Raden van Toezicht en dergelijke
| 15 okt.2011 |
Boven organisaties die geleid worden door directeuren en andere managers
staan veelal diverse soort Raden van Toezicht. Of in het geval van het
bedrijfsleven: Raden van Commissarissen. Die Raden worden geacht toe te zien op
het functioneren van in eerste instantie die directeuren, en de rest van de
instelling of bedrijf.
Bij bedrijven is allang bekend dat dit soort raden qua
functioneren volkomen corrupt is. de zelfverrijking aan de top geschiedt met
instemming van die raden. En die instemming zal er altijd blijven komen, omdat
het lidmaatschap van die raden vrijwel uitsluitend beperkt is tot dezelfde
mensen die tot de (bedrijfs-) top behoren of behoord hebben, en dus precies
dezelfde belangen hebben als die zelfverrijkende top
.
Wat betreft instellingen zijn die Raden gekomen in plaats
van toezicht door de overheid, zoals bij scholen en de zorg en dergelijke, of
van toezicht door direct belanghebbende, zoals bij de woningbouwverenigingen. De
les uit deze gevallen is overduidelijk: toezicht zonder directe invloed van de
belanghebbenden is ondeugdelijk. Dat wil zeggen: de meerderheid van de
toezichthouders dient door de belanghebbende gekozen te kunnen worden - zoals
dat het geval was in de oude woningbouwverenigingen.
Het weghalen van de invloed van de belanghebbenden was
vermoedelijk een welbewuste actie van de top, landelijke politiek enzovoort, in
handlangerschap met het bestuurlijke middenveld, waarbij het bestuurlijke
middenveld zich zou kunnen verrijken door hoge(re) beloningen (de beloningen van
raden bij woningcorporaties zijn in de nieuwe toezichtvormen verveelvoudigd), en
besluiten nemen ten gunste van henzelf en van de top. Zo hebben onder de nieuwe
stichtingsvormen de woningbouwcorporaties sociale taken op zich genomen, zoals
zorg voor zwakkeren, die dus betaald worden uit door de huurders, en niet langer
door de leefgemeenschap als geheel, dat wil zeggen: huurders plus kopers.
Daarmee worden kopers vrijgesteld van het bijdragen aan de sociale zorg bij
huisvesting.
Hier onder gaat het over de uitwassen van dit veranderlijke
bestuurlijke middenveld:
Uit: De Volkskrant, 23-11-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John
Schoorl
De toezichthouder blijft gewild... ... ook al ging hij
stevig onderuit
... Vrijwel argeloos werd het model van raden van toezicht
in de jaren negentig ingevoerd. Het waren de tijden van Paars, van de derde weg
tussen markt en overheid. Het maatschappelijk middenveld zou de vleugels
uitslaan. De instellingen wisten veel beter wat goed voor hen was en voor hun
klanten dan de overheid, was de redenering. ...
Red.: Een zeer roze voorstelling van zaken: het motief
van aan de rechtse kant was "meer en beter te kunnen graaien", voor de
buitenwacht vertaald in de ideologie van de vrije markt, aan welke laatste het
"linkse"deel in de politiek in die tijd geen weerstand kon bieden.
De problemen met het top- en ander management laten volstrekt
helder zien dat deze vorm van toezicht slecht tot niet werkt. In het
bedrijfsleven een ietsje beter dan daarbuiten - managers buiten het
bedrijfsleven waren tot voor kort volkomen zeker ban hun baan, tenzij ze één van
hun ondergeschikten vermoordden. In het bedrijfsleven worden opvalland
disfunctioneren of opvallende wantoestanden uiteindelijk soms wel aangepakt.
Maar in de meeste gevallen gebeurt er ook daar niets, of te laat.
In het bedrijfsleven is de reden van dit gebrek in het
toezicht volkomen duidelijk, en bekend: het komen voornamelijk uit dezelfde
groep als die van de topmanagers, zie het vermoedelijk qua leeftijd gemiddeld
wat ouder. Er is een ons-kent-ons-cultuur. Hetgeen het meest zichtbaar wordt in
het beloningsbeleid: de toezichthouders stellen hoge managersalarissen vast
omdat ze zelf vroeger ook manager waren. Of het ergens zijn of weer gaan worden
Buiten het bedrijfsleven spelen nog andere factoren. Daar
vindt je in raden van toezicht veel mensen die geen echte competenties hebben,
zoals voormalige politici, weinig of geen kennis hebben van de organisatie, en
mede door deze factoren lijden aan die van besluiteloosheid.
Maar een cruciale factor is waarschijnlijk een psychologisch:
daar waar raden van toezicht ook directeuren en dergelijke aanstellen, of daar
een rol in hebben, zijn ze dus verantwoordelijk geweest voor de keuze van de
disfunctionerende directeur. En net als iedere ander mens zullen ze eigen
gemaakte fouten bij die aanstelling moeilijk of niet willen toegeven. En de
disfunctionerende directeur blijven steunen. Tot het echt onmogelijk wordt.
