Bronnen bij Financiële wereld: parasieten
| 14 apr.2011 |
De kern van de boodschap van Financiële wereld
is
deze: geld is niets, dus geld verdient met geld komt uit het niets, en indien
gebruikt om zaken mee te kopen, is diefstal. Wie dit doet, leeft op de kosten op
de arbeid, van anderen. Hij is een parasiet. Onder een wat chiquere formulering
van redenatie en conclusie:
Uit: De Volkskrant, 14-04-2011, door Rens van Tilburg
Winst van banken vooral te danken aan activiteiten die niets
toevoegen
Rens van Tilburg is als econoom verbonden aan de Stichting Onderzoek
Multinationale Ondernemingen. In de financiële sector knutselden de knapste
jongens en meisjes financiële massavernietigingswapens in elkaar.
Tussentitel: Adam Smith: Kijk uit voor mannen die oogsten zonder te zaaien
De bezuinigingen beginnen er in te hakken. Van Londen tot Athene wordt
gedemonstreerd, de Amerikaanse overheid sloot bijna de deuren en Nederland
verliest na het passend onderwijs nu ook zijn tanks. De hervorming van de
financiële sector schiet er door al dit bezuinigingsgeweld steeds meer bij in.
Terwijl we daar toch het geld zijn kwijtgeraakt.
Een mooi moment om de resterende pogingen tot regulering de
kop in te drukken, moeten Alan Greenspan en Boele Staal hebben gedacht. Beide
heren, de eerste altijd al meer voorman van de Amerikaanse banken dan
toezichthouder, de tweede de officiële voorman van de Nederlandse banken, kwamen
onlangs met een gelijkgestemde boodschap.
Als bewijs van het belang van de financiële sector wezen ze
op het sterk gegroeide aandeel in de economie. In de VS verdrievoudigde dit van
2,4 procent in 1947 tot 7,4 procent in 2009. Staal schat dat aandeel in
Nederland zelfs op 8 procent. Het aandeel van de financiële sector in de
winstcijfers was in de VS nog veel groter. In 2006 was dat goed voor eenderde
van alle winsten, in 2009 nog altijd voor een kwart.
Greenspan ziet de onzichtbare hand van Adam Smith aan het
werk, de schepper van welvaart waar toezichthouders nooit meer dan 'een glimp'
van kunnen opvangen. Bankiers mogen zich daarom niet laten beperken tot wat de
toezichthouder nog begrijpt. Toezicht willen houden op bankiers is als bijten in
de (onzichtbare) hand die ons voedt.
Een ander leerstuk van de Schotse econoom is hier echter meer
op zijn plaats. Smith waarschuwde voor mannen die 'ervan houden te oogsten
zonder te zaaien'. Daarbij had hij, eind 18de eeuw, grootgrondbezitters in
gedachten. Mannen die niets deden en zich daarvoor rijkelijk lieten belonen door
de landarbeiders.
Nu is het de Britse financiële toezichthouder Lord Turner die
veel van de moderne financiën bestempelt als 'sociaal zinloze activiteiten'.
Volgens Turner is de winst van banken vooral te danken aan zaken die niets
toevoegen: het ontwijken van belastingen, de verkoop van financiële producten
die de klant berooid achterlaten, het uitbuiten van monopolieposities en het
doen van nodeloos veel en dure transacties. De onzichtbare hand van de bankier
graait zo vooral in de kas van zijn klanten en in die van de overheid.
In sectoren als de detailhandel of de horeca weten klanten
redelijk goed wat ze kopen. ...
De groei van de financiële sector kan daarom niet simpelweg
gelijkgesteld worden met een toenemende bijdrage aan de samenleving. Economisch
onderzoek laat zien dat een goed ontwikkelde financiële sector van belang is,
maar dat deze ook te groot kan worden. Er is een bovengrens aan het aantal
bankiers dat in een economie zinvol aan de slag kan. Uit recent onderzoek blijkt
dat Nederland (net als de VS) ruimschoots over deze grens heengaat. Het cijfer
dat Boele Staal trots presenteert is daarom vooral een maat van de overmaat, van
de greep die de Nederlandse banken hebben op de rest van de economie.
...
Het voornaamste verschil met de wereld van voor de crisis is
dat de banken nog groter zijn geworden, en daarmee nog zekerder van
overheidssteun. De bonussen van vandaag zijn daarmee de bezuinigingen van
morgen.
Gezonde toekomstige overheidsfinanciën vereisen daarom dat de
bankiers nu in toom worden gehouden. Laat bankiers uitleggen hoe hun
activiteiten bijdragen aan de samenleving. Waar ze dat niet kunnen, loopt de
samenleving nodeloos risico. Dat soort activiteiten beëindigen, is pure
maatschappelijke winst.
Red.: Maar het beëindigen van dat soort activiteiten
vergt vermoedelijk een revolutie.
Enkele voorbeelden van dit soort parasitisme:
Uit:
De Volkskrant, 05-05-2011, van verslaggever Peter de Waard
Beursgang Glencore creëert drie nieuwe multimiljardairs
Het wordt de op twee na grootste beursintroductie in de geschiedenis van
Europa en maakt van drie mensen meteen multimiljardairs. Woensdag maakte
grondhandelaar Glencore de voorwaarden bekend van de beursgang die deze maand in
Londen en Hongkong zal plaatsvinden. In totaal kan de introductie 41 miljard
euro opleveren.
Het vermogen van de publiciteitsschuwe topman Ivan Glasenberg
(54) komt door de beursgang mogelijk op 7 miljard euro uit. De voormalige
kolenhandelaar zal met een belang van 15,4 procent de grootste aandeelhouder
worden en zal volgend jaar terug te vinden zijn in de top van de ranglijsten van
de zakenbladen Forbes en Fortune.
Andere nieuwe miljardairs zijn Glasenbergs mededirecteuren
Daniel Mate en Telis Mistakidis, die verantwoordelijk zijn voor de handel in
metalen als zink, koper en lood. Het drietal een deel van hun belang verkopen
bij de beursgang. Glasenbergs belang gaat terug van 18,1 naar 15,4 procent en
dat van de twee andere directeuren van 6,9 naar 6 procent. ...
Uit:
De Volkskrant, 07-05-2011, ANP. Warner Music Group
Bod Blavatnik wint
Access Industries, investeringsvehikel van de Russisch-Amerikaanse miljardair
Len Blavatnik, koopt de Amerikaanse muziekuitgever Warner Music Group voor 2,3
miljard euro. ...
Red.: Niet aan gedacht bij het starten van deze verzameling,
maar ze komen natuurlijk automatisch langs: de ergste parasieten:
Uit:
De Volkskrant, 19-05-2011, van verslaggever Frank van Alphen
'Crisisregels lokken profiteurs'
Nederlandse pensioenfondsen, banken en verzekeraars dekken zich in tegen
strengere regels die zijn ingevoerd na de crisis. Hedgefondsen springen
erbovenop.
Hedgefondsen in Londen spelen razendsnel in op de strakkere regels voor
pensioenfondsen, banken en verzekeraars. Dat gaat soms ten koste van Nederlandse
pensioendeelnemers.
Deze waarschuwing is afkomstig van Angelien Kemna, directeur beleggingen van
pensioenuitvoerder APG, Nederlands grootste beheerder van pensioenvermogen. APG,
dat woensdag zijn jaarverslag presenteerde, beheert onder meer de pensioenen
voor ambtenarenfonds ABP en het fonds voor de bouw.
