Bronnen bij Kapitalisme, ideologie: roofmodel |
 22 apr.2011
|
Het kapitalisme is gestoeld op het idee van de vrije markt. Dat wil zeggen:
iedereen heeft een onbeperkte vrijheid om te produceren, en iedereen heeft een
onbeperkte vrijheid om de consumeren. Het eerste is een leugen, omdat
(massa)productie een kapitaalsinvestering vergt, en het kaptaal in handen is van
een belangengroep: de financiële wereld
. Die
belangengroep, dat wil zeggen: hun politieke vertegenwoordigers
,
heeft onder andere afgesproken dat organisaties zonder winstoogmerk, dat wil
zeggen: die niet bijdragen aan de belangengroep, zoals die van de staat, geen
kans krijgen. De vertegenwoordigers van de belangengroep in de politiek hebben
dat tot wet gemaakt, of proberen het.
Omdat er geen vrijheid is van productie, worden degenen die
in hun levensonderhoud willen voorzien, gedwongen om te werken voor de
belangengroep. Dan zou het principe van de vrije markt kunnen inhouden dat die
werkende voor de belangengroep een partij zouden vormen in onderhandelingen met
de belangengroep. Ook dat probeert de belangengroep door gebruik van andere
machtsmiddelen te voorkomen:
Uit: De Volkskrant, 20-04-2011, van verslaggever Gerard Reijn
'Ahold Amerika verdreef bonden'
De grootste vakbond van de VS voert vandaag in Amsterdam actie tegen Ahold
tijdens de aandeelhoudersvergadering. Ahold zou de bonden systematisch de deur
uitwerken.
Achteraf kan Andy Banks zich wel voor zijn kop slaan dat hij het niet eerder
heeft gezien. Nu ziet hij het heel helder. 'Ahold heeft een vooropgesteld plan
gehad om binnen twintig jaar de vakbonden uit zijn distributiecentra in de
Verenigde Staten te verdrijven.'
Banks, directeur bij de Teamsters, met 1,4 miljoen leden de
grootste vakbond van de Verenigde Staten, is in Nederland om een actie voor te
bereiden. ...
Niet dat Ahold zelf de vakbonden wegpest, zegt Banks. Dat
gebeurt via het distributiebedrijf C&S Wholesale Grocers. Twintig jaar geleden
nog een onbeduidend bedrijf, nu een van de grootste concerns in private handen
in Amerika.
C&S had Ahold volgens Banks maar één voordeel te bieden:
vakbonden werden er rigoureus buiten de deur gehouden. 'Door gebruik te maken
van C&S heeft Ahold er doelbewust naar gestreefd distributiecentra zonder
vakbonden tot zijn beschikking te krijgen.' ...
Red.: Overigens is het onbelangrijk hoe bewust Ahold dat
gedaan heeft. Een bedrijf zonder vakbonden kan goedkoper werken, en dus lagere
prijzen rekenen, en dus meer omzet genereren:
| |
Een analist van de Amerikaanse bank BB&T Capital Markets stelt dat
vakbondsloze supermarkten de afgelopen jaren groeiden met 3 tot 4
procent. Die met vakbonden kwamen op 1 procent groei. |
En de wetten van de groei leren dat dit automatisch leidt tot het drukken uit de
markt van de bedrijven met vakbonden
.
Kijk maar naar het grote voorbeeld:
| |
Ahold ... zegt de woordvoerder. En ook C&S heeft
'vakbondsvestigingen'. ...
Vakbonden hebben wel een nadeel voor het bedrijf, erkent hij.
