PISA 2000 | Nederlandse leerlingen scoren slechter op alle fronten

Alleen Fins onderwijs kan zich meten met de Aziaten

Duitsland haalt opgelucht adem, maar in Frankrijk en Nederland is het wereldwijde PISA-onderzoek naar de leerprestaties aanleiding tot actie.

Nederland is uit de toptien van wereldwijd best presterende onderwijslanden gezakt. De cijfers van PISA 2009, die gisteren door de organisatie van rijke landen OESO in Parijs werden gepresenteerd, tonen dat de dalende trend van de laatste tien jaar zich voortzet.
    Op het gebied van taal presteert Nederland nog het beste: ten opzichte van de cijfers van 2006 handhaafde Nederland zich op de tiende plek, achter Canada, Nieuw-Zeeland, Japan en Australië, maar voor België en Noorwegen. Als alleen naar Vlaanderen was gekeken had Nederland nog een plaats lager gestaan.
    PISA (Programme for International Student Assessment) is een driejaarlijks vergelijkend onderzoek onder 15-jarigen met inmiddels 65 deelnemende landen. De Chinese stadsstaat Shanghai staat op alle drie door PISA onderzochte terreinen (lezen, wiskunde en natuurwetenschappen) fier bovenaan. Ook andere Aziatische landen als Singapore, Zuid-Korea scoren de laatste jaren hoog. Van de Europese landen handhaaft alleen Finland zich in de wereldtop.
    Op de terreinen wiskunde en natuurwetenschappen is Nederland ten opzichte van 2006 een plek gedaald, naar de elfde plaats, na landen als Canada en Japan. Nederland scoort nog wel boven het gemiddelde, maar de afstand tot dat gemiddelde is kleiner dan de afstand tot de nummer 1 op de wereldranglijst.   ...
 

Red.:    Wat betreft wiskunde en natuurwetenschappen is Nederland natuurlijk nooit op enigerlei wijze enthousiast geweest, zijn een handels- en alfaland in plaats van een industrie en bèta-land. Wat één van de additionele factoren is achter de onderwijsvervormingen: weg van inhoudelijke of kennis-vakken, richting de maatschappelijke. Kijk maar naar één van de reacties in het artikel:
 

En deze opvatting is doorgedrongen in een groot deel van de maatschappij, zoals blijkt uit de reacties op dit artikel:

De Volkskrant, 11-12-2010, ingezonden brief van Gertjan Kleinpaste, schoolleider primair onderwijs (Geldermalsen)

Weerbarstig

...    Je zult als (basis-) school toch echt energie moeten steken in het ontwikkelen en borgen van voorwaarden om tot leren te kunnen komen. Een kind dat van huis gaat zonder ontbijt, presteert niet optimaal op school. Kinderen uit gezinnen met grote financiële zorg hebben absoluut baat bij goed rekenonderwijs, maar er zal eerst iets in hun leven moeten veranderen om tot optimale ontplooiing te kunnen komen.
    ... Onder de Haagse kaasstolp lijkt de aandacht zich vooral te richten op de beter presterende leerling en het uitdagen van excellente leerlingen. Waarschijnlijk geheel in overeenstemming met de peergroup van onze politici. Maar hoe is dat in de Haagse schilderswijk? Welke effecten zou dit beleid hebben voor scholen in achterstandswijken? Voor scholen met een doorsnee publiek, een gewone afspiegeling van een gewone wijk?
    Er zal in het onderwijs aandacht moeten blijven voor al die onderwerpen die Van Bijsterveldt met een pennenstreek lijkt weg te strepen. Gebeurt dat niet, dan ontbreekt het fundament en zakt alle kennis weg die je daarop bouwt.

Red.:   Kortom: school is ervoor om kinderen de opvoeding te geven die ze thuis niet krijgen. En als dat niet nodig is, dan gaat het om het volgende:


De Volkskrant, 11-12-2010, ingezonden brief van C. Th. M.Lasschuit (Leiden)

Gezelligheid

Mijn dochter is een brugpieper, zij zit in 1-vwo. Als ze thuiskomt, vraag ik of het leuk was op school, of het lekker is gegaan. Daarna informeer ik hoe proefwerken en schoolonderzoeken zijn gegaan.
    Maar vandaag, conform de eis van minister Van Bijsterveldt, verraste ik mijn dochter met de vraag wat zij had geleerd. Ze keek mij verbijsterd aan. Ik legde haar uit dat school niet meer leuk mag zijn volgens de minister. Waarop mijn dochter dacht dat dat vast zal leiden tot spijbelen. Het is belangrijk dat het gezellig is op school, vindt ze. ...
 

