WERELD & DENKEN
 
 
 De Volkskrant, 21-10-2005, van verslaggever Jan Hoedeman
 
‘Junkie moet onder dwang afkicken’

Harddrugsverslaafden moeten gedwongen worden af te kicken. De collectieve kosten en het maatschappelijk leed zijn zo hoog dat daarvoor het belang van de persoonlijke vrijheid moet wijken. Dit zegt de Nijmeegse PvdA-burgemeester Guusje ter Horst zaterdag in een interview met de Volkskrant.


Ter Horst: ‘Politie, justitie, gemeenten en de zorg moeten een beleid ontwikkelen om keihard in te grijpen bij mensen die aan het begin staan van een uitzichtloos verslaafd leven met een criminele carrière.’
    De voormalige Amsterdamse wethouder Ter Horst heeft nooit begrepen waarom door de overheid bij harddrugsverslaafden pas wordt ingegrepen als er niets meer te redden valt. ‘Pas als ze in de goot liggen, na dertig jaar verslaving. Waarom pakken we mensen niet op die een week verslaafd zijn?’
    Volgens de recentste Drugsmonitor telt Nederland 32duizend verslaafden aan heroïne. Iedere junk kost de samenleving vijfhonderdduizend euro per jaar, wat neerkomt op een bedrag van ruim vijftien miljard euro. Dat stelde Peter Vogelzang, de vorige voorzitter van de Raad van Hoofdcommissarissen, anderhalf jaar geleden.
    Vogelzang ging in zijn berekeningen uit van gemiddeld zes inbraken per dag, de verzekeringsmaatschappijen die moeten uitkeren en het traject dat een junk bewandelt als hij door de politie wordt opgepakt en uiteindelijk gestraft door justitie.
    Van Ter Horst mag de gezondheidszorg een beduidend actievere rol spelen in het oplossen van het probleem. ‘De zorg is nogal cliëntgericht. Als de patiënt zegt: ik wil behandeld worden, dan zegt de zorg: welkom.’
    Ter Horst zegt in het interview beschikbaar te zijn voor een ministerspost: Binnenlandse Zaken of Verkeer en Waterstaat, maar ‘ik vind eigenlijk alles wel leuk’. Een staatssecretariaat hoeft voor haar niet. ‘Dat is iets voor dertigers.’
    Ook spreekt ze haar voorkeur uit voor een coalitie van PvdA, SP en VVD. Een links meerderheidskabinet kan ook.


De Volkskrant, 22-10-2005, van verslaggeefster Kim van Keken

Achtergrond | Deskundigen zijn sceptisch over het vroegtijdig oppakken van verslaafden

Prototype van de junk bestaat niet

De verslaafden problematiek is hardnekkig en complex. Honderden onderzoeken zijn er al aan gewijd. 'Als de oplossing bestond, waren we allang van de verslaafden af geweest.'