'Strengere regels in reactie op de kredietcrisis leiden tot
voorspelbaar gedrag van de instellingen die onder toezicht staan', aldus Kemna,
die eerder de baas was van de vermogensbeheerpoot van ING. 'In Londen zitten
slimme jongen en meisjes te berekenen hoe ze daar op kunnen inspelen. ...
Red.: Een term als "parasieten" is voor deze lui volstrekt
onvoldoende. "Kakkerlakken" en "ratten" is al beter. Maar het enig passende was
de kreet van voorbijgangers van het pand van Lehman Brothers, New York, op de
dag dat op het hoogtepunt van de kredietcrisis hun faillissement bekend werd: "Jump!",
riepen ze tegen die bankiers - herinnerende aan de bankiers die uit de ramen
zouden zijn gesprongen tijdens de beurskrach van 1929.
Nog wat nadere informatie:
Uit:
De Volkskrant, 07-06-2011, rubriek De Kwestie, door Peter de Waard
Kan de EU de speculanten dwarszitten?
Hedgefondsen speculeerden op een bankroet van Griekenland. Maar ze moeten
bang zijn voor de kleine lettertjes in de polis.
De Amerikaan Michael Burry (40) lijdt aan het syndroom van Asperger. In 2000
richt hij zijn eigen hedgefonds Scion Capital op. Dankzij de autistische
aandoening doorziet hij eerder dan anderen dat banken veel te gemakkelijk
hypotheken afgeven, zogenoemde subprimes, aan mensen die zich eigenlijk geen
eigen woning kunnen permitteren.
Vanaf 2000 gaat hij kredietverzekeringen kopen,
zogenoemde credit default swaps (cds), voor het geval de subprimemarkt onderuit
gaat. Als dat in 2008 werkelijk gebeurt, kan hij de cds te gelde maken door ze
te verkopen aan de schuldeisers van de banken. Met een inleg van een miljoen
dollar verdient zijn fonds 800 miljoen.
... De cds werden uitgeschreven door onder meer de
Amerikaanse verzekeraar AIG, die uiteindelijk alleen met staatshulp kon worden
gered.
Als verschillende eurolanden vanaf 2010 problemen krijgen met
de aflossing van hun schulden zijn er talloze hedgefondsen die het trucje van
Burry willen herhalen. Zij kopen massaal cds op de Griekse staatsschuld en later
ook die van Portugal en Ierland, in de overtuiging dat die landen failliet
zullen gaan. Van de staatsschuld van 350 miljard euro van Griekenland is
inmiddels mogelijk eenderde deel via cds verzekerd.
De speculanten die de cds bezitten, zouden miljarden winst
maken als Griekenland bankroet gaat. Hun triomfkreten zouden een schril contrast
vormen met de teloorgang van een van de meest ambitieuze Europese projecten, en
met de bezuinigingen die de knoflooklanden nu krijgen opgelegd. Terwijl de
Europese belastingbetalers hun wonden likken, kunnen zij goede sier maken met
hun verworven fortuin. ...
Red.: En als ware sprinkhanen vreten ze alles kaal:
Uit:
De Volkskrant, 10-06-2011, van verslaggever Gerard Reijn
Hedgefondsen 'roven' Afrika
Amerikaanse en Britse hedgefondsen kopen en pachten in hoog tempo grote
hoeveelheden landbouwgrond in Afrika. In 2009 ging het al om 60 miljoen hectare,
een gebied zo groot als Kenia of Frankrijk.
Volgens het Amerikaanse onderzoeksinstituut Oakland Institute, die deze gegevens
naar buiten bracht, heeft deze 'landgrab' (landroof) desastreuze gevolgen voor
de lokale bevolking en de voedselzekerheid in de wereld.
De onderzoekers, die een jaar lang zeven landen in Afrika afstruinden op zoek
naar documenten om de grondtransacties te bewijzen, ontdekten ook dat steenrijke
universiteiten als Harvard, en ook Amerikaanse pensioenfondsen, via de
hedgefondsen in Afrikaans land beleggen.
Afrikaans land is spotgoedkoop, ontdekten de onderzoekers. Twee dollar per
hectare is een heel gangbare prijs, maar in het West-Afrikaanse land Mali
slaagde een beleggingsgroep erin honderdduizend hectare (33 bij 30 kilometer) te
bemachtigen voor een termijn van vijftig jaar. Voor niets. ...
Tot nu werd vooral naar China gekeken bij landgrabbing in Afrika, maar
volgens de onderzoekers zitten de hedgefondsen achter de grootste transacties.
Ook India en de oliestaten in het Midden-Oosten zijn zeer actief.
Directeur Anuradha Mittal van Oakland Institute haalt fel uit: 'Dezelfde
hedgefunds die de vastgoedbubbel creëerden die leidde tot een wereldwijde
recessie, vergrijpen zich nu aan de wereld voedselvoorziening', stelt hij in een
persbericht. ...
Red.: Nog een geluid:
Uit:
De Volkskrant, 19-09-2011, door Johan Kaelen, consultant
Het aandeel is ziek
Beursspeculatie | Aandelen en obligaties zijn verworden tot bron van
speculatie en zelfverrijking.
Tussentitel: Analisten en beoordelaars zijn de machthebbers van onze tijd
Aandelen en obligaties zijn oorspronkelijk bedoeld als bron van financiering
voor bedrijven en overheden, buiten de traditionele geldschieters zoals banken
om. Inmiddels zijn aandelen en obligaties verworden tot speculatieobjecten,
waarvan de handel op de beurs wordt gestuurd door sentimenten, hypes en
winstbejag. De financiële mallemolen draait steeds sneller en maakt steeds meer
slachtoffers. ...
Aandelen en obligaties betekenden in het verleden voor
aandeelhouders vooral participatie in de onderneming, nu zijn ze een middel om
op korte termijn geld te genereren. De waarde van financiële instellingen,
bedrijven en zelfs landen wordt steeds meer bepaald door de stemming op de
beurs. Die is vooral afhankelijk van wisselende sentimenten die worden beïnvloed
door rampen, hypes, prognoses, oorlogen en statistieken, die op hun beurt worden
gekanaliseerd door analisten en kredietbeoordelaars, de machthebbers van onze
tijd.
Verder is de beloning van bestuurders en managers door
bonussen gekoppeld aan de beurswaarde van hun bedrijf, met als gevolg meer korte
termijn denken, meer persoonlijke verrijking en meer sentimenten op de beurs: de
beurscarrousel draait steeds sneller. ...
Inmiddels is de mallemolen dolgedraaid, met als gevolg een
financiële crisis die al miljarden heeft gekost en waarvan het einde nog niet in
zicht is. De financiële sector blijkt zichzelf niet te kunnen reguleren. De
politiek is onmachtig. De carrousel zal steeds sneller gaan draaien, totdat hij
losslaat en zichzelf en zijn omgeving vernietigt: de totale ineenstorting van de
economie.
De huidige crisis en de crises van voorgaande eeuwen hadden
in essentie dezelfde oorzaak: speculatie. De frequentie van crises neemt echter
toe, evenals hun intensiteit. De volgende crisis zou dodelijk kunnen zijn voor
de wereldeconomie.
