Bronnen bij Het CDA: de contradictionele mores
|
17 jan.2005 |
Het CDA heeft een prachtig idee van de eigen mores: zij zijn de rentmeesters van
de fatsoenlijke maatschappij voor iedereen, zoals God en Jezus het hebben
bedoeld. Waarin er op ruimhartige wijze wordt gezorgd voor de zwakkeren in de
samenleving. De waarheid is een bijna diametraal tegenovergestelde, zoals af en
toe zelfs uit eigen kring wel is te horen:
Uit:
De Volkskrant, 02-09-2005, boekbespreking door Hans Wansink
Berts blijde boodschap
CDA-coryfee De Vries hekelt de 'neoconservatieve club' van Jan Peter Balkenende
Het CDA van Jan Peter Balkenende is helemaal op de verkeerde weg. Het is een
neoconservatieve club geworden, die wordt voortgedreven door subjectieve
ideologische motieven, die de toets der zakelijke kritiek niet kunnen doorstaan.
Door een eenzijdige nadruk op het beginsel van de gespreide
verantwoordelijkheid, ten koste van gerechtigheid, solidariteit en
rentmeesterschap, is het CDA de zwakkeren in de samenleving, de mensen zonder
vaste baan en hoge opleiding, uit het oog verloren. In plaats daarvan
identificeert het CDA zich met de dynamische professionals die toch wel voor
zichzelf kunnen zorgen.
Degene die dit schrijft, is geen kwajongen, of dissident.
Bert de Vries was drie jaar geleden nog even
interim-voorzitter van het CDA. De econoom De Vries was als fractievoorzitter
van het CDA medeverantwoordelijk voor de grootste puinruimoperatie van de
naoorlogse geschiedenis. Met Ruud Lubbers aan het roer saneerden CDA en VVD in
zeven jaar de overheidsfinanciën en de gezwollen verzorgingsstaat, daarbij
massale werkloosheid, een diepe depressie en een financieringstekort van 10
procent trotserend.
Als minister van Sociale Zaken in het derde kabinet van
Lubbers (met de PvdA) voerde De Vries een ongekende harde sanering van de WAO
door. Na zijn afscheid van de politiek in 1994 was De Vries voorzitter van de
Sociale Verzekeringsbank en bestuursvoorzitter van het Algemeen Burgerlijk
Pensioenfonds.
De hervormingsdrift van Balkenendes kabinet jaagt de burgers
volkomen onnodig de stuipen op het lijf, schrijft De Vries in zijn driehonderd
pagina's tellende tirade. Want Nederland staat helemaal niet aan de rand van de
afgrond. De vergrijzing is een non-probleem, de staatsschuld hoeft helemaal niet
te worden afgelost (want de rentelast is gehalveerd tot 3 procent van het
nationaal inkomen) en er is geld genoeg om méér in plaats van minder uit te
geven in de publieke sector. Nederland staat er veel beter voor dan het kabinet
ons heeft wijsgemaakt.
Bert de Vries laat het niet bij deze krasse uitspraken. Hij
begint Overmoed en onbehagen met het fileren van de ideologische retoriek
die het CDA gebruikt om zijn koerswijziging te rechtvaardigen. In het hart van
zijn boek etaleert de Vries zijn inzichten over de volle breedte van het terrein
van de publieke financiën en de sociale zekerheid. ...
Met een knipoog naar de roemruchte Bergrede van de linkse
CDA-leider Aantjes uit de jaren zeventig ziet De Vries de 'Bilderbergrede' van
Balkenende van januari 2005, getiteld Van Verzorgingsstaat naar
Participatiemaatschappij, als de ideologische ommezwaai. Balkenende stelde
hierin dat de arrangementen in de sociale zekerheid en de pensioenen te
verzorgend zijn, en te zeer gericht op het stimuleren van een passieve houding.
Hij formuleerde aldus een nieuwe opdracht voor de overheid.