Hier een paar recente voorbelden van dit proces
Uit: De Volkskrant, 08-10-2011, van verslaggever Merijn Rengers
Inspectie wil kritisch rapport Codarts zien
De onderwijsinspectie heeft een kritisch intern rapport over het functioneren
van de bestuurders en toezichthouders van de Rotterdamse kunsthogeschool Codarts
opgeëist. Het rapport schetst een onthutsend beeld over de hbo-instelling.
Dat zeggen bronnen rond de kunstopleiding. In het rapport,
dat is opgesteld door het bureau Mede, wordt beschreven hoe de Raad van Toezicht
jarenlang signalen over het disfunctioneren van de onlangs opgestapte
bestuursvoorzitter Jikkie Van der Giessen naast zich neer heeft gelegd.
'Klachten over misstanden bestaan al vele jaren, maar zijn op
grote schaal ontkend en ontkracht door de bestuurscultuur', zo luidt een van de
conclusies. Volgens het rapport heeft de 'RvT tot nu geen gehoor gegeven aan
signalen vanuit Codarts' en faalden de toezichthouders om 'in te grijpen waar
nodig en gewenst'.
Sindsdien is de situatie bij Codarts zeer gespannen. ...
Het rapport bevat over Van der Giessen 'zorgwekkende
kwalificaties van haar karakter en persoonlijkheid'. Volgens de meer dan 30
medewerkers met wie de onderzoeker sprak gedroeg de D66-politica zich als
bestuursvoorzitter 'ordinair, beschamend, hysterisch en arrogant'.
...
Van der Giessen had volgens haar personeel 'niet
controleerbaar declaratiegedrag' en snoeide in het aantal lesuren en lesweken.
Onder haar verantwoordelijkheid werden de muziekinstrumenten en audioapparatuur
van Codarts verwaarloosd. ...
Red.: En het tweede geval dat zeer recent in het nieuws was:
Uit: DePers.nl, 27-09-2011, door Marcia Nieuwenhuis
VVD’er Hermans onder vuur om COA
Na het op non-actief stellen van COA-topvrouw Nurten Albayrak, ligt ook
voorzitter van de Raad van Toezicht Loek Hermans onder vuur. Pikant, want hij
leidt de VVD in de Senaat.
Een meerderheid in de Tweede Kamer van PVV, PvdA, SP, GroenLinks, D66 en de
ChristenUnie wil dat minister voor Immigratie en Asiel Gerd Leers ook onderzoek
doet naar de Raad van Toezicht van het Centraal Orgaan Asielzoekers (CAO),
geleid door Loek Hermans. Saillant, want Hermans is VVD-leider in de Eerste
Kamer en speelt in die hoedanigheid een belangrijke rol in dit kabinet.
...
Via de NOS kwam naar buiten dat de bedrijfscultuur van het
COA ernstig is verziekt. ...De Raad van Toezicht heeft de minister op 19
september laten weten een onafhankelijk onderzoek uit te laten voeren door
CDA’er Rein Jan Hoekstra, lid van de Raad van State.
Maar een Kamermeerderheid wil nu dat Leers zelf leiding gaat
geven aan dat onderzoek en daarin ook de rol van de Raad van Toezicht onder de
loep neemt. D66-Kamerlid Gerard Schouw benadrukt dat hij een onderzoek wil
‘waarbij de minister opdrachtgever is’. ‘Want de minister informeert de Kamer en
wij kunnen alleen hem ter verantwoording roepen.’ Hij noemt het ‘hartstikke
logisch’ dat ook de aansturing object van onderzoek is. ‘Dus niet alleen de
directeur, ook de Raad van Toezicht.’
Dat beaamt ook ChristenUnie-Kamerlid Joël Voordewind: ‘Ik
begrijp dat het een proces van maanden is geweest waarin er een schrikbewind zou
zijn gevoerd.’ Hij vraagt zich hardop af of er niet eerder ingegrepen had moeten
worden. ‘Het is dan ook verstandig dat de minister de opdracht geeft, anders
moet de slager zijn eigen vlees keuren.’
GroenLinks-Kamerlid Tofik Dibi stelt dat je ‘de ladder van
bovenaf moet schoonvegen’. En ook SP-Kamerlid Sharon Gesthuizen wil dat het
onderzoek wordt uitgebreid met de Raad van Toezicht, waarin naast VVD’er Loek
Hermans, nog meer Senatoren zitting hebben. ‘Het komt op mij over alsof mensen
ook daar steken hebben laten vallen’, zegt zij.
PvdA’er Spekman stoort zich ook aan de ‘oude jongens
krentenbrood houding van de club’. De voorzitter van de Raad van Toezicht draagt
in deze kwestie volgens hem ‘een grote verantwoordelijkheid’. Een onafhankelijk
onderzoek van de minister is volgens hem: ‘de enige weg die nu nog open is’.
...