Red.:   Opvoeden en leuk maken waren twee van de bijkomende doelen van de egalitaire onderwijshervormingen. Dan is er iets dramatisch mis of anders gegaan, want dit heeft dus totaal niet geholpen om de onderwijsprestaties te verbeteren ten opzichte van de oude orde-en-kennis aanpak. Uit de tijd toe scholen nog wel bijdroegen aan opvoeding en verheffing. Zoals ook één van de reageerders constateert:
 

Uit: De Volkskrant, 11-12-2010, ingezonden brief van P. K. Verheugd, Schiedam

Middenmoot

Voor wie de laatste 25 jaar kinderen op de basisschool en/of het voortgezet onderwijs heeft gehad, komt het bericht dat het Nederlandse onderwijs op de PISA-lijst ... is afgezakt naar een middenmootplekje niet als een verassing (Binnenland, 8 december).
    Ik kan u barre verhalen vertellen over leerkrachten die volhielden dat Nederland 21 miljoen inwoners had, dat de VOC in de 15de eeuw slaven naar Suriname verscheepte, dat lezen en schrijven niet zo belangrijk waren 'als je elkaar maar begreep' en die halverwege een deelsom-volgens-de-nieuwe-methode volledig de weg kwijtraakten.
    De oorzaak van de neergang moet niet in de eerste plaats worden gezocht in de bezuinigingen (Vlaanderen doet het, in vergelijking, met de helft van het Nederlandse budget) of ongemotiveerde en/of onkundige leerkrachten. Die komen niet uit de lucht vallen, maar zijn het product van datzelfde onderwijssysteem. De oorzaak ligt overduidelijk in het feit dat de linkse partijen onderwijs ooit hebben ontdekt als middel om stemvee mee te dresseren. 'Links' heeft onderwijs ooit gekaapt, acht het eigen domein en vindt het logisch dat dat wordt ingezet om de meute op te voeden in middelmatigheid. Uitblinken is ongewenst, want we zijn per slot van rekening allemaal gelijk. Kortom, de domste bepaalt het tempo en uiteindelijk het resultaat op het PISA-lijstje.
    Het is leuk (het moet vooral leuk zijn op de basisschool) dat je kinderen iets vertelt over Amnesty International of Greenpeace en dat je ze leert over dat we heus wel respect moeten hebben voor de hoofddoekjes in de klas, maar als er ondertussen niks echt geleerd wordt, gaat het mis. Ik kan u verklappen dat het nog veel misser gaat als we niet stoppen met het nagenoeg weggeven van hbo-diploma's als 'doelgroepenbeleid' en het vmbo laten doormodderen in hun zielloze onmacht.
    Als de bliksem de hbs, mulo en de ambachtschool terug. Minder aandacht en geld voor achterblijvers en veel meer voor talent. Schaalverkleining in plaats van schaalvergroting.
Aanmoedigen tot uitblinken.

Red.:   Maar dit soort opvattingen wordt door de gezelligheids-gamma- en beleidsmaffia nog steeds neergezet als "oudemannenpraat".
    Een klein half jaar later is in het hbo de bom echt gebarsten, door fraude met diploma's en kwaliteit van opleidingen bij hbo-gigant Inholland . Een van de oorzaken daarvan is het streven naar zo veel mogelijk hbo-opgeleiden:

Uit: De Volkskrant, 28-05-2011, ingezonden brief van P.J. Berends (Zwolle)