Aandelen en obligaties moeten weer de functie krijgen die ze
ooit vervulden: participatie van de eigenaar mogelijk maken. Hiertoe dienen
aandelen en obligaties na aankoop tenminste vijf jaar in bezit te blijven,
waarbij tussentijdse speculatie in de vorm van opties, vruchtgebruik, verkoop
etcetera niet is toegestaan. Hierdoor wordt de beurshandel teruggebracht tot de
essentie, het verhandelen van participaties. Speculatie en excessen, zoals
hedgefunds en vijandelijke overnames, worden voorkomen, terwijl aandeelhouders
meer belangstelling krijgen voor de continuïteit van ondernemingen, de
langetermijnontwikkelingen en marktpositie. Dit creëert een langetermijnfocus en
stabiliteit en maakt daarenboven een einde aan de excessieve bonuscultuur van
bestuurders. ...
Red.: Onmiddellijk doen. De plaats waar de tegenstand vandaan
komt is de plaats waar de ratten zitten, en kan dus besproeit worden met napalm.
En weer eentje (de citaten staan niet in het originele
verband):
Uit:
De Volkskrant, 15-10-2011, door Patrick van IJzendoorn Interview |
Stewart Lansley, Engelse econoom
'Ware oorzaak van de crisis is inkomensongelijkheid'
Het structurele probleem achter de crisis is dat rijken investeren in
'casinopraktijken' in plaats van in de echte economie, stelt Lansley.
Tussentitel: De superrijken hebben geld uit de economie gezogen
Tijdens
het doornemen van het officiële Amerikaanse rapport over de oorzaken van de
kredietcrisis miste Stewart Lansley een cruciale, a-modieuze term. Op de 665
pagina's kwam de Engelse econoom geen enkele keer het woord 'ongelijkheid'
tegen. 'Dat is merkwaardig want inkomensongelijkheid is toch echt de kern van
het probleem. Jarenlang luidde de verwachting dat door de rijken rijker te maken
iedereen uiteindelijk financieel wijzer zou worden. In plaats van geld te
investeren in de economie, hebben de superrijken juist geld uit de economie
gezogen. Er vond geen trickle-down-effect plaats, maar trickle-up.'
Stewart las het rapport voor zijn net verschenen boek The
cost of in-equality: three decades of the super-rich and the economy waarin
hij aantoont hoe de economische voorspoed afgelopen decennia gestaag is
gekoloniseerd door grote bedrijven en door een superrijke elite, terwijl voor de
meeste mensen de salarissen veel minder hard zijn gestegen. 'De combinatie van
uitgeperste salarissen, fortuinen voor een handvol rijken en ruime kasreserves
voor grote bedrijven is geen recept voor een vitale economie of een herstel,
maar wel voor een duurzame crisis', zegt de 64-jarige econoom in de huiskamer
van zijn woning in Brixton.
... Hij heeft een biografie geschreven over de miljardair
Philip Green en over de Russische oligarchen in Londongrad. Zij hebben volop
geprofiteerd van de privatiseringen in de jaren tachtig en negentig, eerst in
het Westen en daarna in Rusland. 'De economie waar zij in leven staat geheel los
van de echte economie waar 99,9 procent van de burgers mee te maken heeft',
aldus Lansley. 'Anders dan de rijken in de jaren dertig, zijn de rijken van nu
sterker uit de crisis gekomen. Kijk alleen al naar de bonussen.'
Volgens Lansley is een economie gezond en stabiel wanneer er
sprake is van een evenwichtige loonontwikkeling, zoals in de jaren vijftig en
zestig.... Thatcher en Reagan reageerden te radicaal door banken en andere
financiële instellingen alle vrijheid te geven. Aandeelhouders werden
belangrijker dan werknemers.'
De lonen stegen ongelijkmatig en de winsten kwamen terecht
bij een kleine minderheid die zich bezighoudt met speculatie, fusies, overnames,
het verkopen van onbegrijpelijke financiële producten en investeren in onroerend
goed. Lansley beweert dat de superrijken er geen belang bij hebben om te
investeren in traditionele productiviteit omdat ze zoveel meer kunnen verdienen
met financiële casinopraktijken. 'Hedgefondsen behalen winsten door te gokken
dat de recessie zou verslechteren. Banken lenen geld voor een half procent en
kopen daarmee staatobligaties met vier procent rente.' ...
Red.: Precies ook de verhalen over de Pruikentijd die vorlgde
op de Gouden Eeuw in Nederland: de fortuinen verzameld in de Gouden Eeuw met
gezonde economische activiteit, werden door de volgende generatie gebruikt om
door middel van financiële en soortgelijke transacties rijk te blijven, terwijl
de echte economie verwaarloosd werd - zoals op deze manier:
| |
Net als in de afgelopen decennia wordt er alleen maar geld
verplaatst binnen de onproductieve parallel-economie. Als recent
voorbeeld noemt Lansley de overname van Cadbury door Kraft. 'De
Amerikanen leenden 11 miljard dollar voor deze investering waar
uiteindelijk niemand beter van is geworden, behalve de aandeelhouders
van Cadbury. Al dat geld had veel nuttiger gebruikt kunnen worden.' |
En daarvan is het aantal voorbeelden schier oneindig - het is vermoedelijk zo
dat de overgrote meerderheid zo niet alle grote bedrijven aan dit soort fusies
en later weer splitsingen hebben meegedaan, zonder dat het en cent aan hogere of
betere productiviteit heeft opgeleverd. Terwijl een flink percentage van het
betrokken geld, biljarden, in de zakken van financiële instellingen en de rijken
is verdwenen:
| |
Het structurele probleem van twee gescheiden economieën bestaat al
enkele decennia, maar lag verscholen achter een enorme opeenstapeling
van schulden. 'Nu is de kredietbel gebarsten, zijn de problemen
zichtbaar voor iedereen die het zien wil. Terwijl zakenbanken,
hedgefondsen, oligarchen, belastingvluchtelingen en private
equity-bedrijven zwemmen in het geld, is schraalhans keukenmeester in de
echte economie. Er is amper groei, consumenten lossen hun schulden af,
winkels houden permanent uitverkoop en dagelijks gaan er banen verloren.
De koopkracht is chronisch verzwakt.' |
En toen het mis dreigde te gaan, moest de overheid hulp bieden:
| |
... Charles Moore, bewonderaar en biograaf van Margaret Thatcher,
die in de ongelijkheid een gevaar voor de politieke stabiliteit ziet.
Hij noemde het wereldwijde bankwezen een speeltuin voor enkele
avonturiers, compleet met zachte, door health & safety-inspecteurs
goedgekeurde vloeren voor het geval de deelnemers vallen. |
Het basisidee van het herstel is simpel:
| |
Wat nog harder nodig is dan economisch-technische en politieke
interventies is een cultuuromslag, maar Lansley beseft dat zoiets
langzaam gaat, als het al gebeurt. Met interesse volgt hij de omslag van
enkele rechtse commentatoren. Zo voorspelde Max Hastings afgelopen zomer
in de Financial Times min of meer de Occupy Wall
Street-demonstraties met de bewering dat het niet verstandig is de
gelaten houding van de lijdende meerderheid voor lief te nemen wanneer
een kleine minderheid er met de buit vandoor gaat. Kapitalisme, zo
beweerde Hastings, werkt alleen als de opbrengsten eerlijker verdeeld
worden. |
Het is kennis die kennelijk om de zoveel generaties opnieuw geleerd moet
worden:
| |
Het lijkt op de situatie die Lansley beschrijft in het hoofdstuk met
de titel A consumer society without the capacity to consume. Hij
citeert daarin Henry Ford, de icoon van het volkskapitalisme die in 1914
een minimumloon invoerde. Lansley: 'Ford had door dat zijn werknemers
tegelijkertijd ook consumenten waren. Ford zag dat een maatschappij met
lage lonen en hoge winsten niet functioneert.' |
Maar Langley vergist zich dat in het idee je kan wachten op die
cultuuromslag. Die interventies moeten er komen:
| |
Om de gebroken economie te repareren pleit Lansley voor het invoeren
van belastingen op kapitaal, het plunderen van belastingparadijzen en,
bovenal, het oprichten van een nationale investeringsbank.
