 |
Uit: De Volkskrant, 30-03-2007, door Martin Sommer Redden wat er te redden valt Zijn nieuwe bundel De goede stad staat al meteen in de toptien van best verkochte boeken. Hij is een idool, maar ook een haatobject – dat tekent de polarisatie in Nederland. Wat zegt die tweespalt over Geert Mak zelf? Er is iets geks met Geert Mak. Hij is de schrijver met de hoogste aaibaarheidsfactor van de Nederlandse letteren. ... Tegelijk zijn er uitgesproken Mak-haters. Voor hen symboliseert de domineeszoon uit Vlaardingen alles wat er momenteel aan Nederland schort. Het gepreek, het zichtbare torsen van het wereldleed, het wegmasseren van serieuze – vooral multiculturele – problematiek. En natuurlijk zijn de kwaad-sappige passages in het pamflet Gedoemd tot kwetsbaarheid niet vergeten, waarin hij Ayaan Hirsi Ali en Theo van Gogh voor de voeten wierp dat hun film Submission part 1 de werkwijze van de nazifilm Der ewige Jude volgde, en even verderop waar hij de medestanders van Ayaan voor ‘handelaren in angst’ uitmaakte. ... Bij elkaar geven ze een goede indruk van het denken van de man ... Vorige week nog kon je bijna dagelijks flarden Mak op de radio horen, als hij zich tijdens zijn Boekenweektournee door het land opwond over het racisme in de nationaliteitendiscussie, of over de Randstad waar het debat ‘overkookt’ terwijl de redelijkheid tegenwoordig in de provincie gezocht moet worden. ... Overal ziet Mak de tolerantie, tot op zijn brug in Istanbul. Daar trok in de 19de eeuw een bizarre mengeling van culturen voorbij, van Europa en Azië, van West en Oost. Ook in die ‘meest multiculturele stad aller tijden’ werd de boel bij elkaar gehouden door gedogen en wegkijken. Ondanks die overtuiging kun je niet volhouden dat Mak zelf de ogen stijf dichthoudt voor de onaangename kanten van de Nederlandse samenleving, of dat hij het nationale geestesmerk om politiek-correcte redenen idealiseert. Waar wij in Nederland mee worstelen, schrijft hij in het artikel ‘Ons fatsoen als natie’, is een razendsnelle modernisering, een diepgaande revolutie, pijnlijker dan de jaren zestig, waar wij slecht mee om kunnen gaan. De globalisering, de internationalisering, de onvermijdelijke openheid die bij Nederland hoort, brengt met zich mee dat wij hard op weg zijn ons van een high trust society naar een low trust society te ontwikkelen. We vertrouwen elkaar niet meer, we weten niet meer wat we aan elkaar hebben. ... Terwijl een ‘oude vriend’ in de week na de moord op Fortuyn een nieuw comité van waakzaamheid wil oprichten, schrijft Mak dat de menigte die langs de snelweg stond toen de witte lijkwagen voorbijreed, bestond uit ‘een potentieel dat door intellectuelen, liberalen, links-radicalen en sociaal-democraten altijd is genegeerd’. Vervelende mensen, verbitterde mensen, reactionaire mensen. Maar ook ‘niet zelden heel gewone, wanhopige mensen die al lang geleden door links en de sociaal-democratie als overbodige ballast zijn achtergelaten’. Daar is geen woord Spaans bij. In theorie heeft Mak een onaangename boodschap voor prudent progressief Nederland. De verzorgingsstaat, schrijft hij, kon in een relatief gesloten samenleving mooi functioneren. Dat is over. We zullen ‘een deel van onze geraffineerde bestuurs- en omgangsvormen, het gedogen, de tolerantie, zeker in de Randstad, wellicht gedeeltelijk moeten loslaten’. En verderop: ‘Dit is in sommige opzichten een verlies, en we moeten proberen te redden wat mogelijk is.’ Redden wat er te redden valt – dat is uiteindelijk het programma van Geert Mak. En dan blijkt hoe gemakkelijk hij het zich eigenlijk heeft gemaakt. Een dorp als Jorwerd, zijn eigen vader, tot de zolenverkoper op de brug in Istanbul aan toe, ze namen wel deel aan de geschiedenis, maar altijd geruststellend aan de zijlijn. Nooit als daders. Net als Nederland nooit opgezadeld met echt vervelende keuzes. Nu dat wel zo is, staat Mak met lege handen. Soms is wat hij te zeggen heeft over hoe het verder moet, vierkant strijdig met zijn eigen analyse. Dat viel al op in zijn pamflet Gedoemd tot kwetsbaarheid, waarin hij het eerst had over ‘terechte vragen bij het te ver doorgevoerde cultuurrelativisme’ of in verband met de film van Ayaan Hirsi Ali, die hij aanvankelijk ‘een terechte klacht tegen de mishandeling van moslimvrouwen’ noemde. Terecht? Verderop las je nooit meer wat over die ‘terecht’ gesignaleerde problemen, maar eindigde Ayaan Hirsi Ali in de buurt van Goebbels. ... Wat hij in elk geval nooit doet als antwoord op onze ‘pijnlijke en gecompliceerde overgangssituatie’, is iets bescheidener van de toren blazen: ‘Van een moreel ijkpunt is Nederland binnen enkele jaren afgezakt tot een exotische uithoek.’ Paul Scheffer, Maks opvolger als grootstedelijk hoogleraar, heeft helder beschreven wat eraan schort bij progressief Nederland. Als de zeeën hoger gaan en er op grote schaal mensen immigreren die er wezenlijk andere opvattingen op na houden, of als een serieuze uitdager als Wilders zich aan de poort meldt, dan moet er echt scherp worden nagedacht over wat de bottom line is van deze samenleving. Dan kom je er niet meer met schikken en plooien en ieder het zijne, waar ook Geert Mak een kind van is. Dat verklaart misschien een deel van de enorme agressie tegen Wilders – hij spiegelt het onvermogen en de linkse leegte. De politiek heeft er geen antwoord op. En Geert Mak weet het ook niet. Red.: Mak laat niet meer vaak van zich horen, maar als hij het doet, is het raak. Aanleiding is de aankomende regering met gedoogsteun van de PVV Uit: De Volkskrant, 01-10-2010, column door Nausicaa Marbe Spijkerhard de migrant omarmen Het regeerakkoord, daar had ik over willen schrijven. Maar soms heeft een columnist de pech dat het nieuws te laat komt voor z’n deadline. ‘Vrijheid en verantwoordelijkheid’ moest nog verschijnen, maar nationaal en internationaal kolkten al de woede en de walging. Zo mocht historicus Geert Mak tekeergaan in een interview met Die Zeit, vanuit een weelderig grachtenpand waarover de Duitse krant in katzwijm berichtte. Opgewonden, onomwonden verklaart Mak ‘kotsmisselijk’ te zijn van de VVD en het CDA. Met zo’n uitspraak doet hij vooral zichzelf tekort. Preekte Mak na de moord op Theo van Gogh niet dat we gedoemd waren tot kwetsbaarheid? Moesten we niet verstandig, kalm, tolerant en zoekende blijven? Mak was verontwaardigd: ‘Het moeizame zoeken naar de waarheid telde nauwelijks meer, alles draaide om het opwekken van grootse gevoelens.’ Dat zei hij nota bene in een tijd waarin de consensus groeide dat wie moslims beledigde, eigenlijk niet beter kon verwachten. ... Red.: Het is onduidelijk of dit opzettelijk is, maar Marbe doet Mak niet tekort, maar is veel te goedgunstig. Mak riep ten tijde van de moord op Van Gogh om rust, omdat bij onrust de moslims duidelijk aan de verkeerde kant van die onrust zouden zitten. Kijk maar:
Naar PC club  ,
Politiek lijst
, Media lijst
, Politiek & Media overzicht
, of site home
. |
|
|