Iedereen studeert nu

Er is al veel gezegd over de oorzaken van de problemen bij het onderwijs op alle niveaus ...
    Toch is er één oorzaak waaraan naar mijn mening te weinig aandacht wordt besteed, en dat is de doelstelling van veel achtereenvolgende kabinetten om zoveel mogelijk leerlingen hoger onderwijs te laten genieten.
    Lang geleden was het zo dat alleen kinderen uit elitaire milieus de kans kregen naar een universiteit te gaan. Terecht is de situatie zo veranderd dat het milieu steeds minder een rol speelt om toegang tot hoger onderwijs te krijgen.
    Naar mijn mening is nu echter het probleem dat te veel kinderen de kans krijgen naar het hbo of de universiteit te gaan (en dat geldt wat mij betreft al voor de havo en het vwo).
    Uitgangspunt is dat elk kind een 'hoge' opleiding moet hebben, terwijl het uitgangspunt zou moeten zijn dat elk kind die opleiding krijgt die het beste bij hem of haar past. Omdat de onderwijsinstellingen worden afgerekend op het resultaat is het vanzelfsprekend dat ze hun niveau moeten verlagen om hun studenten aan een diploma te helpen.

Red.:   Een poosje later gevolgd door nog duidelijker taal:

Uit: De Volkskrant, 06-07-2011, column door Aleid Truijens

Kennisniveau op vwo moet drastisch hoger

Tussentitel: Vwo'er met een 8 weet echt niet veel meer dan een met een 6

Eén ding moet je staatssecretaris Zijlstra van Onderwijs nageven: hij is de eerste bewindsman sinds tijden bij dit ministerie die iets wil doen aan de kwaliteit van het hoger onderwijs. Hij geeft niet alleen toe dat de prestaties armzalig zijn, hij wil ze ook verbeteren. ...
    Eind jaren '90 vertelde Frits van Oostrom, hoogleraar middeleeuwse letterkunde, over de schokkende uitkomsten van een algemene-ontwikkelingstoets voor eerstejaars: studenten plaatsten Achilles in de Middeleeuwen en wisten niet dat Jezus dezelfde figuur was als Christus. Van Oos- trom was een van de ontwerpers van de historische canon. Toen kwamen spellingtoetsen voor aankomend juristen en rekentoetsen voor wiskundestudenten.
    In het hbo is de antikennislobby al twintig jaar actief. Sinds de overheid het hbo uit handen gaf aan bestuurders, keldert het niveau. Studenten moesten zelf hun kennis bijeen grabbelen, eerstegraadsdocenten werden vervangen door goedkopere tweedegraads. Docenten die vakkennis overdroegen, werden minachtend kennisleveranciers genoemd, grossierend in 'gestolde traditie'. Bestuurders, zoals graaier Jos Elberse, degradeerden hbo-docenten tot 'studieloopbaanbegeleider'. Nu het failliet van deze verwoestende filosofie is aangetoond, komen de vurigste propagandisten, zoals Fontys-bestuurder Marcel Wintels en Inholland-baas Doekle Terpstra, haastig van hun dwaling terug. Zonder excuses.
    Je kunt niet willen dat de helft van de bevolking hoogopgeleid is - de Lissabon-doelstelling - en tegelijk denken dat het kennisniveau níet daalt. Elk jaar worden meer vwo-diploma's uitgedeeld. De stormloop op de gymnasia is onstuitbaar, maar de proefvertaling Latijn dreigde te worden afgeschaft: véél te moeilijk.
    Kinderen worden niet vanzelf slimmer. Diploma's raakten onderhevig aan inflatie. De vaststelling van Martin Slagter (O&D, 4 juli) dat zijn huidige hbo'ers massaal zakten voor een eindexamenopdracht schrijven van de meao van 20 jaar geleden, is illustratief. Ervaren docenten zeggen het vaak: het huidige vwo-niveau is dat van de oude havo, de havo lijkt sprekend op de vroegere mavo, enzovoort. Zulke critici zijn jarenlang weggezet als 'verzuurd'. ...
 