'De kosten in vestigingen met een vakbond zijn hoger. Je ziet dat aan
Walmart. Dat is het grootste winkelconcern in de wereld, dus ze doen
kennelijk iets goed. Walmart tolereert nergens vakbonden. Voor de
concurrenten is dat een probleem.' |
Wat Walmart goed doet, is zojuist beschreven: het heeft lagere personeelskosten
door machtsmisbruik. Waardoor de concurrentie gedwongen is hetzelfde te doen:
| |
Tien distributiecentra van Ahold gingen de afgelopen zeventien jaar
naar C&S, en werden van vakbonden gezuiverd. Het patroon is volgens
Banks steeds hetzelfde. Distributiecentra worden verkocht aan C&S. Na
korte tijd sluit C&S zo'n vestiging, opent in de buurt een nieuwe en
neemt uitsluitend 'vakbondsvijandig' personeel aan. Dat is veel
goedkoper, zegt Banks. In vestigingen met vakbonden wordt 23 dollar per
uur betaald, plus ziektekostenverzekering en pensioen. C&S betaalt
volgens Teamsters 8 tot 18 dollar per uur, zonder verzekering of
pensioen. |
De macht die de belangengroep heeft, is die van het kiezen uit werknemers. Als
er een tekort is aan werknemers, gaat het spelletje niet op. Het werkt alleen
bij een overschot aan werknemers. De belangroep is dus per definitie
voorstanders van de toename van het aantal werknemers. Die toename stimuleert ze
door het toelaten van mensen uit landen waar er hard aan het aantal mensen
gefokt wordt: wat betref Amerika de katholiek Latijns-Amerikanen landen, en wat
betreft Europa: Afrika en de Arabische landen. De vertegenwoordigers van de
belangengroep hebben zich daartoe verenigd, in wat de noemen de Europese Unie,
maar wat is, naar het Amerikaanse voorbeeld, het Europese Imperium. Doelstelling
één: de stimuleren van de import van goedkope arbeid door middel van ruimharige
immigratie. Daartoe hebben ze zelfs rechterlijke instanties ingesteld, vermomd
achter chique namen las het Europese Hof voor de Rechten van de Mens, die
toekomstige immigranten, dat wil zeggen: niet-Europeanen, dezelfde rechten geven
als ingezeten van Europa
.
Een tweede reden dat het machtsspelletje werkt is dat het
voor de werknemers moeilijk is er een overzicht over te hebben - zelfs voor hun
vertegenwoordigers:
| |
Achteraf kan Andy Banks zich wel voor zijn kop slaan dat hij het
niet eerder heeft gezien. Nu ziet hij het heel helder. 'Ahold heeft een
vooropgesteld plan gehad om binnen twintig jaar de vakbonden uit zijn
distributiecentra in de Verenigde Staten te verdrijven.'
Banks, directeur bij de Teamsters, met 1,4 miljoen leden de
grootste vakbond van de Verenigde Staten, is in Nederland om een actie
voor te bereiden. ...
Als het spel al zo lang gaande is, mister Banks,
waarom nu pas actie? Banks: 'Ik moet toegeven: we hadden nooit het hele
plaatje. Elke afdeling van de bond voerde lokaal zijn strijd als er weer
zo'n distributiecentrum overging. Toen we op het landelijk kantoor in
oktober vorig jaar alle feiten op een rijtje zetten, schrokken we van
wat we zagen.' |
Waaruit de conclusie volgt dat het proces vermoedelijk pas gestopt wordt, als
het zover is voortgeschreden dat iedereen het ziet. waarna het in één keer
omklapt. En dat in één keer omklappen heet in algemeen wetenschappelijke termen
een "faseovergang"
,
en meer specifiek sociologische termen "revolutie"
.
Waarna het verhaaltje à la Marx rond is. Zonder ooit iets anders dan
kapitalistische theorie gebruikt te hebben.
de nasdere manier om de makrt voor arbeid te vergiftigen: het
werk verplaatsen. Dat heeft voor de roofkapitalsit twee voordelen: het verpest
de markt voor arbeid in het thuisland door vermindering van de arbeidsvraag, en
het verlaagt de directe loonkosten door de gaan naar landen waar de arbeidsmarkt
nog slechter is. Dat laatste komt door het onbegrensd fokken van mensen in die
landen, zoals India => en het al volgefokte China. Het onderstaande is een
voorbeeld uit de trend dioe allang bezig is:
Uit: De Volkskrant, 22-04-2011, van verslaggever Wouter Keuning Massa-ontslag bij KPN
| Werknemers reageren gelaten
KPN schrapt vijfduizend banen
De komende vier jaar zal een kwart van alle banen bij KPN Nederland
verdwijnen. Veel werk gaat naar India.
