Bronnen bij Psychologische krachten, uiterlijk: fundamenten
|
22 sep.2010 |
Hoewel steeds meer bekend raakt van het verband tussen het uiterlijk en talloze
menselijke gedragingen,wordt er toch relatief weinig specifiek onderzoek in die
richting gedaan - vanwege de politieke correctheid die zegt dat het allemaal
gaat om het innerlijk. Hier is een onderzoek dat laat zien hoe basaal het
oordeel over het uiterlijk is:
Uit: De Volkskrant, 18-09-2010, door Rik Nijland
Ons Hollywood-gevoel zit diep
We wisten al dat
mooie mensen beter in de markt liggen dan lelijkerds. Voor het eerst is nu
uitgezocht hoe sterk onze voorkeuren zijn. Het discrimineren zit ons in het
bloed.
Tussentitel: 'Wel is het zo dat aantrekkelijke mannen beter sperma hebben'
Een troost voor minder attractieve mensen: mooie mensen hebben meer
relaties en meer seks, maar zijn niet gelukkiger
... Onbewust laat u zich ... van de wijs brengen door een leuk gezicht. Diep
in uw hersenen ligt namelijk een voorkeur verscholen voor mooie mensen; laten we
maar zeggen: een soort Hollywood-gevoel dat uw houding, empathie en gedragingen
beïnvloedt.
'Het gevolg daarvan is discriminatie van lelijker mensen, net
zoals we discrimineren op basis van huidskleur of etniciteit', meent sociaal
psycholoog Matthijs van Leeuwen (30). Komende vrijdag promoveert hij aan de
Radboud Universiteit Nijmegen op onderzoek naar onze impulsieve associaties bij
uiterlijke schoonheid. 'Natuurlijk weten we al dat mooie mensen succesvoller
zijn, voor hetzelfde werk meer geld krijgen, hogere cijfers behalen, maar daar
wordt meestal wat lacherig over gedaan. Wij hebben voor het eerst uitgezocht hoe
fundamenteel die beïnvloeding werkelijk is.'
Van Leeuwen voerde daarvoor een reeks experimenten uit. Zo
moesten proefpersonen aangeven of ze woorden als 'overgeven' en 'feest' positief
dan,wel negatief beoordelen. Die woorden drukte de onderzoeksleider af op een
uitgesproken mooi, een wat minder mooi gezicht, of een grijs ovaal. 'De
proefpersonen was op het hart gedrukt die achtergrond te negeren, maar toch zijn
ze trager in het herkennen van negatieve woorden als die zijn afgebeeld op een
mooi gezicht'. Het herkennen van zo'n woord wordt kennelijk bemoeilijkt doordat
het mooie gezicht een positieve associatie oproept', aldus Van Leeuwen.
...
Dat het gezicht ons niet onberoerd laat, blijkt ook uit
andere experimenten van Van Leeuwen. Proefpersonen kregen een afbeelding van een
kameleon onder ogen die uit dertien gekleurde vlakken bestond. Naast het
kunstwerk zagen ze de maker of maakster een mooie of juist wat minder
attractieve kunstacademiestudent. Vervolgens kregen ze de opdracht dezelfde
tekening geheel naar eigen inzicht in te kleuren. Onbewust lieten de
proefpersonen zich daarbij meer leiden door het knappe gezicht: gemiddeld
kleurden ze 5,5 vlakken hetzelfde als ze de mooie student hadden gezien, tegen
maar 3,5 vlakken bij de onaantrekkelijke student. 'Zelfs iemands vrije gedrag
wordt onbewust beïnvloed door de drang aantrekkelijke mensen te kopieren', aldus
Van Leeuwen.
Ook empathische mens en ontkomen daar niet aan. Hoezeer ze
meeleven wordt beïnvloed door de aantrekkelijkheid van de gesprekspartner. 'Dat
was een verrassing', zegt de onderzoeker. 'In de literatuur staat empathie
bekend als een stabiel persoonskenmerk, maar uit onze resultaten blijkt dat het
misschien wat fragieler en vormbaarder is dan we denken. Wellicht moeten we ook
concluderen dat we ons niet veel gelegen laten liggen aan minder aantrekkelijke
gezichten; die interesseren ons niet zo.'
