Bronnen bij Architectonische lelijkheid: het Eindhovense cityplan
| 22 okt.2007 |
In aansluiting op het overzichtsartikel over architectonische lelijkheid
,
en na de gevallen van de Groningse Grote Markt
en het Deventer stadskantoor
, nu een voorbeeld in gestaakte wording: het Eindhovense cityplan. Het verschil met de
voorgaande is dus dat dit plan niet is uitgevoerd. Maar ... lijkt dit plan niet als
twee druppels water op de huidige binnensteden van veel Hollandse steden? Nieuw
en ... sommige oude
Uit: De Volkskrant, 22-10-2007, door Peter de Graaf
Expositie van ambitieus 'Sittieplan' Eindhoven
Foto-onderschrift: Het omstreden Cityplan voor Eindhoven uit de jaren zestig
 |
Het was een ambitieus plan, het Cityplan voor Eindhoven, dat de architecten
Van den Broek en Bakema eind jaren zestig ontwierpen. 'Onderscheidend. Het werd
zelfs in de buitenlandse pers besproken', zegt architectuurhistorica Joosje van
Geest. 'Een megalomaan plan', meent Willem Jan Renders, hoofd educatie van het
Van Abbemuseum. De Eindhovense binnenstad zou grotendeels worden gesloopt . om
plaats te maken voor intensieve nieuwbouw, waarvan het 'ruggegraatgebouw' (400
meter lang, 35 meter hoog, in noord/zuidrichting) het opvallendste element was.
Bijzonder was ook dat het plan voor een nieuwe stadskern aan
het publiek werd gepresenteerd in het Van Abbemuseum. De tentoonstelling was
bedoeld om de burger te betrekken bij de stadsontwikkeling. Toenmalig
museumdirecteur Jean Leering maakte er een spectaculaire expositie van, met
onder meer een zaal vullende maquette op een schaal van 1 op 20. Bezoekers
konden er doorheen lopen of kruipen en de gebouwen op ooghoogte bekijken.
Maar hoewel de gemeenteraad in 1969 zijn goedkeuring
verleende, werd het Cityplan 'het plan van nooit gebouwde architectuur'. Het
spraakmakende ontwerp ging ten onder aan zijn grootschaligheid én aan de mondige
burger. Want na 1968 kwamen kleinschaligheid en inspraak in de mode. 'Sittieplan',
noemden de tegenstanders het, product van 'egosentrisiteit' en 'een door en door
kapitalistiese opvatting' .
Na diverse debatten en bezwaarschriften sneuvelde het plan
uiteindelijk in 1974, door een veto van het rijk. De minister vond dat in het
plan zoveel flexibiliteit was ingebouwd dat het eindproduct en vooral de
financiering te ongewis was. Ook de nieuwe gemeenteraad was gaan twijfelen.
Hoewel het Cityplan niet is gerealiseerd, heeft het volgens Van Geest toch
invloed gehad op de stadsontwikkeling van Eindhoven, die daarna meer
fragmentarisch ter hand is genomen. 'Hoe ga je met de bestaande stad en
structuren om, als je plannen maakt? Dat was het onderwerp, en dat speelt nog
steeds. Kijk bijvoorbeeld naar de bestemming van de oude Philipsgebouwen en de
inrichting van de nieuwe wijk Strijp S.' ...
Red.: Deze ramp is niet doorgegaan - het volgende geval
(waarschijnlijk) weer wel: het Delftse stadskantoor
.
Naar Architectonische lelijkheid
, Rijnlandmodel, kleinschaligheid ,
Inrichting, lijst
, Rijnlands beleid,
lijst
, Rijnlandmodel overzicht
, of
site
home
.
|