Tussentitel: ‘Dit is de tiende reorganisatie die we meemaken, denk ik’
De komende vier jaar zal een kwart van alle banen bij KPN in Nederland worden
geschrapt. Bestuursvoorzitter Eelco Blok heeft dit donderdag bekendgemaakt bij
de presentatie van de kwartaalcijfers van het telecombedrijf. Werknemers
reageerden gelaten op de mededeling.
Blok, die twee weken geleden het roer overnam van Ad
Scheepbouwer, verwacht dat het zogeheten offshoren van 5.000 banen naar India
een kostenbesparing en een kwaliteitsverbetering zal opleveren. Het gaat om
banen in de zogenoemde back office van het bedrijf. ...
Red.: Deze stap kan met enig gemak gedaan worden omdat
KPN al jaren bezig is met dit soport hakwerk;
| |
Buiten staan Debbie en Patricia een sigaret te roken. Ze werken respectievelijk
31 en 23 jaar bij KPN. 'Dit is de tiende keer dat we dit meemaken, denk ik. Op
een gegeven moment word je er immuun voor.' Patricia: 'Ik las het vanochtend en
dacht: het is weer zover. Je druk maken heeft geen zin.' |
Dar er geen directe noodzaak voor is, blijkt hieruit:
| |
In het eerste kwartaal zijn de klanten van KPN volgens Blok massaal
minder gaan bellen en sms-en en
veel meer gaan communiceren via apps op hun smartphone, zoals de gratis chatdienst Whatsapp of via sociaal netwerksites
als Facebook. KPN verlaagde de winstverwachting voor 2011 om die reden van 5,5
miljard naar 5,3 miljard euro. |
Kennelijk wordt dat 'massaal minder bellen' gecompenseerd door andere zaken,
gezien de minimale daling in de winst die niet boven de normale wisselingen
uitkomt.
De aanleiding voor de reorganisatie staat in een belendend
artikel:
Uit: De Volkskrant, 22-04-2011, door Xander van Uffelen
Bij KPN lag het slagersmes nog op het directiebureau
De onheilstijding van Eelco Blok komt rechtstreeks uit het handboek voor
de nieuwe topbestuurder, stelt Xander van Uffelen
De nieuwe topman Eelco Blok van KPN is koud twee weken de baas bij het
telecombedrijf of hij gooit er 5.000 werknemers uit. ...
De onheilstijding van Blok komt rechtstreeks uit het handboek
voor de nieuwe topbestuurder. Wie het roer wil omgooien, moet dat direct doen.
De voorbeelden zijn legio: Van Jan Timmer en Cor Boonstra bij
Philips tot Peter Voser bij Shell en Paul Polman bij Unilever. Allemaal
lanceerden ze vlak na hun aanstelling een saneringsronde of een radicale
koerswijziging. Bloks voorganger Ad Scheepbouwer kwam toevallig ook met 5.000
ontslagen op de proppen. ...
Red.: Kortom: de ontslagronde aan het begin is weer een van die modes
doe rondgaan in managersland, en die ze zelf ervaren als "beleid". In feite zit
er dus nauwelijks tot niet beleid in, net als dat er beleid zit in de lengte van
de rokken
.