Er moet een omslag gemaakt worden naar een activerend
stelsel, zei Balkenende. Want de industriële samenleving, met haar hiërarchische
karakter en baan voor het leven, heeft plaatsgemaakt voor een
'netwerksamenleving' van. goed opgeleide, geëmancipeerde burgers en dynamische
arbeidsrelaties. Die netwerksamenleving vraagt, aldus Balkenende, om meer
vrijheid en verantwoordelijkheid voor bedrijven en werknemers. Balkenendes
opdracht voor de overheid is dan ook dat die moet ingrijpen in alle nationale
vangnetten en decentrale regelingen die 'de passiviteit stimuleren'.
Het commentaar van Bert de Vries op deze grote omslag in het
christen-democratische denken kent een aantal dimensies. In de eerste plaats
constateert De Vries dat solidariteit in de ogen van Balkenende geen toetssteen
meer is voor het handelen van de overheid. Die moet alleen zorgen voor een
bestaansgarantie op minimumniveau. Daarmee heeft dit centrale
christen-democratische concept zijn politieke lading verloren.
In de tweede plaats richt Balkenende in de ogen van De Vries
'alle schijnwerpers op het prototype van de nieuwe middenklasse'. Balkenende
construeert zo een karikaturaal contrast tussen de arbeidersklasse van veertig
jaar geleden en de nieuwe werknemer die eigenlijk allang is uitgekeken op de
klassieke arrangementen in de sociale zekerheid.
Volgens De Vries is het tegendeel het geval. De behoefte aan
inkomensbescherming van werknemers wordt eerder sterker dan minder. ...
In de derde plaats is er volgens de Vries in het nieuwe
verhaal van het CDA geen plek voor mensen die niet onder een goede CAO vallen,
een tijdelijke baan hebben of helemaal geen baan. De Vries: 'In de
Bilderbergrede van Balkenende komen we de verliezers in onze samenleving niet
meer tegen als slachtoffer van een kapitalistisch marktsysteem, maar uitsluitend
nog als slachtoffers van een tot passiviteit stimulerende verzorgingsstaat. De
Vries wil die verzorgingsstaat in grote lijnen handhaven en restaureren. ...
Red.: Hier wordt het programma van het CDA van Balkenende
omschreven als neo-conservatief. De huidige (schrijvende nu eind 2009) en betere
term is neoliberaal. Het neoliberale van het ongeremde kapitalisme dat de
kredietcrisis van 2008-2009 heeft gebracht -een grootschalige roof van de armen
door de rijken.
Maar ook in 2005 vielen de tegenstellingen al meer mensen op.
De onderstaande ingezonden brief is geschreven naar aanleiding van de discussie
over Intelligent Design (ID), de nieuwste vorm creationisme als tegenkracht van
de evolutietheorie, aangezwengeld door de minister van Onderwijs, Maria van der
Hoeven, CDA, en van katholieke komaf. De promotie van ID kan gezien worden als
een voorzettting van de christelijk normen en waarde, een van de zelfbenoemde
kernzaken voor het CDA. Dan nu de brief:
De Volkskrant, -10-2005, ingezonden brief van Ron Bosten (Amsterdam)
ID-debat
Wat mij in het 'debat' over Intelligent Design (ID) opvalt is dat de mensen die
de evolutiegedachte (opnieuw) ter discussie willen stellen veelal aanhangers
zijn van een vrije-marktsysteem waarin vooral het recht van de sterkste lijkt te
gelden.
Red.: De schrijver stelt de dus dat er onder het CDA ook veel
aanhangers van het vrije-markt-systeem en daarmee het recht van de sterkste
zijn. Deze stelling moet wel gestaafd worden, maar dat is simpel. Een van de
grote thema's van het tweede kabinet Balkenende, en misschien wel het grootste,
was dat van zelfredzaamheid. Er is een directe lijn van zelfredzaamheid, via
minder sociale regelingen, grotere inkomensverschillen, meer vrije markt, naar
het recht van de sterkste, zie bijvoorbeeld hier
.
Waar de inzonden brief dus de vinger de vinger op legt is dat in de praktijk het
CDA waarden aanhangt die in regelrechte tegenstelling staan tot haar
christelijke waarden.