Red.:   Deze laatste drie artikelen zijn accurate beschrijvingen van de werkelijkheid. Met als kern het ook hierboven genoemde: de linkse onderwijsideologie, die deel is van de linkse ideologie in het algemeen. Die algemene linkse ideologie is natuurlijk die van de gelijkheid der mensen: "Alle mensen zijn gelijk", en expliciet of impliciet aangevuld met: "En als ze niet gelijk zijn, moeten ze dat gemaakt worden". Dat was en is de kern van het linkse onderwijsbeleid, wat staat voor het onderwijsbeleid in de jaren zeventig tot nu. Zoals gesteund door (vrijwel) alle bestuurders en ambtenaren, en een groot deel van de schoolleiding . Overigens: niet door een groot deel van de lesgevenden, maar die werden eerst totaal genegeerd, en de volhouders in de latere grote scholengemeenschappen door de nieuwe managerslagen gemarginaliseerd, bedreigd, en ontslagen .
    Het linkse gelijkheidsideaal heeft nog meer afgeleide idealen die op één of andere manier ingebracht zijn in het onderwijs en daar grote schade hebben aangericht. Een daarvan is de gelijkheid van de gehandicapte, in dit geval de gelijkheid van de intellectueel of sociaal gehandicapte. Niet de ernstige gevallen, want die komen in inrichtingen terecht, maar de veel grotere groep van tussenliggende gevallen, die vroeger allemaal naar diverse vormen op hen toegesneden onderwijs gingen - samengenomen bekend als het speciale onderwijs.  Ook deze mensen moeten we als volkomen gelijk zien, volgens het ideaal, dus moeten ze terecht kunnen op het gewone onderwijs. En om de bezwaren van de scholen tegemoet te komen, krijgen ze wat extra geld mee, het zogenaamde rugzakje, omdat ze natuurlijk veel extra en dure begeleiding nodig hebben. Maar geen enkele hoeveelheid geld kan natuurlijk vorkomen dat deze kinderen een volkomen disproportionele hoeveelheid aandacht van de lesgevende nodig hebbe. Zeg dat een zorgleerling vijf minuten extra nodig heft, en vier zitten in de klas die tegenwoordig dertig man groot is. Dan gaat de helft van het lesuur op aan de vier probleemkinderen. En dit zijn de meest gunstige cijfers.
   Oftewel: de gelijkheid der mensen toegepast op het onderwijs aan probleemkinderen is een zware overbelasting voor het onderwijsklimaat, en heeft een aanzienlijke tot sterke daling in het onderwijsniveau tot gevolg.
    En iets dergelijks geldt voor een misschien iets minder ernstig achterstandige en problematische maar in ieder geval veel grotere andere groep: die van de allochtone leerling.  Dat die achterstand er is, zowel op cognitief als sociaal gebied, is door de feiten onderbouwd volkomen vaststaand . De linkse ideologen willen deze ongelijkheid bestrijden door gedwongen menging van deze groep, die door sociale factoren voor en groot deel op min of meer geschieden scholen zitten, gedwongen te mengen met de geen-achterstand-hebbende rest van Nederland, dan omschreven als "wit", want hun bijpassende scholen heten "witte scholen".
    Het beleid van gedwongen menging van de zwarte achterstandsleerling vormt in 2011, na een beleidsvoornemen van de nieuwe rechte regering om dit beleid niet meer te ondersteunen, het middelpunt van een heftig maatschappelijk debat. In het kader van dit debat zijn de linkse ideologen gedwongen geweest het zijn van de allochtone leerlingengroep als een achterstandsgroep te erkennen .
    Natuurlijk geldt voor deze achterstandsgroep hetzelfde als voor de oudere groep van het speciale onderwijs: de instroom van een dergelijke groep leerlingen doet het gemiddeld onderwijspeil aanzienlijk tot sterk dalen. Zoals al bekend is van die scholen waar de allochtonen leerlingen het sterkst zijn ingestroomd: de vmbo's en roc's, vooral in de groet steden,. Aldaar is het opsteken van inhoudelijk kennis al bijna of echt ondergeschikt geraakt aan het sociaal op de been krijgen en houden van groepen met sterke achterstanden, waaronder tienermoeders en diverse gradaties aan asocialen en criminelen.
    Afsluitend kunnen we dus constateren dat er sprake is van een aanzienlijke daling in het niveau van het onderwijs, en dat de grootste oorzaak daarvan de linkse ideologie van de gelijkheid der mensen is, wat betreft het allochtone geval versterkt door de ideologie van de gelijkheid der culturen. Aangezien het de grootse en de het hardst groeiende groep is, is de bedreiging voor het onderwijsniveau door de allochtone instroom het grootst. De kans dat dit indien niet gestopt, bijdraagt aan toekomstige maatschappelijke onrust is nu al aanzienlijk.
    Nog een klein bewijsje: zodra je de examens weer richting het oude niveau gaat brengen ..:
 

Uit: De Volkskrant, 08-11-2011, van verslaggever Robin Gerrits

'Veel meer gezakten door exameneisen'

Als de strengere exameneisen die in 2012 en 2013 praktijk worden, al dit jaar hadden gegolden, had eenvijfde van de circa 200 duizend kandidaten zijn diploma niet gehaald.
    Dit blijkt uit herberekening van de resultaten van vorig examenjaar, die de brancheorganisatie VO-raad maandag op zijn eerste lustrum in Amstelveen bekendmaakte. Vooral op havo en vwo zouden veel meer leerlingen zakken. ...