Eerdere vormen van dit soort beleid waren fusies "want dat geeft synergisch voordeel', een tiental jaren later gevolgd door een mode van
afsplitsingen "want door specialisatie heb je minder overhead en kan je
efficiënter werken" - met gigantische kosten tot gevolg
. Van een afstandje klinkt het allemaal plausibel, maar zodra
naar de bedrijfstechnische werkelijkheid gaat kijken, heeft het daar geen enkel
directe causale relatie mee. Behalve die dat je iets goedkoper moet fabriceren dan je
het verkoopt. Het is nog erger dan spreadsheet management. Met misschien
als uitzondering in het rijtje de ontslagen van Scheepbouwer:
| |
Toen Scheepbouwer in 2001 zijn ontslagdoel bekendmaakte, stond KPN
aan de rand van de afgrond. Baanverlies was bittere noodzaak om geld
binnen te halen om de schulden van de dure mobiele avonturen van het
bedrijf te kunnen aflossen. |
Maar dat laatste was weer het gevolg van een andere, meer lokale,
managementmode, namelijk het kopen van UMTS licenties voor waanzinnige bedragen
- een soort tulpenmanie in telecomland.
Al met al doet het steeds meer denken aan een niet genoteerde
uitspraak, van lang voor het starten van deze website, van destijds Unilever
voorman Morris Tabaksblat, die in een onbewaakt moment verkondigde dat zijn
ideaal was een fabriek met twee werknemers: eentje om de boel in de gaten te
houden, en een andere om ervoor te zorgen dat de eerste nergens aankwam. Iets
dat als je er naar vraagt natuurlijk stellig ontkend wordt:
Uit: De Volkskrant, 22-04-2011,van verslaggever Wouter Keuning
Interview | KPN-topman Eelco Blok
'Nul werknemers? Nee, hoor'
Dat KPN met veel minder werknemers af kan, weet hij zeker. 'Waar het minimum
zit, kan ik niet zeggen.'
Red.: De leugens voor de bühne.
| |
'Eigenlijk gaan we gewoon door met afslanken in het tempo waarmee
dat de afgelopen jaren ook is gegaan.' |
Gevolgd door een stompzinnieg verspreking, want dat tempo houdt in dat binnen
een beperkt aantal jaren het aantal inderdaad naar nul gaat. Met een paar
uitzonderingen natuurlijk:
| |
Wie moeten zich zorgen maken in uw bedrijf?
'We gaan alle activiteiten in Nederland bekijken waar mensen zitten die
geen direct contact hebben met klanten, de zogenoemde back office. Het
gaat bijvoorbeeld om werknemers die onze infrastructuur monitoren, die
werken in datacenters of die salestrajecten voorbereiden. Aan dat soort
banen moet je denken.' |
Wat verdwijnt er dus niet: het management. Met enig geluk zal dat aantal nog wat
toenemen, want al dit soort processen moet je tenslotte goed begeleiden, toch?
En wat geeft hij zelf als reden op:
| |
KPN maakte afgelopen kwartaal een nettowinst van 591 miljoen
euro. Waarom is zo'n grote reorganisatie nodig?
'De banen die ik noemde gaan we outsourcen en offshoren naar India. Bij
Getronics (it-bedrijf dat eind 2007 door KPN werd overgenomen, red.)hebben
we dat al gedaan. Daar hebben we van geleerd dat het de kosten drukt en
de kwaliteit ten goede komt.' |
Wat nogal wiedes is, want Getronics konden ze voor een prikkie kopen, omdat het
vrijwel waardeloos was geworden, onder enkele decennia van slechte leiding en
een al even oud en nog veel slechter managementmodel, waarin werknemers slaven
zijn die je rondcommandeert.
"Het duurde niet langer da een dag voordat ceo Blok als ordinaire
praatjesverkoper onthuld werd
Uit: De Volkskrant, 23-04-2011,van verslaggevers Wouter Keuning en
Elsbeth Stoker
Uitbesteden van werk in buitenland teleurstellend
Offshoring werkt vaak niet
Het uitbesteden van werk naar lage-lonenlanden loopt in veel gevallen uit op
eenteleurstelling. De doelstellingen worden niet gehaald als gevolg van slechte
voorbereiding of taal- en cultuurbarrières. Dat zeggen offshoredeskundigen in
reactie op plannen van KPN om 5.000 banen te verplaatsen naar India.