'Wat houdt de overheid tegen om een van de genationaliseerde
banken om te bouwen tot een bank die investeert in kleine en middelgrote
bedrijven. Er is geld genoeg aanwezig, maar er wordt geen welvaart meer
gecreëerd.' |
Kijk ... precies het plan van deze website: het Rijnlandse investeringfonds
- te financieren uit een andere bron, en een die geen schade doet aan de
economie: het onteigenen van iedere erfenis boven de, zeg, 1 miljoen euro
.
De Europese financiële crisis van 2011 laat voor iedereen
die het zien wil de ware aard van de financiële wereld nogmaals zien. Het is
maar een enkeling:
Uit:
De Volkskrant, 05-12-2011, door Raymond van de Wiel, promovendus aan het
London Consortium van de University of London.
Geldsector is gebaat bij een permanente crisis
Als de financiële sector niet wordt gereguleerd, blijven we geld
overhevelen naar financiële instellingen.
| Tussentitels: |
De financiële sector groeide de afgelopen 30 jaar vier keer
sneller dan de echte economie
Door de slechte economische vooruitzichten zijn er veel ‘koopjes’ voor
investeerders |
Met iedere Europese top verwachten we weer een definitieve oplossing van de
'eurocrisis'. Maar iedere oplossing die de Europese leiders aandragen wordt
binnen een paar dagen weer afgeschoten door de financiële markten. En zelfs al
zouden de eurolanden een oplossing weten te vinden, dan is dit nog niet het
einde van het veel grotere probleem van de cyclus van economische en financiële
crises dat al veel verder teruggaat dan de kredietcrisis van 2007.
Integendeel, het lijkt erop dat we toewerken naar een permanente economische
crisis. Om dit te begrijpen, moeten we onze aandacht richten op het verschijnsel
dat wel 'financialisering' wordt genoemd.
Sinds de jaren tachtig leven we in het tijdperk van 'financialisering': de
explosieve groei van financiële instellingen, instrumenten en markten. Deze drie
verschijnselen zijn tot op zekere hoogte overlappend en gerelateerd, maar als we
ze analyseren als één fenomeen, zoals zo vaak gebeurt, ontneemt dit ons het
zicht op de verschillende effecten ervan. Door in te zoomen op de
financialisering van de wereldeconomie, kunnen we de specifieke destabiliserende
effecten van deze ontwikkeling scherper in beeld krijgen.
Na de grote crisis van de jaren twintig en dertig werden financiële instellingen
scherp gereguleerd. Dit werd in de jaren tachtig weer losgelaten. Het gevolg
daarvan was de sterke uitbreiding van financiële instrumenten zoals hedging en
derivatenhandel, en de toegenomen 'marktpenetratie' door financiële organisaties
in niet-financiële markten. Samen veroorzaakten deze ontwikkelingen de
spectaculaire groei van de financiële sector die we de laatste decennia hebben
gezien.
De gevolgen van de enorme groei in optie- en derivatenhandel sinds de jaren
tachtig waren groot. Waar voorheen winst werd gemaakt met bijvoorbeeld de handel
in graan of het verstrekken van hypotheken, wordt winst nu voornamelijk
gerealiseerd door op de potentiële winsten van deze activiteiten te speculeren.
De specifieke eisen van de primaire markt worden daarmee ondergeschikt aan het
genereren van winst in de secundaire (gederiveerde) markt, wat onwenselijke
gevolgen heeft. Veelbesproken is het voorbeeld van de Amerikaanse
hypothekenmarkt, waar niet meer gekeken werd naar de mogelijkheid op de lange
termijn winst te maken met de hypotheken zelf, zolang er winst te behalen viel
met het doorverkopen van deze hypotheekcontracten.
Red.: Heel erg nieuw is dit niet allemaal - zelfs binnen de
financiële wereld. Daarbinnen loopt er allang een grap over wat ze nu in feite
verhandelen: "Blikjes olifantinekontenvlees". En: "Je mag als klant niet vragen
om te kijken naar wat er in die blikjes zit". Waarom? "Als je een blikje
openmaakt, blijkt het leeg te zijn". Maar dan protesteert de klant toch? "Dan
zeg je dat die klant toevallig het blikje met het gat van de olifant heeft
getroffen".
| |
Een soortgelijke ontwikkeling vond plaats bij ondernemingen. Tot de jaren
tachtig werden groei en innovatie geacht te gedijen als financiele
belanghebbenden (banken en investeerders) een verbintenis voor de lange termijn
aangingen met een onderneming. Vanaf de jaren tachtig veranderde die visie.
Verhandelbare belangen in bedrijven werden steeds meer gezien als potentiële
winstmakers. Dit leidde tot een steeds grotere druk op bedrijven tot
winstvorming op de korte termijn.
Dit ging in eerste instantie ten koste van andere belanghebbenden in deze
ondernemingen, bijvoorbeeld werknemers en klanten. Op de langere termijn ging
het ook ten koste van de bedrijven zelf. Als directe winstgroei niet haalbaar
was moesten andere maatregelen worden genomen om de waarde van de aandelen te
laten groeien. Meer dividend uitbetalen bijvoorbeeld, of het terugkopen van
aandelen, wat bedrijven konden doen met geld geleend in de financiële sector,
uiteraard tegen marktrente.
Door deze veranderingen hevelen bedrijven steeds meer geld over aan banken en
investeerders. Onderzoek door de Amerikaanse econoom James Crotty laat zien dat
grote Amerikaanse bedrijven tot en met de jaren zeventig gemiddeld minder dan 30
procent van hun cashflow overdroegen aan investeerders en banken. Vanaf de jaren
tachtig is dat gegroeid tot meer dan 50 procent.
Het spreekt vanzelf dat dit heeft geleid tot een versterking van de financiële
sector ten opzichte van de 'onderliggende' economie. De financiële sector
groeide de afgelopen drie decennia vier keer sneller dan de 'echte' economie.
Het veelgehoorde argument is dat groei van deze sector goed is voor de hele
economie, wat deels waar is. Maar in eerste instantie is de groei van deze
sector vooral goed voor de investeerders en banken zelf. Naast een beperkte
bijdrage aan de groei, heeft het vooral negatieve gevolgen voor de echte
economie. |
Hierover wordt nog steeds systematisch gelogen. Door financiers, door
financiële experts, door andere economen, door economische journalisten, en door
andere journalisten: de financiële wereld wordt voortdurende aangehaald als een
normaal en dus duidelijk deel van de economie. Terwijl het doodgewoon parasieten
zijn. mensen die eigenlijk in de gevangeis gegooid zouden moeten worden.
| |
Eén van die gevolgen ondervinden we momenteel aan den lijve. Het is de opkomst
van een cyclus van crises die veel verder teruggaat dan de kredietcrisis van
2007. In eerste instantie beperkten deze crises zich tot perifere landen of
regio's, bijvoorbeeld Mexico in 1994, Zuid-Oost Azië in 1997, Rusland in 1998 en
Argentinië in 2001. Met het instorten van de huizenmarkt in de VS hebben ze de
westerse economieën bereikt.