Red.:   De golf is nu ook in volle omvang bij de top aangekomen:

Uit: De Volkskrant, 05-01-2012, van verslaggeefster Maartje Bakker

TU Delft maakt studie minder zwaar: studenten zijn te traag

De Technische Universiteit Delft vermindert de studielast van haar opleidingen. Delen van vakken worden geschrapt. Sommige vakken verdwijnen zelfs in hun geheel. De universiteit wil dat studenten hun studie sneller doorlopen. ...
    De opleiding lucht- en ruimtevaarttechniek maakte de plannen als eerste concreet. De studielast moet met 15 procent krimpen. Dat wat niet essentieel is, moet eruit. 'Duurzame ontwikkeling' sneuvelde al.   ...
    Een andere flinke verandering is dat studenten in de toekomst een onvoldoende mogen compenseren met een voldoende voor een ander vak. Kamp: 'Het niveau gaat dan naar beneden. Maar de vraag is of je een slechte ingenieur bent als je voor één vak een 5 haalt.'    ...
   Delftse studenten zijn de langzaamste van het land. Slechts een kwart weet in vier jaar tijd een bachelordiploma te behalen, terwijl daar drie jaar voor staat. Tegelijkertijd staan de opleidingen aan de technische universiteiten erom bekend dat ze zwaar en moeilijk zijn.

Red.:   Dat laatste is waar. maar niet zwaarder of moeilijker dan in het verleden. Wat in niveau achteruit is gegaan is het gemiddelde niveau van de schoolverlaters. Maar het onderwijsniveau verlagen gaat niet helpen, weten zelfs de betere studenten:
 

 Daarnaast zijn er natuurlijk ook andere factoren leidende naar dit belsuit:
 

En Delft is natuurlijk niet de enige:

Uit: De Volkskrant, 06-01-2012, van verslaggeefster Maartje Bakker

Technische universiteiten zoeken manieren om studie te verlichten

Niet alleen TU Delft soepeler

De Technische Universiteit Delft staat niet alleen in haar poging studenten sneller door hun studie te loodsen. In Eindhoven kunnen studenten moeilijke vakken ontlopen. Twente laat delen van inhoudelijke vakken vallen in ruil voor onderwijs in bijvoorbeeld creatieve vaardigheden. ...

Red.:   Maar gelukkig veroorzaakt dit nog de nodige ophef:

Uit: De Volkskrant, 06-01-2012, rubriek Stekel, door Martijn van Calmthout

Delftse middelmaat

Slechts een kwart van de Delftse studenten haalt zijn bachelor in vier jaar, terwijl er daar toch echt drie voor staan. Tot nog toe was dat geen echt probleem, maar volgens afspraken van de universiteiten met staatssecretaris Zijlstra gaan langstudeerders ook de instellingen geld kosten. Dus wordt het paard nu achter de wagen gespannen en de studie minder zwaar gemaakt. ... In feite begaat de TU een grote vergissing en is de grauwe middelmaat het voorland van de ooit gewilde ingenieurs. Een instelling kan nooit te hoge eisen stellen aan haar studenten, want wie er doorkomt heeft wel een ticket voor het leven. Delft moet de zweep over haar studenten halen. Omdat ze dat verdienen.

