Bronnen bij Cultuur, multiculturalisme, cultuurverraad: instituten

29 okt.2011
 

Het benoemen van de  PVV  tot gevaar  voor de staatsveiligheid is een autoritaire truc om oppositie op te heffen, betoogt Carel Brendel

...    De AIVD heeft nooit iets gemeld over subversieve acties van Wilders. De PVV komt niet in het nieuws door brandstichtingen, vernieling van eigendommen of het bedreigen van personen. We weten alleen dat Wilders zelf ernstig wordt bedreigd. De overheid is dankzij de noodzakelijke persoonsbewaking van elke stap op de hoogte.
    Desondanks stellen drie wetenschappers dat de PVV een extreemrechtse partij is die islamofobie en systeemhaat tegen de overheid mobiliseert (Voorpagina, 31 oktober). Samengevat: Wilders ondermijnt de democratie en vormt een gevaar voor de staatsveiligheid.
    De drie geleerden werken in opdracht van minister Guusje ter Horst (PvdA) van Binnenlandse Zaken. Met andere woorden: de voor de AIVD verantwoordelijke bewindsvrouw stelt drie wetenschappers aan om het werk van de AIVD te doen. Een van hen is Jaap van Donselaar, cultureel antropoloog in Leiden. Hij geldt als expert op het gebied van rechts-extremisme. Hij werkt, gefinancierd door Binnenlandse Zaken, mee aan de Monitor Racisme en Extremisme. Bij gebrek aan echte nationaal-socialisten heeft Van Donselaar eigen criteria bedacht om een partij als extreem-rechts te duiden. Een partij zit in die hoek als ze het eigene benadrukt, hard wil optreden tegen criminaliteit en de immigratie wil inperken. Volgens deze methode zijn in 2009 zo’n beetje alle politieke partijen extreem-rechts. De methode-Van Donselaar is pseudowetenschap. De Leidse onderzoeker plakt het etiket extreem alleen op door hem ongewenste politieke partijen.
    Van Donselaar doet zijn onderzoek namens de Anne Frank Stichting, de beheerders van het Achterhuis, het onderduikadres van de schrijfster van het wereldberoemde oorlogsdagboek. Helaas misbruikt deze stichting Anne Frank om de vrijheid van meningsuiting in Nederland in te perken.
    Directeur Hans Westra vindt dat moslims beschermd moeten worden tegen aanvallen op de islam. Peter Rodrigues, jurist van de stichting, beschouwt kritiek op de islam als racisme, omdat je nu eenmaal moslim zou zijn door geboorte. In de jongste Monitor staat een pleidooi voor registratie van islamofobie, vergelijkbaar met de registratie van antisemitische en racistische incidenten. Hiermee wordt godsdienstkritiek in de racistische hoek geduwd. Maakt u bezwaar tegen het feit dat sommige kinderen van 8 jaar in sluiers moeten lopen? Vindt u het ongepast dat Fatima Elatik als voorzitter van een stadsdeelbestuur een hoofddoek draagt? Vindt u dat Tariq Ramadan nooit benoemd had mogen worden als ‘bruggenbouwer’ in Rotterdam? Pas straks goed op uw woorden, want Van Donselaar en de Anne Frank Stichting gaan u registreren.   ...