Deze cyclus van economische crises valt niet geheel toe te schrijven aan de 'financialisering',
maar is er wel degelijk een duidelijk verband tussen deze twee ontwikkelingen.
Terwijl crises negatieve gevolgen hebben voor de meeste economische sectoren en
werknemers, hebben zij positieve gevolgen voor de financiële sector. Dat bleek
al duidelijk uit onderzoek vóór de kredietcrisis, maar is nu voor iedereen
evident. De winsten van de grote internationale investeringsbanken zijn alweer
als vanouds en de bonussen van bankmedewerkers zijn hoger dan vóór 2007.
Voor investeerders is het crisisklimaat ook uitermate gunstig. De Amerikaanse
investeerder Wilbur Ross financierde deze week de koop van de bank Northern Rock
van de Britse overheid. Op deze verkoop maakte de Britse overheid (de Britse
belastingbetalers dus) ruim 400 miljoen verlies. Voor Ross en andere
investeerders is dit goed nieuws. Zij staan klaar om ondergewaardeerde en in de
problemen geraakte bedrijven op te kopen. In een recent artikel in de Financial
Times zegt Ross dat er door de slechte Europese economische vooruitzichten nog
meer 'koopjes te halen zijn'.
Met dergelijke grote gevestigde belangen is het nog maar de vraag of we nog wel
afkomen van de huidige crisis. De Italiaanse filosoof Giorgio Agamben beschreef
het verschijnsel dat we toegroeien naar een 'permanente noodtoestand', waarin de
normale rechtsgang wordt opgeschort. Een voorbeeld is de 'war on terror' die de
geheime overplaatsing van verdachte terroristen naar Guantánamo tot gevolg had.
Deze oorlog speelt politieke belangengroepen in de kaart.
In de economie stevenen we af op een vergelijkbaar verschijnsel. De permanente
crisis is goed voor financiële instellingen en investeerders, en biedt de
conservatieve regeringen, die nu in bijna alle Europese landen aan de macht
zijn, de vrije hand hun ideologisch gewenste bezuinigen door te voeren. Een
'oplossing' van de huidige crisis valt voorlopig dus niet te verwachten. En als
er al een 'staakt-het-vuren' komt, dan zal het niet lang duren voordat een
nieuwe crisis ons overspoelt.
Zolang er niet serieus werk wordt gemaakt van herregulering van de financiële
sector, blijven we gevangen in een permanente staat van crisis die leidt tot een
voortgaande overheveling van geld aan een relatief kleine groep financiële
instellingen en investeerders. |
En als het niet in de gevangenis gooien van dit soort lieden nog lang wordt
uitgesteld, nemen de burgers op een gegeven moment het recht in eigen hand.
Tijdens de Europese kredietcrisis van 2011 wordt om de halve
zin gewezen op de financiële markten, die dit of dat zouden gebieden, altijd ten
kost van de gewone burgers. Dit is een volkomen bevestiging van het parasitaire
karakter van de financiële wereld. Die financiële wereld is namelijk weinig to
niets anders dan de wereld van de rijken. Het geld dat de rijken hebben, is
gehaald uit de werkelijke economie, dat wil zeggen: gestolen van de gewone
burgers. En met dit gestolen geld bedreigen ze de burger ten einde nog meer geld
te roven. Een situatie die slechts door één maatregel opgelost kan worden: het
ontwaarden van alle huidige geld. Bijvoorbeeld door een parallelle nieuwe
geldsoort te starten, en de oude uit te faseren.
Het kenmerk van parasieten is dat ze zich verspreiden daar
waar er ook maar iets voor ze te halen valt. Een vruchtbare voedingsbodem
is natuurlijk die van de politiek, omdat daar veel economische en financiële
beslissingen genomen worden, en omdat er het daar al vol zit met vrienden. En,
in deze moeilijkere economische tijden, is hun aanwezigheid essentieel om te
voorkomen dat de rijken en de financiële wereld ook iets moeten inleveren. Hier
is die werkelijkheid - in twee artikelen die natuurlijk niet uit een
"kwaliteitskrant" komen. Niet omdat het niet waar zou zijn, maar omdat die "kwaliteitskranten"
sterk pro-oligarchie zijn:
Uit:
DePers.nl, 21-11-2011, door Eric Smit
#GoldmanTakeOver We hebben de policy dat we niets over elkaar vertellen.
Het kabinet Goldman-1
Of het nu de nieuwe baas van Italië is (Monti) of het management van de
Europese Centrale Bank: ze hebben ooit voor Goldman Sachs gewerkt. ...
Uit:
DePers.nl, 29-11-2011, door Petra Janbroers
In crisis telt de stem van het plebs even niet mee
Academici en zakenlui moeten het puin ruimen dat politici hebben
achtergelaten. Technocratische regeringen, het is een trend. En volgens sommigen
geen toeval.
Zet een (ex-)centraal bankier, een wiskundige, een econoom, een ingenieur en een
rechter neer in je regering en hoppa, problemen als staatsschulden,
belastingontduiking en sociale (on-)zekerheden verdwijnen als sneeuw voor de
zon. ...
In Italië en Griekenland zitten ‘noodregeringen’ waar de kiezer
niets over te zeggen heeft gehad. De kabinetten van Mario Monti en Lucas
Papademos zijn onder niet eens zachte dwang uit Brussel gevormd. ...
Red.: Dit zijn de mannen van Goldman Sachs. En uit de
Volkskrant, in de vorm van een ANP-bericht:
Uit:
De Volkskrant, 22-10-2011, ANP.
Spanje
Ex-bankier Lehman wordt minister
De nieuwe minister van Economische Zaken in Spanje is een voormalige bankier
van Lehman Brothers, Luis de Guindos. De ineenstorting van de Amerikaanse
zakenbank Lehman Brothers was in september 2008 de katalysator van de
wereldwijde economische crisis, die Spanje bijzonder zwaar heeft getroffen. ...
Red.: En hier de collega van Lehman. Dit alles om voor
dit te zorgen:
| |
Spanje wacht nu een pakket van strenge bezuinigingen, terwijl de
werkloosheid 20 procent is. Samen met minister van Financiën Montoro
moet De Guindos de Spanjaarden overtuigen van de noodzaak van deze
bezuinigingen. In de Spaanse samenleving bestaat veel woede over de rol
die de banken hebben gespeeld. |
Dat wil zeggen: om te voorkomen dat de schade die ze hebben veroorzaakt op
henzelf wordt verhaald, en in plaats daarvan wordt afgewenteld op de gewone
burger.
Na de macht te hebben overgenomen binnen het Europese
Imperium, gebruiken ze dit om het geld van de burgers te stelen:
Uit:
De Volkskrant, 22-12-2011, van verslaggever Peter de Waard
ECB leent banken 500 miljard in strijd tegen kredietcrisis
De
Europese Centrale Bank heeft tegen een extreem lage rente een onverwacht hoog
bedrag van bijna 500 miljard euro uitgeleend aan de banken in de eurozone.