Een voorbeeld van die breuk met de met het sociale
rentmeesterschap waar de christelijke CDA voor zou moeten staan:
Uit: De Volkskrant, 17-12-2009, hoofdredactioneel commentaar
Na de recessie
De jongste cijfers van het Centraal Planbureau (CPB) over de
economie zijn een lichtpuntje voor minister Bos van Financiën. Het CPB voorspelt
voor 2010 een groei van anderhalf procent. ...
Desondanks zal de CPB-prognose ongetwijfeld van invloed zijn
op het politieke debat over de bezuinigingen die nodig zijn om de door de crisis
uitgeholde overheidsfinanciën weer op orde te krijgen. Daarbij gaat het niet
alleen om het geld, maar ook om de inrichting van de verzorgingsstaat.
Premier Balkenende heeft een interview in het net verschenen
Kerstnummer van het weekblad Elsevier gebruikt om zijn plannen voor het
komende decennium te ontvouwen. Het komt erop neer dat het hervormingsprogramma
van zijn eerste twee kabinetten (met de VVD) weer moet worden opgepakt. Het
regeerakkoord met de PvdA en de ChristenUnie is dus in de ogen van Balkenende
niet meer dan een adempauze. Vanaf nu moet de verzorgingsstaat weer flink worden
getrimd, want Nederland is volgens Balkenende ‘te risicomijdend’. Wat het land
nodig heeft, is ‘een winnaarsmentaliteit’. ...
Concreet spreekt de premier over bezuinigingen ter grootte
van 30 tot 50 miljard per jaar, onder het motto ‘Op Eigen Kracht’. Mensen,
gezinnen en bedrijven moeten daarvoor meer financiële ruimte krijgen.
Lastenverzwaring is voor het CDA onbespreekbaar. ...
Red.: En dit alles ten ten koste van de zwakkeren in de
samenleving. Gewoon het neoliberale programma.
En nog geen paar maanden later een bevestiging van dat
oordeel uit eigen CDA-kring:
Uit: De Volkskrant, 24-02-2010, Sytze Faber, voormalig CDA-politicus. In
2007 publiceerde hij een boek over de kabinetsformatie De wet van de
koestal, gereformeerden in Den Haag.
Bos heeft grootste probleem
Wouter Bos heeft geen antwoord op de neoliberale agenda van zijn
voornaamste concurrent. Hij zal moeten plaatsmaken
De twee kabinetten van Kok en de eerste drie van Balkenende waren
geobsedeerd door het neoliberale marktdenken. Ze privatiseerden wat hen voor
handen kwam: het openbaar vervoer, de sociale woningbouw, de Keuringsdienst voor
Waren, de afvalverwerking, infrastructuur, zorgtaken, de kabel, het loodswezen,
de energievoorziening, cultuur, gladheidbestrijding.
Maximalisering van de winst was de kurk waarop de private
sector drijft. Het huis van de overheid werd niet alleen kleiner en slonziger,
de overheid werd ook afhankelijker van de financiële sector. Het begrip
solidariteit verdween achter de horizon. ...
Red.: Vermoedelijk denkt Faber hiermee Bos een loer te
draaien, maar het is een geweldige vorm van in de eigen voet schieten.
En nu schiet Faber meteen raak:
Uit: De Volkskrant, 06-04-2010, Sytze Faber, oud-Kamerlid voor het CDA.
Politieke leven Balkenende is hoe dan ook ten
einde
De partijleider van het CDA heeft er maar voor te zorgen dat zijn
partij bij de Kamerverkiezingen de grootste wordt en dus de premier mag leveren.
...
Alle gereformeerde premiers sinds de invoering van het algemeen
kiesrecht (Colijn, Gerbrandy, Zijlstra, Biesheuvel en Balkenende) hebben op
economisch, financieel en sociaal gebied veel meer affiniteit met liberalen dan
met sociaal-democraten.
Als financieel woordvoerder van de CDA-fractie onderschreef
Balkenende de neoliberale hoofdlijnen van het tweede kabinet Kok (1998-2002) en
het daarmee samenhangende lukraak privatiseren van overheidstaken. Zijn eerste
drie kabinetten (2002-2007) trokken die lijn door. Op het ministerie van
Financiën fungeerde VVD’er Gerrit Zalm als baken.