Red.: Allemaal open deuren. De Raad van Toezicht is de
direct verantwoordelijk, en daar waar vastgesteld wordt dat de directeur ernstig
gedisfunctioneerd heeft en dat de raad daarvan (deels) op de hoogte was of het
zou kunnen zijn (en personeel heeft geklaagd), dan moet ook die raad
onmiddellijk verdwijnen.
En dit soort fouten komt zelden alleen:
Uit: De Volkskrant, 08-11-2011, van verslaggever Menno van Dongen
Interview | Jaap Boonstra, hoogleraar organisatieverandering en
overheidsadviseur
'Raad van Toezicht COA liet dit gebeuren'
Opmerkelijk, vindt organisatie-expert Jaap Boonstra de schaal waarop bij het
COA buitenstaanders werden ingehuurd.
Dat een 'strategisch adviseur' zeven jaar door het Centraal Orgaan Opvang
Asielzoekers (COA) is ingehuurd, zoals zondag bleek, is veel te lang, zegt Jaap
Boonstra (54), hoogleraar organisatieverandering aan de Universiteit van
Amsterdam en de Esade Business School in Barcelona en adviseur van
overheidsdiensten en bedrijven. Hij verbaast zich over de schaal waarop het COA
buitenstaanders inhuurde en over het jaarsalaris van ruim 3 ton dat sommige
medewerkers ontvingen.
'Een interim-manager die na 9 maanden nog niet is vertrokken,
is een slechte interim-manager', stelt Boonstra. ...
Een goede interim-manager maakt zichzelf overbodig?
'Juist. Je moet samenwerken met de mensen van je opdrachtgever, jouw kennis en
ervaring aan hen overdragen. Ik kan me voorstellen dat het voor een externe
adviseur heel prettig is om zeven jaar lang te worden ingehuurd, maar het is
merkwaardig dat de Raad van Toezicht van het COA zoiets daadwerkelijk heeft
laten gebeuren. Dat roept vragen op.' ...
Red.: Met als antwoord: disfunctioneren.
En ook dit hoort bijna altijd bij het complex:
Uit: De Volkskrant, 12-11-2011.
Klokkenluider meldde angstcultuur al in 2008
Voorzitter Joop de Waard van de ondernemingsraad van het COA heeft in 2008 al,
nadat twee directeuren met ruzie waren vertrokken, de angstcultuur in de
organisatie aan de orde gesteld, in het bijzijn van de onlangs weggestuurde
bestuursvoorzitter Nurten Albayrak. De ondernemingsraad wilde toen een
onderzoek, maar daarmee heeft de raad van toezicht niets gedaan. De Waard is
ontslagen: 'Ik was te lastig.' ...
Red.: Walgelijke lieden. Tuig in stropdas.
Het disfunctioneren van raden is allang bekend voor wie het
wilde weten, maar dat waren niet veel mensen. Het COA-geval lijkt wel te dienen
als een soort tipping point
:
Uit: De Volkskrant, 12-11-2011, ingezonden brief van Paul Steijnen,
Utrecht
Interim-manager
Is 3 ton voor een interim-manager te veel? Ach, er spelen wel grote
ondernemingsrisico's mee (Binnenland, 8 november). De interim kan tussen twee
opdrachten zonder werk zitten. Dat gebeurt mij in mijn klein privé-klusbedrijfje
ook wel eens. Als ik dan mijn prijs verhoog, krijg ik nog minder werk.
Zijn ze dan zo schaars, die goede interims, dat ze zoveel
kunnen vragen? Nee, want de consultancy- en adviesbureaus hebben het steeds
moeilijker.
Ook 'loopt hij het risico een opdracht te verprutsen en zijn
carrière vroegtijdig ten einde te brengen', lees ik. Nee, deze smoes is echt
goed: zo'n beunhaas moet dus zorgen dat-ie op tijd binnen is, voordat men z'n
broddelwerk door heeft. 'Ja meneer, het kan zijn dat ik straks in uw
waterleiding boor, dus vraag ik voor de zekerheid 500 euro extra.'
De normale marktmechanismen voor een ondernemer zijn niet van
toepassing voor de freelance 3-tons-interim-manager. Bijvoorbeeld omdat de 'raad
van toezicht COA dit liet gebeuren'. Een mooi eufemisme voor het nepotisme van
het old boys network.
Red.: Iets dat sinds mensenheugenis gebeurt, maar nu opvalt.
Sinds het onderwijs is hervormd van overheidsinstelling naar
een "Raad van Toezicht en directie"-model is het daar ook helemaal mis:
Uit: De Volkskrant, 11-10-2011, door Xander van Uffelen
Leiding voortgezet onderwijs kan meer verdienen dan mag
Onderhandelaars verwachten deze week een cao-akkoord waardoor
schoolbestuurders meer kunnen verdienen dan het maximum dat de minister onlangs
bepaalde. 'Echt ongewenst dit.'
