Bronnen bij Architectonische lelijkheid: Oostblok
| 17 nov.2007 |
De voorkeur voor de kapitalistische lelijkheid en megalomanie heeft niet alleen
te maken met het uiterlijk ervan. Dat blijkt als men de oordelen gaat
vergelijken met soortgelijke bouw elders:
Uit: De Volkskrant, 15-11-2007, column door Michaël Zeeman (volledig artikel hier
)
Een verkeerd dichtgeknoopt vest
... En Pécs?
Het bescheiden stadscentrum is fraai en kuis gerestaureerd,
met zijn oude kerken van verschillende confessies binnen het christendom en met
zijn luisterrijke synagoge. Rondom dat centrum zijn grote delen van de
middeleeuwse muren nog intact of eveneens hersteld en buiten die muren woekert
de onstuitbare gangreen van decennia communistische dictatuur en de
levensbeschouwelijke illusies waarmee die gepaard ging, uitgedrukt in
stedebouwkundige hoogmoed. Op de korsten daarvan begint aarzelend het volgende
waandenkbeeld zich te nestelen, dat van de vrije markteconomie met de daarbij
behorende vrijpostige opvattingen van architectuur en stedebouw. ...
Red.: Datgene dat in het westen met graagte wordt
geaccepteerd, en door het grootste deel van culturele elite wordt geprezen,
wordt door precies diezelfde culturele elite tot de grond toe afgebroken,
beschreven als 'gangreen', zodra het in het Oostblok staat. Kennelijk heeft niet
alleen, en misschien zelfs voor een groot deel, te maken met waardering van de
inspiratiebron: het kapitalisme.
En wat in het Westen "grandeur" is, is in het Oosten:
Uit:
De Volkskrant, 25-04-2009, reisverslag door Olaf Tempelman
Naar de ochtendzee
... Tbilisi wordt aan drie kanten ingesloten door bergen en
rotsen. Het treinstation is een sinistere betonnen Sovjetkolos - een straf voor
een stad die elders een overweldigende hoeveelheid prachtarchitectuur herbergt.
...
Red.: "Sovjetkolos" geeft 46 hits op Google -
"kapitalismekolos" geen ...
Bijna tegelijkertijd van dezelfde auteur (het vorige stuk
is, als reisverslag, waarschijnlijk een tijd eerder geschreven - het tweede stuk
is een column):
Uit:
De Volkskrant, 24-04-2009, rubriek Tijdgeest door Olaf Tempelman
Gesjok en gedrentel bij De Keukenprinses
Er is een bepaald fors type Sovjet-wolkenkrabber dat naar de bijnaam 'de pik van
Stalin' luistert, en dat in de 20ste eeuw overal verrees waar het communisme de
dienst uitmaakte. Het volmaakte kapitalistische equivalent daarvan is de uit de
VS overgewaaide shopping mall. Ze hebben soms wel tien verdiepingen, en
je kunt er behalve winkelen ook eten, sporten, gokken en naar de film. Het
afgelopen anderhalve decennium zijn er in voormalig communistisch Europa zo veel
van verrezen dat zij het aantal Stalinpikken ruimschoots hebben overtroffen.
...
Red.: Diezelfde shopping mall zou, indien staande in
Amerika, waarschijnlijk een soort paradijs van de Amerikaanse droom zijn
geworden. Net zoals Manhattan nooit beschreven wordt als een kaal stuk land vol
Stalinpikken, maar als een "droomsilhouet" - liefst gefilmd in zacht avondlicht
vanaf de rivier, natuurlijk.
Een geïllustreerd voorbeeld:
Uit:
De Volkskrant, 15-12-2010, door Marc van den Eerenbeemt
Betaalbaar huis van glas en staal
Niet iedereen is overtuigd van de schoonheid. Maar bijzonder is het Zwolse
HipHouse wel.
Als
een kubus ligt hij aan de Obrechtstraat in de nieuwe Muziekwijk in Zwolle.
Hiphouse, ontworpen door Atelier Kempe Thill, herbergt 64 appartementen voor
studenten en starters. ...
Het woonblok van de architecten Andre Kempe (1968) en
Oliver Thill (1971), beiden geboren in het voormalige Oost-Duitsland, is een van
de twee winnaars van de AM NAi Prijs 2010, de prestigieuze, tweejaarlijkse prijs
van het Nederlands Architectuurinstituut en projectontwikkelaar AM.
De prijs wordt toegekend voor een gebouw dat in de
voorgaande twee jaar is gerealiseerd door architecten die jonger zijn dan 40
jaar.
Red.: Had het huis van de Oost-Duitse architecten in
Oost-Duitaland gestaan, was er sprake geweest van "stalinistische monocultuur"
en "communistische woonkazernes". Nu is het een schoonheid, en is de jury razend
enthousiast:
| |
De jury
'Dit project laat zien dat met een minimum aan middelen, maar met een
maximum aan vakmanschap, ruimtelijke kwaliteit gecreëerd kan worden. Het
is in al zijn schijnbare simpelheid een mooi voorbeeld van de 'nieuwe
eenvoud'. (...) Een monumentaal woonblok, dat zich bijna manifesteert
als klassieke architectuur. (...) Terwijl iedere vorm van opsmuk
verdwijnt, blijft de ruimte zijn kwaliteit behouden en is zelfs
genereus. Ook hier hebben economische en procesmatige efficiëntie hun
werk gedaan.' |
En om te bewijzen dat het geen vergissing was dat het hier om een blokkendoos
ging:
| |
Tussenstuk:
Bouwen met geprefabriceerde hotelkamers
Er werden de laatste dagen meer prijzen uitgedeeld in de
architectenwereld. Architectenbureau Onix uit Groningen mag zich
'Architect van het Jaar 2010' noemen. Vooral architecten met
'innovatiekracht' maken kans op de eretitel.
Een van de ontwerpen van Onix die opviel is de Veenkubus, een
atelier voor kunstenaars in Veendam. Het blokhuis kan ook worden
ingericht als starterswoning van minder dan 50 duizend euro.
... |
Origineel?
Zie rechts de blokkendoos/tas, ontwerp anno circa 1935 (Ko Verzuu, voor
fabrikant ADO), waarmee de redactie talloze heel wat leukere ontwerpen heeft
neergezet!
Naar Architectuur, lelijkheid ,
Inrichting, lijst
, Rijnlandmodel,
lijst
, Rijnlandmodel overzicht
, of site
home
.
|