WERELD & DENKEN
 
 

Bronnen bij Cultuurdiscussie: ondermijning

Eerst een archetypisch voorbeeld van het soort schrijven dat staat voor de ondermijning van onze culturele waarden:
 

Uit: De Volkskrant, 30-12-2004, column van Marcel van Dam

Te grote woorden

Het is een tijd van grote woorden. De Verlichting snelt door alle krantenkolommen, de Democratie wordt tot in het hart bedreigd, net als de Vrijheid van meningsuiting, de Islam wil onze cultuur vernietigen, het Terrorisme onze veiligheid, et cetera. In het gewone leven van alledag is er nauwelijks iets veranderd maar in de media des te meer. En dat geeft heel veel mensen het idee dat alles van waarde wordt bedreigd. Het lijkt wel of de maten veel kleiner worden waardoor de gebeurtenissen steeds groter lijken. Althans die gebeurtenissen die zijn te plaatsen in de context van de grote woorden die worden gebruikt.
    Neem de betekenis van de moord op Theo van Gogh. Ik heb nog niemand die moord zien of horen afdoen als zomaar een moord in een lange reeks van andere moorden. ...
    Tot dusver lijkt de moord op Van Gogh gepleegd door iemand die hem haatte vanwege zijn negatieve uitingen over de islam. Volgens Paul Cliteur (Zie NRC Handelsblad 24 december) zeg je dan dat het Van Goghs eigen en schuld was dat hij werd vermoord. Maar dat vind ik niet. Niets rechtvaardigt een moord dus kan het nooit de schuld van het slachtoffer zijn.
    Dat neemt niet weg dat het moeilijk voorstelbaar is dat Van Gogh zou zijn vermoord en dat Hirsi Ali en Geert Wilders zouden zijn bedreigd als zij zich nooit negatief hadden uitgelaten over de islam. Die drie namen zijn echt niet willekeurig uit het telefoonboek geprikt. ...
  ... Als mijn veronderstelling juist is, moet naast het opsporen van daders en potentiŽle daders de bestrijding vooral gericht zijn op het wegnemen van de oorzaken van de frustraties die tot radicalisering leiden. Niet in het buitenland, maar bij ons.
    En dan moeten we natuurlijk ook willen praten of het minder provoceren en kwetsen van moslims daaraan een bijdrage kan leveren.
 

Red.:  De moorden zijn het ook niet het gevolg van opmerkingen van een paar, of zelfs een aantal, intellectuele autochtonen, in de krant of op de televisie, want dat ziet of hoort het overgrote deel der allochtonen toch nooit. Het is het gevolg van een groeiende wrok ten gevolge van een onterecht gevoel van achtergesteld zijn.
    Volgens marcel van dam zit dat gevoel van achtergesteld zijn in de provocatie van de moslims. En Marcel van Dam stelt verder dat dat gebeurt door het te veel gebruiken van groet woorden als verlichting, enzovoort. Oftewel: dat we te veel onze culturele waarden hebben,.
    Jammer dat Marcel van Dam deze rednatie beperkt tot de autochtone cultuur. Het uitdragen van de culturele waarden van de allochtonen cultuur, middels hoofddoeken, djellaba's moskeen, gebedsruimtes, klachten over blote schilderijen en korte broeken  , dat allemaal ziet Marcel van Dam op geen enkele manier als een provocatie van de andere partij.

Het is de grote hoeveelheid van dit soort schrijverij dat heeft geleid tot de "ondermijning van de Nederlandse cultuur/identiteit" - ook en misschien zelfs vooral onder historici is deze houding populair:


Uit: De Volkskrant, 06-05-2005, door Arnold Koper

Op zoek naar de Nederlandse identiteit

Dat de huidige belangstelling voor de vaderlandse geschiedenis veel van doen heeft met de crisis die zich de laatste jaren in de Nederlandse samenleving manifesteerde, mag langzamerhand bekend worden verondersteld. De immigratie van grote groepen mensen uit andere, niet-westerse culturen, de globalisering van de economie, de europeanisering en
de intensivering van de internationale communicatie roepen vragen op over het wezen van de Nederlandse identiteit. ...
    De kunst is volgens Van der Horst nu juist die nieuwe diversiteit te organiseren, niet door ons 'achter de dijken te verschuilen', maar door er met een open oog voor de wereld 'bovenop te gaan staan'.
    Het werkelijke gevaar voor de samenhang in de samenleving schuilt volgens hem ook niet in de voortschrijdende internationalisering - hoeveel problemen die ook met zich meebrengt - maar in een onverschillige levenshouding en -filosofie die vanaf de jaren zestig terrein won in de westerse wereld. Die houding karakteriseert Van der Horst met een verwijzing naar het leven en werk van Markies de Sade (1740-1814) als 'sadistisch', omdat de eigen verlangens en drijfveren worden nagestreefd zonder rekening te houden met de belangen van anderen en die van de gemeenschap....

