MENU's

RIJNLANDMODEL

MENU - KEUZE

RIJNLANDMODEL

Uit: De Volkskrant, 30-06-2006, column door Ronald Plasterk Kabinet tegen fundamentele wetenschap Het kabinet-Balkenende heeft innovatie en wetenschap hoog op de agenda gezet. Dat op zich is winst. De universiteiten staan er in politiek Den Haag al decennia beroerd op. Dat heeft er misschien mee te maken dat veel politieke leiders ooit zelf zeven tot tien jaar hebben gedaan over iets wat je met een schriftelijke cursus in de avonduren zou kunnen leren. In de Volkskrant stond op 27 april een lijstje: Balkenende (acht jaar, rechten en geschiedenis), Pechtold (tien jaar, rechten en kunstgeschiedenis), Hoogervorst (zeven jaar, geschiedenis), Verhagen (twaalf jaar, geschiedenis), Rutte (zeven jaar, geschiedenis). Met die ervaring zul je niet denken dat er keihard wordt gewerkt bij universiteiten, of dat universiteiten bijdragen aan innovatie en het verhogen van de productiviteit.     Maar goed, er is een Innovatieplatform, onder voorzitterschap van de premier, met vice-premier Brinkhorst, onderwijsminister Maria van der Hoeven, de leiders van de grote multinationals (Shell, Philips) en de rectoren van diverse universiteiten (Leiden, landbouwuni-versiteit, twee technische universiteiten). Het belang van wetenschappelijk onderzoek is in Den Haag doorgedrongen. Dat is winst.     Het nadeel van deze benadering is dat het onderwerp in handen gevallen is van een onderhandelclubje. ... Het Innovatieplatform sluit ook deals. De grootste heeft onvoldoende aandacht gekregen. Die deal is: er komt veel extra geld voor wetenschap, maar daarvan mag niets worden besteed aan goed fundamenteel onderzoek, tenzij het past in het straatje van het bedrijfsleven!     Iedereen weet dat dat onverstandig is. Uit elke studie over innovatie blijkt dat de overheid vooral aan een ding kan bijdragen: creëren en ondersteunen van een lange traditie van excellent fundamenteel onderzoek. ...     Toch heeft het kabinet het laten gebeuren dat de innovatie geheel in handen van een clubje dealsluiters is gevallen. Die stelling is cru, dus laat ik die onderbouwen. Op 3 juni stond in de Volkskrant een artikel, ondertekend door vier leden van het Innovatieplatform: Jan Peter Balkenende, Douwe Breimer (rector Universiteit Leiden), Herman Wijffels en Rein Willems (Shell). Ik citeer: ‘In de wetenschap zijn extra investeringen nodig, maar wel zo dat ze leiden tot uitwisseling en samenwerking met bedrijven en maatschappelijke spelers.’ Maar wel zo. Dus niet anders dan zo! Het platform vindt het niet nodig dat er extra geld komt voor wetenschap die niet leidt tot uitwisseling met het bedrijfsleven.     Datzelfde vinden we terug in de beleidsnota Ondernemende kenniseconomie van de werkgevers (VNO/NCW). Het gaat over de organisatie voor wetenschappelijk onderzoek NWO (de opvolger van ZWO, Zuiver Wetenschappelijk Onderzoek), die nu onder leiding staat van econoom Peter Nijkamp, ook lid van het Innovatieplatform. De VNO-nota zegt: ‘Ook in de universiteiten zou te vrijblijvend optreden en onvoldoende tegemoetkomen aan de behoeften van samenleving en bedrijfsleven niet meer moeten kunnen.  ...     Let wel: ik vind het prima dat de universiteiten zich richten op sleutelgebieden, en rekening houden met onderwerpen waar Nederland economisch sterk wil zijn. Maar dat is niet wat hier staat. Hier staat dat de ‘versterking van besteding’ geheel één-op-één gekoppeld moet zijn aan gewenst economisch effect.     Kortom: de overheid heeft dertig jaar lang het fundamentele onderzoek afgeknepen. Nu constateert men dat er onvoldoende innovatie is, en besluit men in een achterkamer dat alle extra geld dat de wetenschap ten goede zou kunnen komen uitsluitend terecht komt bij onderzoek dat past in de korte termijn economische plannetjes van een paar heren.   ...   Terug naar Innovatie , Innovatie lijst , Wetenschap lijst , Wetenschap overzicht , of naar site home .