Bronnen bij Psychologische krachten: empathie
Van vele intermenselijke emoties is al bekend, gewoon uit het dagelijkse leven, dat ze
sterker zijn naarmate de band, voornamelijk de familiaire band, tussen de
betrokkenen groter is. Het blijkt ook te gelden voor de basale emotie van
empathie
Uit: De Volkskrant, 12-12-2011.
Waarom werkt 'zien gapen' aanstekelijk?
Kinderen gapen al in de baarmoeder en ook dieren doen het, van apen en katten
tot schildpadden aan toe. Maar de functie van geeuwen is nog altijd onduidelijk.
...
Wél duidelijk is dat een gaap aanstekelijk werkt: zien
geeuwen, doet geeuwen. Eigenlijk zit daarin een tegenstrijdigheid, zegt Harold
Bekkering, hoogleraar cognitieve psychologie aan de Radboud universiteit
Nijmegen. 'Waarom zou je gedrag overnemen dat geen functie heeft?'
...
Red.: Grappig zoiets - natuurlijk heeft het dan dus een
functie ... het doet denken aan iets dat de redactie nog geleerd heeft op de
middelbare school: "90 procent van de hersenen heeft geen functie".
| |
Toch denkt hij niet dat er sprake is van automatisch kopieergedrag.
'Het is geen reflex, want dan zou iedereen gaan gapen bij het zien van
andermans gegeeuw.' Volgens Bekkering spelen cognitieve processen een
rol bij het overnemen van gaapgedrag.
'Wie gaapt, is meestal moe. Als we een ander zien geeuwen,
realiseren we ons dat wij eigenlijk ook moe zijn. Je ziet de
gaapbeweging, maar je tilt dat meteen naar een hoger niveau, naar een
gevoel. Als we dingen zien gebeuren die we ooit hebben aangeleerd,
activeren we het aansturingsprogramma in onze hersenen. Dat gebeurt hier
ook: je ziet een gaap, denkt aan je eigen moeheid en produceert dan zelf
ook een geeuw.' |
Dan zou het bij iedereen even sterk zijn - en dat is niet het geval:
| |
Daarnaast lijkt er sprake van een sociale en emotionele component.
Wetenschappers denken dat meegeeuwen een manier kan zijn om de band met
anderen te onderhouden. Gedrag op elkaar afstemmen, is een manier van
communiceren. Empathie speelt daarbij een rol: besmettelijk gaapgedrag
begint bij kinderen op de leeftijd van een jaar of vijf, vanaf het
moment dat ze andermans emoties kunnen peilen. Het gedrag blijkt veel
minder sterk bij mensen met bijvoorbeeld autisme, die problemen hebben
met het maken van contact.
Vorige week verscheen in PLoS One een Italiaans
onderzoek naar geeuwbesmetting, waarvoor ruim honderd volwassenen een
jaar lang waren geobserveerd. Daaruit blijkt dat de besmettelijkheid
groter is naarmate de band tussen mensen sterker is. We geeuwen sneller
mee met een familielid dan met een wildvreemde. |
Waarna de stap naar de overeenkomstige sociologische verschijnselen
recht-vooruit is 
.
Naar Psychologische krachten
, Psychologie
lijst
 , Psychologie overzicht
, of
site home
.
|
