|
Algemene semantiek |
20 dec.2009 |
Toepassingen: termen, contradicties
Een van de meer opvallende vormen van taalkundige uitingsvormen zijn die
uitingsvormen die conflicterende zaken weerspiegelen. Dat kunnen interne
geestelijke, psychologische, tegenstellingen zijn, of maatschappelijke
tegenstellingen, tegenstellingen in de interacties met andere mensen. Meestal is
het één gekoppeld aan de ander, waarbij beide als oorzaak kunnen optreden.
Indien onbewust gedaan, is het natuurlijk een denkfout
.
Ook dit verschijnsel komt weer in diverse gradaties, waarbij de sterkste de
tegenstelling binnen een enkel woord of term of woordcombinatie is. Dit is
bekend als een oxymoron
(Wikipedia), waarvan er onschuldige varianten bestaan, zoals "kleine reus", die
dan tot de retorica behoren, maar de overgrote meerderheid der toepassingen
heeft als doel allerlei vormen van meningsbeïnvloeding, en vallen in het bereik
van lopende van retorische trucs
via
misleiding tot propaganda. Hieronder een aantal voorbeelden afkomstig van een discussie op het
internet die ging over het geven
van koranlessen op de openbare school, wat werd verdedigd met het argument dat
het daar op een verantwoorde manier kon gebeuren, in tegenstelling tot in een
moskee - reageerder R. Windt maakte als antwoord het volgende lijstje op
:
| |
Verantwoorde godsdienstlessen? Dat is hetzelfde als:
- onderhoudsvrije tuin;
- schone oorlog;
- gezonde snack;
- eerlijke politiek;
- multiculturele samenleving;
- klimaatneutrale verbranding. |
In al deze gevallen probeert men door de combinatie van termen iets dat slecht
is of slecht gaat beter voor te stellen dan het is, door het met iets positiefs
te koppelen, waar die koppeling in diverse mate irreëel is. "Onderhoudsvrije
tuin" en klimaatneutrale verbranding zijn regelrechte tegenstellingen, en
"schone oorlog" is dat virtueel. " Eerlijke politiek" zou natuurlijk mogelijk
kunnen zijn, maar de praktijk is meestal anders, net als "gezonde snack".
Maar waar deze methodiek het meest gebruikt wordt, en ook als meer succesvol, is
in de verdediging van ideologie. Daarvan is "multiculturele samenleving" een
voorbeeld. Multiculturalisme is een ideologie die stelt dat alle vormen van
vermenging van culturen positief uitwerken. Terwijl gezond al zegt en de
praktijk al vele malen heeft uitgewezen dat de kans op een positieve uitkomst
sterke afhangt van ten eerste de verschillen, en ten twee van de verschillen in
niveau. Een achtergebleven cultuur als van de Papoea's of de Nukak mengt niet
succesvol met de moderne cultuur - de uitkomst is, bij echte menging, ondergang
voor de onderliggende cultuur, zoals het lot van de Amerikaanse Indianen,
Australische Aboriginals en Nieuw-Zeelandse Maori bewijst. Voor de groepen
allochtone immigranten in Nederland geldt ongeveer hetzelfde: een samenleven met
een moderne maatschappij met behoud van achterlijke culturele gewoontes is niet
mogelijk. Omdat dit voor de ideologische voorstanders van migratie een
onmogelijk conclusie is, hebben ze de samentrekking van twee conflicterende
begrippen bedacht: de multiculturele samenleving.
De multiculturele samenleving kan gezien worden als de erfopvolger van een
andere ideologie: die van de gelijkheid der culturen, waarvan één van de
proponenten de antropoloog en filosoof Claude Lévi-Strauss is. Van hem is een
bijpassend en soortgelijk oxymoron: "De rationaliteit van het wilde denken".
Nog een nagekomen voorbeeld: de "nieuwe klassieker"
.
Naar Mengwoorden
,
Alg. semantiek lijst
, Alg. semantiek overzicht
, of site home
.
|