Han van der Horst: Het beste land van de wereld - Waar komen onze normen en waarden vandaan?
Bert Bakker 143 pagina's € 12,95  ISBN 90 3512783 8


Uit: De Volkskrant, 08-01-2005, ingezonden brief van Moor de Leeuw (Amsterdam)

Loftrompet op verleden klinkt algauw superieur

Als beginnende geschiedenisleraar doet het deugd als belangrijke politici zich in het openbaar hard maken voor het geschiedenisonderwijs. In een interview (30 december) hield VVD-fractievoorzitter Van Aartsen een pleidooi om via aangescherpt geschiedenisonderwijs onze opgroeiende jeugd 'de grondtoon van de natie' bij te brengen.
    De achterliggende gedachte is hier ŗ la Paul Scheffer dat een herwaardering van de vaderlandse geschiedenis onze nationale identiteit zal opvijzelen waardoor minderheden sneller integreren in de Nederlandse samenleving. Zo stelt Van Aartsen: 'Vrijheid en tolerantie moeten aan bod komen, maar ook de Deltawerken, Cruijf en Van Basten.'
    Meer geschiedenis in het onderwijs klinkt mij natuurlijk als muziek in de oren, maar toch is het zeer de vraag of het zal helpen om ons allen meer Nederlander te laten voelen. Tenslotte komt het er dan op aan of de Marokkaanse schooljeugd werkelijk door emoties vervuld raakt van lesjes over de Deltawerken en Van Basten.
    Dit lijkt mij zeer twijfelachtig. De neerlandocentrische 'blanke' mythologie zoals die wordt voorgesteld zal de vervreemding van grote groepen allochtoons Nederlandse jeugd eerder vergroten dan verkleinen. Als de afgelopen eeuw ons iets heeft geleerd dan is het wel dat een nationalistische loftrompet op het verleden een voedingsbodem creŽert voor misplaatste superioriteitsgevoelens.   ...


IRP
:   De ingezonden brief van De Leeuw is sterk representatief voor de houding van de Nederlandse culturele elite: het is niet goed de Nederlandse cultuur uit de dragen want die spreekt niet aan bij de allochtonen, en als ze wel aanspreekt bij de allochtonen krijgen ze er een minderwaardigheidsgevoel van.
     De specifieke argumenten die De Leeuw aandraagt zijn illustratief. Marokkaanse schooljeugd wordt niet van emoties vervuld van Van Basten en de Deltawerken, door Van Aartsen genoemd als voorbeelden van kleine geschiedenis. Maar wat dan: kleine geschiedenis op onze scholen in termen van El Khatabbi de aardbeving in Agadir? Zou dat de autochtone van emoties vervullen? En wat wil De Leeuw vervangen van de door van Aartsen genoemde grote geschiedenis: Vrijheid en tolerantie: de koran en de sharia? De argumenten van De Leeuw zijn dus onzin.
     Ook in wat algemenere zin maakt De Leeuw een veelgemaakte denkfout: waarom veronderstelt De Leeuw dat allochtonen een minderwaardigheidsgevoel krijgen van het kennis krijgen van de Nederlandse cultuur, als hij ervan uitgaat dat die cultuur evenwaardig is aan de allochtone. Dat hij dat veronderstelt betekent dat hij er vanuit gaat dat die Nederlandse, westerse, cultuur wŤl superieur is. Mensen als De Leeuw spreken zichzelf dus tegen. En als er iets onderwezen moet worden, is het natuurlijk het betere, en niet het slechtere.
    Wat De Leeuw illustreert is dat de aanwezigheid van de allochtonen is de aanleiding geweest voor een verwaarlozing en zelfs onderdrukking van de Nederlandse culturele waarden, die heeft geleid tot een aanzienlijke verzwakking van onze samenleving. Natuurlijk denken ze allemaal stiekem dat onze westerse en Nederlandse cultuur superieur is aan de allochtone. De houding van cultuurrelativisme is voor een belangrijk deel veroorzaakt door de angst de allochtonen voor het hoofd te stoten. Daar waar het juist de belangrijkste rol is van de intellectuele elite om de cultuur van de samenleving waarin zij leven en waarvan zij leven te verrijken en door te geven, is de cultuurrelativistische houding een ernstige vorm van plichtverzaking.
    Hetgeen het veld voor het andere geluid lange tijd beperkt hield tot de conservatieven:


Uit: De Volkskrant, 09-03-2005, door Bart Jan Spruyt, directeur van de Edmund Burke Stichting

De politiek gemeenschap is in gevaar

Tussentitel: Cultuurrelativisme leidde tot oeverloze tolerantie
...
    De bedreiging van binnenuit is het grootst en maakt de tweede mogelijk Dat wil zeggen het gevaar dat ons van binnenuit bedreigt, maakt ons zo kwetsbaar dat we geen antwoord hebben op het gevaar dat ons van buitenaf bedreigt. Dat gevaar van binnenuit is in een woord te typeren als nihilisme. tiet houdt in dat we de afgelopen decennia ontzettend nonchalant zijn geworden ten opzichte van onze eigen constitutionele erfenis. We wisten nog wel van rechten en vrijheden, maar niet van de andere kant van de medaille: dat goed burgerschap vereist is om op de juiste wijze van die rechten en vrijheden gebruik te maken.
    De opsomming van rechten en vrijheden in onze Grondwet veronderstelt een reeks van ongeschreven wetten die hun gebruik inkaderen. Dat betekent dat we de vrijheid van meningsuiting niet misbruiken om te beledigen, de vrijheid van godsdienst niet misbruiken om op te roepen tot haat en geweld, en ook niet om dat wat een geloof 'zonde' noemt te criminaliseren.
    Bovendien zijn we onze democratische rechtsstaat gaan zien als een historische toevalligheid, waarvan we niet wilden zeggen dat die superieur was aan andere staatsvormen. Dit culturele relativisme leidde tot oeverloze tolerantie. ' ...


Naar Cultuurdiscussie  , Politiek lijst  , Politiek & Media overzicht  , of site home  .