Tussentitel: Waar of niet waar, dit is slechts de halve waarheid

Daar heb je ’m weer, de Monitor Rassendiscriminatie van extreemrechtsloerder J. van Donselaar & de Anne Frank Stichting. Wederom een misjmasj van selectieve feiten, tendentieuze meningen, loze aannames, disproportionele uitleg van onderzoekstechnieken. Plus de bekentenis dat veel relevante data ontbreken. Zelfs geven de auteurs toe dat hun termen en definities onduidelijk zijn. Ook schijnt een aantal geïnterviewden gebrekkig Nederlands te spreken.
    De vraag rijst of hieruit een zinnige conclusie kan voortkomen. De Monitor honoreert zulke scrupules niet; zo gaat dat met pseudowetenschap. Driehonderd bladzijden oudbakken analyses met wat nieuwe cijfers in elkaar geflanst, opdat de voorspelbare conclusie kan luiden dat de islamofobie groeit, het antisemitisme afneemt en de PVV niet deugt. Waar of niet waar, dit is slechts het halve verhaal.
    Eerst Wilders. Vanzelf wordt hij door J. van Donselaar en W. Wagenaar van de Anne Frank-club ingedeeld bij het hoofdstuk ‘Extreem rechtse formaties’. Daar krijgt hij gezelschap van de SP en wellicht ook de PvdA, want die vallen, ofschoon niet genoemd, moeiteloos onder de monitordefinitie van rechts radicaal: bewegingen die zich oriënteren op het ‘eigene’ ... een afkeer ventileren van politieke tegenstanders ... en een hang hebben naar een autoritaire, sterke man ....
    Binnen dezelfde begripsverwarring beweert de Monitor dat rechtsradicale leiders geneigd zijn ‘delen van hun ideologie te verhullen dan wel achterwege te laten’. Zó: de hele Tweede Kamer kan gelijk inpakken.
    Hoe vaag de Monitor is, wordt duidelijk bij een verspreking van de auteurs. ‘Er is geen reden’, schrijven zij, ‘om een relatie tussen anti-islamitisch geweld en de groei van de PVV te suggereren.’ Suggereren? Is het rapport een suggestieve tekst of het resultaat van onpartijdig onderzoek? Uiteraard legt de Monitor niet uit waarom de relatie tussen geweld en de PVV niet wordt onderzocht. Evenmin buigt de Monitor zich over geweld en discriminatie vanuit en binnen de islam: alle soorten racisme krijgen een hoofdstuk, behalve die.
     Naast bevooroordeeld zijn de Monitorauteurs ook lui. Zo stellen ze: ‘Hoewel verondersteld kan worden dat de websites (...) van radicaal-islamitische signatuur discriminerende uitlatingen kunnen bevatten (...), is hierover weinig bekend.’
    Zou het? Of had de Monitor geen zin om de feiten op te diepen? Bij het lemma Holocaustontkenning halen ze daarentegen wel Mark Rutte van z’n paarsplussige stal, maar niet de bloem der natie die het geschiedenisleraren jaar in jaar uit onmogelijk maakt te doceren over de jodenvervolging. Dat probleem duikt ook niet op in het hoofdstuk ‘Onderwijs’.
    Eveneens bizar: stelde de vorige Monitor uit 2008 dat ‘islamofobie’ aan alle criteria voldoet voor aparte registratie als discriminatie, in 2010 beweren dezelfde samenstellers dat dit een omstreden term is. Een omvangrijke analyse is nodig, menen zij, maar daar begint de Monitor niet aan.   ...

Personeel FORUM verontrust over declaraties directeur

Personeel van het instituut voor multiculturele vraagstukken FORUM is verontrust over de financiële gang van zaken bij de instelling, en met name over de declaraties en het salaris van de bestuurder Sadik Harchaoui. Dat blijkt uit interne documenten en gesprekken met betrokkenen.
    De Raad van Toezicht van FORUM heeft het salaris van Harchaoui de afgelopen zes jaar met circa 50 procent verhoogd tot een bedrag van ruim 142 duizend euro in 2010. Harchaoui werkt vier dagen in de week bij FORUM en is een dag in de week (voor 33 duizend euro bruto per jaar) voorzitter van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling in Den Haag.
    Zijn salaris over 2010 lag daarmee ruim boven de in politiek Den Haag gangbare DG-norm van 124 duizend euro bruto voor een fulltime aanstelling. Uit de interne documenten van FORUM is eveneens op te maken dat Harchaoui in 2006 een 'bijzondere uitkering' ontving van ruim 58 duizend euro, en in 2009 een bonus kreeg van anderhalf maandsalaris.
    'Wij zijn een gesubsidieerde instelling, speciaal ingericht voor kwetsbare mensen en hun belangen, en geen bedrijf', zegt een verontruste medewerker. 'Harchaoui heeft de macht bij FORUM naar zich toegetrokken, en profiteert daar ook financieel van.'    ...
    De personeelsleden hebben ook kritiek op het declaratiegedrag van Harchaoui. Zij deden onderzoek in de administratie en stuitten daarbij onder meer op een groot aantal door Harchaoui bij FORUM gedeclareerde maaltijden en luxe hotelovernachtigingen en op de inbouw van een dvdspeler in zijn door FORUM betaalde Audi A6.
    Tenslotte leven er vragen over mogelijke belangenverstrengelingen. Naar voren is gekomen dat FORUM vorig jaar een stichting heeft ingeschakeld, die is gevestigd op het huisadres van Harchaoui. Ook is gebleken dat FORUM veel zaken heeft gedaan met een bedrijf van een adviseur die tevens een zakenpartner van Harchaoui is.
    Het gaat om Khalid Boutachekourt, de directeur van Van de Bunt-adviseurs. FORUM kocht de afgelopen jaren voor 1,2 miljoen euro adviezen en diensten in bij dit bedrijf, blijkt uit een intern overzicht.    ...
    De SP kent het dossier over FORUM en heeft contact met kritische personeelsleden. 'Het is een onthutsend verhaal', zegt SP-Kamerlid Sadet Karabulut. 'Dit moet tot op de bodem worden uitgezocht. Als deze bedragen kloppen, moet er paal en perk aan worden gesteld. Er zijn al genoeg duur betaalde managers. De subsidie van FORUM is bedoeld om de kennis over de multiculturele samenleving te vergroten, niet om de zakken van de bestuurder te spekken.'    ...

