijke combinatie van hoogmoed (van
Nout) en wraakzucht (van een getergde politiek en ambtenarij) maakte Wellink een
van de meest prominente slachtoffers van de financiële crisis. CDA-partijgenoot
De Jager blokkeerde een volgende termijn als DNB-president ...Al wat Nout na
zijn vertrek restte, was - met verfkwast en kop koffie in de hand - toe te
kijken hoe de eurocrisis met elke volgende historische eurotop verder
escaleerde.
Maar aan alles komt een eind. Zo ook aan de zelfbeheersing
van Nout Wellink. En dus verscheen hij afgelopen maandag, vanuit een goed
onderhouden tuin, aan de lezers van het Financieele Dagblad. In het
interview spuwde de man die veertien jaar chef-toezicht van de vaderlandse
financiële sector was, onder wiens wakend oog de Nederlandse banken en
pensioenfondsen Griekse staatsobligaties kochten en massaal investeerden in de
Spaanse en Ierse vastgoedbubbels, zijn gal over de 'zuidelijke landen'. Hij
legde eveneens 'een zware verantwoordelijkheid' bij de noordelijke landen die de
eerdere overschrijding van de euronormen door Duitsland en Frankrijk ongestraft
hadden laten passeren.
Een moment dat veel beleidsmakers helaas zien als de wortel
van al het eurokwaad. ...
Het Centraal Planbureau concludeert in zijn eurostudie dan
ook terecht 'dat de Europese schuldencrisis eerder een bankencrisis is dan een
crisis van overheidsschulden'. Het wijst op 'het tekortschietende toezicht op de
financiële sector in heel Europa'. Het Nederlandse toezicht niet uitgezonderd.
Van alle westerse landen moest alleen Ierland dieper in de buidel tasten dan
Nederland om zijn banken overeind te houden. Een feit dat de toezichthouder van
destijds noopt tot enige bescheidenheid, en de warme aanbeveling aan zijn
opvolger vooral waakzaamheid te betrachten.
Verwacht van Wellink anno 2011 niets van dat al. Geen kwaad
woord ook over 'zijn' banken, die toch in de eerste plaats zelf verantwoordelijk
zijn voor de risico's die ze namen. Wellink wenst slechts 'dat wij wat aardiger
over banken gaan praten. We hebben ze nodig.' Dat laatste is waar. Maar we
hebben daarnaast vooral ook een waakhond nodig die blaft en bijt als de situatie
daar aanleiding toe geeft. Wat dat betreft, biedt deze poging tot revanche van
de voormalig toezichthouder vooral een treffende illustratie van wat er is
misgegaan.
Red.: Een correctie: er zijn banken nodig, maar absoluut geen
private banken - datgene wat nodig is, kan allemaal uitstekend met een paar
overheidsbanken.
Economen
, Economie lijst
, Economie overzicht
, of site home
.
|