Tussentitels: Ze proberen dit voor zichzelf te regelen: oplichterij! | Walter
Dresscher - Voorzitter onderwijsbond AOb
Schoolbestuurders in het voortgezet onderwijs willen zichzelf een hoger salaris
en een bonus uitkeren. Ook willen ze vrije dagen inruilen voor geld. Dat leidt
ertoe dat ze meer verdienen dan het maximum dat minister Van Bijsterveldt
(Onderwijs) onlangs vaststelde.
De bestuurders, die zich hebben verenigd in de
Onderwijsbestuurdersvereniging, staan op het punt om een collectieve
arbeidsovereenkomst te sluiten met de vereniging van toezichthouders bij de
scholen, de VTOI. De Volkskrant heeft een concept van dat akkoord in handen. De
overeenkomst is een initiatief van bestuurders van grote scholenverenigingen.
...
In de overeenkomst is onder meer een extra salarisschaal gecreëerd, die het
mogelijk maakt om schoolbestuurders een hogere vaste beloning uit te keren dan
tot nu toe kon. Ook kunnen bestuurders een bonus van maximaal 10 procent krijgen
en een opslag van 15 procent op hun salaris, omdat ze afstand doen van een deel
van de vakantiedagen, vrije dagen voor oudere leraren en kinderopvang.
Bestuurders die voor een vaste periode worden benoemd, krijgen nog eens 5
procent extra.
Al die extra's kunnen ertoe leiden dat een bestuurder maximaal 194.255 euro per
jaar verdient, inclusief de pensioenbijdrage van de werkgever en
onkostenvergoedingen. Dat is meer dan het toegestane maximum van 179.000 euro.
...
Ook onderwijsvakbond AOb is verontwaardigd. 'Het is een kwalijke ontwikkeling
dat bestuurders nu nog meer afstand nemen van de rest van het personeel', zegt
voorzitter Walter Dresscher. Hij vindt dat de beloning van bestuurders kan
worden afgesproken in het overleg tussen de vakbond en de VO-raad, de
sectororganisatie. Dat is hoe het tot nu toe ging. Dresscher: 'Maar nu probeert
een aantal mensen het voor zichzelf goed te regelen. Dit is gewoon oplichterij.
...
Red.: De heren zal het niet opgevallen zijn, omdat deze gang
van zaken volkomen de usance is. Zoals ook de rest van Nederland ziet:
Uit: De Volkskrant, 15-10-2011, ingezonden brief van Peter Bakens, Den
Haag
Inteelt
Voor de tweede keer in deze week rapporteert de Volkskrant over
disfunctionerende toezichthouders in de publieke sector. Ditmaal is het mis in
Gouda (Ten eerste, 14 oktober). Eerder ging het om de raad van toezicht van het
COA, die al slapende forse vergoedingen toucheerde voor zijn 'werkzaamheden'.
Grappig genoeg zagen we Loek Hermans, eens voorzitter van MKB
Nederland, na zijn dramatische disfunctioneren als president-commissaris van het
inmiddels failliete zorgconcern Meavita, vrolijk weer terug als voorzitter bij
de COA. Tijd voor een analyse zou je zeggen. De oorzaak voor het falen van het
toezicht in de publieke sector zit hem in de wijze waarop men in het 'old boys'
netwerk, elkaar de bal toeschuift. Waardoor tevens mensen met verstand van de
gang van zaken over waar het om gaat op 'de werkvloer', schitteren door
afwezigheid. Raden van toezicht worden bemand (vrouwen zijn op een hand te
tellen) met economisch/financieel/juridisch onderlegde (oud-)bestuurders. Die de
natuurlijke neiging vertonen de raad van bestuur de hand boven het hoofd te
houden. Wanneer komt aan deze inteelt een einde?
Red.: Overigens: hier is het bericht waar de briefschrijver op
doelt:
Uit: De Volkskrant, 14-10-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John
Schoorl
Crisis bij zorginstantie Gouda
Zorgpartners Midden-Holland, een grote zorg- en welzijnsinstantie uit Gouda,
kampt met een bestuurscrisis. De raad van commissarissen (rvc) heeft
bestuursvoorzitter Herman Blom in juni aan de kant geschoven na een hoogoplopend
conflict over zijn manier van leidinggeven.
Dit blijkt uit interne documenten en gesprekken met
betrokkenen. Co'tje Admiraal, voorzitter van de raad van commissarissen van
Zorgpartners, zegt dat Blom 'met betaald verlof' is. Volgens haar komt de
situatie 'binnenkort voor de rechter'. Aanleiding voor de crisis is een
onderzoek naar het functioneren van Blom, dat Admiraal en haar mede-commissaris
Tia van Beek hebben uitgevoerd.
Het duo, dat begin 2011 aantrad als commissaris, sprak in
juni van dit jaar met achttien medewerkers van Zorgpartners. Hun conclusie was:
Blom moest opstappen, omdat hij autoritair en machtsbelust zou zijn en te veel
leunde op externe adviseurs die hij zelf had ingehuurd.