Tientallen, nee honderden, onderzoeken zijn de afgelopen decennia naar junkies gedaan. En nog is het wondermiddel om af te kicken niet voorhanden. Zelfs een eenduidige omschrijving van de harddruggebruiker hebben de onderzoekers en de specialisten niet. Heroïne, cocaïne of crack: de gebruiker neemt van alles en dat gecombineerd met psychiatrische problemen of gewoon 'ettergedrag'.
    Jaap Fransman, algemeen directeur van de Amsterdamse opvangstichting HVO-Querido, noemt de junk daarom een containerbegrip, ofwel een verzamelnaam waaronder alle soorten overlast en criminaliteit vallen. Vandaar dat hij niets kan met de ferme taal die de Nijmeegse burgemeester Guusje ter Horst vandaag bezigt in de Volkskrant over harddrugsverslaafden.
    Zij vindt dat politie, justitie en de zorg verslaafden die aan het begin staan van een uitzichtloos verslaafd leven en een criminele carrière, direct 'keihard' moeten worden opgepakt en aangepakt. Volgens haar komen verslaafden pas in goede handen wanneer zij in de goot liggen, na dertig jaar drugsgebruik. 'Waarom pakken we mensen niet op die een week verslaafd zijn?'
    Niet alleen Fransman heeft zijn bedenkingen over deze uitspraken van de burgemeester. Veel onderzoekers vinden dat haar noodkreet nogal uit de lucht komt vallen. 'Jarenlang praten we over afkicken', zegt Jacco Snippe van onderzoeksbureau Intraval. 'Dit is een hardnekkig probleem en niet eenvoudig te tackelen. Als de oplossing bestond, waren we allang van de verslaafden af geweest.'
    Een woordvoerder van het Trimbos-instituut, kenniscentrum voor verslavingszorg: 'Harddrugsverslaafden? Waar praat Ter Horst over? Hetgeen ze nu zegt, is mij te vaag.' Ter Horst pleit bijvoorbeeld voor gedwongen afkicken. 'Uit onderzoek, ook internationaal, blijkt dat dwang niet werkt', aldus de woordvoerder. Het afkickpercentage varieert van 10 tot 30 procent in de vele onderzoeken die circuleren.
    Het afkicken onder dwang bestaat in Nederland sinds april 2001, de zogeheten SOV (Strafrechtelijke Opvang Verslaafden). Deze maatregel wordt opgelegd door de rechter en houdt in dat de verslaafde in een bajes-omgeving afkickt. De maatregel duurt twee jaar en met kleine stappen keert de verslaafde terug in de maatschappij. Stelselmatige veelplegers kunnen sinds oktober vorig jaar ook worden opgesloten in een speciale inrichting, dit is echter niet specifiek gericht op drugsverslaafden.
    Het is nog onduidelijk welke langdurige effecten de SOV heeft op de junk. Wel stelt het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) van het ministerie van Justitie dat afkicken vaak lukt. Zolang de verslaafde is opgesloten althans. 'Zodra ze buiten komen, gaat het mis', zegt een woordvoerster. 'Gedwongen afkicken zoals Ter Horst voorstelt, werkt dus niet. Tenzij de verslaafden goede nazorg krijgen.' Het ministerie onderzoekt momenteel vormen van nazorg.
    Ook het idee van Ter Horst om vroeg in te grijpen bij verslaving leidt tot opgetrokken wenkbrauwen bij de deskundigen. 'Hoe kan je zien dat iemand die middelen gebruikt, kan uitgroeien tot crimineel? Lang niet alle verslaafden plegen delicten', aldus onderzoeker Snippe.
    Fransman van HVO-Querido zegt dat de plannen van Ter Horst passen in deze tijd. 'De bevolking wil de criminele junks oppakken èn de politiek volgt, zonder zich af te vragen of we dat wel moeten willen. Misschien moet de burger er toch aan wennen dat bepaalde groepen verslaafden altijd overlast zullen veroorzaken.'


De Volkskrant, 29-10-2005, ingezonden brief van Frans Cock (Weert)

Clean worden of clean blijven?

