Bron bij Economen: vergrijzing en arbeidsmarkt

De Volkskrant, 22-07-2005,  van verslaggever Xander van Uffelen

Vergrijzing van de bevolking redt arbeidsmarkt

De Nederlandse economie krimpt, maar de werkloosheid laat een lichte daling zien. Een reden voor optimisme? ‘We zitten al een tijd te wachten op het voorspelde herstel.’

Alle signalen van de Nederlandse economie staan op rood. En wat doet de werkloosheid? Die daalt de afgelopen drie maanden met een kleine drieduizend naar 494 duizend werklozen.
    ‘Tja het is allemaal wel verwarrend’, zegt hoogleraar arbeidseconomie Jules Theeuwes. ‘Ik aarzel dan ook om hier heel positief over te doen. Daarvoor zijn er teveel negatieve signalen.’
    Ga maar na. De economie is in het eerste kwartaal van 2005 met 0,5 procent gedaald. En het tweede kwartaal belooft weinig goeds. Het consumentenvertrouwen is ingezakt en de bestedingen in de winkels kelderen maand op maand. In mei zagen detaillisten hun omzet zelfs met 5 procent dalen.
    De sombere signalen waren voor twee Rotterdamse economen de reden om vorige week te voorspellen dat de economie in het tweede kwartaal met 1,5 procent gaat krimpen. Bij uitstek een recept voor oplopende werkloosheid.
    Waar komt dan die stabilisering van de werkloosheid vandaan?
    Vooral de vergrijzing van de bevolking redt de Nederlandse arbeidsmarkt, verklaart macro-econoom Peter Oomens van het Centraal Bureau voor Statistiek (CBS). ‘De instroom van jongeren op de arbeidsmarkt neemt sterk af. Jarenlang steeg de beroepsbevolking met 100 à 125 duizend per jaar. Momenteel gaan bijna evenveel werknemers met pensioen als er nieuwe werknemers bij komen.’ De lage instroom van nieuwe werknemers heeft direct een gunstig effect op de werkloosheid.
    De recessie heeft ook invloed op het aanbod van arbeid, zegt Oomen. ‘Veel scholieren en studenten hebben vanwege de slechte economische omstandigheden in 2003 en 2004 besloten nog langer door te studeren.’ Deze groep is dus ook niet beschikbaar voor de arbeidsmarkt en telt niet mee.
    Er zijn echter ook signalen die een iets positiever beeld schetsen van de arbeidsmarkt, vertelt Oomens. ‘Er zijn een aantal lichtpuntjes. Het aantal vacatures voor nieuwe banen is dit jaar structureel hoger. In de IT, de zakelijke dienstverlening en in de uitzendsector is er een toename te zien van het aantal banen.’
    Vooral hooggeschoolde jongeren profiteren van deze lichte opleving, blijkt uit cijfers van het Centrum voor Werk en Inkomen (CWI). Het aantal werkzoekenden onder de 23 jaar daalde in juni op jaarbasis met 2 procent naar 45 duizend. Voor een aantal banen staan werkgevers zelfs te springen. Personeel in de automatisering en voor de beveiliging hebben de meeste kans op een baan.
    Het CWI ontving in de eerste helft van 2005 al eenderde meer vacatures dan in 2004. In totaal werden er 153 duizend vacatures aangeboden en daarnaast werden nog eens 93 duizend advertenties op de website werk.nl geplaatst.
    Met die vacatures is echter wel iets geks aan de hand, constateert het bureau dat werklozen bemiddelt bij het vinden van een baan. Sommige bedrijven zijn vooral op zoek naar jonger personeel, terwijl tegelijkertijd oudere werknemers hun baan kwijtraken.
    Het CWI heeft een mogelijke verklaring voor dit gedrag: bedrijven proberen vanwege de vergrijzing bewust hun personeelsbestand te verjongen. De groei in het aantal vacatures leidt daardoor niet automatisch tot een forse daling van de werkloosheid.
    Ook het CBS ziet nog geen reden voor optimisme. Voor een structurele daling van de werkloosheid, behoort de Nederlandse economie met 2 procent te groeien, zegt econoom Oomens. De voorspellingen van het Centraal Plan Bureau en De Nederlandsche Bank gaan echter uit van een lagere groei.
    Theeuwes blijft voorzichtig. ‘We zitten al een tijd te wachten op de voorspelde opleving.’


Terug naar   , Hiërarchie   , of naar site home .