Volgens diverse betrokkenen is het onderzoek door de raad van
commissarissen gemanipuleerd. Ook zijn medewerkers verontwaardigd over hoe de
raad met de gesprekken is omgegaan. Uitspraken zouden uit 'hun verband zijn
gerukt' en 'ten onrechte gebruikt om Blom zwart te maken'. ...
Red.: Waarbij het dus ook best zo kunnen zijn dat zowel de
bestuursvoorzitter als de raad van commissarissen disfunctioneert. Een situatie
die veel meer voorkomt:
| |
De bestuurscrisis bij Zorgpartners staat niet op zichzelf. Door
schaalvergroting en mismanagement ontstonden de afgelopen jaren bij
diverse instellingen problemen aan de top. Zorgmoloch Meavita ging
failliet, Philadelphia werd ternauwernood gered, en vorige maand bleek
dat de antroposofische instelling Zonnehuizen op de rand van de afgrond
balanceert. |
Bij bedrijven is het weinig beter - ook de grote:
Uit: De Volkskrant, 20-10-2011, van verslaggever Wilco Dekker
Commissaris groot bedrijf kijkt niet ver om zich heen
Commissarissen van beursgenoteerde bedrijven zijn nog steeds vooral bezig met
de cijfers, in plaats van met zaken als duurzaamheid of tevredenheid van
klanten. Ze houden ook vrijwel alleen de belangen van de aandeelhouders in het
oog.
Met andere belanghebbenden zoals klanten, bankiers,
maatschappelijke groeperingen en de ondernemingsraad wordt veel minder
gesproken, blijkt uit een jaarlijks onderzoek onder commissarissen dat vandaag
wordt gepresenteerd. ...
Red.: Wel is het beter bij familiebedrijven:
| |
In tegenstelling tot hun beursgenoteerde collega's hebben
commissarissen van niet-genoteerde ondernemingen, van familiebedrijven
en van coöperaties wel een bredere blik. Ze overleggen beduidend meer
met hun aandeelhouders en leden. Onderzoeker Aalt Klaassen tekent
daarbij wel aan dat het consulteren van aandeelhouders voor genoteerde
bedrijven wel lastiger is, gezien de regels rond voorkennis. Bovendien
is zulk overleg vaak geen zaak van de commissarissen, maar van de raad
van bestuur. Bij niet-genoteerde bedrijven is er ook meer oog voor
andere partijen dan alleen de aandeelhouders, zoals klanten,
leveranciers, bankiers en belangenorganisaties. |
Een interessant verschijnsel. Een vermoedelijke oorzaak: bij familiebedrijven
geeft het management wél om het bedrijf - bij het beursgenoteerde bedrijf veel
minder of niet.
Een van de vele misstanden bij zorginstellingen:
Uit: De Volkskrant, 26-10-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John
Schoorl
Directeur ruïneerde ggz-instelling door exorbitante
bestuursstijl
Het personeel van de noodlijdende zorginstelling GGZ WNB in Halsteren
(Noord-Brabant) verzet zich tegen het afwentelen van de geldproblemen op de zorg
voor psychiatrische patiënten. De tekorten zijn het directe gevolg van de
exorbitante bestuursstijl van de vorig jaar opgestapte voorzitter van het
psychiatrisch ziekenhuis. ...
De instelling ligt aan de ketting van de bank als gevolg van
een groot aantal mislukte projecten van de vorige voorzitter van de raad van
bestuur, Wubbo Petersen. ABN Amro zegde vorig jaar het krediet op met de
instelling. Petersen verzette zich hiertegen, en moest uiteindelijk zelf het
veld ruimen.
Nadien zijn er bij de instelling grote financiële problemen
aan het licht gekomen. ...
Red.: Wat hier op hopeloze wijze gefaald heeft, is natuurlijk
de raad van toezicht. Er staat geen letter over het artikel.
Een grootschalig geval:
Uit: De Volkskrant, 14-11-2011, van een verslaggever.
Van der Hoeven concludeert: 'Ik ben duidelijk geen goede leider'
Tussentitel: Ik ben de weg kwijtgeraakt, was soms te arrogant
... Van der Hoeven (64) was jarenlang de gevierde topman bij de
supermarktketen. Hij deed overname na overname, de koers van het aandeel-Ahold
steeg tot recordhoogte en Van der Hoeven werd vijf keer achtereen gekozen tot
Nederlands topmanager van het jaar. Maar in 2003 kwam aan het licht dat 'Koning
Cees' zijn commissarissen en accountants niet had ingelicht over een zogenaamde
sideletter. In die door de topman ondertekende brief stond dat de waarde van
dochterbedrijf US Foodservice een half miljard dollar lager was dan het bedrijf
eerder had geschat. ...