'Harddrugverslaafden moeten gedwongen worden af te kicken', zei de Nijmeegse burgemeester Guusje ter Horst (het Vervolg, 22 oktober). Wat het artikel niet vermeldt, is wat daarna moet gebeuren: vaccineren tegen verslaving?
    De meeste harddruggebruikers kicken diverse keren af in hun carrière. Soms met de beste bedoelingen als ze het zelf willen, thuis of in een kliniek, soms gedwongen in een politiecel of gevangenis. Niet het clean worden is het probleem, maar het clean blijven!
   Daarvoor zijn trajecten voor sociaal en maatschappelijke integratie nodig; hier is echter steeds minder aandacht voor vanuit de beleidsmakers.
    Een ander heikel punt is het zo vroeg mogelijk in die carrière afkicken. Echter, dan is het voor de verslaafde nog leuk en ook de wegen om te scoren zijn nog allemaal open. Pas na jaren worden de nadelen groter dan de voordelen, Maar dan is de schade aan geestelijke en lichamelijke gezondheid groot en herstel is dan een zeer moeilijk proces, Terecht vraagt Ter Horst aandacht voor de 'jonge' verslaafden, bijvoorbeeld als ze in aanraking met Justitie komen. Helaas is er veel op reclassering bezuinigd.
    Verslaving zal je moeten bestrijden met een goede preventie en behandelen met psychische, lichamelijke en maatschappelijke zorg.
    Denk niet dat je verslaving kunt behandelen met gedwongen afkicken, net zomin als je criminaliteit zou kunnen uitbannen met een op te leggen cursus of met psychiatrie.
    Na dertig jaar werken in de verslaafdenzorg is mij duidelijk dat de maatschappij met verslaving zal moeten leren leven, net zoals met criminaliteit en psychiatrie.


De Volkskrant, 29-10-2005, ingezonden brief van Rob Steinbuch, Stichting Drugsbeleid (Driebergen)

Preventief

In de Volkskrant van 21 oktober staat dat alle 32 duizend verslaafde gebruikers van harddrugs gemiddeld zes inbraken per dag plegen en dat dit in totaal onze samenleving 15 miljard euro per jaar kost. Dit klopt niet. Slechts een klein deel van deze groep maakt zich regelmatig schuldig aan 'verwervingscriminaliteit'. Het gaat om ongeveer 5 tot 10 procent. In gemeenten waar sprake is van goede opvang en begeleiding ligt het percentage het laagst en daalt het verder.
    De omvang van de totale groep is langzaam aan het dalen waarbij de gemiddelde leeftijd toeneemt. Dat wijst op een kleine instroom. Ook daar speelt het gemeentelijk beleid een belangrijke rol. Bij een goede preventieve zorg voor randgroepjongeren en een snelle opvang van mensen die net verslaafd zijn, worden goede resultaten behaald.
    Misschien moet burgemeester Ter Horst eens nagaan of de gemeente Nijmegen haar huiswerk wel goed doet, in plaats van met het voorstel te komen voor gedwongen afkicken. Dat laatste versterkt het isolement van de gebruikers en werkt aantoonbaar contraproductief. In het buitenland kun je daar de resultaten van waarnemen.


Red.:   De weerstand van verslavingsdeskundigen tegen dit soort echte oplossingen is voorspelbaar, want het ontneemt hen van werk en zingeving uitleg of detail . Maar het alternatief dat ze voorstellen, geformuleerd in de laatste zin van het artikel en vertaalbaar als "laat maar waaien", is weerzinwekkend, zowel voor verslaafde als de rest van de maatschappij, zie hier:


De Volkskrant, 22-10-2005, ingezonden brief van Albert Knop (Horn)

Afkicken

Volgens mij was de heer Fransman van de Amsterdamse opvangstichting HVO-Querido behoorlijk stoned toen hij zei: 'Misschien moet de burger er toch aan wennen dat bepaalde groepen verslaafden al, tijd overlast zullen veroorzaken' (Binnenland, 22 oktober). Het voorpagina-artikel van de dag ervoor over het verplicht afkicken, stelt dat er 32 duizend heroïneverslaafden zijn die de samenleving 15 miljard euro per jaar kosten. Een belangrijk deel van die kosten wordt veroorzaakt door de gemiddeld zes inbraken per dag die door deze groep verslaafden worden gepleegd. Dat zijn er bijna 200 duizend per dag en ruim 70 miljoen per jaar.
    Het standpunt van Fransman dat we dit normaal moeten gaan vinden, is absurd. Als we eens zouden kunnen regelen dat 1 procent van die inbraken bij de heer Fransman plaatsvindt, verwacht ik dat hij op korte termijn weer geheel bij zijn positieven zal zijn.


Terug naar Drugs, waarom  , Sociologie overzicht  , of naar site home .