Bronnen bij Cognitieve therapie: algemene semantiek
|
14 feb.2009 |
De band tussen de cognitieve therapie en de algemene semantiek wordt
expliciet genoemd in de beschrijving van de algemene semantiek in Wikipedia:
Van: Wikipedia.org (opgeslagen aug. 2009):
General semantics
...
Connections to other disciplines
... Albert Ellis, who developed Rational emotive behavior therapy, acknowledges
influence from general semantics. The conceptually related cognitive therapy,
developed by psychiatrist Aaron T. Beck, formulates a program that could have
been taken directly from the declared intentions of General Semantics ...
Red.: In het volgende artikel wordt de behandeling volgens
cognitieve therapie beschreven, en daaruit blijkt onmiddellijk de grote
overeenkomst met de methodiek van algemene semantiek (auteur Ad Bergsma is
psycholoog en Volkskrant-columnist):
Uit: De Volkskrant, 14-02-2009, column door Ad Bergsma
Latexseks is ook een hersenziekte
De kernfunctie van wetenschap is de wereld zo te vereenvoudigen dat we haar
naar onze hand kunnen zetten. In de psychologie is dat onder meer gelukt door
simpele modellen te maken van psychische stoornissen. Zo kan een paniekstoornis
voorgesteld worden als een denkfout. Het begint ermee dat de betrokkene voelt
dat zijn hartslag iets versnelt. Hij krijgt daardoor het idee dat hij misschien
iets aan zijn hart heeft of zal flauwvallen. De onrust neemt toe en daardoor
gaat het hart sneller slaan, waardoor de angst verder groeit.
Een paniekaanval is met andere woorden een verkeerde
interpretatie van een lichamelijke gewaarwording die gierend uit de hand loopt.
In al zijn kinderlijke eenvoud is dit model een prachtig instrument, omdat
psychotherapeuten de paniekstoornissen kunnen genezen door hun cliënten de
denkfout af te leren.
Ook voor andere stoornissen bestaan dergelijke modellen. Een
depressie kan voorgesteld worden als een ingesleten denkgewoonte om de wereld,
jezelf en de toekomst negatief te bezien. En als je liever een biologische bril
opzet, kun je zeggen dat een depressie het gevolg is van een ‘chemische
disbalans’ waarbij de hoeveelheid van de boodschappersstof serotonine te laag
is. ...
De modellen zaaien echter verwarring als zij in de plaats
komen van de werkelijkheid zelf. Dat is net zoiets als een röntgenfoto maken van
je kind en dan tegen iedereen zeggen dat kleine Naomi er ‘in het echt’ zo uit
ziet.
Toch is dat precies wat vaak met de modellen gebeurt. Over
verslaving hoor je bijvoorbeeld zeggen dat het een hersenziekte is. Met zo’n
uitspraak bedrijf je eerder politiek dan wetenschap. Je hoopt ermee te bereiken
dat verslaafden behandeling zoeken of dat ze niet als ruggengraatloos worden
afgeserveerd. ...
Een soortgelijk misverstand ontstond toen de
wetenschapsjournaliste José van der Sman (Elsevier) onlangs op televisie
mocht toelichten wat de wetenschap over de liefde te zeggen had. Ze ging toen
aan de hand van een röntgenfoto bewijzen dat vaderliefde werkelijk bestaat. Als
zijn partner zwanger is, dan gaat een man minder testosteron aanmaken, vertelde
Van der Sman, en zo maakt de aanstaande vader zich klaar om te zorgen.
Je bent dus volgens deze redenering geen liefhebbende vader
als je – zoals voor de meeste vaders gebruikelijk – het goede in je kind met
vreugde omarmt en het slechte probeert bij te spijkeren, maar wel als je lichaam
minder mannelijke hormonen aanmaakt. De politiek achter het verhaal lijkt dat
mannen pas goede vaders zijn als ze hormonaal gezien wat meer op moeders lijken.
Dat is een vrij stuitende vorm van seksisme onder de vlag van wetenschappelijke
objectiviteit.
Bij de modellen zou eigenlijk een bijsluiter moeten komen die
vermeldt dat je ze niet te belangrijk moet maken. ...
Modellen zijn instrumenten. Zelfs als ze kloppen, moet je
blijven bedenken dat ze slechts een klein deel van de werkelijkheid laten zien.
Red.: Dit is dus precies wat Korzybski heeft uitgedrukt in "the
map is not the territory", en wat een kernidee is van de algemene
semantiek
.
Naar Psychologische krachten
, Psychologie
lijst
, Psychologie overzicht
, of
site home
.
|