Red.: De rol van de Raad hierin:
| |
Hij zei zondag ook dat het in 1999, na zes jaar als CEO, tijd
was om weg te gaan bij Ahold. 'Ik had een goed ander aanbod en ik
was bovendien bang dat mijn 'houdbaarheidsdatum' bijna verstreken
was.' De commissarissen wilden Van der Hoeven niet kwijt en haalden
hem met een puissante optieregeling over te blijven.
|
Door hem voorbij zijn versheidswaarde vast te houden, is de raad in hoge mate
verantwoordelijk voor de erop volgende rampen.
De specifieke voorbeelden uit het artikel waar deze
verzameling mee begonnen is:
Uit: De Volkskrant, 23-11-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John
Schoorl
De toezichthouder blijft gewild... ... ook al ging hij
stevig onderuit
... Eggo Boer is toezichthouder, en geen kleine ook. Vaak is Eggo
voorzitter van de toezichthouders. Hij moet de boel in de gaten houden,
financieel, bestuurlijk en organisatorisch, samen met de andere toezichthouders.
Daar wordt hij voor betaald, om de zaak niet in het honderd te laten lopen.
Toch is dat de afgelopen jaren regelmatig gebeurd. Dat het
misging bij een organisatie waar Eggo Boer moest opletten. ...
Het zijn niet de minste affaires in de semi-publieke sector
waarin Eggo Boer zo belandde. Hij was onder meer toezichthouder bij
woningcorporatie Woonbron toen die besloot het oude cruiseschip SS Rotterdam te
kopen (wat de corporatie vervolgens bijna een kwart miljard euro aan
renovatiekosten opleverde); bij Amsterdam Thuiszorg (waar de zittende directeur
na een conflict voor zes ton werd uitgekocht); bij een ziekenhuis in Spijkenisse
(waar een bestuurscrisis uitbrak) en bij een kleine corporatie in Zevenbergen
die zich bijna vertilde aan grootschalige nieuwbouwplannen.
Recent viel de naam Eggo Boer (66) in de affaire bij de GGZ
WNB, een van de grootste zorginstellingen van Brabant. Bij deze in Halsteren
gevestigde instelling (1.320 medewerkers en bijna zeshonderd bedden, jaaromzet
80 miljoen euro) was Boer tot 2009 voorzitter van de toezichthouders.
Onder zijn voorzitterschap kwam financieel wanbeheer aan het
licht, en de afgelopen maanden is het personeel in verzet gekomen tegen het
afwentelen van de financiële problemen op de zorg voor zware psychiatrische
patiënten. ...
In Halsteren waren ze opgelucht dat Eggo Boer en zijn
collega-toezichthouders in 2009 opstapten. Ze deden van alles, behalve toezicht
houden, zo valt in de instelling van hoog tot laag te beluisteren. Er was
arrogantie, te veel afstand, onderling wantrouwen, en niemand bij de GGZ WNB -
de medici niet, het personeel niet, en Petersen al helemaal niet - zag het nog
zitten met Boer en de zijnen, zo klinkt het nu in Halsteren. ...
VVD-prominent Loek Hermans geldt als de archetypische falende
toezichthouder. Het zorgconcern Meavita ging failliet, onder zijn ogen, en bij
het Centraal Orgaan Asielzoekers (COA) had hij zijn bestuurder Nurten Albayrak
niet goed in de gaten gehouden; zij was verantwoordelijk voor een angstcultuur
en werd bovenmatig gehonoreerd. ...
Red.: Een beroepsbrekebeen, dus, die Boer.
Weer een geval plus de bijbehorende moraal:
Uit: De Volkskrant, 02-12-2011, van verslaggevers Merijn Rengers en John
Schoorl
'Ex-top zorggroep weigert bonussen terug te storten'
De voormalige bestuurder en de toezichthouders die verantwoordelijk zijn voor de
financiële chaos bij zorginstelling Zonnehuizen weigeren hun bonussen of
afvloeiingsregeling terug te storten.
Dit zegt Charles Laurey, interim-manager bij de
antroposofische organisatie voor hulpverlening aan jeugd en volwassenen. Deze
week vroeg Zonnehuizen uitstel van betaling aan. Omdat de voormalige top de
extra beloningen uit het verleden niet wil afstaan, gaat de ggz-instelling
juridische stappen tegen de oud-bestuurder Frans Broekhuizen en de voormalige
toezichthouders ondernemen.
'Ik moet personeel hier onder belabberde voorwaarden
wegsturen', zegt Laurey. 'Ik kan het die mensen niet uitleggen dat er voor de
voormalige top wel goede regelingen waren, terwijl onder hun
verantwoordelijkheid de zaak is ontspoord. We hebben in eerste instantie een
moreel beroep op ze gedaan om geld terug te storten. Maar het antwoord was: nee,
dat doen we niet.'
Broekhuizen, die dit voorjaar opstapte bij Zonnehuizen, kwam
een zeer gunstige afvloeiingsregeling overeen met de inmiddels opgestapte
toezichthouders. ...
