Leids universiteitsblad Mare, 17-02-2005, column van Agur Sevink
Denkend aan Finland
Finland bestaat niet, al is de betovering die dit land vierendertig jaar lang op
mij uitoefende nog niet geheel uitgewerkt. Ik kan de gruwelijke werkelijkheid
niet langer ontkennen. Terugkijkend op die jaren van stil geloof in het rad dat
'de anderen' mij voor ogen draaiden - middels bewijzen in krant en Bosatlas -
besef ik pas de reikwijdte van het bedrog. Het bouwwerk is ingestort; al het
resterende is utopie
omdat ik noch haar bodem betrad/haar adem proefde/haar poelen bezwom.
omdat het innovatieplatform van onze minister-president, opgericht in
2003 met een budget van enkele honderden miljoenen, zich richt op het zogenaamde
'Finse model'.
omdat innovatie een idee is, net zoals vooruitgang dat is,of een land, of
het niets (Alice in Wonderland) en ideeën geen duidelijk begrip verdragen
(Descartes). Ze vergen 'begripskennis' van het intuïtieve soort, welke zich
slechts met weinig mengt.
omdat ik innovatie (in combinatie met het woord platform) identificeer
met de massale aanschaf van de wasmachine, koelkast en stofzuiger in de jaren
50.
omdat deze jaren niet toevalligerwijze samenvallen met de grootschalige
ontwikkeling van de televisie (deus ex machina) en de babyboom.
omdat het doel van de innovatie (in de context van het platform) het
stimuleren van de kenniseconomie is, onder andere door het beter commercieel
uitbaten van de, door de samenleving betaalde, kennisvergaring. Het product©
waar men op doelt (het tastbare resultaat dat kennis en economie verbindt) heeft
weinig te maken met de zgn. 'zachte' wetenschap: er leeft weinig hoop dat na
afloop, door middel van uitputtende studies aan de letterenfaculteiten in het
land, al het geld verspijkerd is aan een patent op een woord (bijvoorbeeld
product) of een combinatie van woorden (een idee). Al zou dat, indien succesvol,
best rendabel en/of gewenst kunnen zijn.
omdat Noord Korea gedurende enkele decennia gewoon de mensen ontvoerde
die het nodig had, en onze overheid (laatste bolwerk der cynische
administratoren) zowel de techniek (kleine tot middelgrote onderzeeërs) als het
budget (de pot van het innovatieplatform) bezit om dergelijke operaties uit te
voeren op de sleutel-Finnen uit het 'Finse model'.
omdat dit niet heeft plaatsgevonden: in tegenstelling tot Noord-Korea
lekt in Nederland zoiets meteen uit.
omdat de mens voornamelijk product© en koopt die weinig innovatie vergen.
omdat het beste product© slechts een verbetering is van het bestaande
product©.
omdat innovatieve product© en in het algemeen 'objecten' zijn die door
een paar vakidioten in een druipend laboratorium worden geconstrueerd (met een
voor velen onduidelijk nut). Het innovatieve blijkt voornamelijk uit de wijze
waarop deze overbodige objecten 'in de markt worden gezet:
omdat wetenschappers slechter betaald worden dan verkopers
omdat de reclame-goeroe G. - groot in omvang, stem, verhalen, huis en
hart - de bewuste dag sjekkies rokend aan zijn pompeuze tafel zat, in onderbroek
(hij schept genoegen in contrasterende vulgariteit),en zich plotseling omdraaide.
Als een paard besteeg hij de stoel (hij stootte daarbij zijn glas wijn om,
machtige wijn die meanderend het laagste punt zocht en langzaam op het rozenhouten
parket druppelde), trok zijn onderbroek diep omlaag en boog voorover. 'En...wat
vind je ervan?'
omdat ik minuten lang naar de aars van G. keek, de gebleekte aars
die het 'Toppunt van medische innovatie' definieerde, en geen woord uitbrengen
kon.
Ergo.Finland bestaat niet.
Toch is het een gegeven dat ik maar slecht accepteren kan. Soms droom ik van
rustig landschap, en ruik ik de wilde geuren van water, hout en vuur. Ik troost
me met de gedachte dat niets ooit hetzelfde is. En dat ik niet de enige ben die
deze utopie wakker houdt,de droom voorbij.
Terug naar Rijnlands innovatiebeleid
, Alternatieven home
, of naar
site home
.
|