Eén verwarmd terras verstookt het effect van 160 spaarlampen

Het rookverbod in de horeca leidt tot massale aanschaf van terrasverwarmers. ‘Laten al die winkels eerst hun deuren eens dicht doen.’

Caféhouder Fred Noordeloos uit Enkhuizen liet deze woensdag vier gloednieuwe terrasverwarmers installeren. De reden? ‘Mijn gasten moeten straks wel plezant een sigaretje kunnen opsteken.’
    Vanaf 1 juli mag er in Nederlandse cafés en restaurants niet meer worden gerookt. Dat heeft een onbedoelde consequentie: horeca-uitbaters schaffen terrasverwarmers aan, zodat de roker geen kou hoeft te lijden. En dat is slecht voor het milieu.
    Leveranciers van hittekanonnen melden een stijgende vraag. In Engeland geldt het rookverbod sinds vorige zomer. Daar doken de verwarmde smoking shelters overal op, tot ergernis van milieuactivisten. Ook in Nederland is er verzet van milieuorganisaties en politiek. Het verwarmen van de buitenlucht is het toppunt van onzinnig consumentisme, vinden zij. Te koud buiten? Doe een trui aan.
    Noordeloos heeft elektrische branders met een vermogen van 2 kilowatt (kW). Dat valt nog mee als je bedenkt dat er veel ‘viezere’ branders te krijgen zijn, met een vermogen van soms wel 13 kW.
    Jan Uitzinger, onderzoeker bij het IVAM, een onderzoeks- en adviesbureau op het terrein van duurzaamheid van de Universiteit van Amsterdam, rekent voor: als Noordeloos zijn vier branders een jaar gebruikt, wordt met dat ene terrasje het jaarlijks effect van 160 spaarlampen verprutst.
    Het is niet bekend hoeveel Nederlandse zaken hun terrassen verwarmen, maar Uitzinger vreest dat het fors uit de hand kan lopen. ‘De verleiding voor horecazaken om terrasverwarmers te installeren is heel groot als het rookverbod van kracht wordt.’
    Hij spreekt van een gevaarlijke trend: wanneer horecazaken massaal hun terrassen gaan verwarmen, bestaat het risico dat het verwarmen van de buitenlucht ‘normaal’ gevonden zal worden. ‘Dat zet mensen aan ook in hun tuin of op het balkon verwarmers te gebruiken. Dan is het einde zoek.’
    En wat dan als cafés en restaurants de uitstoot van hun hittekanonnen compenseren, of ze laten draaien op wind- of zonne-energie? ‘Je kunt die groene energie beter gebruiken om je café te verlichten. Het is zó verkeerd. De overheid stimuleert spaarlampen, iedereen neemt dubbel glas om te zorgen dat de warmte niet ontsnapt. En tegelijkertijd gaan we de buitenlucht verwarmen!’
    Als je nuchter nadenkt is er volgens Uitzinger maar één conclusie mogelijk: die dingen moeten verboden worden. Maar dat is lastig. Den Haag kan de apparaten niet verbieden: dat is een zaak van de gemeenten.
    Of van de Europese Unie. De Britse europarlementariër Fiona Hall stelde in januari voor terrasverwarmers in de hele EU te verbieden. Een meerderheid van 592 parlementsleden stemde voor haar voorstel; 26 waren tegen. Het wachten is nu op de Europese Commissie, die de uitspraak van het parlement in een wetsvoorstel kan omzetten. Of dat gebeurt, is hoogst onzeker. En het Europarlement mag zelf geen wetten maken.
    Dat een Europees verbod – als het er al komt – in elk geval nog een tijd op zich zal laten wachten, is duidelijk. GroenLinks-Kamerlid Wijnand Duyvendak wil daarom dat het kabinet nu in actie komt. ‘Ik heb lang gedacht: er zijn grotere problemen. Maar de vervuiling die die terrasverwarmers veroorzaken is substantieel. Het is stoken voor de mussen. Absurd.’
    Duyvendak wil dat PvdA-minister Cramer (Milieu) de verwarmers gaat belasten: ‘met duizenden procenten’. Zij voelt daar weinig voor, maar zegde toe dat ze gemeenten zal aansporen om met de horeca afspraken te maken om terrasverwarming terug te dringen. Volgens Cramer is het ‘aannemelijk’ dat veel ondernemers de komende maanden terrasverwarming zullen aanschaffen.
    Voorlopig is alleen Duyvendak voor een heffing. Voor de PvdA gaat dat te ver. Kamerlid Roos Vermeij stelde vorige week tijdens een Kamerdebat dat ‘dekentjes ook heel gezellig zijn’. De SP had een ander alternatief voor terrasbranders: dikke ‘rookjassen’, met eventueel het logo van het café erop. ‘Cramer-coats’, worden ze op het Binnenhof al genoemd.
    De ophef is volgens branchevereniging Koninklijk Horeca Nederland nogal willekeurig. Een typisch geval van horecaatje pesten – winkels verspillen toch ook bakken energie doordat hun deuren altijd openstaan?
    De vele leveranciers van terrasverwarmers maken zich nog weinig zorgen. John Ruitenberg van Terras Totaal: ‘Ik zie de laatste tijd een duidelijke omzetverhoging.’
    Op internet zijn er talloze aanbieders van hittekanonnen, voor horeca en thuis. De ‘paddestoel’ – een soort lantaarnpaal met gasbrander – kun je bij Neckermann of Wehkamp al bestellen voor nog geen 200 euro. Een professionele ‘rookabri’, een compleet verwarmd hok, kost bijna 2.500 euro.
    Leveranciers en ondernemers zijn boos over de ‘politiek correcte’ ophef. Jeroen van Olphen van Zondag Zonnevakmensen: ‘Oké, alle kleine beetjes helpen. Maar begin dan bij de grote beetjes.’ Caféhouder Noordeloos: ‘Eerst jaagt de politiek de rokers naar buiten. Maar als je het aangenaam voor ze maakt, is het weer niet goed.’
    En het milieu dan? ‘Alles is slecht voor het milieu. Glorix in de wc ook. Maar ik ben verantwoord bezig. Ik heb een dimmer geïnstalleerd op mijn terrasverwarmers. En ik zet ze niet te hoog. Het hoeft in de winter geen lingerieshow te worden.’
 