Uit het donderdag met grote vertraging gepubliceerde
jaarverslag van Zonnehuizen blijkt dat de voormalige mede-bestuurder van
Broekhuizen, Yvon ten Brummelhuis, een afkoopsom van ruim een kwart miljoen euro
heeft meegekregen. Ten Brummelhuis moest in de herfst van 2009 aftreden, maar
haar vertrekregeling was tot nu toe niet bekend.
Bij Zonnehuizen heerst eveneens woede over de extra uitkering
van 54 duizend euro die drie leden van de voormalige raad van toezicht in 2009
zichzelf toekenden. Zij kregen dat jaar 18 duizend euro per persoon, boven op
hun normale gage, vanwege hun 'inzet voor het herinrichtingsproces voor de raad
van bestuur' - oftewel het ontslag van Ten Brummelhuis.
Laurey heeft aangekondigd aangifte te doen tegen
oud-bestuursleden van de zorginstelling, zodat die eventueel strafrechtelijk
vervolgd kunnen worden. Ook loopt er een grootschalig onderzoek naar het
financiële wanbeheer. Zonnehuizen maakte in 2010 18,3 miljoen euro verlies,
blijkt uit de recente jaarrekening. ...
Red.: Waaruit nogmaals overduidelijk blijkt dat het
maatschappelijke middenveld dat het toezicht heeft mogen overnemen van overheid
en belanghebbenden, slechts één enkel doel voor ogen staat: het materiële
eigenbelang. een reden om deze vorm van toezicht onmiddellijk af te schaffen, en
terug te gaan naar het oude model.
Deze verzameling vult zichzelf met een
verbazingwekkende snelheid - kennelijk ie er hier sprake van een fenomenaal
probleem:
Uit: De Volkskrant, 13-12-2011, door Harmen Bockma
Afscheidsinstituut
Het rommelt bij het Nederlands Architectuur instituut. De directeuren liggen
onder vuur van het personeel. De curatoren zijn al opgestapt. 'De directie
gelooft niet in de medewerkers.'
...
Het rommelt bij het NAi. De ondernemingsraad voert vandaag een gesprek met de
raad van toezicht over het functioneren van algemeen directeur Ole Bouman en
zakelijk directeur Peter Haasbroek. Onder het personeel bestaan al lange tijd
klachten over de twee. In een intern schrijven waarschuwt de raad voor schade.
De brief is een noodkreet, zegt een bron bij het NAi. Het gaat al lang niet
goed.
Al in maart 2008, blijkt uit de brief die in het bezit is van de Volkskrant,
slaat de staf van Ole Bouman alarm. Vier van de vijf stafleden sturen een
snoeiharde brief aan de raad van toezicht. Ole Bouman is dan bijna een jaar
directeur van het NAi. De raad van toezicht moet beslissen of hij een verlenging
krijgt van zijn contract dan wel een vaste aanstelling.
'Ole lijkt te beschikken over weinig leidinggevende capaciteiten en
organisatiebewustzijn', staat in de brief. En: 'De door Ole gehanteerde wijze
van communiceren is niet transparant en het ontbreekt aan openheid.' En: 'Ole is
onvoldoende op de hoogte van de dagelijkse gang van zaken, het afdelingsbeleid
en werkprocessen binnen het instituut.'
Boumans slechte overgangsrapport moet met een harde plof zijn beland in de
mailbox van Hans Andersson, de voorzitter van de raad van toezicht. De staf
hoopt en verwacht te worden uitgenodigd voor een gesprek. Niets blijkt minder
waar. De brief ligt nog dezelfde dag bij Bouman. Hij krijgt ondanks de
stortvloed van kritiek een vaste aanstelling. Van de toenmalige staf is
inmiddels iedereen vertrokken, behalve het hoofd financiën. ...
Red.: Bijna het klassieke voorbeeld. Met deze bijna
vanzelfsprekende toevoeging:
Uit: De Volkskrant, 13-12-2011, van verslaggever Harmen Bockma
'Directie berokkent museum NAi schade'
... Voorzitter van de raad van toezicht Hans Andersson zegt 'geen enkel signaal'
te hebben dat het verkeerd gaat.
Red.: De psychopate leugen.
En hier is weer een heel maatschappelijk veld waarop het
systematisch fout is gegaan:
Uit: De Volkskrant, 08-03-0212, van verslaggever Tjerk Gualthérie van
Weezel
Parlementaire enquête naar beleid woningcorporaties
Een meerderheid in de Tweede Kamer wil dat er nog dit jaar een parlementaire
enquête komt over de woningcorporaties. Aanleiding is het debacle bij de
Rotterdamse woningcorporatie Vestia.
Het bijna-faillissement van die corporatie, een nieuw hoofdstuk in een dik boek
met incidenten bij de 'sociale verhuurders', is voor het CDA de druppel die de
emmer deed overlopen. 'Vooral huurders vangen daar de klappen van op en daarom
moet er een grondig onderzoek komen naar het corporatiestelsel', zei Kamerlid
Bas Jan van Bochove woensdag. Oppositiepartijen PvdA, SP en PVV steunen dat
voorstel, waarmee het op een meerderheid in de Kamer kan rekenen.