In de jaren negentig en in het begin van dit millennium ried
elke zichzelfrespecterende consultant zijn klanten aan delen van zijn
activiteiten uit te besteden naar lage-lonenlanden. Die gaven daar massaal
gehoor aan. De laatste jaren was het stil rond het zogeheten offshoring. Tot
deze week: KPN-topman Eelco Blok liet weten 5000 banen te schrappen bij het
telecomconcern. Bedrijven in India zouden betreffende banen beter en goedkoper
kunnen uitvoeren.
De terugkeer van een trend? Volgens offshore-expert Paul Tjia
is er niet echt sprake geweest van een teruggang. ...
Hoe populair het ook mag zijn, Tjia ziet dat offshoring
regelmatig mis gaat. 'Bedrijven denken: in land x kunnen ze dit werk veel
goedkoper doen, dus als ik mijn activiteiten daarheen verplaats, levert dat
kostenbesparing op. Zo simpel is het niet.' Ook het door Blok gebruikte argument
van verbeterde kwaliteit wordt vaak veel te makkelijk gebruikt, zegt Tjia. 'Dat
lukt alleen als je het heel goed voorbereidt. En daarvoor zijn weer
investeringen nodig, in mensen en in tijd.'
Ook hoogleraar strategisch management Henk Volberda van de
Rotterdam School of Managent ziet offshoring nog altijd toenemen, maar weet dat
veel bedrijven hun doelstellingen niet halen. 'Uit onderzoek van de Erasmus
Concurrentie en Innovatie Monitor blijkt dat 85 procent van de bedrijven die hun
activiteiten uitbesteden aan andere landen niet tevreden is over de resultaten.'
Hoe dat komt? 'Je hebt extra logistieke kosten, er zijn cultuurproblemen,
taalproblemen, noem maar op.' .,.
Red.: Dat wist Blok, en dan is hij een leugenaar, of hij wist
het niet, en dan is hij incompetent - een prutser. De gok is eerder het laatste,
gezien ook dit:
| |
Ondanks de teleurstellingen wordt offshoring zelden teruggedraaid
door Nederlandse bedrijven, zegt Han van der Zee, hoogleraar
Businesstransformation en IT van de Universiteit van Tilburg. |
Want dat is het kenmerk van een prutser: niet leren van je fouten. Maar er
stevig mee doorgaan:
| |
Toch denken de offshoring-deskundigen dat deze ervaringen de trend
niet kunnen stoppen. 'Het aanbod is enorm', zegt Tjia. Hij noemt landen
als Vietnam, Turkije en Bangladesh als nieuwe groeigebieden voor
offshoring. |
Wat een andere aanwijzing is voor het prutser-zijn, want dit proces is in zijn
algemeenheid al zou oud, en de uitkomst als zo bekend, dat het in het
Engelstalige gebied in een gezegde is samengevat "He who pays peanuts, gets
monkeys" - letterlijk: "Wie met pinda's betaalt, krijgt apen als
werknemers", maar "to pay peanuts" is idioom voor "weinig salaris
betalen".
Een directe uiting van het roofmodel:
Uit: De Volkskrant, 17-05-2011, van verslaggeefster Loes Reijmer
Bouwconcern Koop in stukken verkocht
Het Groningse bouwconcern Koop wordt de komende jaren in onderdelen verkocht. De
twee aandeelhouders, Henk Koop (65) en oud-Philips-topman Cor Boonstra (73),
willen hun bezit verzilveren vanwege hun leeftijd. ...
Red.: Een onderneming waarin duizenden mensen hun investering
middels werk hebben gedaan, wordt door twee aasgieren verkocht aan andere
aasgieren
.
Naar Kapitalisme, ideologie
, Economie lijst
,
Economie overzicht
, of site home
.
|