Red.:   Maar kennelijk nog niet genoeg ophef:

Uit: De Volkskrant, 30-01-2012, van verslaggeefster Maartje Bakker

Vijven, en toch een UvA-diploma

Voor een deel van de vakken een onvoldoende, maar toch het eerste jaar halen. Dat wil de faculteit der geesteswetenschappen van de Universiteit van Amsterdam (UvA) studenten toestaan. Het voorstel valt bij de studenten niet in goede aarde.
    'Dit is natuurlijk idioot', zegt Sinead Wendt, voor studentenpartij Ons Kritisch Alternatief lid van de studentenraad van de faculteit. 'Wij willen dat je voor alle vakken een voldoende moet halen. De kwaliteit van het onderwijs moet voorop staan, niet het versoepelen van diploma-eisen om de rendementscijfers omhoog te krijgen.'   ...
    De voorzitter van Ons Kritisch Alternatief, Sam de Nijs, vindt het idee van de faculteit 'echt verschrikkelijk'. 'Dit betekent een enorme deflatie van het diploma.'
    De nieuwe examenregels zijn volgens De Nijs ingegeven doordat de universiteit krijgt betaald aan de hand van het rendement: hoe sneller en hoe meer studenten een diploma halen, hoe meer geld. 'Maar ze zouden niet de eisen moeten afzwakken, maar het onderwijs beter en uitdagender moeten maken.'    ...

Red.:   Wat dus, naast de algehele anti-kennishouding, de tweede kern van het probleem is: het rendementsdenken.
    Wat ook de oorzaak is van het volgende:

Uit: De Volkskrant, 28-02-2012, van verslaggeefster Maartje Bakker

Eenderde docenten voelt druk om studenten snel door studie te loodsen

Genade-zesjes voor studenten worden kwistig uitgedeeld

Tussentitel: Mijn baas heeft mij verplicht een scriptie met een 7 te beoordelen - Anoniem docent van de Universiteit Utrecht

Eén op de tien docenten aan universiteiten heeft studenten laten slagen terwijl ze dat niet verdienden. Ze versoepelen tentamens, geven 'genadezessen' en beschouwen een onvoldoende voor een afstudeerscriptie als een taboe.
    Dat blijkt uit onderzoek van vier studenten journalistiek die zich tezamen het Topje van de IJsberg noemen. De studenten van de Vrije Universiteit enquêteerden 180 docenten aan Nederlandse universiteiten. Daarnaast maakten ze een rondgang langs een deel van die docenten.
    Eenderde van de docenten gaf toe druk te ervaren om studenten snel door vakken te loodsen. Het Topje van de IJsberg noteerde verhalen over een jaarlijkse neerwaartse aanpassing van het tentamenniveau (aan de TU Eindhoven) en het vermijden van tentamenvragen waarvan bekend is dat studenten er slecht op scoren (Universiteit Twente).
    Bij de beoordeling van scripties gaat het er al even bedenkelijk aan toe. Zo vertelt Pál Nyiri, hoogleraar antropologie aan de Vrije Universiteit, dat hij als tweede lezer een onvoldoende wilde geven voor een scriptie. 'De eerste begeleider vond hem voldoende. Toen wilden ze mij vervangen door een andere tweede lezer. Dat gebeurde uiteindelijk niet, maar de druk was er wel. Studenten een onvoldoende geven voor een tentamen kan nog, maar bij een scriptie lijkt het geen optie. Een student die een onvoldoende dreigt te krijgen, kan zijn scriptie opnieuw insturen en slaagt dan bijna gegarandeerd.'
    De genadezes, in Groningen zelfs bekend onder de naam oprotzes, komt de docenten bekend voor. 'Soms geef ik een genadezes', zegt Timo de Rijk, hoogleraar design aan de TU Delft. 'Iedereen die daar verbaasd over doet, heeft boter op zijn hoofd.' Een anonieme docent van de Universiteit Utrecht: 'Mijn baas heeft mij verplicht een scriptie met een 7 te beoordelen, terwijl het duidelijk een 4 was.'
    De studenten van het Topje van de IJsberg - Roeland Müller, Dennis Been, Lisanne van der Drift en Jolien Scholte - begonnen hun onderzoek, omdat ze het vermoeden hadden dat het onterecht uitreiken van diploma's zich niet beperkte tot de hogescholen Inholland en Windesheim, en ook niet tot het hbo.
    Ze brengen de normvervaging onder universitair docenten in verband met de manier waarop universiteiten worden gefinancierd. Universiteiten zouden berekenende instellingen zijn, die erop gericht zijn de diplomabonus te incasseren die beschikbaar komt als een student afstudeert. ...

Red.:   En ook zo voorspelbaar ...

Naar Onderwijsbeleid, lijst , Rijnlands beleid , Rijnlands beleid, overzicht  , of site home .