De partijen willen vooral weten hoe het toch kan dat toezichthouders alle
incidenten niet hebben kunnen voorkomen. Van Bochove: 'Welke lessen moeten we
als Tweede Kamer trekken, om het toezicht stevig te verbeteren, zodat
verspilling van maatschappelijk gebonden kapitaal niet meer kan gebeuren?'
...
De afgelopen jaren waren er naast Vestia incidenten bij de Rotterdamse
corporatie Woonbron en het Amsterdamse Rochdale. Woonbron besloot met het geld
van huurders het cruiseschip Rotterdam op te knappen. Het bleek een bodemloze
put waarin vele tientallen miljoenen verdwenen. De directeur van Rochdale bleek
corrupt en liet zich op kosten van de zaak rondrijden in een Italiaanse
sportwagen.
Red.: In het artikel worden vormen van institutioneel
toezicht genoemd als het Centraal Fonds Volkshuisvesting en Waarborgfonds
Sociale Woningbouw. Die staan natuurlijk op te grote afstand om zo veel
verschillende organisaties in detail te kunnen controleren. dat moet gebeuren
door de raden van toezicht (of commissarissen) van die corporaties zelf. En die
laatste hebben natuurlijk gefaald, tezamen met de accountants dar war het
voornamelijk financieel mis is gegaan. En dat komt omdat zowel de huidige
bemensing van de raden als accountants bezet worden door leden van de hogere
middenklasse, die net zo graaaierig en neoliberaal zijn geworden als de
topklasse.
Het vervolgartikel specifeert dit ook wat nader:
Uit: De Volkskrant, 09-03-0212, van verslaggever Tjerk Gualthérie van
Weezel Spies gemuilkorfd over Vestia
Minister Liesbeth Spies van Binnenlandse Zaken ...
Spies sprak verder openlijk over de rol van accountant KPMG.
Die schreef in het jaarverslag over 2010 dat Vestia een rentedaling van 3
procent prima zou kunnen opvangen. Zij hebben dus belangrijke dingen over het
hoofd gezien, constateerde Spies. 'Net als de raad van commissarissen die
bovendien ook nog eens de ongepaste beloning van Staal goedkeurde.'
...
Red.: Het is simpel: óf die commissarissen óf
KPMG is aansprakelijk - of misschien wel beide. Het is dan aan deze instellingen
om die aansprakelijkheid eventueel af te wenden op de banken, die ook verzaakt
hebben in hun plicht van goed beheer of advisering in de richting van hun
klanten.
En nog interessantere gegevens:
Uit: De Volkskrant, 03-04-2012, van verslaggever Wilco Dekker
Bedrijf lijdt onder hoge beloning top
...
Topmannen verdienen gemiddeld fors meer bij bedrijven waar de commissarissen
onverklaarbaar hoge vergoedingen ontvangen. Bij bedrijven waar dat zo is,
blijven de resultaten bovendien achter. Dit suggereert dat topman en
commissarissen elkaar met het oog op de portemonnee de hand boven het hoofd
houden, ten koste van het bedrijf.
Dat stellen onderzoekers van de Universiteit Tilburg na het
bestuderen van de resultaten over 2007 en 2008 van ruim tachtig grote
Nederlandse beursgenoteerde bedrijven. Volgens de Tilburgse hoogleraar
management accounting Eddy Cardinaels bleek eerder uit internationaal onderzoek
al dat er een verband is tussen onverklaarbaar hoge vergoedingen voor
commissarissen - gezien de omvang en prestaties van het bedrijf - en relatief
riante bedragen voor de topman die ze kritisch dienen te volgen. In Nederland
zou dat niet of minder spelen, maar ook hier bijkt er een opvallend verband
tussen zakkenvullende commissarissen en topmannen. Volgens de onderzoekers bleef
de beloning ondanks de kredietcrisis van 2008 riant. De prestaties van het
bedrijf speelden blijkbaar geen rol. ...
Red.: Op dit bericht, ondanks dat het op de
voorpagina stond, is een week later nog geen enkele reactie gevolg. Je zou
verwachten dat er een soort revolutie zou uitbreken ...
Een onderzoek:
Uit: De Volkskrant, 21-04-2012, ANP
Commissaris kijkt weg bij fouten
Commissarissen van grote Nederlandse bedrijven keuren geregeld jaarrekeningen
goed die volgens hun accountant fouten bevatten. De fouten worden dan tegen
elkaar weggestreept. Dat blijkt uit een onderzoek van Joost van Buuren van
Nyenrode Business Universiteit. ...
Red.: Was dat maar de enige fout ...
Naar Managers, lijst
,
Rijnlands beleid
, Rijnlands beleid,
overzicht , of
site home
.
|