Bronnen bij Informatievervorming: selectief citeren |
23 mrt.2011 |
Iedere zaak met twee (of meer) partijen leent zich voor manipulatie door de
media door selectief citeren: je besteedt meer of andere aandacht voor de
standpunten van de ene partij dan de andere. En natuurlijk is dat dan de partij
waar het betrokken medium of haar vertegenwoordiger een belang bij heeft. Een
nogal "plat" voorbeeld:
Uit: De Volkskrant, 03-03-2011, van verslaggever Jaap Stam
'OM maakt karikatuur Ajax-fans'
De van drugshandel verdachte Ajax-hooligans uit het sfeervak 410 in de Arena
maken volgens het Openbaar Ministerie deel uit van een criminele organisatie.
Tussentitel: Hoofdverdachten in grote drugszaak blijven voorlopig in
hechtenis
'Niet iedereen die een wedstrijd van Ajax bezoekt, is een hardcore
geweldshooligan die tot over zijn oren in de coke zit.' Dat zei de advocaat van
een van de zes Ajax-supporters die woensdag voor de rechter stonden.
Volgens hem is de karikatuur van de doorgesnoven,
criminele Ajax-fan een vooronderstelling in het omvangrijke strafdossier. De zes
worden ervan verdacht lid te zijn van een criminele organisatie die op grote
schaal handelde in drugs en hennepplantages beheerde. Volgens een grove
schatting leverde die handel ruim een half miljoen euro per jaar op.
Hoofdverdachten zijn Daan van der E. (28) en Tamara F. (32).
Zij zouden de drugsbende van Ajax-hooligans, veelal afkomstig uit het 'sfeervak
410', hebben geleid. In hun woning in Amsterdam stuitte de politie op 2.410
xtc-pillen, 173 gram cocaïne, 5,8 liter amfetamine en 47,9 gram mdma, een
grondstof voor xtc.
Red.: Zowel de kop als de aanhef van hert artikel beginnen met
uitspraken van één van de betrokken partijen, die bovendie een nogal lage
betrouwbaarheidswaarde hebben - aangaande een advocaat die namens zijn cliënten
spreekt, is iedere vorm van waarheidsverwachting hopeloos optimistisch.
Dat het desondanks toch gebeurt, heeft natuurlijk een simpele
reden: de verdachten zijn fanatiek Ajax-supporters, en het medium (en vermoedelijk
haar vertegenwoordiger) zijn Amsterdams -de stad van Ajax. Waren de betrokken
supporters van ADO, PSV of Feyenoord, geweest, waren de koppen anders geweest: 'ADO-hooligans
betrokken bij drugshandel' zijn de een fictieve quote van het OM, of zelfs
zonder die aanhalingstekens.
Voor maatschappelijk meer inhoudelijke onderwerpen gebeurt
natuurlijk hetzelfde, maar dan gezien het grotere belang, natuurlijk eerder in
ernstigere mate dan minder.
Een enkel voorbeeld van een zaak met meer belang:
Uit:
De Volkskrant, 22-03-2011, van de buitenlandredactie
Kadhafi zet burgers in als schild
Manschappen van Kadhafi mengen zich onder de bevolking om zich minder
kwetsbaar te maken. Manschappen van de Libische leider Kadhafi gebruiken
burgers als menselijk schild. Dat zeggen opstandelingen in de stad Misrata, het
enige grote rebellenbolwerk in het westen van het land. Kadhafi-getrouwen zouden
daar ongewapende bewoners hebben doodgeschoten.
Volgens de rebellen werden bewoners uit de omgeving door
militairen naar Misrata gebracht. Ze zouden zijn gedwongen foto's van Kadhafi te
dragen, met de officiële - groene - nationale vlag te zwaaien en liederen ter
ere van de kolonel te zingen.
Kadhafi's manschappen lijken zich onder de bevolking te
mengen om zich minder kwetsbaar te maken voor westerse raketten en voor
aanvallen van de rebellen. 'De militairen brengen burgers naar Misrata, zodat ze
de stad kunnen binnendringen. Ze gebruiken hen als schild omdat ze weten dat wij
niet op vrouwen, kinderen en ouderen schieten', aldus een zegsman van de
rebellen. ...
Red.: Dit is een conflict tussen twee partijen in een
regio waar waarheid heel weinig waarde heft, en overdrijving een
cultuureigenschap is. Iedere uitspraak van één van de partijen over de andere
dient op voorhand als leugen te worden beschouwd - tot het tegendeel is bewezen.
Een simpele en voor de handliggende benadering. Desalniettemin vinden we hier de
uitspraken van één van de partijen gerepresenteerd als zijnde een weergave van
de werkelijkheid. Een minstens even grote leugen als de leugen zelf. En
representatief voor een groot deel van de berichtgeving over dit conflict.
Oh, de feiten: de 'rebellen' maken net zo hard gebruik van
het zich mengen onder de burgers. Natuurlijk. Ze gaan niet weg van de burgers in
de stad in de woestijn staan als doelwit voor de troepen van Kadhafi.
Naar Vrijheid van meningsuiting
, Sociologie lijst
, Sociologie overzicht
, of
site home
.
|