Behalve dat de banken hiermee hun eigen liquiditeitspositie kunnen versterken,
hoopt de ECB dat zij hiermee staatsobligaties van zwakke eurolanden kopen. ...
Red.: Dat laatste is natuurlijk een leugen voor de
publieke bühne. Dit is wat de banken doen met geld:
Uit:
De Volkskrant, 23-12-2011, van verslaggever Peter de Waard
Derivatenhandel stijgt weer tot zevenvoud van alle bbp's
samen
De beruchte derivatenhandel buiten de officiële beurzen om - de zogenoemde
over-the-counter handel - stijgt weer na drie jaar van daling. Dit blijkt uit
cijfers van ISDA (International Swaps and Derivatives Association).
Op 30 juni van dit jaar stond wereldwijd voor 416.700 miljard
dollar aan onderhandse derivaten uit. Dat is een stijging van 18 procent ten
opzichte van 31 december 2010. Dat is zeven keer zo hoog als het bruto
binnenlands product (bbp) van de hele wereldeconomie, dat op dit moment 63.000
miljard dollar bedraagt.
Na de kredietcrisis van 2007 en 2008 was er een wereldwijde
oproep de handel in derivaten (opties, futures, swaps) te beperken. Daarbij werd
gewezen op de weinig transparante handel buiten de beurzen om die een tijdbom
onder het financiële systeem zou zijn. Sinds 2007 was er een daling van 12
procent, maar dat is dit jaar weer omgeslagen. Op 30 juni werd zelfs een nieuw
record bereikt van het bedrag dat aan derivaten uitstaat. ...
Red.: De winstpercentages hierop zijn niet hoog, maar de
betrokken bedragen zo astronomisch, dat die winsten toch over miljarden en
tientallen miljarden gaan. Die verdwijnt in de zakken van particulieren, de
rijken. Tot op een gegeven moment de zeepbel barst, weer, en de burgers het
vacuüm, weer, mogen vullen. met spaar- en pensioengelden. Bankers, bankiers, de
financiële sector: het is is één grote parasitaire kolonie.
Nog voor het einde van het jaar nog een voorbeeld:
Uit:
De Volkskrant, 28-12-2011, van verslaggever Michael Persson
Banken draaien geldkraan voor Petroplus dicht vanwege schuld
Het oorspronkelijk Nederlandse oliebedrijf Petroplus is in zwaar weer
terechtgekomen. Dinsdag draaiden banken de geldkraan dicht.
Investeringsmaatschappijen hebben miljarden aan het bedrijf verdiend.
...
Dit is het verhaal van Petroplus, een bedrijf met
raffinaderijen in België, Duitsland, Frankrijk en Engeland. Een consortium van
dertien banken, waaronder ABN Amro en ING, staakte dinsdag zijn kredieten aan
het bedrijf. Een continu voorschot van 1 miljard euro is van het ene op het
andere moment opgedroogd.
Daardoor heeft het bedrijf ineens nog maar half zoveel geld
om olie in te kopen, waarmee het zijn vijf raffinaderijen draaiende houdt. 'Dit
is natuurlijk een zeer ernstige situatie', zei een woordvoerder van Petroplus
gisteren. 'We kunnen geen ruwe olie meer kopen zoals we zouden willen.'
...
Petroplus werd in 1993 opgericht door de Nederlandse
landbouwkundig ingenieur Marcel van Poecke. Vijf jaar later bracht hij het
bedrijf, dat deed in olieopslag, raffinage en benzineverkoop via de onbemande
Tango-tankstations, naar de Amsterdamse beurs. Van Poecke verdiende zijn eerste
miljoenen.
In 2005 werd Petroplus voor 277 miljoen euro van de beurs
gehaald door de Amerikaanse investeringsmaatschappijen Riverstone en Carlyle. De
Amerikanen verkochten vervolgens alles wat los en vast zat, en concentreerden
zich op 'onafhankelijke raffinage'. Anderhalf jaar later brachten ze het bedrijf
opnieuw naar de beurs, nu in Zwitserland. Het aandeel deed 63 Zwitserse frank.
Totale opbrengst: 2,9 miljard Zwitserse frank, ongeveer 2,4 miljard euro. Twee
miljard winst. Ook Van Poecke profiteerde mee.
Sindsdien is de koers van het bedrijf met 97 procent gedaald.
Het bedrijf stak zich verder in de schulden en kocht raffinaderijen in
Duitsland, Engeland en Frankrijk - onder meer van Shell, dat zijn raffinaderijen
juist van de hand deed vanwege overcapaciteit. ...
Red.: Samengevat: een gezond bedrijf wordt gekocht door
de financiële wereld, uitgekleed waarbij het geld gaat naar de rijken, het
restant wordt volgestopt met rotzooi en gedumpt. De maatschappij, de rest van de
burgers, draait op voor de lasten. En dit is de normale gang van zaken:
| |
Het is een klassiek kapitalistisch verhaal.
Bedrijf wordt opgericht, gaat naar de beurs, wordt opgekocht, vol
schulden gehangen, uitgekleed, weer naar beurs gebracht, en gaat (bijna)
ten onder. Er zijn een paar winnaars, en duizenden verliezers. |
Parasieten, die verdelgd zouden moeten worden.
Een voorbeeld in het klein van hoe het parasiteren werkt:
Uit:
De Volkskrant, 29-12-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John
Schoorl
Zorggroep Zonnehuizen failliet
Tussentitels: Mismanagement kostte in twee jaar ongeveer 20 miljoen
... Door mismanagement verspilden de Zonnehuizen in twee jaar
tijd ongeveer 20 miljoen euro.
Red.: Stap één: bestuurders gokken met zogenaamde
investeringen in wat dan ook met het geld van de organisatie waar ze de baas
zijn. Dat geld komt meestal direct van banken.
| |
Eerder dan verwacht diende de bestuurder van de Zonnehuizen direct
na Kerst een faillissementsaanvraag in bij de rechtbank. |
Stap twee: Het gaat allemaal niet volgens "plan" en de organisatie gaat over
de kop.
| |
Een consortium van banken onder leiding van ABN Amro blijkt begin
juli al zijn financiële belangen bij de Zonnehuizen te hebben
veiliggesteld door een hypotheek van 70 miljoen euro in te schrijven op
het gehele bezit van de zorggroep. Dat bezit omvat kapitale panden en
terreinen, onder meer in de regio Zeist |
Stap drie: de banken die het risicovolle gedrag van de bestuurders hebben
gefinancierd, stellen hun belang zeker.
| |
Personeelsleden, leveranciers en bewoners draaien op voor het
faillissement van de antroposofische zorggroep ...
De 1.300 personeelsleden krijgen de overuren die de afgelopen
tijd zijn gemaakt niet of slechts gedeeltelijk uitbetaald. Zij moeten
die uren claimen bij de curator, die dinsdag door de rechtbank is
benoemd. |
Stap vier: de overige werknemers van de organisatie draaien op voor de
kosten. Of de gemeenschap als geheel als deze de lasten op zich neemt.
Het kan natuurlijk ook goed aflopen met de "plannen" van de
bestuurders. Dan worden er aanzienlijke winsten gemaakt, en die gaan voor een
groot deel naar de banken. De bestuurders krijgen vette bonussen. De werknemers
krijgen niets extra.