...   De verziekte werksfeer bij FORUM blijkt onder meer uit de manier waarop één van de (later door Harchaoui ontslagen) interimmers te keer ging tegen personeelsleden. Zo mailde die aan een allochtone medewerker: 'Mensen als jij moeten gewoon terug naar hun eigen land in plaats van hun haat tegenover westerlingen hier te ventileren? Wat doe je hier????'    ...

Volgens politicoloog Jean Tillie en volgens berichten in de media zou een onlangs verschenen wetenschappelijk rapport over het salafisme in Nederland stellen dat salafistische moslims 'niet gewelddadig' zijn, en dat deze stroming ‘geen gevaar vormt voor de democratie’. NRC Handelsblad en de NOS meldden dit alsof het wetenschappelijk geconstateerde feiten betrof. De journalisten namen klaarblijkelijk niet de moeite om het onderzoek zelf te lezen. Wie het onderzoek namelijk leest, komt tot een geheel andere conclusie.

Het onlangs verschenen onderzoek van het IMES (Institute for Migration & Ethnic Studies) naar het salafisme in Nederland stelt dat een ’hogere mate van orthodoxie samengaat met een grotere geweldslegitimatie en een theocratisch ideaal’ (p 295) en dat ‘salafistische predikers er stellig van overtuigd zijn dat de democratie minderwaardig, verachtelijk en bedreigend voor de islam is.’ (p.280) Wie het onderzoek leest, begrijpt dat salafisten de democratie met alle mogelijke middelen willen vervangen door een systeem waarin Allahs wetten centraal staan in plaats van de wetten van de mens. Het aantal moslims dat gevoelig is voor het salafisme blijkt volgens het onderzoek groter dan gedacht: tussen de 40.000 en 65.000. Toch concludeert onderzoeker Jean Tillie dat er van het salafisme eigenlijk geen dreiging voor de democratie uitgaat.
    De salafisten in Nederland die aangesloten zijn bij islamitische centra behoren volgens het onderzoek namelijk grotendeels tot het niet-gewelddadige soort. De gewelddadige salafisten hebben zich in Nederland georganiseerd ‘in informele netwerken en onder enkele individuen’ (p. 22) Geweld wordt door de bekende salafistische prediker imam Fawaz Jneid van de As-Soenna moskee overigens niet categorisch afgewezen. Geweld is wat hem betreft toegestaan als dit zorgt voor meer eenheid en rust in de islamitische gemeenschap.(p. 114) De vraag is dan ook of wij ‘de salafistische retoriek van gematigdheid’ (hoofdstuk 4) wel zo serieus moeten nemen als Tillie lijkt te doen.

