 |
Uit: De Volkskrant, 09-03-2010, column door Pieter Hilhorst Het misbruik van de onvrede Tussentitel: Aanhang Wilders distantieert zich van veel van zijn standpunten Een goede politicus moet laten zien dat hij weet wat kiezers beweegt. ... Dat was de eyeopener van het boek The Political Brain van Drew Westen. Westen heeft hersenonderzoek gedaan onder aanhangers van Republikeinen en Democraten. Hij legde hen tegenstrijdige uitspraken voor van hun partijleiders. Mensen zijn geneigd beter te luisteren naar informatie die bij hun wereldbeeld past dan die hun wereldbeeld doorkruist. Dat was bekend. Het opmerkelijke van het onderzoek van Westen is dat bij het wegredeneren van een tegenstelling, delen van de hersenen worden geactiveerd die verband houden met genot. Het is lekker de feiten zo te draaien dat het eigen gelijk wordt bevestigd. Red.: De inleiding, waarin Pieter Hilhorst, columnist en socioloog, een korte beschrijving geeft van het proces. Nu gaat hij die kennis toepassen:
Dat gaat al niet helemaal goed. Wat Drew Westen beschreef was wat gebeurt bij het wegredeneren van een tegenstelling, en niet het geconfronteerd worden met tegenspraak van de eigen opvattingen.
Het eerste geval van het wegredeneren van informatie die niet bijna het eigen wereldbeeld past. Want een hoofddoekjesverbod in openbare instellingen is niets bijzonders: er dergelijke verbod in Frankrijk, in België op scholen, en zelfs in Turkije op bijvoorbeeld universiteiten. Het idee dat Wilders iets onzinnigs voorstelt, is dus een fout beeld van de werkelijkheid - een fout wereldbeeld. Dat Hilhorst voor zichzelf wegredeneert door te veronderstellen dat Wilders er een andere motief voor zou hebben.
Wildeers-aanhangers zijn het niet eens met al zijn standpunten. Een grappige constatering. Want het is een waarheid als een koe dat het voor elke politieke partij het zo is dat vrijwel geen enkele aanhanger het eens is met alle standpunten van die partij - mensen hangen een partij aan omdat die partij het meest overeenkomt met hun standpunten, niet omdat die partij overeenkomt met al hun standpunten. Het gebruik van dit argument is dus het tweede voorbeeld van zichzelf geruststellen door Hilhorst.
Het derde voorbeeld: door middel van het gebruik van de klassieke retorische truc om een enkele geval te bombarderen tot representatief voor de hele groep  :
Hier veronderstelt Hilhorst invloed van Wilders op zijn aanhangers. Dat is natuurlijk onjuist. Die invloed gaat niet verder dan het doen van uitspraken. De aanhangers zijn volkomen vrij in het al dan niet met hem mee te gaan in die uitspraken en al dan niet op hem te stemmen. Hier probeert Hilhorst zichzelf te vertellen dat de aanhangers om een andere reden op Wilders stemmen dan dat ze het met zijn uitspraken eens zijn. Natuurlijk omdat Hilhorst het zelf niet eens is met die uitspraken.
Hilhorst beweert dat mezen zich niet gehoord voelen en daarom stemmen op iemand die hen niet aanhoort. Een absurditeit. Ook weer om zich wijs te maken dat mensen op Wilders stemmen zonder het met hem eens te zijn.
Herhaling.
Herhaling.
Herhaling. Hilhorst haalt dus eerst een onderzoek aan dat laat zien dat mensen zich beter gaan voelen als ze in hun niet met de eerlijkheid overeenstemmende opvattingen bevestigd worden. En daarna gaat hij uitvoering en bij veelvuldige herhaling zijn niet met de werkelijkheid in overeenstemming zijnde opvattingen voor zichzelf zitten bevestigen met drogargumenten. Het kan dan ook niet anders dan dat Pieter Hilhorst zich uitermate tevreden moet voelen na het schrijven van deze column. Met dit verschil met het Drew Westen-onderzoek dat dit een geval van zelfbevrediging is. Naar Psychologische krachten, drie lagen 
, Beslissingen
, Psychologie
lijst
 ,
Psychologie overzicht
, of site home
. |
|
|