Dit is een overbekend scenario voor dit soort gevallen. In de grootschaligere
gevallen als die rond de kredietcrisis van 2088 en verder wen de eurocrisis van
2011 en verder werkt het ongeveer hetzelfde, met dit verschil dat de bestuurders
van de organisatie: landen, Europese Unie, en dergelijke, tot dezelfde groep
behoren als de bestuurders van de baken. het is, niet als het ware maar "is",
één pot nat. Hetgeen nog eens bevestigd werd tijdens de eurocrisis toen
bankbestuurders direct landenbestuurders werden
- meestal zit er wat meer tijd tussen. Oftewel: het hele systeem van de
oligarchie is er op gericht om door middel van speculatief handelen geld uit de
zakken van de gewone burgers te kloppen. Of, omdat geld arbeid vertegenwoordigd
en arbeid staat voor levenstijd van de werkende: levenstijd van de werkenden te
stelen. Oftewel: bloed uit het lichaam van de werkende te zuigen. Oftewel: de
financiële wereld tezamen met de wereld van bestuurders bestaat niet uit gewone
maar uit bloedzuigende parasieten. Het zijn allemaal Shylocks
(Wikipedia), zie rechts.
Een versie van Shylock uit Ierland:
Uit:
De Volkskrant, 09-01-2012, door Patrick van IJzendoorn
De boerenzoon die zich opwerkte tot rijkste man van Ierland is
failliet
Miljardair Seán Quinn was in zijn geboortestreek een afgod. Maar hij gokte
en verloor. Nu zitten schuldeisers hem achterna. Quinn ís het Ierland van nu.
De rijkste man van Ierland, Seán Quinn, is failliet. Dat beweert hij althans.
Volgens zijn schuldeisers houdt hij een groot deel van zijn vermogen in
buitenlandse onderdelen van zijn imperium verborgen. Pogingen om dat geld namens
de Ierse belastingbetaler te innen, worden op geheimzinnige wijze tegengewerkt.
...
Quinn - wiens werkwijze door een rechter ooit is omschreven
als 'cynisch, berekenend en meedogenloos' - had bij het verwezenlijken van de
Ierse droom veel te danken aan de Gaelic Athletic Association. Deze organisatie
is opgericht om Ierse sporten te stimuleren, maar is vooral een soort herenclub
van politici, bankiers, projectontwikkelaars en andere leden van de gevestigde
orde. Een andere belangrijke poot van de Keltische Tijger was voor hem
Anglo-Irish, dé bank van de projectontwikkelaars. 'Seán Quinn hield van Anglo en
Anglo hield van Seán Quinn', schrijft de Ierse journalist Dearbhail McDonald in
het boek Bust.
De liefdesgeschiedenis tussen, zoals McDonald het noemt, de
rijkste man en de meest sexy bank van het land liep verkeerd af. Waar hij
tijdens het pokeren amper geld inlegde, besloot Quinn zijn imperium op het spel
te zetten bij een gok op de aandelenkoers van Anglo. Met het spannendste van
alle financiële derivaten: de Contract for Difference, bouwde hij een belang van
25 procent op in de bank. De aanbetaling bij deze investering bedroeg slechts 10
procent. Een koersstijging zou enorme winsten opleveren, een koersdaling enorme
verliezen. Dat laatste gebeurde. De gok kostte Quinn uiteindelijk 2,5 miljard
euro. De verzekeringstak, de melkkoe van het imperium, raakte in grote
problemen. Het inmiddels genationaliseerde Anglo wilde Quinn Insurance zelfs
helpen, maar omdat Quinn deels verantwoordelijk was voor de ondergang van de
bank, was steun op kosten van de belastingbetaler politiek niet haalbaar.
...
Red.: Dat laatste dus zijnde een uitzondering - in de rest van
de wereld is dat redden op kosten van de belastingbetaler dus
wel gebeurd.
Ook in de omgang met landen gedragen banken zich als de
ouderwetse woekeraars: geld lenen waarvan je eigenlijk weet dat het
onverantwoord is en dus een hoge rente , en dan bij de onmogelijkheid van
terugbetaling in geld, in plaats daarvan "ponden vlees" aof allerlei andere
vormen van vernedering en/of marteling te eisen:
Uit:
De Volkskrant, 06-02-2012, van correspondent Marc Peeperkorn
Geldschieters waarschuwen premier Papademos
Griekenland staat op het randje
Griekenland stevent af op een faillissement als het niet binnen enkele dagen
drastische en geloofwaardige bezuinigingsplannen presenteert. Die harde
waarschuwing gaven de eurolanden, de Europese Commissie, het Internationaal
Monetair Fonds (IMF) en de Europese Centrale Bank (ECB) - de geldschieters van
Athene - dit weekeinde aan de regering van premier Papademos. ...
Venizelos beaamde zaterdagavond dat zijn land 'op het randje
staat'. De komende dagen noemde hij 'zeer cruciaal'. De geldschieters willen
onder meer een verlaging van het minimumloon, lagere vakantietoeslagen en
soberder pensioenen. Ook moet Athene met concrete plannen het vertrek van 150
duizend ambtenaren verzekeren. ...
Red.: Europese Commissie, het Internationaal Monetair
Fonds (IMF) en de Europese Centrale Bank (ECB) zijn niet de echte geldschieters,
maar de instellingen die de schulden van de echte geldschieters, de banken en
andere financiële instellingen, hebben overgenomen. "Vanwege de stabiliteit van
het financiële stelsel". Oftewel: de banken mogen niet failliet gaan, de gewone
burger wel. En ter illustratie van de "marteling en vernedering":
| |
Tussentitel: De duimschroeven werden keihard aangedraaid -
Betrokkene bij overleg met Grieken |
Je ziet Shylock zo voor je ...
Weer een gevalletje hedgefondsen:
Uit:
De Volkskrant, 09-02-2012, van verslaggever Gerard Reijn
Mexichem palmt Wavin in na bod drie keer te hebben verhoogd
Waterleidingfabrikant Wavin komt waarschijnlijk toch in Mexicaanse handen.
Het bedrijf met hoofdkantoor in Zwolle wordt voor 531 miljoen euro overgenomen
door Mexichem. ...
... Mexichem is ongeveer zo groot als Wavin. Het heeft geld
genoeg, met een oorlogskas van 1 miljard euro. Wavin kampt juist met een vrij
zwakke balans, een erfenis van de periode dat het eigendom was van
private-equityfonds CVC. Dat bracht het bedrijf in 2006 naar de beurs voor een
koers van 55 euro per aandeel. Het bedrijf was echter overladen met schulden. De
koers daalde daardoor tot onder de 5 euro. ...
Red.: Oftewel: Nederland verliest een goed bedrijf,
door de parasieten van de hedgefunds uit een van de Angelsaksische roversnesten:
Engeland, en dus vermoedelijk de rovershoofdstad Londen.
De economie-journalisten van de Volkskrant proberen zo
gunstig mogelijk te schrijven over hedgefunds, maar geven ook nog wel een deel
van de waarheid - in het rechtsere deel van de media zijn het natuurlijk helden,
want wie zo veel geld weet te roven moet wel knap zijn en een meerderwaardig
persoon. Hier is weer een verhaal over die waarheid:
Uit:
De Volkskrant, 03-03-2012, door Gerard Reijn
Verwachting voor overmorgen: aanhoudende private equity
Het begon met CVC. Dat private-equityfonds verkocht in november vorig jaar
supermarktketen C1000 aan Jumbo. Een paar honderd miljoen euro verdiende CVC op
die transactie.