Van Leeuwen schoot ook een bres in een heilig huisje van de
evolutionaire psychologie. Hij laat in zijn proefschrift zien dat seksuele
voorkeur amper een rol speelt bij snelle en automatische evaluaties: vrouwen
reageren bijvoorbeeld net zo positief op aantrekkelijke vrouwen als mannen. 'Bij
eerder fundamenteel onderzoek naar aantrekkelijkheid kwam die bevinding ook al
naar voren, maar dat werd zo onwaarschijnlijk gevonden, dat het meestal werd
afgedaan als een fout in de proefopzet. Daarom hebben wij er vier experimenten
aan gewijd.'
De deelnemers daaraan kregen op een computerscherm een foto
te zien die ze, afhankelijk van de opdracht, met een joystick naar zich toe
moesten halen of juist wegduwen. Hoe aantrekkelijker het gezicht hoe sneller ze
die foto naar zich toe haalden en hoe trager ze hem van zich af schoven. Daarbij
was er geen verschil tussen mannen en vrouwen, ook niet als de proefpersonen
eerst een filmpje met een seksscene hadden gezien, waardoor ze opgewonden waren
geraakt. 'Zelfs dan werden de plaatjes van aantrekkelijke mannen en vrouwen door
beide seksen even snel naar zich toe getrokken', aldus Van Leeuwen. 'Het lijkt
erop dat aantrekkelijkheid eerder wordt ervaren en op wordt gereageerd dan
seksuele voorkeur, maar dat is nog geen uitgemaakte zaak; dat is behoorlijk
controversieel.' ...
Red.: Dit zegt eigenlijk niet meer dan dat de selectie op
uiterlijk voor beide seksen even belangrijk is. Dit oordeelsproces vindt plaats
een module is die geen koppeling heeft met seksediscriminerende modules.
| |
Hoe dan ook zit het Hollywood-gevoel diep in ons verankerd. Dat
verklaart, denkt Van Leeuwen, waarom het zo verdomd moeilijk is ons te
houden aan de maatschappelijke norm dat we iedereen gelijk moeten
behandelen. 'Of we daar zelf iets aan kunnen doen? Je kunt het denk ik
wel controleren, je constant bewust zijn van je positieve associaties
bij mooie mens en. Die worden echter vaak ontkend. Aan de ene kant
dromen we van Hollywood, maar ondertussen ontkennen we dat we
discrimineren op aantrekkelijkheid. |
En zoals gewoonlijk is de schade door de politiek-correcte ontkenning
natuurlijk veel groter dan de schade van een "discriminerend"
of"stigmatiserend" onderzoek. Wat dus ook geldt voor etnische zaken:
| |
De maatschappij maakt zich wel zorgen over discriminatienaar
huidskleur of etnische achtergrond, maar dat is gebaseerd op hetzelfde
principe. Kennelijk willen we daar niet aan, dan heb je weer een groep
mensen waar wat mee is. |
Hoe fundamenteel uiterlijk is, wordt steeds duidelijker:
De Volkskrant, 29-01-2011, door Malou van Hintum
Liever mooi dan gezond
Jonge vrouwen die een partner zoeken of hun relatie bedreigd zien, zijn
bereid gezondheidsrisico's te nemen om hun aantrekkelijkheid te vergroten. Dat
blijkt uit onderzoek van de Amerikaanse wetenschapper Sarah Hill (Personality
and Social Psychology Bulletin). De 257 vrouwen die het hof werden gemaakt of
werden blootgesteld aan competitie met rivales, gingen dieetpillen slikken met
het risico op hartproblemen en namen, met bezoek aan de zonnebank, een verhoogd
risico op huidkanker voor lief.
Schoonheid gaat boven gezondheid bij relatievorming; zonder
hofmakerij en competitie vonden vrouwen hun gezondheid belangrijker. Vrouwen met
een partner kwamen vooral in actie toen er rivales opdoken; voor vrouwen zonder
relatie was het verschijnen van een potentiële partner al voldoende. Uit Hills
tweede studie blijkt bovendien dat vrouwen de negatieve gezondheidseffecten van
hun gedrag meer bagatelliseren naarmate ze het vinden van een partner
belangrijker vinden.
Naar Psychologische krachten
, Psychologie
lijst
, Psychologie overzicht
, Algemeen
overzicht
, of site home
.
|