De Kamerverkiezingen op 22 november 2006 gooiden roet in het
eten. Regeren over rechts was er niet meer bij. Zo werd Balkenende de eerste
premier van gereformeerde komaf – oorlogspremier Gerbrandy was een geval apart –
die een coalitie aanging met sociaal-democraten.
Het smaakt niet naar meer. Dat blijkt wel uit interviews eind
vorig jaar in De Telegraaf en Elsevier. Daarin ontvouwt Balkenende
wat hem voor ogen staat. De verzorgingsstaat leidt tot verslapping. Verder
snijden in de sociale zekerheid is daarom onontkoombaar. De belastingdruk moet
omlaag. Het ondernemerschap is het scharnierpunt van de samenleving. Er moet een
veel sterkere winnaarsmentaliteit komen. ...
Red.: Ook de basis van het christelijke geloof: naastenliefde,
is niet veilig bij het CDA:
Uit: De Volkskrant, 23-07-2011, column door Aleid Truijens
Mantelzorgers
Tussentitel: Sabine Uitslag smijt dweil in gezicht mantelzorgers
Op zondagochtend doen CDA-Tweedekamerlid Sabine Uitslag en haar man altijd
een leuk spelletje. Mantelzorgertje. Met slaapogen stommelt Sabine naar de
keuken, waar ze een ontbijtje voor haar schat bereidt. ...
Echt waar. Nadat Sabine Uitslag ontbijt voor haar man had
gemaakt vroeg ze zich, zo schrijft ze in haar column op de website Zorg &
Welzijn, een week lang af wat mantelzorg nu eigenlijk is. Handig om te weten als
je langdurige zorg in je portefeuille hebt. 'Als jij je oude vader helpt met de
steunkousen en je kookt zijn potje (...), is dat dan mantelzorg?' peinsde
Sabine. 'Een moeder die een baby voor de derde keer in een nacht uit bed haalt?'
Die zegt toch niet: 'Nu is de maat vol, ik raak totaal overbelast, ik bel de
thuiszorg!' Goedbeschouwd allemaal mantelzorgers, toch? Net als Sabine zelf met
haar ontbijtje.
Het is gewoon naastenliefde. Dat is iets heel moois, al
hebben 'veel mensen het zo nog niet bekeken'. Veel mensen denken volgens Sabine
tegenwoordig dat liefde in klinkende munt moet worden betaald. Akelige mensen,
die zorgzaamheid 'kwantificeren'. Het is 'juist hartstikke waardevol', doceert
ze, 'als je de yogales moet afzeggen omdat je gaat koken voor een doodzieke
vriendin.'
Sabine hoort van mantelzorgers dat die het zo zwaar hebben.
Zwaar? 'Hoe ging dat 'vroeger' dan?' hoont ze. 'Was het, toen er nog geen
computer, skype, robot-stofzuiger en wasmachine was, niet nog veel zwaarder?'
Waar klagen die mantelzorgers over? Kom op hé, zij vraagt toch ook geen PGB aan
om haar man te kunnen verwennen?
Ik hoop dat Uitslag niet gaat koken voor die vriendin.
Doodzieke mensen hebben zelden honger, maar hebben iemand nodig die poep, piep
en kots ruimt en hun moed inspreekt. Als je geluk hebt, zijn er zulke mensen in
je omgeving. Overdag zijn de meesten aan het werk, zoals onze overheid graag
ziet. Anders dan 'vroeger', toen vrouwen alle tijd hadden om met pannetjes soep
langs te gaan. ...
Slimme zet van het CDA, om mannenmagneet Uitslag met haar
oergezonde Zeeuws-Meisjewangen de boodschap erin te laten rammen: dat de zorg
'onbetaalbaar' wordt en dat te wijten is aan gebrek aan naastenliefde en
inhaligheid van de mantelzorger. Maakte Edith Schippers psychiatrische patiënten
uit voor aanstellers die hun problemen maar thuis moesten uitvogelen, Uitslag
wast de chronisch zieken en hun familie de oren. ...
Naar Het CDA
,
Politiek lijst
, Politiek & Media overzicht
, of site home
.
|