Sindsdien lijkt er een bui aan private-equitydeals over het
land te trekken. Deze week verkochten Cyrte en NPM - twee opkoopfondsen van
Nederlandse bodem - Bol.com aan Ahold. In drie jaar tijd 140 procent rendement.
Een paar dagen later kondigden opkoopfondsen Warburg Pincus en Cinven aan het
kabelbedrijf Ziggo voor een deel naar de beurs te brengen.
En dan zijn er nog de kleinere transacties - steeds meer. ...
Private equity is alom tegenwoordig. Wie Quote leest,
leest een product van private equity. ...
De Utrechtse hoogleraar Hans Schenk deed onderzoek naar
honderden ondernemingen in de VS, die middels een overname met geleend geld in
de private equity terechtkwamen. In 15 procent van de gevallen gingen die
uiteindelijk failliet. Van bedrijven die op andere wijzen werden overgenomen,
overkwam dat maar 4 procent. 'Nederlandse cijfers hebben we niet, maar de
Amerikaanse en Nederlandse constructies lijken sterk op elkaar', zegt Schenk.
...
Het meest in het oog springend van private equity zijn de
enorme rendementen. 'We zitten vijf jaar in een bedrijf', zegt een anonieme
betrokkene, 'en we willen een rendement van 25 procent. Per jaar.' Toch is er
wel discussie over die rendementen. ...
Bij Alpinvest - een van de grootste private-equitybedrijven
in de wereld - denken ze daar heel anders over. 'De rendementen', zegt manager
Erik Thyssen, 'zijn onomstotelijk veel hoger dan de wereldindex. Maar er zijn
mensen die rekensommen maken om het risicoprofiel te verdisconteren, en die
sommen zijn discutabel. Maar zelfs gecorrigeerd voor risicoprofiel doet private
equity het aanzienlijk beter dan de markt.' ...
Red.: En eigenlijk hoef je niets meer te weten dan dat: als je
iets
verkoopt voor meer geld dan je het inkoopt, zonder er waarde aan toe te voegen,
en de waarde die een hedgefonds, gemiddeld, toevoegt is verwaarloosbaar, ben je
een parasiet. En dit zij hele dure parasieten. Die niet een beetje bloed
drinken, maar je halve bloedsomloop.
En hier zijn een paar van de trucs:
| |
Tussenstuk:
Onvertaalbare term, maar alom aanwezig
Private equity is een niet te vertalen term, maar opkoopfondsen
komt nog het beste in de buurt. Het gaat om beleggingen in aandelen van
bedrijven die niet op de beurs staan.
De financiers zijn van allerlei slag. De grootste categorieën zijn
pensioenfondsen, banken en verzekeraars en (steen)rijke particulieren.
Die vertrouwen hun geld toe aan een private-equitybedrijf.
Een aantal grote namen in deze branche: Alpinvest, CVC, NPM,
Apax, Providence of KKR. Zo'n private-equitybedrijf begint een fonds
(bijvoorbeeld Apax Europe VIII, of Providence VII), gaat fondsen werven
bij zijn beleggers en gaat daarna investeren. Overgenomen bedrijven
blijven meestal rond vijf jaar in bezit en moeten dan weer verkocht
worden, want het fonds heeft een vaste looptijd van vaak tien jaar.
De beleggers zijn verre van passief, maar zitten er bovenop. Vandaar dat
zij heel andere risico's kunnen nemen dan beleggers in beursfondsen,
want die krijgen maar beperkt informatie. Bij beursfondsen zijn de
managers de baas, bij private equity is het de aandeelhouder.
Private equity staat bekend om zijn gigantische rendementen,
en past daartoe de volgende trucs toe:
1. Steek zo weinig mogelijk eigen geld in de overnamen, en leen zo veel
mogelijk. Beter nog: laat dat bedrijf zelf maar lenen. Dat heeft twee
voordelen: het bedrijf betaalt dan veel rente, en die is aftrekbaar van
de belasting. Belasting betalen is not done bij private equity. Tweede
voordeel: hoe minder je zelf investeert, hoe hoger je rendement.
Voorbeeld: koop een bedrijf voor 100 miljoen, maar leen daarvan 70
miljoen. Leg zelf 30 miljoen in. Verkoop het weer voor 120 miljoen en uw
winst is 90 miljoen, dus 300 procent.
2. Haal zo veel mogelijk geld uit het bedrijf, zo snel mogelijk. Dat
heeft twee voordelen: u kunt uw investering al snel grotendeels
terugverdienen. En het bedrijf gaat heel scherp, heel efficiënt opereren
omdat het geld zo schaars is. Heel disciplinerend.
3. Laat het management van het overgenomen bedrijf deelnemen in het
risico. Al geef je ze die aandelen gratis: ze moeten een goede reden
hebben om indien nodig (dat is vaak) harde maatregelen te treffen. Ook
hun winst moet riant zijn.
4. Verkoop alles wat niet heel hard nodig is. Vastgoed is het eerste:
verkopen en terughuren. Alleen al met dat vastgoed kun je vaak een groot
deel van je geld weer terugverdienen. |
Zoals gezegd: parasieten van de ergste soort.
En oh ja: hier zijn nog wat voorbeelden van dat goedpraten:
| |
Een paar jaar geleden hoorde je er nooit over, maar
tegenwoordig lijkt bij de meeste overnamen van bedrijven private
equity betrokken te zijn. Dat is bepaald onprettig, wordt vaak
gedacht. Maar is dat terecht?
Daniël Ropers heeft het gelezen. 'Dat boek bepaalde aanvankelijk
mijn beeld van die bedrijfstak', zegt de directeur van Bol.com. Maar
dat is wel veranderd. Bol.com was in 2002 een nog jonge telg van
uitgeefconcern Bertelsmann. De dotcombubbel was net gebarsten, en
Bertelsmann wilde niets meer met e-commerce te maken hebben. Ropers:
'Ik mocht op zoek naar kopers, en ik heb alles gedaan om logische
kopers te vinden. Ik heb gesproken met Selexyz, met Free Record
Shop, met nog veel meer. Maar niemand wilde ons kopen.' Het leek
gedaan met zijn onderneming. 'Op mijn shortlist had ik nog nul namen
staan.' Tot hij toch een paar opkoopfondsen bereid vond.
Bol.com was veilig. Tot 2008, toen de crisis losbrak. 'Van de
ene dag op de andere bleek dat wij verkocht moesten worden, en wel
snel.' Weer mocht hij zelf kopers zoeken, en weer kwam hij terecht
bij opkoopfondsen, Cyrte en NPM. 'We waren nog niet rijp voor een
strategische partner.' Ropers kan het niet helpen: de nieuwe
eigenaren gedroegen zich als de tegenpolen van wat hij had gelezen
in Barbarians at the gate. Ze lieten hem de ruimte, ze
investeerden, ze dachten mee. |
En zo ging het nog even door met de reclame. een zelfde soort verhaal als
over die ene Wehrmacht-soldaat die joden had helpen ontsnappen uit Auschwitz
- misschien was zijn verhaal wel waar, maar niet relevant voor de algehele
situatie ...
Naar Financiële wereld
, Economie,
lijst
, Economie,
overzicht
, of site
home
.
|