Tussenstuk:
Amsterdamse ondernemers gaan hun eigen gang

Gemeenten mogen zelf bepalen of ze terrasverwarming toestaan of niet. In Nijmegen, Utrecht en Leiden gaan stemmen op voor een verbod. En in Amsterdam zijn de branders ‘sinds jaar en dag’ verboden vanwege de schadelijke effecten op het milieu, zegt gemeentewoordvoerder Ton Boon.
    Maar hoe kan het dan dat er in de hoofdstad toch zoveel verwarmde terrassen zijn? Boon: ‘Die caféhouders gaan blijkbaar gewoon hun eigen gang. Er zijn 890 terrassen in de stad, en we controleren alleen steekproefsgewijs.’ Een café kan bovendien alleen worden beboet als de hittekanonnen ook echt aan staan op het moment dat de gemeentecontroleur langskomt. Boon: ‘Je mag als horeca-ondernemer wel terrasverwarming neerzetten, zolang je die maar niet gebruikt.’ Maar waarom zou de uitbater dat willen? ‘Nou, als je bijvoorbeeld verwacht dat het verbod op terrasverwarming ooit zal worden opgeheven. Dan heb je de verwarmers alvast.’ Op dit moment wordt er in Amsterdam overigens helemaal niet gecontroleerd, omdat er in het zuidelijke deel van de binnenstad, rond het Leidseplein en Rembrandtplein, een proef loopt om terrasverwarming onder voorwaarden toe te staan. De gemeente wil onderzoeken of je terrassen kunt verwarmen zonder milieuschade. Zo wordt er met ‘zuinige’ branders gewerkt en moeten deelnemende ondernemers 50 euro storten in een klimaatfonds. Een succes? Bij aanvang van de proef deden slechts 15 van de 260 terrassen in het aangewezen gebied mee. Niet zo gek, want de caféhouders moeten dure verwarmers aanschaffen waarvan niet duidelijk is of ze die na een paar maanden nog mogen gebruiken.


Naar Klimaat, milieu en maatschappij, hardleersheid , Klimaat, milieu en maatschappij , Klimaat & Milieu lijst , Wetenschap overzicht , of site home .