Religie en psyche: depressie
|
2 sep.2009 |
Een van de argumenten die met enige regelmaat ten gunste van de religie
aangevoerd wordt, is de kennelijk positieve uitwerking die het heeft op het
geestelijk welbevinden van de gelovige. Voor de gewone gelovige is dat op een
gelovige, diverse vormen van matige, manier, en voor de extreem gelovige op de
extreem blijmoedige manier. De manier die wij Nederlanders kennen van Leger-des-Heils-majoor Bosshardt, internationaal door iemand als Moeder Theresa,
en fictief uitgebeeld in iemand Maria von Trapp uit The Sound of Music.
Nu heeft deze website een nogal negatieve opinie over
religie, en de vraag is hoe die twee zaken te rijmen zijn. De verklaring blijkt
diverse zaken aan elkaar te knopen
Het aanvangspunt kan diverse zaken zijn, maar de meeste
daarvan zijn verstoringen van het geestelijke evenwicht - iemand voelt zich op
significante wijze geestelijk minder prettig. De conclusie van Religie en psyche
is
dat het onderhouden van religie een rem op het denken en de geest legt, en om
dit te compenseren, zal de gelovige geneigd zijn om een positieve waarde aan
zijn geloof toe te kennen.
Bijna een verstoring naar beneden zal de geest een neiging
voelen tot compensatie - terug naar het eerdere evenwicht. Voor de gelovige
betekent dit niet een bijstelling van zijn rationele denken, maar een meer
positieve houding ten opzichte van zijn geloof. Maar een meer positieve houding
ten opzichte van het geloof is hetzelfde als "meer geloof", dus een grotere
discrepantie met de het rationele denken en de werkelijkheid. Dat veroorzaakt
meer innerlijke spanning, en bij nieuwe verstoringen zal deze nieuwe hogere
spanning naar buiten komen. Die nog meer religieuze blijheid ter compensatie
nodig heeft. Etcetera. Want dit is een cirkelproces, een vicieuze cirkel, met
de getroffen gelovige eindigende in een staat van totale blijheid (total
bliss, zoals de mooiere Engelstalige uitdrukking luidt). Als dan
uiteindelijk het evenwicht verbroken wordt, wordt de depressie component in
volle omvang zichtbaar - wat in ernstige gevallen tot nog ernstigere gevolgen
kan leiden
.
Dit is tevens een illustratie van de psychologische vuistregel
dat daar waar voor een verschijnsel één bepaalde verklaring mogelijk is, de
precies tegenovergestelde verklaring ook in aanmerking komt. Want de blijheid
van de gelovige kan dus ook gezien worden als een tegenovergestelde hoeveelheid
depressie. Een vorm van depressie die vooral bij de strengere protestantse
geloven terug is te zien, wat volledig in lijn is met het idee dat het
protestantisme een beweging is weg van de ideologie en orthodoxie van de
katholieke kerk. Door de verminderde hoeveelheid ideologisch denken, komt de
depressieve achtergrond van het religieuze denken naar voren.
Wat hier gesteld wordt voor religie, geldt natuurlijk ook
weer in diverse mate voor de andere vormen van ideologie. Zo zijn er onder de
multiculturalisten, meestal van de vrouwelijke soort, steeds meer van dit soort
blijmoedige gevallen te vinden, vooral sinds de hoeveelheid kritiek en bewijzen
van de onwerkzaamheid van het multiculturalisme toenemen - een bekend voorbeeld
is dat van voormalig PvdA-minister voor Wonen, Wijken en Integratie Ella
Vogelaar, die in haar zelf-geïnduceerde blijheid over haar multiculturalistische
"successen" en visie totaal niet door had dat de politieke steun haar geheel
ontvallen was
(Wikipedia).
Naar Religie en psyche
, Psychologie lijst
, Psychologie
overzicht
, of site home
.
|