Het salafisme moet volgens Tillie en de andere onderzoekers gezien worden als een ‘gewone orthodoxe beweging’. (p. 294) Daarmee bedoelen zij dat de salafisten net zoals bijvoorbeeld de streng protestantse inwoners van Staphorst weliswaar het liefst in een theocratie willen leven, maar dat dit een ideaal is, waarvan de orthodoxe gelovigen in Nederland beseffen dat het niet verwezenlijkt zal worden. De vergelijking met Staphorst wordt vaker gemaakt als het om de orthodoxe islam gaat. Toch is er een groot verschil: de dreigingsmacht. Twee factoren zorgen ervoor dat de dreigingsmacht van de salafisten groter is dan die van ‘gewone orthodoxe bewegingen’. De eerste is dat salafisten geweld een legitiem, maar misschien niet altijd effectief middel vinden. Zoals de onderzoekers schrijven: ‘Een overtuiging die islamitisch extremisme kenmerkt en ook samengaat met orthodoxie, is dat het nastreven van een goddelijke samenleving een plicht is die alle middelen heiligt, inclusief geweld.’ (p. 294) Een dergelijke overtuiging speelt geen rol in het Staphorster christendom.
    Een tweede factor die de dreigingsmacht van de salafisten groter maakt, is het feit dat de beweging beschikt over een talrijke en fanatieke aanhang in het buitenland. Op dit punt wreekt zich dat het onderzoek van het IMES zich geheel richt op de Nederlandse situatie, terwijl het ‘transnationale karakter van het salafisme’ buiten beschouwing wordt gelaten. (p. 25) Als de Nederlandse salafisten zich beledigd zouden voelen, kunnen zij daar bijvoorbeeld over klagen bij hun broeders in het buitenland. Boycots, rellen en terreuraanslagen kunnen daar het gevolg van zijn. Dergelijke gevolgen hoeven niet gevreesd te worden in het geval de Staphorster christenen zich beledigd zouden voelen.
    Volgens Tillie gaat van de Nederlandse salafisten echter weinig dreiging uit, omdat ‘de mensen die gevoelig zijn voor het salafisme vooral oudere mannen zijn in een achterstandpositie’. Uit de steekproef die onder moslims gedaan is om hun ‘gevoeligheid voor het salafisme’ te kunnen meten blijkt inderdaad dat deze gevoeligheid ‘iets vaker’ bestaat onder mensen met een hogere leeftijd. (p. 229) Merkwaardig is dan wel dat in het eerste deel van het onderzoek over salafistische organisaties in Nederland te lezen valt: ‘vooralsnog is het salafisme vooral populair onder Marokkaans-Nederlandse jongeren’ (p.24) Onder het hoofdje ‘verschillen tussen “traditionele” en salafistische moskeeën’ staat dat de salafistische moskeeën zich onderscheiden door het grote aantal jongeren dat hen bezoekt en er actief in is. (p. 47)
    De conclusie ‘het salafisme vormt geen bedreiging voor de Nederlandse democratie’ kan op basis van dit onderzoek kortom niet getrokken worden. Deze wordt in feite door dit onderzoek ook niet getrokken, want de onderzoekers schrijven dat hun onderzoek een heel diffuus beeld oplevert waaruit het ‘heel moeilijk is om één algemene conclusie te trekken.’ (p. 294) Toch kan men veilig concluderen dat op basis van wat er in dit onderzoek beschreven staat een stelling kan worden verdedigd die in tegenspraak is met wat hierover in verschillende media is bericht; Hoe meer macht de salafisten in Nederland krijgen, hoe groter de problemen voor de Nederlandse democratie.

Bovenstaand artikel was op donderdag 30 september te lezen op de opiniepagina van NRC Handelsblad.

De media hebben Geert Wilders geholpen bij de recente verkiezingswinst door, al jarenlang, veel aandacht te besteden aan de PVV-leider en zijn uitspraken. Dat stelt de Nederlandse Nieuwsmonitor.

De Nieuwsmonitor – een wetenschappelijk bureau dat geregeld berichtgeving analyseert – bekeek de aandacht voor Wilders in de Volkskrant, NRC Handelsblad, Trouw en De Telegraaf. Volgens de onderzoekers heeft Wilders sinds zijn vertrek uit de VVD de mediapodia voor het uitzoeken: de PVV-voorman wordt sinds 2004 gemiddeld in honderd artikelen per maand besproken.

Tussentitel: Tussen aandacht in de media en electoraal gewin is geen verband

De media hebben Geert Wilders geholpen door veel aandacht aan hem te besteden, stelt de Nederlandse Nieuwsmonitor, een wetenschappelijk instituut dat zich bezighoudt met de analyse van nieuwsmedia. ...
    Kortom, Fortuyn en later Wilders vertolkten een geluid dat al geruime tijd leefde onder de bevolking, maar slechts beperkt tot de media doordrong. In deze kwestie waren de media zeker geen trendsetters. ...
    Sommige voorstellen zijn overduidelijke losse flodders, louter bedoeld om publicitair te scoren. Toch is het zeker nieuwswaardig als een prominent Kamerlid als Wilders voorstelt de Koran te verbieden. Het plan is niet serieus te nemen, maar zegt veel over de ideeën en de stijl van Wilders. Veel berichten over de PVV-leider zijn dan ook afkomstig van andere politici, die willen laten weten hoezeer zij diens denkbeelden verafschuwen, blijkt uit de Nieuwsmonitor.
    Overigens blijkt uit de Nieuwsmonitor ook dat er geen eenduidig verband bestaat tussen media-aandacht en electoraal succes. In de verkiezingscampagne kregen de verliezers Balkenende en Cohen meer aandacht dan Wilders. VVD-leider Rutte kreeg tot het voorjaar van 2010 uitgesproken weinig aandacht. Ook saillant: in de lente van 2008 kreeg Rita Verdonk aanzienlijk meer aandacht dan Wilders. Ze zakte weg na interne strubbelingen binnen haar partij, terwijl Wilders in de Kamer een sterke indruk maakte.
    Een politicus kan niet zonder media. Maar uiteindelijk moet hij het toch zelf afmaken, door behendig te opereren en standpunten te vertolken die in de samenleving weerklank vinden.